IV SA/Wa 59/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi V. T. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego V. T. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z [...] listopada 2016 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. o odmowie udzielenia skarżącemu V. T. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Decyzją z [...] lipca 2016 r. Wojewoda [...] , na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.), odmówił skarżącemu V. T. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Polski. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 sierpnia 2016 r. Pełnomocnik skarżącego w dniu 22 września 2016 r. wniósł odwołanie od decyzji z [...] lipca 2016 r. Postanowieniem z [...] listopada 2016 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] lipca 2016 r. Organ wskazał, że stosownie do art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dnia od dnia doręczenia decyzji stronie. Decyzja z [...] lipca 2016 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 sierpnia 2016 r. Tym samym termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 22 sierpnia 2016 r., odwołanie zaś zostało wniesione w dniu 22 września 2016 r., a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skarżący nie występował z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze na postanowienie z [...] listopada 2016 r. V. T. zarzucił naruszenie art. 134 w związku z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący podniósł, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców błędnie przyjął, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie zostało nadane listem poleconym w dniu 22 sierpnia 2016 r. w Agencji Pocztowej Poczty Polskiej S.A. w [...]. Prawdopodobnie z powodu błędu operatora pocztowego przesyłka polecona zawierająca odwołanie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 21 września 2016 r. zamiast Wojewodzie [...]. Z tej przyczyny skarżący ponownie wniósł odwołanie osobiście w siedzibie Wojewody [...] w dniu 22 września 2016 r. Fakt ten został całkowicie pominięty przez organ, pomimo że pełnomocnik skarżącego złożył pismo wyjaśniające w tej kwestii. Należy zatem przyjąć, że odwołanie zostało nadane zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., co oznacza, że zostało wniesione prawidłowo z zachowaniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...] listopada 2016 r. i wskazując, że skarżący nie wnosił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2016 r., poz. 718). Oznacza to, że Sąd bada zaskarżony akt organu administracji publicznej w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, z urzędu biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. W uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA z 2010 r., z 1, poz. 1) wyjaśniono, że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. W rozpoznawanej sprawie cudzoziemiec wniósł skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] listopada 2016 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący podniósł, że wniósł odwołanie w terminie (w dniu 22 sierpnia 2016 r.) i prawdopodobnie z powodu błędu operatora pocztowego przesyłka zawierająca odwołanie została doręczona skarżącemu w dniu 21 września 2016 r. zamiast organowi pierwszej instancji (Wojewodzie [...]). Skarżący wskazał, że w toku postępowania administracyjnego w piśmie z 22 września 2016 r. wyjaśnił powyższe okoliczności, przedstawiając potwierdzenie nadania odwołania w polskiej placówce pocztowej w dniu 22 sierpnia 2016 r. i ponownie składając odwołanie w dniu 22 września 2016 r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wymagało dokonania w pełnym zakresie oceny materiału dowodowego, stosownie do art. 7 i 77 § 1 K.p.a., a przede wszystkim wnikliwej oceny treści pisma z 22 września 2016 r. (k. 23 akt administracyjnych), która pozwalałaby na ustalenie, jakie skutki prawne mogą z tego pisma wypływać. Analiza tego pisma, której nie dokonał organ odwoławczy, wskazuje, że pismo to, jakkolwiek nie zostało oznaczone jako wniosek (prośba) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w istocie stanowi taki wniosek. Skarżący w piśmie z 22 września 2016 r. wskazuje bowiem na przyczyny uchybienia terminu (błąd operatora pocztowego i zwrot nadanej w polskiej placówce pocztowej przesyłki zawierającej odwołanie), a także na brak winy skarżącego w tym zakresie (skarżący nadał przesyłkę w terminie w dniu 22 sierpnia 2016 r.). Jednocześnie skarżący załączył do tego pisma potwierdzenie nadania, z którego wynika, że przesyłka polecona została nadana w dniu 22 sierpnia 2016 r. Tymczasem organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do wyjaśnień skarżącego, zawartych w piśmie z 22 września 2016 r. i z góry przyjął, że skarżący nie występował z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Taki sposób załatwienia sprawy nie jest prawidłowy. Dopiero po wyjaśnieniu treści pisma z 22 września 2016 r. i po rozpatrzeniu przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zwartego w piśmie z 22 września 2016 r. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, możliwe było rozstrzygnięcie sprawy. Jeżeli wraz z odwołaniem wniesiono wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia organ odwoławczy w pierwszej kolejności powinien rozpoznać ten wniosek. Mając powyższe względy na uwadze, w okolicznościach tej sprawy stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego było przedwczesne. Nie ma natomiast podstaw do twierdzenia, że odwołanie zostało wniesione w terminie w dniu 22 sierpnia 2016 r., albowiem takie odwołanie (wniesione w dniu 22 sierpnia 2016 r.) nie dotarło do organu, a według twierdzeń skarżącego przesyłka zawierająca to odwołanie została przesłana z powrotem na adres skarżącego. Skarżący nie wskazywał, że składał w tym zakresie reklamację na poczcie. Należy ponadto podkreślić, że obowiązkiem organu w stosunku do strony jest podejmowanie wszelkich czynności z zakresu informowania i udzielania wskazówek w celu zapobieżenia powstaniu dla niej negatywnych skutków oraz w celu prawidłowego rozpoznania sprawy. Okoliczność, że przywrócenie terminu może nastąpić jedynie na prośbę strony (na wniosek strony), nie wyłącza obowiązków organu, wynikających z art. 8 i 9 K.p.a., informowania stron o obowiązującym stanie prawnym i ewentualnej celowości doprecyzowania treści żądania (wniosku) zawartego w piśmie z 22 września 2016 r. w celu załatwienia sprawy w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie stron do organów administracji publicznej oraz ustalenia ich praw stosownie do okoliczności faktycznych i prawnych. Jeżeli z okoliczności sprawy może wynikać celowość podjęcia przez stronę określonych czynności procesowych, to organ powinien o tym stronę pouczyć (por. wyr. NSA z 31 marca 2005 r., OSK 1348/04). Mając powyższe względy na uwadze należy przyjąć, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 K.p.a. oraz art. 8 i 9 K.p.a. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy w pierwszej kolejności rozpozna wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie w całości. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.