VI SA/Wa 2422/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-07

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Sławomir Kozik, Magdalena Maliszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, utrzymująca w mocy negatywny wynik egzaminu komorniczego, narusza prawo, biorąc pod uwagę zarzuty zdającej dotyczące oceny jej pracy egzaminacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest instancją egzaminacyjną i nie bada celowości czy słuszności oceny pracy egzaminacyjnej, a jedynie legalność uchwały organu. W niniejszej sprawie negatywny wynik egzaminu komorniczego był uzasadniony stwierdzonymi przez organ uchybieniami w pracy egzaminacyjnej, które świadczą o niewystarczającym przygotowaniu zdającej do zawodu komornika. Uchwała organu nie narusza prawa materialnego ani formalnego.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S. uzyskała negatywny wynik z egzaminu komorniczego. Komisja Egzaminacyjna I stopnia stwierdziła negatywny wynik z powodu oceny niedostatecznej z zadania pierwszego dnia egzaminu. Komisja Egzaminacyjna II stopnia utrzymała w mocy uchwałę pierwszej instancji, mimo uwzględnienia części zarzutów odwołania skarżącej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia uchwały i ustalenia pozytywnego wyniku z pierwszej części egzaminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyniku egzaminu komorniczego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu komorniczego oddala skargę Komisja Egzaminacyjna do spraw przeprowadzenia egzaminów konkursowego i komorniczego, obejmująca obszar właściwości Izby Komorniczej w [...] z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu komorniczego (dalej: Komisja Egzaminacyjna), uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. stwierdziła, że A. S. (dalej: skarżąca, zdająca) uzyskała wynik negatywny z egzaminu komorniczego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2017 r. Z uzasadnienia uchwały wynika, że zdająca otrzymała z zadania na pierwszy dzień egzaminu ocenę niedostateczną (oceny cząstkowe niedostateczne), a z zadania na drugi dzień egzaminu ocenę dostateczną (oceny cząstkowe dostateczne). Od powyższej uchwały skarżąca wniosła odwołanie. Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyniku egzaminu komorniczego (dalej: Komisja Egzaminacyjna II stopnia, organ) uchwałą z [...] września 2017 r. Nr [...], na podstawie art. 31h ust. 4, ust. 16 i ust. 19 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1277 ze zm., dalej ustawa o komornikach), w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania zdającej, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu uchwały Komisja Egzaminacyjna II stopnia przytoczyła zarzuty odwołania wskazując, że skarżąca zarzuciła, iż przy ocenie jej pracy: 1. egzaminator nie zauważył poczynionych przez nią kroków zmierzających do ustalenia majątku dłużnika; 2. nie znajduje podstaw uwaga egzaminatora dotycząca nieustalenia przez zdającą pobierania przez dłużnika wynagrodzenia za pracę; 3. egzaminujący używa niejasnych stwierdzeń, np. "samo zajęcie jest nieprecyzyjne", odnośnie dokonanego przez zdającą zajęcia ruchomości; 4. egzaminujący błędnie wskazał, że zdająca przywołała art. 921 k.p.c. jako podstawę wszczęcia egzekucji z nieruchomości jedynie na wniosek wierzyciela; 5. bezzasadna jest uwaga egzaminatora, że w pracy brak było ustalenia kosztów egzekucji w trybie art. 816 § 3 k.p.c., a przez to i orzeczenia kończącego egzekucję; 6. błędna jest uwaga egzaminatora, że niezgodne z treścią zadania było dokonanie zajęcia nieruchomości, poprzedzone wnioskiem wierzyciela; 7. błędnie zostało zaznaczone, że zawiadomienie o wszczęciu egzekucji nie zostało doręczone dłużnikowi wraz z pierwszą czynnością egzekucyjną; 8. bezpodstawne jest stwierdzenie egzaminatora, że wezwania dłużnika na podstawie art. 881 § 2 k.p.c. oraz art. 882 § 1 k.p.c. powinny być w zajęciu wynagrodzenia za pracę przytoczone in extenso, że nie wystarcza odwołanie się do numerów przepisów. Odnosząc się do zarzutu, jakoby egzaminator nie zauważył poczynionych przez zdającą kroków zmierzających do ustalenia majątku dłużnika, organ przyznał, że zdająca w planie pracy w punkcie 4 wskazała, że komornik w trybie art. 1086 k.p.c. w zw. z art. 761 § 1 k.p.c. przeprowadził dochodzenie w celu ustalenia zarobków i stanu majątkowego dłużnika (rygor z art. 762 § 1 k.p.c.) kierując zapytania w formie teleinformatycznej do CEPiK, OGNIVO, US, ZUS, co potwierdza, że zdająca wykazała się wiedzą w tym zakresie, chociaż informacje te winny być zawarte w aktach egzekucyjnych, a nie w planie pracy. Z akt egzekucyjnych nie wynika, by zdająca podjęła stosowne dochodzenie. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego poczynionej przez egzaminatora uwagi w zakresie nieustalenia przez zdającą pobierania przez dłużnika wynagrodzenia organ wskazał, że z treści pracy egzaminacyjnej - akt egzekucyjnych sporządzonych przez zdającą, nie wynika skąd posiadła wiedzę o miejscu pracy dłużnika. Organ ponownie podkreślił, że plan pracy dołączony do akt egzekucyjnych w praktyce komorniczej nie jest ich częścią, a w trakcie egzaminu skarżąca winna wykazać się umiejętnością samodzielnego podejmowania czynności komorniczych, w tym prowadzenia akt egzekucyjnych. Komisja Egzaminacyjna II stopnia zgodziła się ze skarżącą, że egzaminator oceniając dokonane przez nią zajęcie ruchomości jako "nieprecyzyjne" nie sprecyzował, co rozumiał pod tym określeniem. Podzieliła jednakże uwagę egzaminatora o błędnie wskazanej w zajęciu nieruchomości opłacie egzekucyjnej. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przywołanej przez skarżącą podstawy wszczęcia egzekucji z nieruchomości jedynie na wniosek, tj. art. 921 k.p.c. organ wskazał, że w wezwaniu wierzyciela do złożenia wyjaśnień zdająca pouczyła go, iż w przypadku braku stosownego wniosku (art. 921 k.p.c. i następne) egzekucja z tego składnika majątku dłużnika nie będzie prowadzona. W ocenie organu czyni to zarzut skarżącej niezasadnym. Nawet gdyby uznać, że zdająca przywołała przepisy Działu VI k.p.c. obejmującego egzekucję z nieruchomości, to w takiej postaci nie jest to czytelne dla wierzyciela. Oceniając zarzut skarżącej, dotyczący błędnego przyjęcia przez egzaminatora, że w pracy brak było ustalenia kosztów egzekucji w trybie art. 816 § 3 k.p.c. organ przyznał, że skarżąca w postanowieniu o umorzeniu postępowania orzekła też o kosztach postępowania egzekucyjnego, jednak pkt 2, w którym je ustaliła, nie obejmuje całości kosztów postępowania egzekucyjnego. Organ zaznaczył, że § 3 dodany do art. 816 k.p.c. wymaga, by ukończenie postępowania egzekucyjnego w inny sposób niż przez umorzenie komornik stwierdzał postanowieniem, rozstrzygając o kosztach. W przypadkach, gdy egzekucja okaże się częściowo skuteczna, a częściowo postępowanie będzie podlegało umorzeniu, w jednym postanowieniu komornik winien umorzyć postępowanie, a częściowo - stwierdzić ukończenie postępowania i ponadto jeszcze rozstrzygnąć o jego kosztach. Wobec faktu, że postanowienie nie obejmuje całości kosztów, organ podzielił uwagę egzaminatora, że w pracy brak było ustalenia kosztów egzekucji w trybie art. 816 § 3 k.p.c., a przez to i orzeczenia kończącego tę egzekucję. Oceniając zarzut błędnego uznania przez egzaminatora, że niezgodne z treścią zadania było dokonanie zajęcia nieruchomości poprzedzone wnioskiem wierzyciela, organ zaznaczył, że w swojej pracy skarżąca dokonała zajęcia nieruchomości na wniosek wierzyciela wykazując się znajomością art. 799 § 1 zdanie 2 k.p.c. (wg stanu obowiązującego od dnia 9 listopada 2016 r.), który nie pozostawia wątpliwości, że skierowanie egzekucji do nieruchomości dłużnika oraz składników jego majątku, do których przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio, jest możliwe tylko na wniosek wierzyciela. Jednak przepis art. 799 § 2 k.p.c. stanowi, że dłużnik może żądać zawieszenia egzekucji z pozostałej części majątku, jeżeli egzekucja z jednej części majątku dłużnika oczywiście wystarcza na zaspokojenie wierzyciela. Powyższe zdaniem organu prowadzi do konkluzji, że sposób prowadzenia egzekucji nie może powodować szykanowania dłużnika i nadużywania egzekucji. Z treści pracy zdającej wynika, że tego samego dnia zajęła wynagrodzenie za pracę dłużnika, jego samochód oraz nieruchomości - dla wyegzekwowania stosunkowo niewysokiej kwoty alimentów, co w praktyce narusza przepis art. 799 k.p.c. stanowiący, że organ egzekucyjny stosuje sposób egzekucji najmniej uciążliwy dla dłużnika i nie będący dla niego szykaną. Organ podzielił ponadto zarzut skarżącej, że zawiadomienie o wszczęciu egzekucji zostało doręczone przy pierwszej czynności egzekucyjnej, tj. wraz z wezwaniem do zapłaty, co sugeruje data wysłania obu pism, tj. 2 stycznia 2017 r. oraz data odebrania przez dłużnika, tj. 5 stycznia 2017 r., jak również przytoczone przez zdającą argumenty, że w założeniach do egzaminu, tj. informacji dla zdającego w pkt 7 zaznaczono, że treść pouczeń w pismach kierowanych przez komornika do stron i innych osób można zastąpić przez powołanie numeru jednostki redakcyjnej aktu prawnego, z którego wynika obowiązek i treść pouczenia. Zdaniem organu, treść tego zapisu można zinterpretować tak jak dokonała tego zdająca, która w ten sposób wykazała się znajomością stosownych przepisów, jednak w praktyce komorniczej treść przepisów winna być przytoczona in extenso. W treści uzasadnienia organ nadmienił również, że poza opisanymi wyżej uchybieniami egzaminatorzy wskazali jeszcze na inne błędy w pracy skarżącej, które Komisja Egzaminacyjna II stopnia podzieliła, a to: ⁃ do zawiadomienia o wszczęciu egzekucji nie załączono kopii tytułu wykonawczego; ⁃ po umorzeniu postępowania nie poinformowano o odwołaniu dokonanych zajęć; ⁃ w lutym pracodawca przekazał komornikowi kwotę przekraczającą część wynagrodzenia podlegającą egzekucji, co doprowadziło do zaspokojenia całości roszczeń wierzyciela; ⁃ kwota opłaty egzekucyjnej na karcie rozliczeniowej została zawyżona; ⁃ wniosek dłużnika o umorzenie postępowania oddalono w całości powołując się na fakt, iż wniosek wierzyciela był pierwszy; ⁃ dwukrotnie w jednym postanowieniu (o umorzeniu) orzeczono o tym samym w punktach 1 i 3, przy czym drugi raz bez jakiejkolwiek podstawy prawnej; ⁃ rozstrzygając o częściowym umorzeniu egzekucji egzaminowana orzekła o kosztach z powołaniem się na art. 49 ust. 2 ustawy i komornikach sądowych i egzekucji, z pominięciem brzmienia art. 49 ust. 2a tej ustawy; ⁃ wezwano dłużnika do uiszczenia kosztów, które znalazły swe pokrycie w kwotach ściągniętych od pracodawcy, co potwierdza karta rozliczeniowa; ⁃ brak informacji o treści adnotacji na zwróconym wierzycielowi tytule wykonawczym; ⁃ nie zawiadomiono dozorcy o uchyleniu zajęcia pojazdu; ⁃ nie zawiadomiono pracodawcy o uchyleniu zajęcia wynagrodzenia; ⁃ nie zwrócono dłużnikowi nadwyżki części wyegzekwowanej kwoty; ⁃ nie odnotowano na wewnętrznej stronie tylnej okładki liczby kart. Komisja Egzaminacyjna II stopnia uznała, że przywołane przez skarżącą argumenty nie stanowią wystarczającej podstawy do uwzględnienia odwołania. Komisja Egzaminacyjna dokonała właściwego wyważenia pomiędzy prawidłowo dokonanymi przez zdającą czynnościami, a istniejącymi brakami bądź uchybieniami w pracy egzaminacyjnej z pierwszego dnia egzaminu komorniczego. Popełnione przez skarżącą błędy świadczą o niewystarczającym przygotowaniu do wykonywania zawodu komornika, mimo uwzględnienia pewnej, nie ważącej jednak na wyniku, części zarzutów odwołania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżącą domagała się uchylenia w całości uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia z [...] kwietnia 2017 r. oraz ustalenia, że z pierwszej części egzaminu skarżąca otrzymała ocenę pozytywną. Wniosła także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Według skarżącej Komisja Egzaminacyjna II stopnia wielokrotnie wskazywała, że nie można postawić jej zarzutu braku wiedzy i praktycznego zastosowania przepisów. Organ przyznał m.in., że wbrew twierdzeniom egzaminatora skarżąca poczyniła kroki zmierzające do ustalenia majątku dłużnika; na skutek poczynionych - w formie elektronicznej - zapytań zdająca posiadała wiedzę o miejscu pracy dłużnika; ocena pracy w zakresie zajęcia ruchomości była nierzetelna, bowiem organ nie sprecyzował na czym polegało "nieprecyzyjne" zajęcie ruchomości; wbrew twierdzeniom egzaminatora skarżąca doręczyła zawiadomienie o wszczęciu egzekucji przy pierwszej czynności egzekucyjnej, tj. wraz z wezwaniem do zapłaty; treść pouczeń kierowanych przez komornika do stron i innych osób można zastąpić przez powołanie jednostki redakcyjnej aktu prawnego. Skarżąca potwierdza, że z uwagi na ograniczony czas egzaminu nie dokonała pewnych czynności typu: po umorzeniu postępowania nie poinformowała o odwołaniu dokonanych zajęć, nie zawiadomiła dozorcy o uchyleniu zajęcia pojazdu, nie odnotowała na wewnętrznej stronie tylnej okładki liczby kart. Powyższe nie znaczy jednak o tym, że nie zdaje sobie sprawy z powinności ich wykonania. Nie są to błędy nieodwracalne, czy powodujące szkodę, można je dokonać w każdym czasie. Skarżąca podkreśla, że nie ubiega się o uzyskanie oceny bardzo dobrej, tylko o ocenę dostateczną, która będzie jednoznaczna ze zdaniem egzaminu. Według skarżącej, stwierdzone niedopatrzenia, błędy i brak zaangażowania Komisji Egzaminacyjnej II stopnia w ocenę pracy, a także wielokrotne przyznanie racji i potwierdzenie wiedzy skarżącej, przemawia za uzyskaniem przez nią oceny pozytywnej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Podkreślenia w pierwszym rzędzie wymaga, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją egzaminacyjną powołaną do oceny egzaminu zawodowego – w tym przypadku komorniczego, gdyż nie zastępuje organów powołanych przez Ministra Sprawiedliwości w ich kompetencjach oceny zakwestionowanej pracy egzaminacyjnej; bada jedynie, czy organ nie dopuścił się uchybień podejmując rozstrzygnięcie, w tym czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym na jego uzasadnienie i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla tego rozstrzygnięcia. W każdym bądź razie Sąd nie bada - w procesie sądowoadministracyjnej kontroli – zaskarżonego aktu/uchwały pod względem celowości czy słuszności. Chodzi bowiem wyłącznie o ocenę jej legalności/zgodności z prawem, która to ocena zamyka się w odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy organ mógł zadecydować tak jak zadecydował i nie naruszył przy tym prawa. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie uchwały i jego zgodności z art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa. Zgodnie z art. 31 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach egzamin komorniczy polega na sprawdzeniu przygotowania osoby przystępującej do tego egzaminu do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika. W trakcie egzaminu komorniczego zdający opracowuje dwa zadania pisemne, dotyczące czynności wchodzących w zakres ustawowych zadań komorników. System oceniania egzaminu komorniczego określa art. 31d ustawy o komornikach. Stosownie do ust. 2 i 4 tego artykułu oceny każdego z zadań pisemnych dokonują niezależnie od siebie dwaj członkowie komisji egzaminacyjnej (w skali ocen przewidzianej w ust. 1), a ostateczną ocenę każdego z zadań pisemnych egzaminu komorniczego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka komisji egzaminacyjnej. Zgodnie natomiast z ust. 5 art. 31d ustawy pozytywny wynik egzaminu uzyskuje zdający, który z każdego zadania pisemnego otrzymał ocenę pozytywną. W rozpoznawanej sprawie skarżąca uzyskała negatywny wynik z egzaminu komorniczego, który został ustalony ww. uchwałą Komisji Egzaminacyjnej z [...] kwietnia 2017 r. na bazie ocen z dwóch zadań pisemnych objętych egzaminem (ocena niedostateczna za zadanie z pierwszego dnia egzaminu i ocena dostateczna za zadanie z drugiego dnia egzaminu – obie oceny wynikające i zgodne z ww. wcześniejszymi ocenami cząstkowymi egzaminatorów). W zaskarżonej uchwale Komisja Egzaminacyjna II stopnia nie uznała argumentacji odwołania skarżącej od uchwały pierwszoinstancyjnej podnosząc, że część uchybień pracy egzaminacyjnej jest mniejszej wagi, natomiast część jest poważnych, dotyczących podstawowych kwestii i mimo uwzględnienia pewnej – nie ważącej jednak na wyniku sprawy – części zarzutów odwołania świadczy o niewystarczającym przygotowaniu skarżącej do wykonywania zawodu komornika. Stanowisko organu jest w tym względzie efektem prawidłowej analizy pracy egzaminacyjnej skarżącej objętej zadaniem z pierwszego dnia egzaminu, w tym uwzględnienia wcześniejszych ocen cząstkowych egzaminatorów, popartych następnie uchwałą pierwszoinstancyjną Komisji Egzaminacyjnej I stopnia. Stanowisko to nie jest więc dowolne, tylko mieści się w granicach swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Dopóki zaś granice te nie zostaną przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak jest natomiast w niniejszej sprawie, przy czym skarżąca bezzasadnie upatruje w skardze do Sądu naruszenie art. 31d ust. 3 ustawy o komornikach w przekroczeniu przez organ granic uznania administracyjnego, gdyż podejmowane przez komisje egzaminacyjne uchwały w sprawie wyniku egzaminu komorniczego nie są oparte na konstrukcji uznania administracyjnego. Skoro bowiem stosownie do art. 31d ust. 5 ustawy o komornikach pozytywny wynik egzaminu uzyskuje zdający, który z każdego z zadań pisemnych otrzymał ocenę pozytywną, to z powołanej normy wynika jednoznacznie, że uzyskanie przez zdającego pozytywnych ocen ze wszystkich zadań egzaminu stwarza dla komisji obu instancji obowiązek podjęcia uchwały o pozytywnym wyniku egzaminu (związanie administracyjne); konsekwentnie uzyskanie z jednego zadania oceny niedostatecznej stanowić musi o niezaliczeniu egzaminu. W tak ukształtowanym normatywnie sposobie podejmowania decyzji o wyniku egzaminu komorniczego brak charakterystycznej dla uznania administracyjnego możliwości wyboru treści rozstrzygnięcia. Decydujący dla uchwały w sprawie wyniku egzaminu komorniczego jest zebrany w sprawie i podlegający ocenie według zasady swobodnej oceny dowodów materiał dowodowy, na który składają się rozwiązania poszczególnych zadań i wystawione (z uzasadnieniami) przez dwóch niezależnych od siebie egzaminatorów oceny cząstkowe z tych zadań. Etap oceniania zadań przez egzaminatorów stanowi tę cześć postępowania w sprawie wyniku egzaminu, która przez kolejne czynności o charakterze techniczno-sprawdzającym, kształtuje podlegający ocenie materiał dowodowy w sprawie. Luz decyzyjny wiąże się natomiast bezpośrednio z wydaniem decyzji o charakterze uznaniowym i stanowi o sposobie rozstrzygania w danej sprawie. Powyższe uwagi były konieczne celem wykazania bezpodstawności zarzutu skargi przekroczenia przez organ w sprawie granic uznania administracyjnego, który nie przystaje do formuły przepisów wyznaczających ramy prawne rozpoznania tej sprawy. Nie ma też uzasadnienia w tych przepisach zarzut skargi braku oparcia ocen cząstkowych zadania z pierwszego dnia egzaminu na opisie istotnych zagadnień dla Komisji Egzaminacyjnej i niepotraktowania go jako dokumentu zawierającego wiążące Komisję wytyczne kreujące kryteria oceny. Otóż opis istotnych zagadnień jest dokumentem wewnętrznym kierowanym do egzaminatorów, natomiast przedmiotem odwołania od uchwały pierwszoinstancyjnej, a następnie skargi do Sądu na uchwałę odwoławczą organu, są ustalenia i oceny organów bazujące na ocenach cząstkowych egzaminatorów. Każde zadanie egzaminacyjne zawiera w sobie szereg obiektywnie powtarzalnych problemów, które każdy zdający powinien dostrzec i uzasadnić. W tym sensie opis taki jest jedynie wzorem poprawnego rozwiązania zadania, zawierającym w sobie standardowe oczekiwanie fachowości zdającego. Opisowi temu nie został jednakże przyznany przez ustawodawcę żaden walor normatywny, przez co nie zwalnia on egzaminatorów od posługiwania się zindywidualizowanymi, na użytek konkretnej pracy egzaminacyjnej, przesłankami oceny. Wzmiankowane oceny cząstkowe z zadania egzaminacyjnego skarżącej, a na końcu uchwała odwoławcza organu, takimi przesłankami się posługują; praca skarżącej została oceniona w oparciu o kryteria ustawowe przez pryzmat przepisów i zasad postępowania egzekucyjnego mających zastosowanie w stanie faktycznym zadania. Zdaniem Sądu zaskarżona uchwała uwzględnia, także w kontekście zarzutów odwołania, w niezbędnym zakresie wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne i prawne zadania mające znaczenie dla oceny pracy skarżącej, w tym wyjaśnia przesłanki, którymi organ kierował się podejmując rozstrzygnięcie; uchwała odniosła się też do tych wszystkich zarzutów odwołania, których uwzględnienie mogłoby zaważyć na treści podjętego rozstrzygnięcia. Nadto nawet w sytuacji, gdy organ nie rozprawia się ze wszystkimi argumentami odwołania, nie dochodzi do istotnego dla wyniku sprawy naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. – co do nieodniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania – jeżeli wskazane i objaśnione przez organ (jak w tej sprawie) w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznoprawne sprawy przesądzają o trafności uchwały. W tej sprawie trafność ta została wykazana, natomiast zarzuty skargi wynikają z odmiennych niż organu zapatrywań strony na kwestie objęte treścią spornego zadania egzaminacyjnego i sposobem jego rozwiązania w pracy egzaminacyjnej. Dlatego zapatrywania te, a w konsekwencji zarzuty skargi, należało ocenić w kategorii polemiki ze stanowiskiem organu. Nie podważają one jednak prawidłowości podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. W szczególności Komisja II stopnia wyjaśniła, dlaczego rozwiązania wskazane przez skarżącą w pracy egzaminacyjnej są nieprawidłowe, przy czym skutkiem wniesionego odwołania od uchwały pierwszoinstancyjnej Komisja wskazała też na pozytywne elementy tej pracy (co obecnie podnosi szeroko w skardze skarżąca), jednak w wyniku porównania i wyważenia ich z elementami negatywnymi zasadnie uznała (por. szczegółową treść uzasadnienia zaskarżonej uchwały), że przywołane przez skarżącą argumenty nie stanowią wystarczającej podstawy do uwzględnienia odwołania, tj. nie mają ważącego znaczenia dla wyniku ostatecznej oceny wykonania przez skarżącą zadania egzaminacyjnego, gdyż odnotowano w pracy zdającej uchybienia poważne (obok uchybień mniejszej wagi) dotyczące podstawowych kwestii rozwiązanego zadania, a więc dyskwalifikujące pracę w skali ocen pozytywnych, gdyż nawet przy dostrzeżeniu prawidłowych elementów pracy, nie pozwalają one na przyjęcie, że zdająca jest przygotowana do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika. Świadczą bowiem o niewystarczającym opanowaniu przez zdającą materiału prawniczego istotnego w tym względzie, a w szczególności o braku wystarczających umiejętności stosowania prawa w praktyce podejmowania czynności komorniczych w sprawie egzekucyjnej. Organ odwoławczy szczegółowo określił w zaskarżonej uchwale najważniejsze (i przesądzające treść rozstrzygnięcia) uchybienia pracy skarżącej. Uzasadnione wywody merytoryczne uchwały odwoławczej pozwalają na nieprzytaczanie w tym miejscu ponownie szczegółowej argumentacji uchwały na temat uchybień pracy skarżącej. Jedynie celem podkreślenia – na tle zarzutów i argumentacji skargi – zgodzić się należy z organem, który odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących działań związanych z ustaleniem majątku dłużnika i zajęciem wynagrodzenia za pracę podniósł, że plan pracy dołączony do akt egzekucyjnych w praktyce komorniczej nie jest ich częścią. Zatem informacje o działaniach komornika winny być zawarte w aktach egzekucyjnych i wynikać z tych akt, a nie w planie pracy; egzaminowana wina się natomiast wykazać umiejętnością samodzielnego podejmowania czynności komorniczych, w tym prowadzenia akt egzekucyjnych. Prawidłowo organ wskazał też na błędną opłatę egzekucyjną w zajęciu ruchomości i mankament pracy związany z wezwaniem w egzekucji z nieruchomości. Nie budzi zastrzeżeń Sądu ustalenie organu, że w sytuacji, gdy postanowienie o umorzeniu postępowania nie obejmuje całości kosztów postępowania egzekucyjnego, słuszna jest uwaga, że w pracy brak było ustalenia kosztów egzekucji w rybie art. 816 § 3 k.p.c., a przez to i orzeczenia kończącego tę egzekucję. Wreszcie uzasadnione są uwagi organu związane ze stosowaniem art. 799 § 1 zdanie 2 i § 2 k.p.c. W szczególności z treści pracy zdającej wynika, że tego samego dnia zajęła wynagrodzenie za pracę dłużnika, samochód oraz nieruchomości – dla wyegzekwowania stosunkowo niewysokiej kwoty alimentów, co w praktyce narusza ten przepis, w świetle którego organ egzekucyjny stosuje sposób egzekucji najmniej uciążliwy dla dłużnika i niebędący dla niego szykaną. Nieadekwatność stosowanych środków prowadzenia egzekucji, względem rzeczywistych potrzeb gwarantujących ich skuteczność, jest istotnym uchybieniem postępowania egzekucyjnego, a zarazem pracy egzaminacyjnej skarżącej. Sąd podziela również stanowisko Komisji Egzaminacyjnej II stopnia co do odnotowania w pracy zdającej szeregu innych błędów – szczegółowo wymienionych na stronie 5 (akapit 3) i 6 zaskarżonej uchwały (por. też ich przytoczenie na stronie 5 niniejszego uzasadnienia), których nagromadzenie (wespół z uchybieniami pracy wcześniej omówionymi) uniemożliwia uznanie rozwiązania zadania wskazanego w pracy skarżącej za spełniające oczekiwania stawiane samodzielnemu komornikowi, który prawidłowo wykonuje swoje czynności, a tym samym wystawienie oceny pozytywnej za to rozwiązanie. Wymagania stawiane zdającemu egzamin komorniczy nie przewidują bowiem odmiennego traktowania zdającego, niż wymagania jakim poddaje się czynnego zawodowo komornika; chodzi wszak o sprawdzenie/potwierdzenie przygotowania zdającego do samodzielnego wykonywania funkcji komornika. Egzamin komorniczy jest dla zdającego ostatnim sprawdzianem umiejętności zawodowych. Dla oceny jego pracy nie ma znaczenia ewentualność odwracalności błędów w realnym postępowaniu egzekucyjnym, czy niepowodowania szkody. Przy ocenie pracy egzaminacyjnej istotnym jest bowiem, czy zdający ocenił prawidłowo problem oraz czy przy prawidłowym zastosowaniu przepisów podjął właściwe czynności w obszarze stanu faktycznego zakreślonego zadaniem egzaminacyjnym. Nadto warunki przeprowadzonego egzaminu odnosiły się do wszystkich zdających, także gdy idzie o czas jego przeprowadzenia. Skoro wykazane zostało w sprawie, że praca skarżącej, przy zastosowaniu ustawowych kryteriów jej oceny, nie spełnia minimalnych wymogów pozwalających na wystawienie oceny pozytywnej, brak jest podstaw do kwestionowania zaskarżonej uchwały. Podkreślenia przy tym wymaga, że różnicowanie ocen pozytywnych (od dostatecznej do celującej) nie oznacza, że błędy popełnione w rozwiązaniu zadania, świadczące o niespełnieniu podstawowych kryteriów oceny, mogą być kwalifikowane w ramach stopniowalności oceny pozytywnej. Tylko bowiem spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego w wykonaniu zadania egzaminacyjnego rozwiązania pracy uprawnia egzaminatorów do "przejścia" do skali ocen pozytywnych. W innym wypadku należy ocenić pracę na ocenę negatywną. Tę ostatnią uwagę należało poczynić wobec stwierdzenia w skardze, że suma uchybień wskazanych przez egzaminatorów nie powinna prowadzić do konkluzji o ocenie niedostatecznej, natomiast skarżąca nie ubiega się o uzyskanie oceny bardzo dobrej, tylko o ocenę dostateczną, która będzie jednoznaczna ze zdaniem egzaminu. Mając to wszystko razem na uwadze Sąd uznał, że wydając zaskarżoną uchwałę organ nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło