IV SA/Wa 2571/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-07
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji o środowisku, oparta na przesłance naruszenia bezpieczeństwa publicznego w związku z możliwością uzyskania koncesji przez niekompetentny podmiot, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa udostępnienia informacji o środowisku, oparta na art. 16 ust. 1 pkt 9 ustawy o informacji o środowisku, z powodu potencjalnego naruszenia bezpieczeństwa publicznego przez niekompetentny podmiot ubiegający się o koncesję, jest niezasadna. Sąd stwierdził, że samo udostępnienie dokumentacji nie jest skutecznym środkiem zapobiegania takim zagrożeniom, a warunki bezpieczeństwa powinny być egzekwowane na etapie postępowania koncesyjnego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni I. Z. zwróciła się do Ministra Środowiska o udostępnienie informacji dotyczących postępowania o udzielenie koncesji na rozpoznawanie złoża siarki rodzimej. Minister odmówił udostępnienia informacji, powołując się na art. 16 ust. 1 pkt 9 ustawy o informacji o środowisku, argumentując, że ujawnienie dokumentów mogłoby naruszyć bezpieczeństwo publiczne, gdyż mogłyby one zostać wykorzystane przez niekompetentny podmiot do uzyskania koncesji, co wiązałoby się z negatywnymi skutkami dla środowiska i społeczeństwa. Wnioskodawczyni wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2017 r. i zasądził od Ministra Środowiska na rzecz I. Z. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępniania informacji o środowisku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...]; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz I. Z kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Minister Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy swoje orzeczenie z [...] marca 2017 r. o odmowie udostępnienia p. I. Z., zwanej dalej "Wnioskodawcą", informacji o środowisku i jego ochronie w zakresie:
- kopii wniosków, wraz z załącznikami, złożonych w toku postępowania o udzielenie koncesji na rozpoznawanie złoża siarki rodzimej [...] (obręb gminy [...] woj. [...]), zwanej dalej "Koncesją",
- kopii wszystkich postanowień, decyzji, pism, uzgodnień, opinii i innych czynności, mających postać dokumentu, pochodzących od Ministra lub innych organów, biorących udział w postępowaniu, wydanych w związku lub w toku postępowania o udzielenie Koncesji
- kopii wszystkich pism i wniosków stron i uczestników złożonych w toku postępowania na udzielenie Koncesji.
Uzasadniając orzeczenie, przywołano następujące uwarunkowania prawne i ustalenia faktyczne:
- informacje, o których udostępnienie wystąpiła Wnioskodawczyni, dotyczą elementów środowiska, jakimi są powierzchnia ziemi i kopaliny; stanowią zatem informacje o środowisku i jego ochronie, w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o informacji o środowisku"; tym samym - co do zasady - podlegają udostępnianiu; jednakże prawo do informacji o środowisku i jego ochronie nie jest absolutne i doznaje ograniczeń; wyjątki od zasady udostępniania informacji o środowisku wskazuje art. 16 ust. 1 ustawy o informacji o środowisku; zgodnie z pkt 9 przywołanego ustępu, władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku, po rozważeniu interesu publicznego, przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć bezpieczeństwo publiczne,
- ustawodawca, formułując powyższą przesłankę nie zdefiniował pojęcia "bezpieczeństwo publiczne"; nie sprecyzował, o jakie dane w tym zakresie chodzi, aby wniosek o udostępnienie informacji o środowisku można było potraktować odmownie; bezpieczeństwo publiczne oznacza "ogół warunków i instytucji chroniących państwo i obywateli przed zjawiskami groźnymi dla ładu prawnego" (por: S. Dubisz Uniwersalny słownik języka polskiego, t. I, Warszawa, str. 234); odwołując się do tej definicji organ, w pierwszej kolejności, miał na względzie dobro publiczne; w związku z tym odmownie należało potraktować wniosek, którego przedmiotem byłyby, dane mogące mieć znaczenie z perspektywy bezpieczeństwa publicznego,
- uznanie ochrony takich danych za jeden z dopuszczalnych wyjątków od zasady udostępnienia informacji jest przewidziane w art. 4 ust. 1 lit. b dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/4/WE z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz.Urz. UE wyd. spec. 15/t. 7 str. 375), a także w art. 4 ust. 4 lit. b Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących ochrony środowiska, sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz.U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706) - gdy ujawnienie wnioskowanych informacji wpłynęłoby negatywnie na tę wartość,
- ponowne rozpatrzenie sprawy wykazało istnienie przesłanki odmowy udostępnienia informacji, określonej w art. 16 ust. 1 pkt 9 ustawy o informacji o środowisku; zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.), złoża siarki rodzimej są objęte prawem własności górniczej, przysługującej Skarbowi Państwa; jest to związane ze szczególnym znaczeniem tego surowca dla gospodarki kraju; powoduje, że złoża siarki rodzimej należą do grupy kopalin o charakterze strategicznym, składającym się na majątek ogólnonarodowy; z kolei art. 12 ust. 1 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze wskazuje, że - w granicach określonych przez ustawy - Skarb Państwa, z wyłączeniem innych osób, może korzystać z przedmiotu własności górniczej albo rozporządzać swoim prawem wyłącznie przez ustanowienie użytkowania górniczego,
- odnosząc się do zarzutu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego przez Wnioskodawczynię, co do wydania kwestionowanej decyzji niezgodnie z przepisami, stanowiącymi jej materialną podstawę - art. 16 ust. 1 pkt 9 ustawy o informacji o środowisku – odnotowano, że w uprzedniej decyzji wskazano na szczególne znaczenie danego surowca dla gospodarki kraju; poinformowano także o toczącym się postępowaniu w przedmiocie udzielenia Koncesji; we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie sprecyzowano wprost zarzutów, ale - uzasadniając go - skupiono się głównie na wykazywaniu braku związku przyjętej w decyzji podstawy prawnej (art. 16 ust. 1 pkt 9) z jej uzasadnieniem; wobec tego organ uznał za zasadne przedstawić pogłębioną analizę negatywnego wpływu poszukiwania a następnie wydobywania siarki rodzimej na środowisko, a - tym samym - na społeczeństwo i mogące powstać na tym tle niezadowolenie społeczne, mające wpływ na bezpieczeństwo publiczne,
- na podstawie skutków prowadzenia wydobycia siarki rodzimej w przeszłości w Polsce stwierdzono, że wpływa ono niekorzystnie na środowisko; stosowana obecnie metoda podziemnego wytapiania jest skomplikowana technologicznie i powoduje negatywny wpływ na środowisko; skutki tej metody są następujące:
- zajęcie rozległych terenów, często o przeznaczeniu rolniczym pod działalność przemysłową,
- powstanie rozległych i trudnych do rekultywacji terenów pogórniczych,
- powstanie zniekształceń terenu (niecki osiadań),
- wymieniono też komplikacje, jakie występują podczas eksploatacji, na przykładzie eksploatacji złoża "[...]":
- zróżnicowana wielkość osiadań, uzależniona od zasobności złoża i stopnia jego wykorzystania, spowodowała zmiany w środowisku hydrogeologicznym; zmiany stosunków wodnych w rejonie tej kopalni dotyczą zarówno wód powierzchniowych, jak i podziemnych - czwartorzędowego i trzeciorzędowego piętra wodonośnego;
- niecki osiadania spowodowały utworzenie niekontrolowanych, chemicznie skażonych zlewisk wodnych, oddziałujących na wody powierzchniowe; chemicznie aktywna siarka w środowisku glebowym ulega przemianom mikrobiologicznym; w ich wyniku powstaje kwas siarkowy, wpływający na drastyczną zmianę odczynu - nawet do pH poniżej 2; przyczyną tak silnego zakwaszenia gleb były liczne awarie otworów i rurociągów przesyłowych, wydostawanie się siarki z otworów w czasie czynności technologicznych, a także jej rozwiewanie z wyrobisk w trakcie urabiania;
- deformacje osiadającego nadkładu powodowały utratę szczelności hydraulicznej warstw nadkładu i wielokrotnie uszkodzenia kolumn rur okładzinowych otworów wiertniczych; w wyniku tych procesów powstawały niekontrolowane przebicia zmieszanych, gorących wód do warstw nadkładu i na powierzchnię terenu, o charakterze spokojnym (wypływy), bądź gwałtownym (erupcje), które niejednokrotnie występowały w pewnej odległości od otworu; wraz z wodą złożową wydobywał się siarkowodór, stanowiący zagrożenie dla załogi górniczej, oraz powodujący skażenie środowiska; wody erupcyjne o niskim pH powodowały w rejonie pól górniczych znaczne zanieczyszczenia wód podziemnych i powierzchniowych, gleby i powietrza; powyższe zjawiska stanowiły realne zagrożenie dla czwartorzędowych, użytkowych poziomów wodonośnych, w których lokalizowane były ujęcia wód pitnych dla [...] i lokalnych miejscowości;
- po zakończeniu wydobycia siarki należy przystąpić do rekultywacji terenu; bazując na doświadczeniu wskazano, że jest to proces kosztowny, skomplikowany i długotrwały; skutkiem wydobycia siarki jest utrata zdolności produkcyjnej gleb w rejonie Jeziorka; badania wykazały, że nawet bezawaryjna praca otworu eksploatacyjnego powodowała zasiarczenie warstw przypowierzchniowych (0-20 cm) do 1%, jako wynik wynoszenia siarki przez parę wodną w trakcie jego odprężania; wszelkie uchybienia pracy otworu oraz mniejsze lub większe awarie powodowały lokalne zasiarczenie gleb rzędu 5-30 %; duże awarie powodowały pokrycie powierzchni terenu warstwą siarki do 50 cm; niejednokrotnie - w wyniku erupcji - powstawały stożki siarki o wysokości ponad 2 m; całość niekorzystnych procesów spowodowała utratę zdolności produkcyjnej gleb - w przypadku Kopalni "[...]", praktycznie na całym obszarze objętym eksploatacją;
- liczbowo powierzchnia terenów zdegradowanych – np. zlikwidowana Kopalnia [...] - 576 ha zdegradowanych terenów;
- koszt rekultywacji - w przypadku Kopalni "[...]" - to wartość rzędu [...] mln zł,
- w przypadku Kopalni "[...]" rekultywacja była procesem wielofazowym i obejmowała:
- rozścielenie warstwy wapna, formowanie zbiorników wodnych;
- fazę biologiczną: prace agrotechniczne;
- regulację stosunków wodnych, zagospodarowanie łąkowe;
- rekultywację leśną,
- w praktyce porzucona z kolei przez dotychczasowego użytkownika, na początku lat 90-tych ubiegłego wieku, kopalnia [...] koło [...] (woj. [...]) stała się ogniskiem dużego zagrożenia dla środowiska naturalnego w tym regionie,
- jak przedstawiono, poszukiwanie a następnie wydobycie siarki rodzimej wpływa negatywnie na środowisko, a tym samym na społeczeństwo; skutki wydobycia są często nieodwracalne; rekultywacja terenu pogórniczego wiąże się z dużymi nakładami, przekraczającymi zazwyczaj możliwości finansowe lokalnych jednostek samorządu terytorialnego,
- z tych względów, w interesie społecznym jest, aby prace, związane z poszukiwaniem a następnie wydobyciem tego surowca, prowadziły podmioty dające rękojmię prawidłowego wydobycia - posiadający odpowiednie zaplecze sprzętowe i eksperckie, a także wiedzę i doświadczenie, szczególnie w wydobyciu, negatywnie wpływającego na środowisko surowca, jakim jest siarka,
- udostępnienie wniosków i dokumentacji, będącej przedmiotem aktualnie toczącego się postępowania, może natomiast skutkować (nie da się tego wykluczyć) złożeniem wniosku o przyznanie koncesji przez podmiot, który nie posiada odpowiedniego zaplecza - zwłaszcza eksperckiego - czy doświadczenia; wówczas ryzyko wystąpienia negatywnych skutków poszukiwania a następnie wydobycia siarki rodzimej niezmiernie wzrasta; może to generować niepokoje społeczne, wzburzenie, protesty; organ - uwzględniając, że skutki wydobycia siarki są porównywalne z wydobyciem uranu (poza promieniowaniem) i mogą wywoływać niezadowolenie społeczne - dąży, aby poszukiwaniem i wydobyciem tego surowca zajmowały się podmioty, dające rękojmię prawidłowego prowadzenia tych prac; nie można się jej spodziewać, po podmiocie, który nie jest w stanie samodzielnie przygotować wniosku o przyznanie koncesji - bazuje na wiedzy o sposobie prowadzenia tych prac, zdobytej choćby poprzez udostępnianie tych informacji wobec regulacji ustawy o informacji o środowisku; rozmiary negatywnych skutków wydobycia byłyby wówczas źródłem niezadowolenia społecznego, którego organ chciałby uniknąć; w przeszłości odnotowywano protesty społeczne, związane z wydobyciem mniej inwazyjnych w środowisko surowców niż siarka; dlatego też, istotne jest, aby poszukiwaniem i wydobyciem siarki rodzimej zajmowały się podmioty profesjonalne, dające rękojmię prawidłowego prowadzenia tych prac; tylko wtedy można spodziewać się minimalnych reakcji społecznych,
- mając na względzie minimalizowanie wpływu poszukiwania i wydobycia siarki na środowisko, w Polsce obowiązują aktualnie 2 koncesje na wydobywanie; oprócz złoża "[...]", koncesja dotyczy złoża "[...]"; dla porównania - dla złóż kamieni łamanych i bocznych, nieobjętych prawem własności górniczej, dla których organem koncesyjnym jest marszałek województwa, istnieje w Polsce ponad 250 czynnych zakładów górniczych,
- złoże, o którego koncesję ubiegają się obecnie dwa podmioty, jest objęte prawem własności górniczej; jest złożem o zasobach geologicznych wynoszących 49950 tys. ton - około 3 krotnie większych od aktualnie eksploatowanego, metodą wytopu podziemnego, złoża "[...]"; obszar, objęty postępowaniem koncesyjnym, nie obejmuje całego złoża; oznacza to, że - bazując na dokumentacji zawartej we wnioskach o Koncesję i załącznikach - jest możliwe złożenie kolejnego wniosku,
- wobec negatywnych skutków wydobycia siarki rodzimej, organ miał na względzie jak najskuteczniejsze zabezpieczenie środowisko i - tym samym - społeczeństwo przed opisanymi wcześniej skutkami - uniknięcie potencjalnego niezadowolenia społecznego, protestów,
- ponownie rozpatrując sprawę, stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy o informacji o środowisku, rozważono istnienie interesu publicznego, przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku; stwierdzono, że z wnioskowanych dokumentów nie wynikają prawa i obowiązki dla osób trzecich, w szczególności obywateli czy też organizacji społecznych; interes publiczny w uzyskaniu informacji o środowisku istnieje, gdy ich udostępnienie może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w pewnej dziedzinie życia społecznego, może wpływać na poprawę, usprawnienie wykonywanych zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności; w ten sposób definiowany interes publiczny, w niniejszej sprawie nie występuje,
- zgodnie z art. 13 ustawy o informacji o środowisku, od podmiotu żądającego informacji o środowisku i jego ochronie nie wymaga się wykazania interesu prawnego i faktycznego; dlatego też nie uzależniano udostępnienia informacji od występowania faktycznego lub prawnego interesu, jaki ma Wnioskodawczyni w uzyskaniu tej informacji; nie badano również związku Wnioskodawczyni ze sprawą, której informacja dotyczy; jedyną podstawą odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji jest stwierdzenie, że - w analizowanym przypadku – wystąpił jeden z wymienionych w ustawie wyjątków, ograniczających dostęp do informacji - art. 16 ust. 1 pkt 9 ustawy o informacji o środowisku - a także braku interesu publicznego, przemawiającego za jej udostępnieniem; żadna ze stron w toku postępowania nie wskazała ponadto na istnienie nadrzędnego interesu publicznego, przemawiającego za udostępnieniem wnioskowanych materiałów; reasumując - za ujawnieniem informacji nie przemawia nadrzędny interes publiczny,
- odnosząc się do postawionych przez Wnioskodawcę zarzutów, naruszenia art. 8, 11, 107 K.p.a., organ ich nie podzielił - zebrano uprzednio i rozpatrzono cały materiał dowodowy, podjęto wszelkie czynności, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego; zapewniając czynny udział stron w postępowaniu; także uzasadniając rozstrzygniecie działano zgodnie z zasadą przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do państwa - uzasadnienie skarżonej decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 K.p.a.
W skardze Wnioskodawca, reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, zarzucił naruszenie przepisów:
- prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 16 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o informacji o środowisku, poprzez ich wadliwe zastosowanie w sprawie; wynika to z odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji o środowisku, gdy nie wystąpiła przesłanka możliwości naruszenia bezpieczeństwa publicznego w wyniku udostępnienia wnioskowanych informacji;
- art. 8 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 i art. 15 ust. 1 ustawy o informacji o środowisku, poprzez ich niezastosowanie; wynikało z tego nieudostępnienie Wnioskodawcy informacji o środowisku i jego ochronie, pomimo ustawowego obowiązku jej udostępnienia i braku wystąpienia przesłanek, uzasadniających odmowę w tym zakresie,
- postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. oraz art. 16 ust. 1 pkt 9 ustawy o informacji o środowisku, poprzez utrzymanie w mocy decyzji wobec wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pomimo wydania tego orzeczenia z naruszeniem prawa materialnego - brak zaistnienia przesłanki do odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji; powinno to skutkować uchyleniem decyzji poprzedzającej i orzeczeniem, co do istoty sprawy, poprzez udostępnienie wnioskowanych informacji.
Wniesiono o uchylenie decyzji zaskarżonej oraz ją poprzedzającej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego
W szerokim uzasadnieniu skargi podniesiono, że wywody organu jakoby udostępnienie informacji żądanej przez Wnioskodawcę miało pozostawać w logicznym związku z uzyskaniem przez niego następnie koncesji, co z kolei prowadziłoby do podjęcia wydobycia siarki przez podmiot niedysponujący stosowną wiedzą i zapleczem technicznym dla prowadzenia eksploatacji takiego złoża, a - wobec tego - wystąpieniem zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, jest całkowicie dowolne. W tej sytuacji w rozpoznanej sprawie nie wykazano, aby zachodziły przesłanki dla udzielenia żądanej informacji, w myśl art. 14 ust. 1 pkt 9 ustawy o informacji o środowisku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko sformułowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano bowiem z naruszaniem przepisu prawa materialnego, zakreślającego jedną z przesłanek, gdy możliwa jest odmowa udostępnienia informacji o środowisku. Miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Nie przywołano bowiem innych przeszkód dla udostępnienia, żądanej przez Wnioskodawcę, informacji. Organ administracji bezpodstawnie ocenił, że dane informacje nie mogą zostać przekazane, wobec treści art. 16 ust. 1 pkt 9 ustawy o informacji o środowisku.
Odmawiając udostępnienia informacji, organ administracji upatrywał zagrożenia bezpieczeństwa publicznego w możliwości wykorzystania uzyskanych dokumentów w celu sporządzenia wniosku, który mógłby zostać przedłożony w przyszłości w celu uzyskaniu koncesji na eksploatację złoża siarki. Z potencjalnymi niebezpieczeństwami dla środowiska, jak i możliwością powstawania konfliktów społecznych, wobec występujących szkód - o ile koncesję uzyskałby podmiot niedysponujących stosowną wiedzą, kwalifikacjami, zapleczem technicznym dla bezpiecznego eksploatowania złoża - organ powiązał z kolei zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego.
Zasadnie wprawdzie organ wywiódł, że nieumiejętne eksploatowanie złoża siarki - bez zachowania stosownych rygorów technologicznych - czy też porzucenie przez określony podmiot terenu po zakończeniu eksploatacji tej kopaliny może wiązać się z zagrożeniem bezpieczeństwa publicznego. Argumentacja w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, w tym przytoczona faktografia, jest absolutnie przekonywujące dla takiej tezy. Jednakże słuszne są w pełni zarzuty skargi, gdzie wskazano, że niedopuszczalne - jako dowolne, było wiązanie zdarzenia, w postaci uzyskania określonej dokumentacji, z realnym następstwem w postaci uzyskania koncesji.
Trafnie odnotowano w skardze, że podmiot, czy wręcz określona osoba fizyczna, która nie ma stosownej fachowej wiedzy dla sporządzenie dokumentacji, potrzebnej do uzyskania koncesji, może zlecić to zadanie dysponującym nią osobom bądź wyspecjalizowanym podmiotom. Nie sposób więc w samym nieudostępnianiu dokumentacji upatrywać skutecznego środka w celu zamknięcia możliwości uzyskanie koncesji przez osoby (podmioty), które nie dają gwarancji bezpiecznej eksploatacji złoża siarki. Warunki tego rodzaju muszą być egzekwowane poprzez zakreślenie stosownych wymagań dla ubiegających się o uzyskanie koncesji, innych niż samo prawidłowe sporządzenie wniosku i załączonych doń dokumentów. Jak bowiem wskazano, samo jego właściwe opracowanie, a następnie przedłożenie, wcale nie gwarantuje, że dana osoba zapewni bezpieczną eksploatację złoża siarki.
Powiązanie odmowy udostępnienia informacji o środowisku z bezpieczeństwem publicznym musi być oparte na tym, że jest to środek realnie służący eliminacji określone zagrożenia w danym zakresie. W rozpoznawanej przypadku - jak wskazano - zastosowany środek nie jest natomiast skuteczną metodą dla osiągnięcia zakładanego celu. Stąd odmowa udostępnienia informacji, w oparciu o art. 16 ust. 1 pkt 9 ustawy o informacji o środowisku, z powołaniem możliwości uzyskania koncesji, nie była dopuszczalna.
Ponieważ brak jest w danym przypadku bezpośredniego związku pomiędzy udostępnienie informacji a realnym zagrożeniem bezpieczeństwa publicznego, nie miało znaczenia w sprawie, że prawodawca nakazał także ważenie faktycznego interesu publicznego, przemawiającego za udostępnieniem zadanej informacji (art. 16 ust. 1 zd. wstępne). Miałoby to znaczenie w danej sprawie, o ile faktycznie kwestie bezpieczeństwa publicznego przemawiałyby przeciw udostępnienie informacji. W takiej sytuacji organ administracji musiałby wnikliwie rozważyć, czy względy interesu publicznego w udostępnieniu informacji nie przemawiają za jej przekazaniem, pomimo pewnych realnych zagrożeń, jakie mogłyby stąd dla chronionego dobra. Wobec braku - w danym przypadku - bezpośredniego związku udostępniania informacji z zagrożeniem bezpieczeństwa publicznego, bezzasadne byłoby rozważanie w ogóle tej kwestii - porównywanie racji w danym zakresie.
W tej sytuacji zasadne są zarzuty skargi, co do naruszenie przepisu prawa materialnego, zakreślającego przesłanki udostępnienie informacji o środowisku (a więc równocześnie odmowy w tej kwestii). Bezzasadne są natomiast wywody, co do naruszenie przepisów postępowania – art. 138 §. 1 pkt 2 K.p.a. Skoro organ ocenił, że jego poprzednia decyzja była prawidłowa, zasadnie utrzymał ją w mocy (zgodnie z regułami Kodeksu). Nie uchybiono też innym regułom postępowania. Kwestie, co do faktów istotnych dla sprawy, zostały właściwie ustalone. Organ prawidłowo przywołał brzmienie regulacji, mających zastosowanie w danej sprawie (wobec zreferowanie jego stanowiska ponowne ich przytaczanie w części uzasadnienia stanowiącej ocenę Sądu było bezzasadne), oraz wymienił istotne okoliczności faktyczne sprawy. Mylnie jednak uznał, jakoby samo udostępnienie dokumentacji, związanej z etapem postępowania koncesyjnego, mogło stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, wobec ewentualności uzyskania w przyszłości koncesji przez podmiot, który nie zagwarantuje bezpieczeństwa eksploatacji złoża siarki.
Skoro analogiczną wadliwością dotknięte jest zarówno orzeczenie zaskarżone, jak i je poprzedzające, Sąd uchylił oba te akty. Jeżeli w dalszym postępowaniu organ nie dopatrzy się przesłanki uzasadniającej odmowę udostępnienia informacji o środowisku uwzględni żądanie Wnioskodawcy. Przedwczesna byłaby natomiast ostateczna ocena przez Sądu, czy - w danym przypadku - żądana informacja powinna zostać udostępniona. Prowadziłoby to do naruszenia reguł sądowej kontroli ostatecznych aktów administracyjnych, gdzie stosowne, uzasadnione rozstrzygnięcie organu, podlega dopiero ocenię sądowej pod katem jego legalności. W rozpoznawanej sprawie organ nie zajął jednoznacznie stanowiska, co do występowania innych negatywnych przesłanek dla odmowy udostępnienia żądanej informacji. Byłoby to zresztą zbędne, gdyż ujawnienie choćby jednej (o ile faktycznie ona występuje) zwalnia organ z konieczności rozważania, czy zachodzą także inne przeszkody dla udostępnienia informacji (zasady ekonomii postępowania - art. 12 § 1 K.p.a.).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 135 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w pkt 2, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy, w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015, poz. 1804). Na koszty składało się: 200 zł. tytułem zwrotu uiszczonego wpisu, 480 zł. - kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 zł. - zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej.
Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło