II SA/Sz 1249/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę . Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, nakazał A. S. rozbiórkę wiaty handlowej zlokalizowanej na działkach nr [...], położonej w O. , wykonanej bez pozwolenia na budowę. Jak wynika z treści uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, organ w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. ustalił, że na działce nr [...] i nr [...] w O. wykonano obiekt o konstrukcji stalowej opartej na slupach stalowych o profilu zamkniętym, tj. wiatę. Wspomniana wiata obudowana jest z trzech stron blachą trapezową, natomiast od frontu zabudowana plandeką w kolorze białym oraz nadwieszonym od frontu zadaszeniem o wymiarach [...] m. Całkowity wymiar wiaty to [...] m, dach dwuspadowy pokryty blachą trapezową. Powierzchnia kontenera handlowego w części południowej na szerokości około [...] m pokryta jest płytami OSB. W toku czynności administracyjnych ustalono, że A. S. zgłosił do Wydziału Architektury i Budownictwa w Starostwie Powiatowym w G. remont kontenerów handlowych typu "szczęki" zniszczonych podczas pożaru, jednak zamiast wyremontować zgłoszone obiekty, w miejscu ich usytuowania wykonał nowy większy obiekt handlowy – wiatę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał skarżącemu w drodze postanowienia wstrzymać w terminie natychmiastowym wszelkie roboty budowlane i przedstawić w terminie do dnia [...] r. dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, w celu uzyskania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Wymienionego poinformowano także o skutkach ewentualnego niewykonania opisanych wyżej obowiązków. A. S. nie spełnił nałożonego na niego postanowieniem z dnia [...] r. obowiązku i nie dostarczył żądanych dokumentów, w tym projektu budowlanego. W dniu 9 [...] r. stawił się w siedzibie PINB w G. w celu zapoznania się z dokumentacją prowadzonego postępowania administracyjnego dotyczącego samowolnej budowy przez niego wiaty handlowej na targowisku gminnym w O. i oświadczył, że nie wybudował żadnego obiektu tylko go wyremontował – zgodnie ze zgłoszeniem. Dodał, że nie będzie dostarczał żadnej dokumentacji, a tym bardziej wnosił opłaty legalizacyjnej. W dniu [...] r., podczas czynność kontrolnych inspektorzy PINB w G., w obecności skarżącego ustalili, że wybudowany obiekt handlowy o wymiarach zewnętrznych [...] m nie jest zgodny ze zgłoszeniem zamiaru przystąpienia do robót budowlanych dotyczących remontu dwóch kontenerów handlowych o wymiarach [...] m oraz dwóch pozostałych wymiarach [...] m, uszkodzonych podczas pożaru targowiska. Mając na uwadze powyższe, wobec bezskutecznego upływu terminu wykonania obowiązku określonego w postanowieniu z dnia [...] r., organ orzekł o rozbiórce opisanej wyżej wiaty handlowej. W odwołaniu od powyższej decyzji, A. S. wniósł o jej uchylenie. Podniósł, że nie uwzględnia ona jego argumentacji, że wspomniany obiekt handlowy nie jest nowym obiektem lecz został wyremontowany i doprowadzony do "stanu pierwotnego przed wybuchem". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powołując się na treść art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jak również definicję robót budowlanych wynikającą z treści art. 3 pkt 7 i pkt 6 tej ustawy, organ uznał, że na wybudowanie wiaty o konstrukcji stalowej, o powierzchni zabudowy [...] m2, wymagane jest pozwolenie na budowę właściwego w sprawie organu administracji architektoniczno-budowlanej, gdyż przepisy art. 29 - 31 Prawa budowalnego nie stanowią aby tego rodzaju obiekty budowlane, o takiej powierzchni zabudowy, zwolnione były z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa wiaty przed pożarem i po pożarze nie była objęta zgłoszeniem ani wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. Skarżący zgłosił w organie administracji architektoniczno-budowlanej jedynie remont czterech obiektów kontenerowych typu "szczęki" o wymiarach 2 [...] m i wysokości h = [...] m, które ucierpiały w pożarze. Dokumentacja dołączona do zgłoszenia jednoznacznie dowodzi, że wybudowana wiata o wymiarach [...] m i wysokości [...] m, nie jest obiektem, którego remont strona zgłosiła. Z powyższego wynika, że przedmiotowa wiata niezależnie od tego czy została wybudowana przed pożarem, a obecnie wyremontowana czy też wybudowana została w całości po pożarze, to wybudowana została w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez uzyskania wymaganego w tym przypadku pozwolenia na budowę, o którym mowa w przepisie art. 28 ustawy Prawo budowlane. Organ I instancji nałożył na skarżącego postanowieniem z dnia [...] r. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia [...] r. określonych dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, w celu umożliwienia inwestorowi doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wybudowanej wiaty. A. S. wspomnianych dokumentów nie przedłożył jednak. Nieprzedstawienie przez inwestora wymaganych dokumentów nie pozwala organowi nadzoru budowlanego na ustalenie, czy w konkretnym wypadku samowola budowlana kwalifikuje się do zalegalizowania. Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez skarżącego, organ wyjaśnił, że fakt odbudowy obiektu, a nie jego budowy od podstaw, nie zmienia kwalifikacji prawnej zrealizowanych robót budowlanych i zaliczenia ich do samowoli budowlanej w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, A. S. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: - obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie oraz niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu strony i poszanowania zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej. Skarżący podniósł, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu została wydana bez uwzględnienia jego wyjaśnień i wskazywanych dowodów potwierdzających, iż użytkowana przez niego wiata nie jest przez niego wybudowana od podstaw. Powstała w miejscu spalonych w czasie pożaru jego [...] kontenerów handlowych typu "szczęki". Były to niezespolone ze sobą konstrukcje stalowe, posadowione w jednym długim ciągu na dzierżawionych przez niego działkach o numerach [...] w O. . Strona zaznaczyła, że metalowe konstrukcje kontenerów nie uległy spaleniu, a większość profili stalowych podłogowych i sufitowych nadawała się do odzyskania i renowacji dlatego zdecydowała się dokonać kompleksowego remontu istniejącej jeszcze bazy handlowej. Wiązało się to, co jest oczywiste, "z wykonaniem dodatkowych elementów konstrukcji stalowej opartej na słupach jej zadaszenia i dostosowania do warunków handlowych". Skarżący został pouczony, że istnieje możliwość zalegalizowania tej samowoli, ale wskazana opłata przewyższała wielokrotnie wartość wiaty wraz ze zgromadzonym w niej towarem. Biorąc pod uwagę własną krytyczną sytuację finansową, niepewność co do czasu kontynuowania dzierżawy z właścicielem działki, koszty ewentualnej legalizacji, skarżący nie złożył wymaganych dokumentów do Inspektora Nadzoru Budowlanego, w przekonaniu, że nie dopuścił się samowoli budowlanej. Po pierwsze, działał bowiem w oparciu o wskazówki jakie otrzymał ze strony urzędników Starostwa Powiatowego w G.. Po drugie zaś, wiata handlowa, w jego ocenie, jest obiektem budowlanym tymczasowym i nie wymaga pozwolenia na budowę. Fakt ten należy zgłosić jedynie właściwemu organowi co też skarżący uczynił. Strona dodała, że wspomniana wiata stanowi źródło utrzymania jej rodziny, a nakaz rozbiórki jako najsurowszego sposobu likwidacji "samowoli budowlanej", w świetle aktualnie obowiązujących przepisów jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi i w konsekwencji do uchylenia zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo; b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (art. 48 ust. 3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4). Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z kolei w myśl art. 3 pkt 7 tej ustawy, przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Definicja budowy została zawarta w art. 3 pkt 6 wspomnianej ustawy, zgodnie z którym przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W ocenie Sądu, za prawidłowe należy uznać ustalenia organów nadzoru budowlanego, że na wybudowanie przez skarżącego wiaty o konstrukcji stalowej i powierzchni zabudowy [...] m2, wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę o którym mowa w art. 28 ustawy Prawo budowlane. Przepisy ustawy w art. 29 - 31 nie wskazują by tego rodzaju obiekty budowlane, o takiej powierzchni zabudowy, zwolnione były z uzyskania pozwolenia na budowę. Jeśli chodzi o wiaty możliwość taka - na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - dotyczy jedynie wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Skoro jednak powierzchnia zabudowy w tym wypadku wynosi [...] m2, zatem niewątpliwie nie jest to przypadek o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Nie ulega też wątpliwości, że skarżący nie uzyskał stosownego pozwolenia na budowę przedmiotowej wiaty. Zaznaczyć należy, że organ podjął stosowne kroki zmierzające do legalizacji obiektu wzniesionego bez stosownego pozwolenia i postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na inwestora, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo Budowlane obowiązek przedłożenia w oznaczonym terminie wymaganych prawem dokumentów. Skarżący z obowiązku tego nie wywiązał się co skutkowało wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Za nietrafne należy uznać argumenty skarżącego jakoby dokonał jedynie obudowy zniszczonego w pożarze obiektu, co w jego ocenie nie wymaga pozwolenia na budowę a jedynie zgłoszenia, którego dokonał. W pierwszym rzędzie należy podkreślić, że jak wynika z cytowanych powyżej przepisów ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę wymaga nie tylko budowa obiektu ale także jego odbudowa. Ponadto, twierdzenie, że skarżący dokonał zgłoszenia wzniesionego obiektu w postaci wiaty handlowej o konstrukcji stalowej, o powierzchni zabudowy [...] m2, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z treści załączonego do akt administracyjnych zgłoszenia z dnia [...] r. jednoznacznie wynika, że skarżący zgłosił wówczas zamiar przystąpienia do robót budowlanych polegających na remoncie kontenera handlowego o wymiarach "[...]". Prace miały polegać na wymianie uszkodzonego w wyniku pożaru poszycia z blachy trapezowej bez naruszania elementów konstrukcyjnych. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że wiata o wymiarach [...] m i wysokości od [...] m nie jest obiektem, który został wskazany w opisanym wyżej zgłoszeniu z dnia [...] r. Nie sposób natomiast jednoznacznie odnieść się do podniesionego przez skarżącego zarzutu nieuwzględnienia przez organ wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków. Skarżący nie sprecyzował bowiem o jaki wniosek dowodowy chodzi, w jakiej dacie miałby być złożony, jakich świadków dotyczy ani na jaką okoliczność mieliby zostać przesłuchani. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostają twierdzenia skarżącego dotyczące odbudowy wiaty w takich samych rozmiarach jakie – jego zdaniem – posiadała wiata istniejąca przed pożarem, a to z tego chociażby względu, że budowa wiaty tak przed pożarem jak i po pożarze nie była objęta ani zgłoszeniem ani wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. Dla stwierdzenia ewentualnej zgodności wykonanych robót budowlanych z prawem nie mogą być także rozstrzygające jego argumenty dotyczące spornej wiaty jako źródła utrzymania jego rodziny. Mając powyższe na uwadze, należy uznać skargę za niezasadną. Zdaniem Sądu organ zebrał, rozpatrzył i ocenił zgromadzony materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wystarczający dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia z zachowaniem reguł określonych w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.