I SA/Op 495/17

WyrokWSA w Opolu2018-02-08

Skład orzekający: Grzegorz Gocki, Krzysztof Bogusz, Marta Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary porządkowej na świadka, który nie stawił się na wezwanie organu podatkowego, jest zasadne, jeśli jego miejsce zamieszkania znajduje się w innym województwie niż siedziba wzywającego organu, a organ nie ustalił prawidłowo miejsca zamieszkania lub pobytu świadka?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ podatkowy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 156 § 1 i 2, poprzez brak należytego wyjaśnienia miejsca zamieszkania lub pobytu świadka. Zgodnie z art. 156 § 1 O.p., świadek jest obowiązany do osobistego stawiennictwa tylko na obszarze województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa, a organ nie wykazał, że skarżąca miała taki obowiązek stawiennictwa w Opolu.
Stan faktyczny
M. Ł. została ukarana karą porządkową w wysokości 1000 zł za niestawiennictwo na przesłuchanie w charakterze świadka. Organ I instancji nałożył karę, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał ją w mocy. Skarżąca podniosła, że jej miejsce zamieszkania znajduje się w innym województwie, a organ nieprawidłowo ustalił jej adres i nie zastosował odpowiednich pouczeń. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 9 października 2017 r. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz M. Ł. zwrot kosztów postępowania sądowego oraz nakazano zwrócić M. Ł. nadpłacony wpis sądowy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 9 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu na rzecz M. Ł. kwotę 340,00 zł (słownie złotych: trzysta czterdzieści 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. nakazuje zwrócić M. Ł. ze środków finansowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 100,00 zł (słownie złotych: sto 00/100) tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. M. Ł. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 9 października .2017 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie tegoż organu z dnia 18 lipca 2017 r., którym nałożono karę porządkową w kwocie 1000 zł za niestawiennictwo na przesłuchanie w charakterze świadka w postępowaniu odwoławczym. Wydanie zaskarżonego postanowienia poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opołu nałożył na M. Ł. karę porządkową w kwocie 1.000 zł w związku z niestawieniem się w siedzibie Izby Administracji Skarbowej w Opolu w dniu 22 czerwca 2017 r. na przesłuchanie w charakterze świadka. Jako podstawę prawną organ I instancji powołał art. 262 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), dalej też w skrócie: "O.p." lub "Ordynacja podatkowa". W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy I instancji podał, że nałożył karę porządkową, gdyż M. Ł., pomimo prawidłowego wezwania do osobistego stawiennictwa i obowiązku złożenia zeznań w charakterze świadka, nie stawiła się w wyznaczonym miejscu i terminie, uzgodnionym w trakcie rozmowy telefonicznej. Sytuacja ta wpływa niekorzystnie na tok prowadzonych postępowań odwoławczych w sprawie M. Ł. i powoduje ich przedłużanie. Organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia podał też, że pismem z dnia 25 maja 2017 r. po raz trzeci wezwano M. Ł. do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu, celem złożenia zeznań w charakterze świadka w zakresie ustalenia faktów dotyczących współpracy w latach 2011-2012 z firmą A. Wezwanie zostało doręczone w dniu 19 czerwca 2017 r. na adres korespondencyjny wezwanej, tj. ul. [...],[...][...]. Pierwsze wezwanie do świadka organ skierował w dniu 24 marca 2017 r. na adres zamieszkania, tj. [...] ul. [...],[...][...]. Wezwanie odebrane zostało osobiście w dniu 10 kwietnia 2017 r. Wówczas M. Ł. złożyła wniosek o zmianę terminu przesłuchania wyznaczonego na dzień 26 kwietnia 2017 r., ze względu "na planowany z dużym wyprzedzeniem zabieg pod narkozą". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu przychylił się do wniosku, w następstwie czego wyznaczył nowy termin przesłuchania na dzień 25 maja 2017 r. Drugie wezwanie organ nadał w dniu 26 kwietnia 2017 r. na adres korespondencyjny świadka, tj. ul. [...],[...][...]. Wezwanie zostało odebrane w dniu 24 maja 2017 r. przez M. Ł. W dniu 25 maja 2017 r. M. Ł. nie stawiła się w siedzibie Izby Administracji Skarbowej w Opolu. W tym samym dniu poinformowała telefonicznie, że nie jest w stanie przyjechać do Opola, ponieważ wezwanie odebrała wieczorem w dniu 24 maja 2017 r. W trakcie rozmowy telefonicznej pracownik Izby Administracji Skarbowej w Opolu ustalił z M. Ł., że nowy termin przesłuchania, na który będzie mogła się stawić, wyznaczony będzie na dzień pomiędzy 19 czerwca 2017 r., a 22 czerwca 2017 r. Mając na uwadze zaproponowany przedział czasowy, organ wyznaczył kolejny, trzeci termin przesłuchania na dzień 22 czerwca 2017 r. i skierował do M. Ł. wezwanie z dnia 25 maja 2017 r. na adres korespondencyjny ul. [...],[...][...]. W wezwaniu, tak jak i w poprzednich wezwaniach, organ pouczył o możliwości nałożenia kary porządkowej w przypadku niestawienia się świadka bez uzasadnionej przyczyny. Wezwanie zostało odebrane osobiście przez M. Ł. w dniu 19 czerwca 2017 r. W dniu 21 czerwca 2017 r, M. Ł. telefonicznie poinformowała pracownika Izby Administracji Skarbowej w Opolu o tym, że nie stawi się na przesłuchanie, ponieważ na ten dzień ma już wcześniej zaplanowane "eventy", których nie może przełożyć. W trakcie rozmowy telefonicznej ustalono, że M. Ł. przedłoży pismo zawierające uzasadnienie swojej nieobecności oraz wskaże dogodny dla siebie nowy termin przesłuchania. Pismem z 3 lipca 2017 r. wniosła o wyznaczenie nowego terminu przesłuchania w okresie pomiędzy 29 sierpnia 2017 r., a 7 września2017 r. Swoją prośbę uzasadniła zobowiązaniami zawodowymi oraz wcześniej zaplanowanym urlopem oraz wskazała, że nie jest w stanie dotrzeć do Opola w terminie wcześniejszym niż przez nią podany. Na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 18 lipca 2017 r. M. Ł. wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości oraz zarzucając naruszenie art. 121 § 2 i art. 156 § 1 oraz art. 190 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem M. Ł., nałożona na nią kara porządkowa jest bezzasadna, ponieważ Ordynacja podatkowa reguluje dwa przypadki zwalniające wezwanego z obowiązku stawienia się przed organem podatkowym. Po pierwsze w przypadku choroby, kalectwa lub innej ważnej przyczyny, z powodu której wezwany nie może stawić się przed organem, po drugie, stosownie do art. 156 § 1, wezwany obowiązany jest do osobistego stawienia się tylko na obszarze województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa. Strona wskazała, iż miejscem zamieszkania od 2010 roku jest miejscowość [...] położona w województwie [...], ul. [...] oraz że organ podatkowy był w posiadaniu tej informacji, ponieważ wezwanie na przesłuchanie skierował właśnie na ten adres. Ponadto M. Ł. podniosła, iż niejednokrotnie wskazywała pracownikom Izby Administracji Skarbowej w Opolu, podczas rozmów prowadzonych w celu ustalenia nowego terminu przesłuchania, iż stawienie się z dnia na dzień w siedzibie Izby jest dla niej problematyczne, ze względu na fakt zamieszkiwania w innym województwie. Dalej, według strony, w przypadku, gdy organ podatkowy wzywa do osobistego stawienia się osobę inną niż strona postępowania wszczętego z urzędu, powinien w myśl art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej pouczyć wezwanego, zarówno o obowiązku stawienia się tylko na obszarze województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa, jak i o możliwości złożenia zastrzeżenia, co do chęci osobistego stawienia się przed organem właściwym do rozpatrzenia sprawy. Jednakże organ nie dopełnił tego obowiązku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wymienionym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy akt I instancji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów naruszenia przepisów art. 121 § 2, art. 156 § 1 oraz art. 190 § 1 O.p. uznał je za niezasadne. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, M. Ł., pomimo prawidłowego wezwania do osobistego stawiennictwa i obowiązku złożenia zeznań w charakterze świadka, nie stawiła się w wyznaczonym miejscu i terminie, uzgodnionym przez nią wcześniej z pracownikiem Izby Administracji Skarbowej w Opolu. Zauważył, iż okoliczność zamieszkiwania na terenie województwa [...], tj. w miejscowości [...] została przez stronę podniesiona dopiero w złożonym zażaleniu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej był w posiadaniu informacji (wynikającej ze zgłoszonych danych rejestracyjnych), iż adresem zamieszkania M. Ł. od [...] lipca 2011 r. jest [...], ul. [...], a właściwym dla niej urzędem skarbowym jest [...] Urząd Skarbowy w [...] (wynika to również z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2016 - PIT 36, złożonym do [...] Urzędu Skarbowego w [...]). Pod tym samym adresem znajduje się również siedziba działalności gospodarczej strony. Natomiast podany przez nią adres: ul. [...],[...][...] jest adresem do korespondencji. Na ten adres organ skierował wezwanie. Dla organu jedynym wiążącym adresem zamieszkania jest ten wynikający z odpowiedniego zgłoszenia. W sytuacji, gdy zmieniła adres zamieszkania, powinna złożyć odpowiednie zgłoszenie aktualizacyjne swoich danych. Adres widniejący w rejestrach pozostawał bez zmian od 2011 roku i był wiążący dla organu. Osoba, która nie poinformuje właściwego organu podatkowego o zmianie miejsca zamieszkania, musi liczyć się z tym, że organ będzie skutecznie posługiwał się jej starym adresem, i to zarówno przy wysyłaniu korespondencji, jak i ustalaniu właściwości miejscowej organu. Co do zarzutu naruszenia art. 121 § 2 Ordynacja podatkowa, organ w wezwaniu do osobistego stawienia się osoby innej niż strona postępowania wszczynanego z urzędu, powinien pouczyć wezwanego zarówno o obowiązku osobistego stawienia się tylko na obszarze województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa, jak i o możliwości złożenia zastrzeżeń, co do chęci osobistego stawienia się przed organem właściwym do rozpatrzenia sprawy, stwierdził, iż jest on chybiony. Skoro organ nie miał wiedzy o zmianie miejsca zamieszkania oraz kierował się danymi wskazanymi w danych rejestracyjnych, nie miał obowiązku zastosować pouczenia w wezwaniu skierowanym do. Organ odwoławczy dodał też, że wezwanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 25 maja 2017 r. zawierało elementy wymienione w art. 159 O.p., tj. precyzowało treść żądania, wyznaczało termin dokonania określonych w nim czynności oraz zawierało pouczenie o sankcji wynikającej z niezastosowania się do treści wezwania. Przepisy art. 159 O.p. są wyrazem obowiązywania jawności celu wezwania dla osób, do których jest ono skierowane oraz personalnej odpowiedzialności za wezwanie jako akt władczy i jednostronny organu podatkowego. W sprawie nie może być więc mowy o zaskakiwaniu strony przez organ podatkowy. M. Ł. była świadoma, że organ po raz trzeci wezwie ją na przesłuchanie w charakterze świadka w sprawie jej męża. Ponadto sama wskazała organowi dogodny termin, w którym będzie mogła stawić się w siedzibie Izby Administracji Skarbowej w Opolu. Miała więc czas na podjęcie działań takich jak: uzyskanie zwolnienia z pracy lub zapewnienie zastępstwa w pracy. Dlatego też w ocenie organu II instancji, niestawienie się świadka w dniu 22 czerwca 2017 r. ze względu na wcześniej zaplanowane "eventy" było nieusprawiedliwione. Skutki prawne, jakie niesie ze sobą niezastosowanie się do wezwania, mogą być wyciągane wobec osoby wezwanej tylko wtedy, gdy wezwanie zostanie prawidłowo doręczone na podstawie przepisów art. 144-154 Ordynacji podatkowej. Nieprawidłowość doręczenia daje podstawę do usprawiedliwienia uchybienia obowiązkom i np. uchylenia kary porządkowej na podstawie art. 262 § 6 O.p.. Końcowo organ wykazał, że wysokość kary porządkowej była adekwatna do okoliczności danego przypadku, a ustalenie jej wysokości przez organ poprzedzone analizą sytuacji świadka. W skardze sądowoadministracyjnej M. Ł. zarzuciła zaskarżanemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego, tj. 1) art. 262 § 1 pkt 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż ustawa przewiduje możliwość nałożenia kary porządkowej w odniesieniu do świadka, którego miejsce zamieszkania znajduje się w innym województwie, aniżeli mieści się siedziba organu podatkowego, który dokonywał wezwania. 2) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji. Zarzucając powyższe wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania, oraz 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu tak sformułowanych zarzutów i wniosków strona reprezentowana przez pełnomocnika podniosła, że organ podatkowy całkowicie pominął regulacją wynikającą z art. 156 § 1 O.p., z którego wynika, iż wezwany jest obowiązany do osobistego stawienia się tylko na obszarze województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa. Powyższy przepis odnosi się zarówno do zamieszkania (miejsca zamieszkania) jak i przebywania. Obowiązek stawiennictwa osobistego ograniczony jest do obszaru województwa, w którym wezwany zamieszkuje lub przebywa. Organ podatkowy prowadzący postępowanie podatkowe miał wiedzę, o tym, iż świadek przebywa na terenie województwa [...], o czym świadczą dane adresowe podawane w piśmie z dnia 18 kwietnia 2017 r. jak i 26 czerwca 2017 r. Nie można zarzucać, że skarżąca powoływała się na miejsce zamieszkania w [...] dopiero na etapie zażalenia od postanowienia nakładającego karę porządkową. Organ podatkowy powinien był przeprowadzić odpowiednie czynności sprawdzające stwierdzające czy faktycznie skarżąca co najmniej przebywa na terenie województwa [...] czy też inaczej, czy przebywa na terenie województwa opolskiego, a nie powoływać się wyłącznie na nieaktualne dane posiadane w rejestrze. Skarżąca podniosła, że art. 156 § 1 O.p. nie odnosi się do przesłanki miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, jak również miejsca jej rejestracji. Na marginesie wskazała, iż CEDiG podaje również jako adres prowadzenia działalności gospodarczej miejscowość [...], województwo [...], a więc miejsce w którym przebywa na stałe i posiada miejsce zamieszkania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga ma uzasadnione podstawy. Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016 r., poz.1066 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2017 r., poz.1369 ze zm.) dalej w skrócie: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. W sprawie zastosowanie miały przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące świadka. Na podstawie art. 181 O. p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, (...). Do świadków w postępowaniu podatkowym odnoszą się także przepisy art. 195 O.p. (w zakresie wyłączenia kto nie może być świadkiem) oraz art. 196 O.p. (w zakresie prawa odmowy zeznań lub odpowiedzi na pytanie). Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 1 strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800 zł. Zagadnienie wymagające rozstrzygnięcia jest związane z pojęciami "miejsca zamieszkania lub przebywania" świadka o jakich stanowi art. 156 § 1 O. p. Zgodnie z art. 156 § 1 O. p. wezwany jest obowiązany do osobistego stawienia się tylko na obszarze województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa. Z przepisem tym związany jest § 2 tego artykułu, w myśl którego, jeżeli właściwym miejscowo do rozpatrzenia sprawy jest organ podatkowy mający siedzibę na obszarze województwa innego niż określone w § 1, osoba obowiązania do osobistego stawienia się może zastrzec, że chce stawić się przed organem właściwym do rozpatrzenia sprawy. Z powołanego przepisu art. 156 § 1 O.p. wynika ponad wszelką wątpliwość obowiązek świadka osobistego stawiennictwa tylko w obszarze województwa , w którym zamieszkuje lub przebywa. Ordynacja podatkowa nie reguluje pojęcia miejsca zamieszkania lub przebywania. Dlatego posiłkować należy się definicją miejsca zamieszkania zawartą w Kodeksie cywilnym. W myśl art. 25 K. c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Co do miejsca przebywania Kodeks cywilny nie stanowi żadnej definicji. Według "Słownika języka polskiego" Wyd. PWN "przebywać" to spędzać gdzieś jakiś czas; pobyć, pomieszkać jakiś czas. Wszystkie te znaczenia związane są z tzw. centrum życiowym danej osoby, miejscem, gdzie koncentruje się jej życie osobiste, rodzinne, interesy, niekoniecznie majątkowe. Dla cywilistycznego "miejsca zamieszkania" konieczne jest spełnienie przesłanki przebywania w określonej miejscowości i zamiar stałego pobytu. Takie też być musi rozumienie "zamieszkiwania" według art. 156 § 1 O.p. Z kolei do przyjęcia "przebywania" wymóg zamiaru stałego pobytu nie jest przesłanką sine qua non. Co jest "zamieszkiwaniem z zamiarem stałego pobytu" reguluje art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. 2017 r., poz. 657). Stan ten określony jest na potrzeby obowiązku meldunkowego pobytem stałym. Natomiast "przebywanie" to pobyt bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości lub tej samej, lecz pod innym adresem. Ten z kolei stan określany jest jako pobyt czasowy (art. 25 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności). Wobec braku odmiennych regulacji w Ordynacji podatkowej wydaje się, że na potrzeby art. 156 § 1 O.p. zamieszkiwanie należy traktować jako pobyt stały, a przebywanie jako pobyt czasowy w określonej miejscowości i pod oznaczonym adresem. Z powyższym koresponduje przepis art. 148 § 1 O.p. nakazujący doręczanie pism osobom fizycznym "w ich mieszkaniu". Mieszkanie zaś jest bezsprzecznie związane z miejscem pobytu stałego lub czasowego, a nie miejscem prowadzenia działalności gospodarczej, choć czasem będzie to ten sam adres. Jest to o tyle istotne w rozstrzyganej sprawie, że wezwanie skarżącej na dzień 22 czerwca 2017 do stawiennictwa w siedzibie Izby Administracji Skarbowej w Opolu na przesłuchanie w charakterze świadka, było wezwaniem M. Ł. jako osoby fizycznej. To, że świadek jest jednocześnie przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i prowadzi działalność w zakresie [...] pod firmą B z siedzibą [...] ul. [...], nie zmienia w niczym zasad i trybu wezwania do stawiennictwa uregulowanych w Ordynacji podatkowej, a odnoszących się do osób fizycznych np. co do dokonywania doręczeń. W zaskarżonym postanowieniu organ II instancji utrzymując karę porządkową za niestawiennictwo przesądził dwie istotne okoliczności, a to że wezwanie świadka na termin 22 czerwca 2017 r., było prawidłowe (w tym co do adresu) oraz, że przy wzywaniu świadka celem przesłuchania na okoliczność prowadzonej działalności gospodarczej organ posługiwać się może adresami zawartymi w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Oba założenia były błędne, a pierwsze przynajmniej przedwczesne. Z wezwaniem świadka łączy się problem doręczeń w Ordynacji podatkowej, ale zawsze rozstrzygające jest miejsce ustalenia miejsca zamieszkania (przebywania). Organ twierdzi, że ze zgłoszonych danych rejestracyjnych od [...] lipca 2011 r. miejscem zamieszkania M. Ł. był [...]. Świadek powołuje się na dane CEIDG (k. 10 akt administracyjnych) i wydruk danych [...] Urzędu Skarbowego w [...] ( k. 72-74 akt administracyjnych). Ten pierwszy dokument nie wymienia miejsca zamieszkania skarżącej, co jest zgodne z obecnym brzmieniem art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2017 r. poz. 2168), który uległ zmianie z dniem 1 stycznia 2017 r. (por. ustawę z 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw (...) Dz. U. 2016 r. poz. 2255 – art. 15 pkt 4 litera a, tiret drugie ustawy zmieniającej). Z kolei wydruk danych identyfikacyjnych i adresowych, jako "adres zameldowania" podaje: [...] ul. [...], natomiast adres : [...] ul. [...] oznaczony jest na tym wydruku dla: prowadzenia, siedziby, przechowywania dokumentacji i rejestracyjny (z dopiskiem "korespondencyjny") spornej działalności gospodarczej. Z tego samego wydruku wynika drugi adres prowadzenia działalności gospodarczej [...] ul. [...]. Te okoliczności uprawniają konkluzję, że przyjęcie przez organ, że miejscem zamieszkania M. Ł. był w dacie wezwania [...], było o ile nie błędne, to przedwczesne. W każdym razie nie wynikało z akt sprawy. Trzeba także pamiętać, że skarżąca już po pierwszym wezwaniu na dzień 26 kwietnia 2017 r., we wniosku z dnia 18 kwietnia 2017 r. o zmianę terminu, podała adres w [...]. Zauważyć też należy, że podpis na wezwaniu na ten dzień (k. 44 akt administracyjnych) nie jest podpisem skarżącej i różni się od kolejnych podpisów (por. k. 49, 53, 59 akt administracyjnych) na wezwaniach odebranych osobiście przez świadka. Pierwsze z tych wymienionych doręczeń (k.44) nie oznacza, komu je doręczono, a charakter podpisu wydaje się wskazywać, że odebrał je M. Ł. To jednak okoliczności drugorzędne wobec faktu, że przy brzmieniu art. 156 § 1 O.p. skarżąca obowiązana była do stawiennictwa w obrębie województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa. Tymczasem organ nie wskazał danych z ewidencji ludności miejsca zamieszkania świadka na Opolszczyźnie, ani że tu przebywała w dacie wezwań. Reasumując organ naruszył przepisy art. 156 § 1 i 2 O.p. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. przez brak wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a to miejsca zamieszkania (przebywania) skarżącej wzywanej w charakterze świadka celem przesłuchania. Jeżeli na podstawie danych ewidencji ludności, lub innych dowodów zostanie potwierdzone stanowisko skarżącej, organ odwoławczy uchyli decyzję I instancji . Ustalenia tej okoliczności nie mógł dokonać Sąd, który na gruncie art. 106 § 3 P.p.s.a., prowadzi tylko uzupełniające postępowanie dowodowe, a nie zastępuje organu w czynnościach dowodowych. Z tych przyczyn orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot należnego wpisu 100 zł i kosztów zastępstwa procesowego 240 zł. Zwrócono także skarżącej nadpłacony wpis w kwocie 100 zł, na podstawie art. 225 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło