I SA/Kr 1252/17
PostanowienieWSA w Krakowie2018-02-09
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która zawiesiła działalność gospodarczą i uzyskuje niskie dochody z pracy, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, która zawiesiła działalność gospodarczą i której jedynym źródłem utrzymania jest niskie wynagrodzenie za pracę, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Skarżący J. U. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia wyrobów akcyzowych. Skarżący podniósł, że zawiesił działalność gospodarczą, a jego jedynym źródłem utrzymania jest niskie wynagrodzenie za pracę, które nie wystarcza na pokrycie bieżących kosztów utrzymania i kosztów postępowania sądowego. Dołączył dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. U. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 12 października 2017 r. nr: [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych w okresie od lipca do grudnia 2012 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 5.477 zł J. U. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez jego osobiste podpisanie w zakreślonym terminie uzupełnił brak. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że J. U. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę na stanowisku konsultanta w wysokości 258,87 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zasobów pieniężnych, wierzytelności, ani przedmiotów wartościowych. Ma zadłużenie na karcie kredytowej na kwotę 16.000 zł.
W uzasadnieniu wniosku J. U. podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa [...] J. U., której przedmiotem jest sprzedaż olejów smarowych i przekładniowych. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego zostało wobec skarżącego określone – w jego ocenie w sposób nieuprawniony - zobowiązanie podatkowe w wysokości 547.620 zł. Od 27 lutego 2017 r. ze względu na toczące się spory między wnioskodawcą a Naczelnikiem Urzędu Celno – Skarbowego w K. co do prawidłowej interpretacji przepisów ustawy o podatku akcyzowym, zostało przez niego zawieszone wykonywanie działalności gospodarczej w celu uniknięcia określenia ewentualnych dalszych zobowiązań podatkowych. W związku z powyższym skarżący nie uzyskuje aktualnie żadnych przychodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Na dzień 31 października 2017 r. stan środków na rachunku bankowym związanym z działalnością strony wynosił 10,02 zł. Skarżący uzyskuje aktualnie dochód w wysokości 258,87 zł netto z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę na stanowisku konsultanta. Środki te nie są wystarczające na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania, dlatego skarżący był zmuszony do zadłużenia na karcie kredytowej na kwotę 16 tys. zł. Z przedstawionych powodów nie jest on w stanie pokryć kosztów wpisu od skargi w wysokości 5.477 zł.
Odnosząc się do zarządzenia z dnia 3 stycznia 2018 r. wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący przesłał stosowne oświadczenia i dokumenty źródłowe, z których wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada aktualnie stałego miejsca zamieszkania i pomieszkuje u rodziny i znajomych pozostając w znacznej mierze na ich utrzymaniu, dlatego nie ponosi takich kosztów jaki czynsz, prąd, woda, itp. Używany przez niego telefon należy do firmy, w której jest zatrudniony. Pracodawca opłaca też jego ubezpieczenie zdrowotne. Wydatki na wyżywienie oraz ubranie pochłaniają całość otrzymywanego wynagrodzenia za pracę. W kwestii reprezentacji pełnomocników skarżący wskazał, że w okresie uzyskiwania dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej środki na pokrycie ich wynagrodzenia pochodziły z tej działalności. Aktualnie, w związku z zawieszeniem działalności gospodarczej i brakiem wystarczających dochodów, pełnomocnicy reprezentują stronę nieodpłatnie, pro bono.
Skarżący oświadczył, że w roku 2017 nie uzyskiwał dochodów z działalności gospodarczej w związku z zawieszeniem jej wykonywania. Jedyne jego dochody pochodzą z tytułu wynagrodzenia za pracę i według załączonych informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 wynosiły: 1.200 zł (płatnik Delta Distribution Sp. z o.o.) i 2.271,48 zł (płatnik R. O.). Wnioskodawca podał też, że posiada trzy rachunki bankowe w banku PKO BP S.A.: rachunek firmowy walutowy w euro, rachunek firmowy w złotówkach i rachunek prywatny w złotówkach oraz rachunek karty kredytowej w tym samym banku. Wyciągi z nich zostały dołączone do pisma. Ponadto skarżący przedłożył dokumenty źródłowe, z których wynika, że w roku 2016 jego przychód z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 4.804.434,36 zł przy kosztach uzyskania przychodu 4.735.474,86 zł, co dało dochód w wysokości 68.959,50 zł (według PIT-36L). Skarżący nie posiada zarejestrowanych na jego nazwisko pojazdów mechanicznych na terenie Gminy Miejskiej K.. Według umowy najmu z dnia 3 listopada 2017 r. czynsz za lokal przy ul. [...] w K. wynosi 99 zł miesięcznie, a zgodnie z aneksem do umowy z tej samej daty czynsz za 6 okresów rozliczeniowych (od 2 listopada 2017 r. do 2 maja 2018 r.) wynosi 444 zł netto, to jest 74 zł netto za każdy okres miesięczny.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie.
Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Zaakcentować też należy, że zasadność wniosku skarżącego rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi on ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jego aktualne możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wnioskodawcy ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, którego wysokość wynosi 5.477 zł.
Mając na uwadze przedstawioną sytuację finansową skarżącego, należy stwierdzić, że wysokość należnych w sprawie kosztów sądowych przekracza jego aktualne możliwości finansowe. Co prawda J. U. prowadził działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, która przynosiła mu wysokie przychody, to jednak od lutego 2017 roku działalność ta została przez skarżącego zawieszona i obecnie nie przynosi mu żadnych zysków. Aktualnie jedynym źródłem utrzymania J. U. jest wynagrodzenie za pracę w niewielkiej wysokości 258,87 zł i całość uzyskiwanych środków przeznaczana jest na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania skarżącego. Nie posiada on stałego miejsca zamieszkania, pomieszkuje u rodziny i znajomych nie ponosząc kosztów mediów. Skarżący nie posiada żadnych składników majątku, ani cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone. Jego rachunki bankowe na dzień 31 grudnia 2017 r. wykazywały niewielkie (7,24 zł), zerowe lub ujemne (-4.837,07 zł) saldo, a według oświadczenia strony jego zadłużenie na karcie kredytowej wynosi 16.tys. zł.
Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło