I SAB/Wa 476/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta [...] [....] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] [....] do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2011 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] [....] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] [...] na rzecz M. K. sumę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] [....] na rzecz skarżącej M.K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] września 2016 r. M.K. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku J. S. z dnia [...] października 2011 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...]. W uzasadnieniu skargi podano, że pomimo upływu ponad 4 lat od daty wydania postanowienia z dnia [...] marca 2012 r., nr [....], o wznowieniu postępowania ww. sprawie nie została wydana decyzja merytoryczna. Skarżąca wskazała również, że kilkakrotnie, tj. pismami z [...] sierpnia 2013 r., [...] października 2015 r., [...] listopada 2015 r. i [...] grudnia 2015 r. zwracała się do Prezydenta [...] [...] o wydanie decyzji, jednak pisma pozostały bez odpowiedzi organu. Zauważyła również, że pomimo upływ terminu wyznaczonego przez SKO w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], organ nie podjął żadnych czynności w sprawie i nie wydał decyzji merytorycznej. W tej sytuacji skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta [...] [...] do wydania decyzji w sprawie w terminie jednego miesiąca od daty zwroty akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, stwierdzenie, że bezczynności organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w minimalnej ustawowej wysokości, rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że opóźnienie spowodowane jest bardzo dużą ilością prowadzonych postępowań oraz trwającą od [...] lipca 2016 r. reorganizacją komórki prowadzącej przedmiotową sprawę, tj. Wydziału Spraw [...] i [...] [...], który na mocy zarządzenia Prezydenta [...] [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] przeniesiony został z Biura [...] [...] do Biura [...] Urzędu [...] [...], a następnie zgodnie z zarządzeniem Prezydentem [...] [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...] jego kompetencji przejęło Biuro Spraw [...] Urzędu [...] [...]. Organ wskazał również, że reorganizacja ta wiązała się również ze zmianami procedur, nadzoru oraz pełnomocnictw dla osób, które zostały upoważnione do podpisywania decyzji, aktów notarialnych oraz innych pism w imieniu Prezydenta [...] [...]. Organ podał również, że przewidywany termin zakończenia postępowania to [...] październik 2017 r. W piśmie procesowym z dnia [...] października 2017 r. pełnomocnik skarżącej, z uwagi na upływ ponad roku od chwili złożenia skargi na bezczynność, zmodyfikował stanowisko w sprawie wnosząc o orzeczenie sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości. Jednocześnie podtrzymał stanowisko o wystąpieniu rażącej bezczynności organu w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Wskazać należy, że uprzednie złożenie przez skarżącą zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wyczerpuje wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi. Jak wynika z akt sprawy wniosek J. S. z dnia [...] października 2011 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzję Prezydenta [...][...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], nie został dotychczas rozpoznany. Co prawda Prezydent [...] [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], wznowił postępowanie, lecz nadal nie wydał decyzji merytorycznej Taki stan rzeczy prowadzi do wniosku, iż organ dopuścił się bezczynności. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarga na bezczynność Prezydenta [...] [...] w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie, co skutkowało zobowiązaniem organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Termin ten, w ocenie Sądu, jest wystarczający i daje organowi realną możliwość załatwienia sprawy. Wskazać należy, że okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów załatwienia sprawy. Jednocześnie, biorąc pod uwagę sposób prowadzenia postępowania przez organ po złożeniu przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego sprowadzający się do braku jakichkolwiek czynności mających na celu załatwienie sprawy, jak również, to, że postępowanie dotyczy wniosku z dnia [...] lipca 2011 r., a więc prowadzone jest już ponad 6 lat, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] [...] miała charakter rażącego naruszenia prawa. Tak długi okres niezałatwienia sprawy, przy braku obiektywnych okoliczności, które mogłyby ten stan usprawiedliwiać, w sposób oczywisty świadczy o rażącym naruszeniu prawa skarżącej do załatwienia sprawy administracyjnej w terminach określonych w przepisach kpa. Sąd miał na względzie również fakt niedotrzymania przez organ dodatkowego terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez SKO w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. W ocenie Sądu, postępowanie organu stoi w rażącej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania nakazującej organom administracji działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 kpa), jak i przepisami procedury administracyjnej określającymi terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 kpa). Ponadto analiza akt pokazuje, że organ w toku postępowania wznowieniowego ani razu nie dopełnił obowiązku określonego w art. 36 § 1 kpa dotyczącego informowania stron o niezałatwieniu sprawy w terminie, przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Organ jedynie raz w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. stanowiącym odpowiedź na pismo pełnomocnika skarżącej z dnia [...] kwietnia 2017 r. wskazał przewidywany termin zakończenia postępowania – [...] października 2017 r., który upłynął bezskutecznie. Zdaniem Sądu, takie działanie organu w sprawie rażąco narusza zawarte w art. 7 i art. 8 kpa zasady zobowiązujące organ administracji do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Z tych względów Sąd uznał, że zasadny jest wniosek skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej, co skutkowało przyznaniem jej sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł. Kwota ta stanowi formę rekompensaty dla skarżącej za zwłokę w załatwieniu sprawy. Z powyższych względów w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1, § 1a i § 2 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) (100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.