II SA/Rz 104/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg Wójta Gminy [....], J. S. i K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia 1. odrzucić skargę Wójta Gminy [...], 2. zwrócić Wójtowi Gminy [...] kwotę 200 zł ( słownie: dwieście złotych) tytułem wpisu uiszczonego od odrzuconej skargi. Przedmiotem rozpoznania jest skarga Wójta Gminy[...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję własną organu z dnia [...] września 2017 r. nr [...] orzekającą w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [....] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] wydanej w sprawie ustalenia warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, bezodpływowego zbiornika na ścieki z przykanalikami w konturze ABCDE, na działce o nr ewid. 11/1, położonej w miejscowości Z., w granicach określonych w załączniku graficznym do decyzji, zmienionej decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...]. W odpowiedzi na skargę Wójta Gminy [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej wskazując, że została złożona przez organ, który wydał decyzję będącą przedmiotem postępowania nadzwyczajnego – stwierdzenia nieważności. Organ odwoławczy podkreślił, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tą jednostkę jej interesu prawnego w trybie postepowania administracyjnego, a tym bardziej czyni bezskuteczną skargę złożoną samodzielnie przez ten organ. Nie jest dopuszczalne, co podkreśliło Kolegium, by ten sam podmiot zajmował pozycję raz organu, innym razem strony, w zależności od etapu załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z § 2 uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Analiza treści unormowania art. 50 § 1 P.p.s.a. wskazuje, iż o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, która można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się, zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż podmiot ten działa bezpośrednio, we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kontestowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. Przedmiotem postępowania jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...]września 2017 r. nr [...] orzekającą w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...], wydaną w sprawie ustalenia warunków zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu. Skargę na tą decyzję wniósł m.in. Wójt Gminy [...]. Pozycja tego organu nie uległa zmianie. Zarówno, gdy organ wydawał decyzję, jak i wnosił skargę nie był i nie będzie stroną postępowania, ponieważ korzysta z uprawnień władczych ( patrz postanowienie WSA w Krakowie z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1583/16 to i pozostałe powołane w sprawie orzeczenia dostępne w centralnej bazie orzeczeń i informacji o sprawach: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ, który wydał decyzję w I instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 22 października 1984 r., III AZP 5/84, OSN 1985/7/86 z aprobującą glosą J. Borkowskiego – OSP 1986/ 2/26). Stanowisko to jest również aktualne, w sytuacji gdy organ skarży decyzję wydaną w trybie nadzwyczajnym w sytuacji gdy wydał decyzję w trybie zwykłym, a ta jest przedmiotem postępowania nieważnościowego. W jednym postępowaniu nie może mieć miejsca łączenie funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania. Postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać wszczęte z inicjatywy organu administracji publicznej, nie może być też zainicjowane z urzędu. Postępowanie takie nie może być wykorzystywane w celu rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów między organami różnych szczebli (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, str. 103). Wynika stąd, że postępowanie administracyjne może zostać wszczęte jedynie na wniosek podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli. Podobnie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 roku, OPS 1/03 (ONSA 2003/4/115) przyjęto, iż powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej, w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego. Z uwagi na brak interesu prawnego, Wójt Gminy [...] nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga Wójta Gminy [...] jest niedopuszczalna, a zatem podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.