I SA/Bd 1035/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2018-02-13

Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Ewa Kruppik-Świetlicka, Teresa Liwacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania celnego, zakończonego decyzją niekorzystną wydaną z urzędu, może być rozpatrywany na podstawie art. 27 w zw. z art. 29 Unijnego Kodeksu Celnego, mimo braku bezpośredniego odesłania w art. 73 Prawa celnego do przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą wznowienia postępowania celnego, uznając, że organ błędnie zinterpretował przepisy Unijnego Kodeksu Celnego. Sąd stwierdził, że art. 27 w zw. z art. 29 UKC dopuszcza możliwość wzruszenia decyzji niekorzystnych wydanych z urzędu, jeśli zostały podjęte na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych informacji. Odmowa rozpatrzenia wniosku z powodów proceduralnych, przy jednoczesnym istnieniu przesłanek merytorycznych, narusza prawo.
Stan faktyczny
Spółka wniosła o wznowienie postępowania celnego zakończonego decyzją utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą określenia należności celnych i podatku VAT z tytułu importu tunerów. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, powołując się na nowe dowody dotyczące klasyfikacji celnej towarów. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił wznowienia, uznając, że przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania do spraw celnych po wejściu w życie Unijnego Kodeksu Celnego oraz że UKC nie przewiduje możliwości wzruszenia decyzji niekorzystnych wydanych z urzędu na wniosek strony. Spółka zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów UKC i Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi U. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz U. O. kwotę [...]zł (czterysta pięćdziesiąt siedem ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Pismem z dnia [...] maja 2017r. UMC P. sp. z o.o., wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] września 2014r. nr [...]/AM, którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z [...] lipca 2014r., nr [...]/KK. Utrzymana w mocy decyzja organu I instancji dotyczyła określenia należności celnych oraz kwoty podatku od towarów i usług, należnych z tytułu importu tunerów telewizyjnych na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] maja 2013r. 2. Rozpoznając złożony wniosek Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2017r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] września 2014r. i uchylenia w całości tej decyzji w zakresie określonej kwoty długu celnego. W motywach rozstrzygnięcia organ powołał się na fakt, że po wejściu w życie z dniem 1 maja 2016r. Unijnego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013 ze zm. - dalej "u.k.c."), do postępowań w sprawach celnych zainicjowanych po tej dacie, należy stosować bezpośrednio przepisy Unijnego Kodeksu Celnego realizujące materię proceduralną. Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo celne (Dz. U. z 2016r. poz. 1880, ze zm.) odsyłający do odpowiedniego stosowania niektórych przepisów ordynacji podatkowej ma jedynie charakter uzupełniający. W związku z tym wznowienie postępowania, o które wnioskuje spółka, przewidziane przepisem art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r. poz. 201 ze zm. – dalej "O.p."), stanowiące tryb nadzwyczajny, stosowany pod określonymi warunkami, do spraw zakończonych decyzją ostateczną, nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania do tej części decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] września 2014r., która odnosi się do określenia kwoty długu celnego. Ordynacja podatkowa, ma jedynie charakter uzupełniający w stosunku do u.k.c., w związku z czym, jej przepisy znajdą zastosowanie jedynie w zakresie, w jakim odsyła do niej przepis art. 73 Prawa celnego. Dalej organ wyjaśnił, że ponieważ u.k.c., odmiennie niż Wspólnotowy Kodeks Celny, obejmuje kompleksowo swym zakresem zasady postępowania organów celnych w stosunku do decyzji ostatecznych w sprawach celnych, a zatem reguluje tryby nadzwyczajne pozwalające wyeliminować z obrotu prawnego decyzje obarczone wadami, w innym trybie niż odwoławczy, do tych decyzji nie mogą mieć zastosowania tryby nadzwyczajne przewidziane w ustawie Ordynacja podatkowa. Z tego powodu ustawodawca krajowy nie zawarł w przepisie art. 73 ustawy Prawo celne odesłania do odpowiedniego stosowania art. 240 i następnych O.p.. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że poszukiwał prawnej możliwości rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania. Wyjaśnił, że w u.k.c. możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych w sprawach celnych, uregulowana został przepisami art. 23, art. 27, art. 28 i art. 29. Normy objęte tymi przepisami wskazują, że ustawodawca unijny przewidział, iż organ celny może unieważnić, zmienić i cofnąć swoje decyzje, zarówno korzystne jak i niekorzystne, wydane tak na wniosek jak i z urzędu, natomiast posiadacz decyzji swoim wnioskiem zainicjować może wyłącznie cofnięcie lub zmianę decyzji korzystnych tak wydanych na jej wniosek, jak i w związku z art. 29 u.k.c., wydanych z urzędu. Organ nie podzielił stanowiska strony, że w sprawie ma zastosowanie art. 23 ust 3 w związku z art. 29 u.k.c. Za słusznością dokonanej przez organ celny interpretacji ww. przepisów przemawia brzmienie art. 23 ust 3, struktura sekcji 3 (Decyzje dotyczące stosowania przepisów prawa celnego), rozdziału 2 (Prawa i obowiązki osób wynikające z przepisów prawa celnego), tytułu I (Przepisy ogólne) Unijnego Kodeksu Celnego, ulokowania przepisu ust. 3 w strukturze art. 23 (Zarządzanie decyzjami wydawanymi na wniosek) oraz brzmienia przepisów art. 27, art. 28 i art. 29 Unijnego Kodeksu Celnego. Organ dodał, że ostateczne decyzje korzystne wydane na wniosek, mogą być wzruszone przez organ jedynie po spełnieniu przesłanek przewidzianych w przepisach art. 27 i 28 u.k.c., które organ przywołał. Konkludując organ stwierdził, że mimo, iż przepis art. 23 ust. 3 w zw. z art. 29 u.k.c. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych wydanych z urzędu to przez brak bezpośredniego wskazania, tak jak ma to miejsce w art. 28 ust. 1 lit. b), o wzruszenie decyzji niekorzystnych nie może wnioskować adresat decyzji. Wyjaśnił jednocześnie, że ponieważ sprawa nie może być załatwiona ze względów proceduralnych odstąpił od ustosunkowania się do merytorycznych argumentów ujętych we wniosku o wznowienie postępowania. 3. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie: - art. 23 ust. 3 w związku z art. 29 u.k.c, poprzez odmowę wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w T. z [...] września 2014r., pomimo wykazania przez skarżącą, że zachodzą przesłanki do jej unieważnienia; - art. 2 Konstytucji RP, poprzez odmowę unieważnienia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. co należy uznać za generujące lukę w prawie, a ponadto za skutkujące uniemożliwieniem wznowienia postępowania w zakresie podatku VAT z tytułu importu towarów, do czego skarżąca jest uprawniona na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.; - art. 120 i art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez wydanie decyzji stojącej w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, naruszając przy tym zasadę zaufania do organów podatkowych, z uwagi na kierowanie się przy rozstrzyganiu sprawy jedynie względami fiskalnymi bez rozważenia słuszności stanowiska Skarżącej. W uzasadnieniu strona stwierdziła, że interpretacja przepisów unijnego kodeksu celnego wskazuje na możliwość unieważnienia, zmiany lub cofnięcia decyzji, które są wadliwe, nieważne oraz niezgodne z przepisami prawa celnego, również w sytuacji, w której decyzja nie została wydana na wniosek zainteresowanej osoby. Za nieuzasadnione strona uznała przy tym stanowisko organu zgodnie, z którym skarżąca jako "posiadacz decyzji swoim wnioskiem zainicjować może wyłącznie cofnięcie lub zmianę decyzji korzystnych". Zdaniem strony przepisy art. 23 ust. 3 i art. 29 u.k.c. w żaden sposób nie ograniczają uprawnienia do wnioskowania o unieważnienia decyzji wyłącznie korzystnych. W ocenie spółki niezależnie od tego, że stanowisko organu nie znajduje oparcia w przepisach to jeszcze kłóci się ze zdrowym rozsądkiem. Nielogiczne byłoby ograniczanie tego trybu wyłącznie do decyzji korzystnych, bo zwyczajnie trudno wyobrazić sobie posiadaczy takich pozytywnych decyzji, którzy samodzielnie wnioskują o ich unieważnienie. Z drugiej strony, w praktyce dochodzi do sytuacji gdy podmiot będący adresatem niekorzystnej decyzji może dążyć do jej cofnięcia lub unieważnienia. Z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, w której Skarżąca postępując zgodnie z dyspozycją art. 23 ust. 3 poinformowała organ, o tym że decyzja jest niezgodna z przepisami prawa celnego, w związku z czym powinna zostać uznana za wadliwą, a w konsekwencji podlegać unieważnieniu. Spółka podniosła, że przedmiotowej decyzji nie wydano na jej wniosek oraz, że nosi ona znamiona wadliwej (niezgodnej z przepisami prawa celnego), ponieważ organ wydał ją w oparciu o niewystarczający i niekompletny materiał dowodowy, dając tym samym podstawę do zastosowania środków prawnych służących jej wyłączeniu z obrotu prawnego. Jednocześnie zdaniem strony działanie organu może zostać zakwalifikowane nie tylko jako sugerujące istnienie luki w prawie, ale wręcz taką lukę generujące. Skarżąca podniosła, że przed [...] maja 2016r., tj. pod rządami wspólnotowego kodeksu celnego, art. 73 ust. 1 ustawy prawo celne odsyłał do stosowania nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji (m. in. wznowienia postępowania czy stwierdzenia nieważności decyzji) wynikających z ordynacji podatkowej. Po [...] maja 2016r., czyli po wejściu w życie u.k.c., polski ustawodawca ograniczył zakres odesłania do stosowania przepisów O.p. w postępowaniu celnym z uwagi na bardziej kompleksowe uregulowanie tej materii na poziomie unijnym. [...] prawodawca zrezygnował między innymi z odesłania do stosowania wynikających z ordynacji podatkowej nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji. Jako ustawodawca racjonalny, musiał zatem uznać, że przepisy unijnego kodeksu celnego regulują stosowanie nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji, a co za tym idzie nie zachodzi konieczność odsyłania do przepisów krajowych w tym zakresie. Podejście organu sugeruje natomiast, że polski ustawodawca doprowadził do powstania luki w prawie. Istnienie luk w prawie jest niepożądane, a w tym konkretnym przypadku godzi w prawa Skarżącej. Ponadto spółka wskazała, że postępowanie zostało przez organ podzielone na dwa - jedno dotyczące kwoty długu celnego i drugie w zakresie podatku VAT z tytułu importu towarów, które nie zostało jeszcze zakończone. Organ [...] września 2017r. wydał postanowienie, w którym poinformował o terminie załatwienia sprawy wskazując na konieczność wcześniejszego zakończenia postępowania w sprawie kwoty długu celnego. Zdaniem strony można się zatem spodziewać, że wynik zakończonego postępowania celnego będzie determinował wynik postępowania w sprawie podatku VAT. Skarżąca spodziewa się, że organ odmówi wznowienia postępowania w sprawie podatku VAT, pomimo tego, że spółka wykazała we wniosku, że wznowienie jest zasadne i spełnia warunki formalne pozwalające na wznowienie postępowania. W ocenie strony organ w przedmiotowym postępowaniu jest powodowany przede wszystkim względami o charakterze fiskalnym wynikającymi ze zmiany klasyfikacji Tunera, z kodu 8529906550 (3% stawka cła) na kod 8528 71 19 00 (14% stawka cła), co skutkowało istotnym zwiększeniem obciążeń celno-podatkowych Skarżącej. 4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] maja 2017 r. skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] września 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] lipca 2014 r. określającej kwotę długu celnego i podatku od towarów i usług z tytułu z tytułu przywiezienia towarów w postaci tunerów. Jako podstawę wznowienia postępowania strona wskazała art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Podniosła, że doszło do ujawnienia nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz dowodów, które nie były znane organowi. Te dowody to: 1) specyfikacja techniczna tunera z dnia [...] grudnia 2012 r., 2) specyfikacja techniczna procesora głównego zainstalowanego na płycie głównej telewizora sporządzonej [...] listopada 2011 r., 3) schemat blokowy procesora głównego. Według strony dowody te potwierdzają, że tunery powinny być klasyfikowane do kodu TARIC 8529 90 65 50, a nie do kodu 8528 71 19 00 uznanego przez organ za prawidłowy. W piśmie z dnia [...] września 2017 r. (wypowiedzeniu się w sprawie) spółka podniosła, że nie była zobowiązana do wskazania prawidłowej podstawy prawnej wyeliminowania wskazanej decyzji Dyrektora Izby Celnej z obrotu prawnego. W ocenie skarżącej w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 23 ust. 3 w zw. z art. 29 u.k.c. W tym kontekście strona wskazała, że przedmiotowej decyzji nie wydano na jej wniosek oraz że nosi ona znamiona wadliwej, ponieważ organ wydał ją w oparciu o niewystarczający i niekompletny materiał dowodowy, dając tym samym podstawę do zastosowania środków prawnych służących jej wyłączeniu z obrotu prawnego. W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił najpierw, że poszukiwał prawnej możliwości rozpatrzenia wniosku strony. Wskazał, że możliwość wzruszania decyzji ostatecznych w sprawach celnych została uregulowana przepisami art. 23, art. 27, art. 28 i art. 29 u.k.c. Na podstawie analizy tych przepisów organ stwierdził, że osoba zainteresowana może wnioskować wyłącznie o cofnięcie lub zmianę decyzji korzystnych, wydanych na wniosek jak i z urzędu. Dalej organ podkreślił, że mimo iż art. 23 ust. 3 w zw. z art. 29 u.k.c. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych wydanych z urzędu, o wzruszenie decyzji niekorzystnych nie może wnioskować adresat decyzji. W rezultacie organ uznał, że sprawa nie może być załatwiona ze względów proceduralnych i odstąpił od ustosunkowania się do merytorycznych argumentów strony. Nadto, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej po wejściu w życie unijnego kodeksu celnego art. 240 O.p. nie ma zastosowania w sprawach celnych, a przepisy tego kodeksu nie przewidują instytucji wznowienia postępowania lub innej instytucji o adekwatnym charakterze. W tak zarysowanym sporze między stronami, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że z dniem 1 maja 2016 r., na terenie Unii Europejskiej zaczęło obowiązywać rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013 ze zm.). Począwszy od tej daty, do postępowań w sprawach celnych zainicjowanych po tej dacie, należy stosować bezpośrednio przepisy u.k.c. Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1880, ze zm.) odsyła do odpowiedniego stosowania tylko niektórych przepisów Ordynacji podatkowejart. 12, art. 141-143, art. 168, art. 170 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9, 10, 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a do odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169 § 1 i 1a, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220-223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a tej ustawy. Konieczność ograniczenia stosowania, w postępowaniu przed organami celnymi, przepisów Ordynacji podatkowej wynika z ustanowienia "na poziomie" prawa unijnego (unijny kodeks celny i akty wykonawcze) szczegółowych regulacji procesowych, które z uwagi na dyrektywę jednolitego stosowania na całym obszarze celnym Unii (art. 1 ust. 1 u.k.c.), stosowane są bezpośrednio i z pierwszeństwem przed regulacjami krajowymi. W tym kontekście należy zauważyć, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne, ustawa ta reguluje jedynie w zakresie uzupełniającym przepisy prawa unijnego. Wznowienie postępowania, o które wnioskowała spółka, przewidziane w rozdziale 17 O.p. (art. 240 - 246) nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż art. 73 ust. 1 Prawa celnego nie zawiera odesłania do przepisów normujących tę instytucję. Z uwagi na fakt, że u.k.c. obejmuje kompleksowo swym zakresem zasady postępowania organów celnych w stosunku do decyzji ostatecznych w sprawach celnych i reguluje tryby nadzwyczajne pozwalające wyeliminować z obrotu prawnego decyzje obarczone wadami, w innym trybie niż odwoławczy, do tych decyzji nie mogą mieć zastosowania tryby nadzwyczajne przewidziane w O.p. W tego typu sprawach zastosowanie znajdą przepisy u.k.c. Innymi słowy, przypadki wzruszania ostatecznych decyzji określających wysokość długu celnego zostały kompleksowo uregulowane przez prawodawcę unijnego, co wyklucza odwoływanie się do trybów nadzwyczajnych uregulowanych w O.p. W konsekwencji należy zgodzić się z organem, że w rozpatrywanej sprawie nie mogą znaleźć zastosowania przepisy dotyczące wznowienia postępowania zawarte w O.p. Możliwość wzruszania decyzji ostatecznych w sprawach celnych została uregulowana w art. 23 ust. 3, art. 27, art. 28 i art. 29 u.k.c. Ten ostatni przepis stanowi, że z wyjątkiem przypadków, gdy organ celny działa jako organ sądowy, art. 22 ust. 4, 5, 6 i 7, art. 23 ust. 3 oraz art. 26, art. 27 i art. 28 stosuje się również do decyzji wydawanych przez organy celne bez uprzedniego wniosku zainteresowanej osoby. Natomiast zgodnie z art. 23 ust. 3 u.k.c., nie naruszając przepisów obowiązujących w innych dziedzinach, określających przypadki, w których decyzje są wadliwe lub nieważne, organy celne, które wydały daną decyzję, mogą w każdej chwili ją unieważnić, zmienić lub cofnąć, jeżeli nie jest ona zgodna z przepisami prawa celnego. Zgodnie z art. 5 pkt 39 u.k.c. decyzją jest każdy akt wydany przez organy celne odnoszący się do przepisów prawa celnego zawierający orzeczenie w konkretnej sprawie, który pociąga za sobą skutki prawne dla zainteresowanej osoby lub zainteresowanych osób. Podkreślenia wymaga, że u.k.c. dokonuje podziału decyzji na wydawane na wniosek i z urzędu oraz na decyzje korzystne i niekorzystne. Decyzje wydawane zarówno na wniosek jak i z urzędu mogą być decyzjami korzystnymi albo niekorzystnymi. Decyzją korzystną wydawaną na wniosek jest decyzja w pełni zgodna ze wnioskiem strony. Natomiast zdecydowana większość decyzji wydawanych z urzędu jest decyzjami niekorzystnymi (por. uzasadnienie do ustawy z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo celne oraz niektórych innych ustaw, Sejm VIII kadencji, druk 513). Do decyzji wydawanych z urzędu odnosi się wskazany art. 29 u.k.c. Ustawodawca unijny w przepisie tym nie sprecyzował szczegółowych zasad i wymogów mających zastosowanie do tych decyzji, poza odesłaniem do przepisów regulujących unieważnianie, cofnięcie lub zmianę decyzji w innych trybach. W szczególności ustawodawca nie zastrzegł, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do decyzji korzystnych. W związku z tym art. 29 ma zastosowanie także do decyzji niekorzystnych, tym bardziej, że - jak zaznaczono - większość decyzji wydawanych z urzędu ma taki właśnie charakter. Zatem przepisy art. 22 ust. 4, 5, 6 i 7, art. 23 ust. 3 oraz art. 26, art. 27 i art. 28 będą miały zastosowanie również do decyzji niekorzystnych. W rezultacie nie można zgodzić się z organem, że osoba zainteresowana może wnioskować wyłącznie o cofnięcie lub zmianę decyzji korzystnych. Stanowisko organu w sposób nieuprawniony zawęża zakres stosowania art. 29 u.k.c. Nie ma przy tym sporu między stronami, że decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 września 2014 r. jest decyzją niekorzystną, wydaną z urzędu. Spółka zarzuca organowi wydanie tej decyzji w oparciu o niewystarczający i niekompletny materiał dowodowy. Skarżąca twierdzi, że decyzja ta została wydana z pominięciem: specyfikacji technicznej turnera z dnia [...] grudnia 2012 r., specyfikacji technicznej procesora głównego zainstalowanego na płycie głównej telewizora sporządzonej [...] listopada 2011 r., oraz schematu blokowego procesora głównego. W tym kontekście należy zauważyć, że z art. 27 ust. 1 u.k.c. w zw. z art. 29 u.k.c. wynika, że organy celne unieważniają decyzję dla posiadacza decyzji, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki: a) decyzja została podjęta na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych informacji; b) posiadacz decyzji wiedział lub powinien był wiedzieć, że informacje są nieprawidłowe lub niekompletne; c) decyzja byłaby inna, gdyby informacje były prawidłowe i kompletne. Powyższa regulacja stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia zakończonej sprawy celnej, jeżeli stan faktyczny tej sprawy został ustalony w sposób wadliwy. Z uwagi na to, że odesłanie do art. 27 u.k.c. jest zawarte w art. 29 u.k.c. instytucja ta ma zastosowanie także do decyzji niekorzystnych wydanych z urzędu. Organ w ogóle nie rozpatrywał żądania spółki z punktu widzenia powyższej regulacji, uznając, że art. 27 u.k.c. ma zastosowanie jedynie do decyzji korzystnych, z czym ze wskazanych względów nie można się zgodzić. Gdyby uznać rozumowanie organu za prawidłowe, to w sytuacji braku możliwości stosowania przepisów O.p. dotyczących wznowienia postępowania, niekorzystna decyzja wydana z urzędu, podjęta na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych informacji, nie podlegałaby eliminacji z obrotu prawnego. Taka sytuacja mogłaby doprowadzić do pozostawienie w obrocie prawnym decyzji niezgodnej z przepisami prawa celnego, wskutek subsumpcji błędnie ustalonego stanu faktycznego. Byłoby to sprzeczne z pkt 22 preambuły do u.k.c., w którym przewidziano możliwość unieważnienia, zmiany lub cofnięcia każdej decyzji niezgodnej z przepisami prawa celnego. Założeniem regulacji unijnych - jeszcze raz należy powtórzyć - jest kompleksowe unormowanie przypadków wzruszania ostatecznych decyzji określających wysokość długu celnego. W każdej zatem sytuacji wadliwości wydanej decyzji powinna istnieć możliwość jej unieważniania, cofnięcia lub zmiany. Okoliczność, że strona nie powołała art. 27 u.k.c. i wskazywała inną podstawę prawną swego żądania, nie oznacza, że przepis ten nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Strona nie ma obowiązku wskazania odpowiedniej podstawy prawnej swego żądania. Właściwej kwalifikacji w tym względzie powinien dokonać organ. W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej sam stwierdził, że składane przez stronę podanie nie musi zawierać podstawy prawnej działania organu. W rezultacie organ nie mógł odmówić zastosowania art. 27 u.k.c. z tego powodu, że dotyczy on decyzji korzystnych. Zdaniem Sądu przepis ten dotyczy również decyzji niekorzystnych. Nie można też podzielić zapatrywania organu, że strona nie może zainicjować zmiany decyzji niekorzystnej. Odwoływanie się przez organ w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę dla uzasadnienie swoich racji do art. 28 ust. 1 lit. b u.k.c., jest nieuprawnione, gdyż zastrzeżony w tym przepisie wymóg złożenia wniosku przez posiadacza decyzji, oznacza tylko, że organ nie może sam, z urzędu wzruszyć decyzji. Regulację tę należy odczytywać w kontekście ograniczenia przez ustawodawcę unijnego możliwości ingerencji w prawa nabyte osoby, na korzyść której organ wcześniej orzekał. Decyzje niekorzystne mają zupełnie inny charakter i chociażby z tego względu regulacji tej nie można wprost odnieść do tych decyzji. Brak zatem powyższego zastrzeżenia w art. 27 u.k.c., wbrew twierdzeniom organu, nie oznacza, że strona nie może wystąpić z wnioskiem o unieważnienie decyzji. Sąd nie podziela także sformułowanego dopiero w odpowiedzi na skargę poglądu organu, że za brakiem możliwości zainicjowania przez stronę trybów nadzwyczajnych w odniesieniu do decyzji niekorzystnych wydanych z urzędu przemawia także brak odesłania w art. 29 u.k.c do art. 23 ust. 3 i 4 u.k.c. Art. 29 nie zawiera też odesłania do art. 23 ust. 1 u.k.c., w myśl którego posiadacz decyzji wypełnia wynikające z niej obowiązki. Nie można jednak na tej podstawie twierdzić, że posiadacz decyzji niekorzystnej nie musi wypełniać obowiązków z niej wynikających. Z faktu zatem braku odesłania do wskazanych przez organ przepisów nie należy wyciągać zbyt daleko idących wniosków, tym bardziej, że akceptacja poglądu organu w tym względzie prowadziłaby do tego, że w przypadku decyzji podjętej na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych informacji strona nie mogłaby wystąpić z wnioskiem o jej wzruszenie, co mogłoby doprowadzić do pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji. Należy również zauważyć, że art. 73 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 2004 r. - Prawo celne zawiera odesłanie do art. 168 O.p., a więc strona może składać podania. Organ naruszył zatem art. 27 ust. 1 u.k.c. w zw. z art. 29 u.k.c. Ponownie rozpatrując sprawę organ powinien dokonać merytorycznej analizy wniosku strony z punktu widzenia przesłanek wymienionych w art. 27 u.k.c. Organ oceni także znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy faktu, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2015 r., I SA/Bd 1201/14 WSA w Bydgoszczy oddalił skargę spółki z o.o. "[...] P." w [...] na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] września 2014 r. Sąd nie przesądza rozstrzygnięcia. Jego motywy powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Końcowo Sąd zauważa, że nawet gdyby przyjąć, iż art. 23 ust. 3 u.k.c. znajduje w sprawie zastosowanie, to organ z wymienionych wyżej względów nie mógł również odmówić załatwienia sprawy z powodów proceduralnych wskazanych w zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z 205 § 4 oraz art. 209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło