II SA/Wr 35/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-03-22
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Władysław Kulon, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dotyczące działki stanowiącej współwłasność, na której planuje się budowę infrastruktury technicznej, jest skuteczne, jeśli nie uzyskano zgody wszystkich współwłaścicieli, a planowane prace mieszczą się w ramach zwykłego zarządu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest skuteczne, nawet jeśli dotyczy działki stanowiącej współwłasność, pod warunkiem, że planowane prace (budowa infrastruktury technicznej) mieszczą się w ramach zwykłego zarządu. W sytuacji, gdy działka służy współwłaścicielom jako droga dojazdowa, a planowana inwestycja ma na celu zwiększenie użyteczności innej nieruchomości, prace te można zaliczyć do czynności zwykłego zarządu, nie wymagając zgody wszystkich współwłaścicieli. Organy administracji nie są właściwe do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących własności infrastruktury.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. B. na decyzję Wojewody D. zmieniającą decyzję o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego, rozszerzając ją o infrastrukturę towarzyszącą. Skarżący, będący współwłaścicielem działki, przez którą miała przebiegać infrastruktura, nie wyraził zgody na jej budowę, twierdząc, że prace te przekraczają zwykły zarząd i wymagają zgody wszystkich współwłaścicieli. Organy administracji uznały, że planowane prace mieszczą się w ramach zwykłego zarządu i nie wymagają zgody wszystkich współwłaścicieli, a inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego bez infrastruktury towarzyszącej oddala skargę w całości.
Reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika W. B. oprotestował skargą wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego bez infrastruktury towarzyszącej. Przedłożone łącznie ze skargą akta administracyjne dokumentują następujący przebieg przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego.
Wnioskiem z dnia 14 maja 2015 r. M. i T. B. wystąpili do Prezydenta Miasta W. o wydanie pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego bez infrastruktury towarzyszącej przy ul. T. nr [...] w W. na działce nr 265/7, obręb nr [...] R.. Po stwierdzeniu kompletności wniosku i spełnieniu wymogów formalnoprawnych organ administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzygnął sprawę pozytywnie dla wnioskodawców decyzją z dnia [...] r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt sprawy wskazana decyzja wobec braku środków zaskarżenia jako ostateczna funkcjonowała w obrocie prawnym.
Wnioskiem z dnia 7 lutego 2016 r., (data wpływu do organu 12 lutego 2016 r.), M. i T. B. wystąpili o zmianę wyżej wskazanej decyzji poprzez zakreślenie planowanego zamierzenia inwestycyjnego jako budowa domu jednorodzinnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą przy ul. T. nr [...] w W. na działce nr 265/7, obręb nr [...] R.. Do wniosku o pozwolenie na budowę załączono cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z dokumentami o których mowa w art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
W przedmiotowej sprawie ustalono obszar oddziaływania obiektu obejmujący działki 265/7 i 265/33, obręb R. nr [...] ze względu na projektowaną infrastrukturę techniczną. Pozostałe sąsiadujące działki 265/6, 58/17, 58/16, 265/8 nie zostały uwzględnione w obszarze oddziaływania, ze względu na brak ograniczenia w ich zagospodarowaniu. Po skierowaniu do stron zawiadomienia o toczącym się postępowania pismem z dnia 4 marca 2016 r. W. B. poinformował organ, że nie wyraża zgody na wejście na działkę nr 265/33 celem budowy infrastruktury technicznej. Dodatkowo podał, że jest właścicielem infrastruktury wodociągowej na wskazanej działce i nie wyraża zgody na wykorzystanie w postępowaniu ,,jego operatu wodnoprawnego".
W związku z powyższym pismem z dnia 9 marca 2016 r. organ I instancji wystąpił do W. Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji o udzielenie informacji o sytuacji prawnej przedmiotowej sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej. Z odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 22 marca 2016 r. wynika, że W. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji podtrzymuje zapewnienie dostawy wody i odbioru ścieków oraz warunki techniczne przyłączenia do objętego postępowaniem budynku.
W ramach toczącego się postępowania organ postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wezwał wnioskodawców do przedłożenia w zakreślonym w tym celu terminie oświadczenia projektanta, że spełniony jest zapis w zakresie odprowadzenia wód opadowych z posesji § 9 pkt 4 a, c i d uchwały Rady Miejskiej W. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie ul. [...] w W.. Z przedłożonego oświadczenia mgr inż. [...] z dnia 11 kwietnia 2016 r. wynika, że w obrębie budynku objętego opracowaniem oraz całego osiedla przy ul. T. w W. nie występuje kanalizacja deszczowa umożliwiająca odprowadzanie wód opadowych, zatem ich odprowadzanie do studni chłonnej na działce inwestora jest zgodne ze wskazaną uchwałą.
Po zawiadomieniu stron o tzw. gotowości decyzyjnej w siedzibie organu z zebranym materiałem dowodowym zapoznał się W. B.. W dniu [...] r. Prezydent Miasta W. wydał decyzję [...], którą na podstawie art. 36a ust. 1, art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 i 163 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23, dalej – k.p.a.) zmienił decyzję z dnia [...] r., nr [...] podając w sentencji rozstrzygnięcia, że:
1. Zastępuje odpowiednio do zakresu rozwiązania przyjęte w zatwierdzonym projekcie budowlanym stanowiącym załącznik nr 1 do decyzji Prezydenta Miasta W. nr [...] tj. projekt budowlany zamienny określonym jako załącznik nr 1a obejmującym budowę infrastruktury technicznej.
2. Zatwierdza określony załącznikiem nr 1a - "Projekt budowlany - budowa domu jednorodzinnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą przy ul. T. nr [...] w W. (dz. nr 265/7, 265/33, obręb nr [...] R.)" - opracowany przez:
- mgr inż. [...] specjalność instalacyjno-inżynieryjna nr uprawnień [...], specjalność konstrukcyjno-budowlana nr uprawnień [...],
- mgr inż. [...] specjalność: instalacyjno-inżynieryjna nr uprawnień [...],
- mgr inż. [...] specjalność: instalacyjna nr uprawnień [...],
3. Udziela [...], zamieszkałym przy ul. [...]w W., pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą przy ul. T. nr [...] w W. (działka nr 265/7, 265/33, obręb nr [...] R.), zgodnie ze zmienionym załącznikiem nr 1a.
4. Pozostałą treść decyzji z dnia [...] r., nr [...] pozostawia bez zmian.
W uzasadnieniu decyzji wymieniono zakres sprawdzeń prowadzony w oparciu o art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, by następnie podać, że na skutek nowelizacji ustawy został zlikwidowany obowiązek dołączenia do projektu budowlanego oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych, a także oświadczenia właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych, z wyjątkiem dróg wojewódzkich i krajowych. Wymagania dotyczące podłączenia działki budowlanej do sieci, w tym drogowej są określane i weryfikowane na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, zaś w przypadku obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są ustalane w tym planie.
Odnosząc się do twierdzeń strony postępowania dotyczących wyrażenia zgody na podłączenie projektowanej inwestycji do infrastruktury technicznej wyjaśniono, że pozostają one poza zakresem kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej przy wydawaniu decyzji o pozwolenia na budowę.
Prezydent Miasta W. podał także, że przedłożony przez wnioskodawców projekt budowlany jest zgodny z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest kompletny i posiada wymagane opinie i uzgodnienia, został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Nadto projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Oceniając przedłożone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ I instancji wyjaśnił, że nie zachodzi konieczność uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na jej przeznaczenie na cele budowlane z uwagi na przepisy prawa cywilnego stanowiące o "zwykłym zarządzie". Inwestycje, które mają na celu zwiększenie użyteczności innej nieruchomości na ogół przekraczają zakres zwykłego zarządu. Nie dotyczy to sytuacji, gdy wyłącznym przeznaczeniem nieruchomości jest uzyskanie przez jej właścicieli możliwości korzystania z innych nieruchomości. Działka nr 265/33, na której planowana jest inwestycja służy współwłaścicielom wyłącznie jako droga dojazdowa do innych nieruchomości i przeprowadzenie przez nią przyłączy oraz wjazdu na posesję pozostaje w zgodzie z jej służebnym charakterem i mieści się w ramach służebnego przeznaczenia nieruchomości.
W. B. oprotestował powyższą decyzję odwołaniem, w którym wskazał na naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej. Autor odwołania w szczególności podał, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego zostały naruszone przepisy ustawy Prawo budowlane, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (t.j. Dz.U. z 2003 r., poz. 120., nr 1127 ze zm.), k.p.a., Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 121 ze zm.) oraz ustawy o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1892 ze zm.). Szeroko przedstawiając swoje racje W. B. wyjaśniał, że w toku postępowania złożył oświadczenie o tym, że jako właściciel działki nr 265/33 nie wyraził zgody na wejście na nią, gdyż znajdująca się na niej sieć wodna i kanalizacyjna stanowi jego współwłasność. Wnioskodawcy przedłożyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością stanowiącą działkę nr 265/33 na cele budowlane, mimo że nie uzyskali zgody wszystkich współwłaścicieli tejże nieruchomości na jej przeznaczenie na takie cele. Organ mimo to uznał, że zostały spełnione wszystkie warunki przewidziane dla wydania decyzji czym naruszył przepisy ustawy Prawo budowlane i Kodeksu cywilnego. Przy istniejących wątpliwościach organ winien uwzględnić załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę.
Dalej motywując wniesiony środek zaskarżenia odwołujący się kwestionował możliwość wydania pozytywnej dla wnioskodawców decyzji w oparciu o wadliwe oświadczenie. Wykazywał konieczność uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, posiłkując się przy tym analizą zagadnienia czynności zwykłego zarządu i przekraczających zwykły zarząd. Jako mankament postępowania uznano także pominięcie statusu urządzeń wodnokanalizacyjnych na działkach nr 265/7 i 265/33 stanowiących własność osób fizycznych, a tylko przekazanych do bezpłatnego używanie W. Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji. Z tej przyczyny według odwołującego się koniecznym było uzyskanie przez wnioskodawców zgody właścicieli infrastruktury przesyłowej na podłączenie planowanej inwestycji.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W.. Po przytoczeniu rozstrzygnięcia Prezydenta W. oraz twierdzeń odwołania organ II instancji w ramach własnych rozważań wskazał na zakres weryfikacji projektu budowlanego i przedłożonej dokumentacji dokonywany przez organ administracji architektoniczno-budowlanej wynikający z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oraz wynikającą z art. 35 ust. 4 ustawy oraz na konieczność wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy spełnione zostaną wymogi wynikające z art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4.
Rozwijając zasadność udzielenia pozwolenia na budowę Wojewoda Dolnośląski podał, że przedstawiony projekt budowlany zamienny w stosunku do projektu zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. nr [...] został poszerzony o budowę infrastruktury technicznej na działce nr 265/7, kanalizacji sanitarną ks 200 oraz o sieć wodociągową na działce nr 265/33. Do wniosku o zmianę decyzji dołączono oświadczenia inwestorów o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które wynika z tytułu własności działki nr 265/7 oraz współwłasności działki nr 265/33, przewidującego uprawnienie do wykonywaniu robót i obiektów budowlanych oraz zgody właścicieli tych działek. Działka nr 265/33 stanowi współwłasność inwestorów, osoby prawnej i osób fizycznych, z których tylko W. B. nie wyraża zgody na realizację planowanej inwestycji.
Po wskazaniu na definicję prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zwartą w art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane zasygnalizowano regulacje dotyczące zarządu rzeczą wspólną zawarte w art. 199 i art. 201 k.c. Z przytoczonych przepisów organ II instancji wywiódł, że wykonanie określonych czynności (robót budowlanych) w zależności od tego, czy przekraczają zakres zwykłego zarządu, czy też mieszczą się w pojęciu zwykłego zarządu, wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli albo zgody większości współwłaścicieli, bądź też może być zakwalifikowane do tzw. czynności zachowawczych, jednak przepisy k.c. nie definiują czynności zwykłego zarządu, ani tego kiedy ma miejsce przekroczenie zwykłego zarządu, a rozstrzygnięcie tej kwestii zależy każdorazowo od konkretnej sytuacji i stanu faktycznego sprawy.
Ze względu na to, że zmiana pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego ma polegać na wprowadzeniu przyłącza wodociągowego, instalacji gazowej, instalacji elektrycznej, drenażu oraz przyłącza kanalizacji sanitarnej do sieci ks 200, położonej pod powierzchnią działki nr 265/33 zamierzenie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza i nie zagraża interesom pozostałych współwłaścicieli działki nr 265/33. Realizacja inwestycji objętej wnioskiem na działce nr 265/33 będącej przedmiotem współwłasności mieści się w ramach zwykłego zarządu i nie wymaga uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na jej realizację. Działka ta służy jej współwłaścicielom wyłącznie do ułatwienia korzystania z innych nieruchomości (wspólna droga), a planowane zamierzenie ma na celu zwiększenie użyteczności jednej z nich (działki nr 265/7). Przeprowadzenie przez działkę nr 265/33 przyłącza do przebiegającej w tej działce sieci kanalizacji sanitarnej pozostaje w zgodzie z jej służebnym charakterem, zaś przyłącze jako urządzenie podziemne nie wpływa na zewnętrzny stan nieruchomości. Użyteczność działki jako drogi pogorszy się tylko przejściowo na czas wykonywania na niej prac i po ich zakończeniu zostanie przywrócony stan poprzedni. Zatem inwestor posiada prawo do dysponowania działką nr 265/33 obręb nr [...] R. w W., na cele budowlane. Zasadność swojego stanowiska organ poparł wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wydanym w sprawie decyzji Wojewody D. dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną przy ul. T. w W..
Wojewoda D. w uzasadnieniu decyzji wykazał także na zgodność inwestycji z zapisami uchwały Rady Miejskiej W. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie ulicy [...] w W.. Końcowo przyjął, że przedłożony projekt zamienny zagospodarowania terenu został sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych, jest kompletny i spełnia wymagania przepisów szczególnych, załączono do niego aktualne warunki dostawy wody i odbioru ścieków, aktualne warunki przyłączenia energii elektrycznej, aktualne warunki przyłączenia do sieci gazowej. Przedłożono również oświadczenie projektanta o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, kopie uprawnień budowlanych oraz zaświadczeń właściwej izby samorządów zawodowego aktualne na dzień opracowania projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego zamierzenia.
W skardze na powyższą decyzję W. B. zastępowany przez pełnomocnika wniósł o jej uchylenie i uchylenie decyzji organu I instancji oraz orzeczenie w sprawie poprzez odmowę zmiany decyzji a także zasądzenie kosztów postępowania względnie o uchylenie decyzji organu I instancji i II instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Żądania skargi oparto na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W szczególności zarzucono orzekającym w sprawie organom naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wymóg legitymowania się przez inwestora prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie wiąże się z posiadaniem zgody wszystkich jej współwłaścicieli na realizację inwestycji budowlanej. W identyczny sposób według skarżącego został naruszony § 2 w zw. z zał. nr 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda Dolnośląski naruszył art. 64 § 2 k.p.a., gdyż niezasadnie uwzględnił błędny wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, który nie zawierał poprawnie wypełnionego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zaś naruszenie art. 199 k.c. wiązało się z błędną wykładnią wskazanego przepisu polegającą na uznaniu, że przeprowadzenie przez inwestorów robót budowlanych wchodzących w skład większej inwestycji budowlanej, polegającej na budowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego w postaci budowy instalacji technicznej na cudzej nieruchomości, będącej przedmiotem współwłasności, stanowiło czynność zwykłego zarządu, wymagającą zgody jedynie większości współwłaścicieli nieruchomości na dysponowanie nią przez inwestora na cele budowlane. Jako ostatni zarzut podniesiono naruszenie art. 22 ust. 3 pkt 5 ustawy o własności lokali poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że przepis ten jako znajdujący zastosowanie względem nieruchomości budynkowej nie może mieć zastosowania względem działki nr 265/33, gdyż budowa infrastruktury technicznej na tej działce nie może być uznana jako czynność przekraczająca zwykły zarząd.
Autor skargi szeroko uzasadnił podniesione zarzuty. Kluczowe zdaje się jednak to, że wszystkie zarzuty wyprowadzone zostały z nieprawidłowego zdaniem skarżącego przyjęcia przez orzekające organy, że inwestor winien dysponować zgodą wszystkich współwłaścicieli działki nr 265/33 aby skutecznie oświadczyć o prawie dysponowania tą działką na cele budowlane. Z okoliczności polegającej na tym, że sieć wodociągowa i kanalizacyjna znajdująca się na tej działce jest współwłasnością, zaś wnioskodawcy nie przedłożyli zgody wszystkich współwłaścicieli wywodzono zarzuty wskazanych przepisów, zaś posiłkując się orzecznictwem oraz poglądami doktryny wykluczano prawidłowość rozstrzygnięcia opartego na odmiennej wykładni przepisów. Finalnie skarżący wykazywał pominięcie przez organy kwestii statusu urządzeń wodnokanalizacyjnych znajdujących się na działce nr 265/33 nie należącej do sieci gminnej, z czego wywodzono, że nie ma możliwości przyłączenia zamierzonej inwestycji do sieci wodnej i kanalizacyjnej. Z tych przyczyn wykluczano także zasadność oparcia się przez organy na zapewnieniu W. Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji, które nie jest właścicielem sieci.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie uznając podniesione zarzuty za niezasadne.
Uczestnicy postępowania M. i T. B. w piśmie procesowym z dnia 3 marca 2017 r. wnieśli o odrzucenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez sąd w tym zakresie i według podanych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest sprawdzić: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenie oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie stwierdzenia naruszeń, stosownie do art. 35 ust. 3 ustawy, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Zatem warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę jest spełnienie wszystkich wymogów określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji wydał rozstrzygnięcie zgodne z wnioskiem inwestorów, a następnie organ odwoławczy uznał, że wymogi normatywne zostały spełnione i dlatego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego jest uzasadnione. Oczywistym jest, iż organ może wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany jedynie w sytuacji zgodności tego projektu z przepisami prawa, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, zaś przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty w pełni wyczerpywać będą katalog zakreślony przez ustawodawcę w obowiązujących przepisach. Pamiętać jednak należy, że rozpoznając złożony wniosek organ administracyjny obowiązany jest do przestrzegania przypisanych mu kompetencji, co w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę musi być rozumiane w ten sposób, że nie może on żądać od wnioskodawcy żadnych innych dokumentów nie dotyczących sprawy, czy też nie może orzekać poza sferą administracyjną tzn. nie może decyzją regulować np. zagadnień cywilistycznych.
W realiach badanej sprawy, z punktu widzenia twierdzeń odwołania i zarzutów skargi znamienne pozostaje to, że wnioskodawcy złożyli oświadczenie o prawie do dysponowania na cele budowlane działką nr 265/7 będącą ich własnością oraz działką nr 265/33, której są współwłaścicielami. Organ przedmiotowe oświadczenie uznał za wystarczające i w oparciu o nie wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenie na budowę. Tymczasem skarżący domaga się uznania oświadczenia o prawie do dysponowania działką nr 265/33 za nieskuteczne, bowiem w jego ocenie brak jest zgody udzielonej przez wszystkich współwłaścicieli. Nadto odwołując się do umowy zawartej z W. Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji neguje prawidłowość przyjęcia zapewnienia dostarczania wody i odprowadzania ścieków, w sytuacji gdy przedsiębiorstwo nie jest właścicielem znajdujących się na wskazanej działce sieci.
Jak już zauważono w części historycznej uzasadnienia z faktu, że działka nr 265/33 stanowi współwłasność, zaś wnioskodawcy nie legitymowali się zgodą wszystkich współwłaścicieli wyprowadzono zasadniczo wszystkie zarzuty skargi. Sąd w składzie orzekającym nie podzielił w szczególności podstawowego twierdzenia skargi, że rodzaj planowanego zamierzenia budowlanego determinuje uznanie planowanych na tej działce robót jako działania przekraczające zwykły zarząd nieruchomości, co wiąże się z koniecznością uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli. Akta administracyjne jednoznacznie potwierdzają, że M. I T. B. posiadając ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wnieśli o jej zmianę polegającą niejako na rozszerzeniu inwestycji o infrastrukturę techniczną w postaci sieci. Niesprzecznie pośród przedłożonych przez wnioskodawców dokumentów znalazły się zapewnienia dostaw wody i odbioru ścieków, energii elektrycznej i gazu.
Przy ocenie stanu faktycznego sprawy istotne jest to, że działka nr 265/33 stanowiąca współwłasność, przez którą ma zostać doprowadzona instalacja wodna i kanalizacyjna użytkowana jest jako droga dojazdowa. Zamiar inwestycyjny polegający na przeprowadzeniu przez tę nieruchomość sieci oceniać należy zatem przez pryzmat skutków dla tej nieruchomości oraz dla nieruchomości sąsiednich. Słusznie zwrócił uwagę Wojewoda Dolnośląski, że dla samej działki nr 265/33 skutki dotyczyć będą tylko czasu wykonywania robót, gdyż następnie zostanie przywrócony stan poprzedni. Z drugiej jednak strony dla nieruchomości sąsiednich powstanie możliwość korzystania z przyłączy. Przypomnieć należy zatem uwzględnione przez organy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 14 czerwca 2013 r., (sygn. akt II OSK 428/12), że "instalowanie kanalizacji sanitarnej, opadowej i wodociągu na nieruchomości, będącej przedmiotem współwłasności, może mieścić się w ramach zwykłego zarządu, jeżeli nieruchomość służy współwłaścicielom wyłącznie do ułatwienia korzystania z innych nieruchomości (wspólna droga), a wymieniona na wstępie inwestycja ma na celu zwiększenia użyteczności jednej z nich", i w wyroku z dnia 16 lipca 2010 r., (sygn. akt II OSK 906/09), iż "instalowanie takich urządzeń, jak przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne na nieruchomości stanowiącej współwłasność, należy zaliczyć do czynności zwykłego zarządu".
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym stan faktyczny sprawy zdaje się być zbieżny z sytuacją opisywaną przez Naczelny Sąd Administracyjny i skoro wnioskodawcy są współwłaścicielami przedmiotowej działki nie istniała konieczność przedkładania łącznie z oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgody wszystkich współwłaścicieli tej działki. Zdaje się także, że orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego uwzględniają wprost stanowisko Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 19 kwietnia 2002 r. (sygn. III CZP 18/02) wyraził pogląd o instalowaniu sieci na nieruchomości wspólnej jako działaniu mieszczącym się w ramach czynności zwykłego zarządu. Oceniając ostatecznie złożone przez wnioskodawców oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uznać trzeba, że spełnia ono wymóg art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, odmiennie niż podnosi skarżący.
Skoro wnioskodawcy spełnili wymóg ustawowy nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że doszło do naruszenia aktu wykonawczego tj. § 2 w zw. z zał. nr 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie znajdują uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.c. Podawany przez skarżący art. 199 k.c. istotnie wymaga dla czynności przekraczającej zwykły zarząd zgody wszystkich współwłaścicieli. Jednak zasadnie przyjęły organy, że w realiach niniejszej sprawy, zgodnie z poglądami Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, realizacja infrastruktury technicznej na przedmiotowej działce mieści się w ramach zwykłego zarządu, zatem o kolizji poczynań organów ze wskazanym normatywem mowy być nie może. Przywołane w uzasadnieniu skargi stanowiska sądów administracyjnych, jakkolwiek prezentują poglądy o kwalifikowaniu inwestycji na nieruchomościach wspólnych jako wymagających zgody wszystkich współwłaścicieli nie znajdują zastosowania w omawianym przypadku, gdyż zostały one wyrażone w przypadkach, gdzie zdecydowanie odmiennie kształtował się stan faktyczny.
Nie znalazł Sąd także uzasadnienia dla twierdzeń dotyczących naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Skoro zasadnie organy przyjęły, że przedłożony wniosek zawiera wszystkie przewidziane prawem załączniki, nie można zgodzić się z zarzutami skargi o konieczności wzywania do uzupełnienia wniosku, a tym bardziej pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Faktem jest, że strona skarżąca upatruje się zasadności zarzutu procesowego w niewłaściwie interpretowanych przepisach prawa materialnego. Skoro, jak już była mowa, Sąd nie stwierdził aby organy dokonały niewłaściwej wykładni czy też błędnie zastosowały przepisy Prawa budowlanego czy opisywanego rozporządzenia, upada również podniesiony w tym zakresie zarzut procesowy.
Wobec tego, że na gruncie prawa materialnego organ mógł ocenić przeprowadzenie sieci przez działkę nr 265/33 jako działanie nie przekraczające zwykłego zarządu, gdyż nie rodziło dla tej nieruchomości służącej jako droga dojazdowa do innych działek negatywnych następstw nie było też potrzeby pomocniczego posiłkowania się ustawą o własności lokali. Stosowanie ustawy ma miejsce w przypadku nieruchomości budynkowych, zaś przedmiotowa działka nie jest zabudowana i nic nie wskazuje aby mogła zostać zabudowany obiektem budowlanym. Posłużenie się wskazaną ustawą przez jak domaga się tego skarżący zastosowanie reguł wykładni funkcjonalnej nie mogło mieć miejsca w rozpoznawanej sprawie. Regulacje zawarte w ustawie o własności lokali dotyczą innego zakresu przedmiotowego jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Skoro w ustawie o własności lokali mowa jest o rozporządzaniu nieruchomościami zabudowanymi z rozróżnieniem ilości współwłaścicieli, przyporządkowanie zasad wynikających z tej ustawy do nieruchomości gruntowej zdaje się zabiegiem nieuprawnionym, zaś próba wskazania na konieczność posiłkowania się wykładnią funkcjonalną bardziej ma na celu uzasadnienie dążeń skarżącego niż faktycznie miałaby przyczynić się do właściwej oceny stanu faktycznego czy prawnego sprawy.
Na koniec przyjdzie zauważyć, że skarżący czyni organom zarzut braku oceny statusu prawnego urządzeń wodnokanalizacyjnych. Do akt administracyjnych istotnie została załączona umowa dotycząca przekazania W. Związkowi Wodociągów i Kanalizacji w nieodpłatne użytkowanie sieci kanalizacyjnej. Rola organu administracji architektoniczno-budowlanej nie sprowadza się jednak do oceny skutków prawnych wskazanej umowy lecz ustalenia spełnienia przesłanek wskazanych w 35 ust. 1 Prawa budowanego i rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Jak wynika z akt administracyjnych przedłożony projekt budowlany był kompletny, zaś inwestorzy dołączyli stosowne oświadczenia oraz zapewnienia dostawy mediów w tym wody i odprowadzania ścieków. W takich okolicznościach organy I i II instancji nie tylko nie miały obowiązku, ale też w ramach przepisanych im kompetencji ustawodawca nie uposażył ich w możliwość oceny następstw stosunku cywilnoprawnego powstającego na skutek zawartej umowy. Nie jest bowiem właściwym działaniem dochodzenie swoich uprawnień wynikających ze stosunku cywilnoprawnego przed organem administracyjnym. O ile bowiem skarżący uzna, że jego uprawnienia cywilistyczne względem nieruchomości czy znajdujących się na niej instalacji wymagają ochrony może dochodzić swoich racji przed sądem powszechnym.
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie i z tego powodu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło