II SA/Po 1043/17
WyrokWSA w Poznaniu2018-02-15
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak - Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu mieszkalnego, który samodzielnie przebudował instalację elektryczną doprowadzającą energię do lokalu, powodując zagrożenie pożarowe, może być zobowiązany do wykonania nowej wewnętrznej linii zasilającej (WLZ) przebiegającej przez części wspólne budynku, czy też obowiązek ten obciąża zarządcę budynku?Ratio decidendi
Właściciel lokalu, który samodzielnie przebudował instalację elektryczną doprowadzającą energię do lokalu, powodując zagrożenie pożarowe, może być zobowiązany do wykonania nowej wewnętrznej linii zasilającej (WLZ), nawet jeśli przebiega ona przez części wspólne budynku. Obowiązek ten wynika z faktu, że to właściciel, jako sprawca nieprawidłowości i zagrożenia, jest odpowiedzialny za doprowadzenie instalacji do stanu zgodnego z prawem, a nie zarządca budynku, chyba że instalacja ta służy więcej niż jednemu lokalowi. Obowiązek zarządcy polega na umożliwieniu właścicielowi wykonania niezbędnych prac.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu wykonania robót budowlanych w zakresie instalacji elektrycznej w lokalu nr 3n, stanowiącym własność Z. M. Właściciel lokalu samodzielnie przebudował instalację elektryczną, co doprowadziło do jej przeciążenia, awarii i zagrożenia pożarowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał właścicielowi wykonanie nowej wewnętrznej linii zasilającej (WLZ) oraz dostosowanie instalacji w lokalu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił część decyzji dotyczącą obowiązku udostępnienia części wspólnych przez zarządcę budynku (Spółdzielnię Mieszkaniową), utrzymując w mocy pozostałe nakazy nałożone na właściciela lokalu. Właściciel lokalu zaskarżył decyzję, kwestionując nałożenie na niego obowiązku wykonania WLZ w częściach wspólnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. M. w P. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej: PINB) z wnioskiem o dokonanie czynności kontrolnych w nieruchomości lokalowej znajdującej się w P. w budynku przy ul. [...] - lokal nr 3n, który stanowi wyodrębnioną ze spółdzielni własność P. A. i Z. M..
PINB w dniu [...] października 2015 r. przeprowadził kontrolę w budynku przy ul. [...], podczas której nie udostępniono lokalu nr 3n z uwagi na zgłoszoną wcześniej nieobecność właściciela. Podczas czynności kontrolnych stwierdzono luźno podwieszone przewody elektryczne prowadzące do lokalu nr 3n.
W dniu [...] listopada 2015 r. PINB przeprowadził kontrolę robót elektrycznych w ramach podłączeń lokalu 3n mieszczącego się w budynku przy ul. [...] w P.. Kontrola odbyła się przy udziale prezesa zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej oraz Pana Z. M.. Ustalono, że w jednym pomieszczeniu (pokój) znajduje się wiszący luzem przewód elektryczny pozwalający twierdzić, że w lokalu prowadzone są prace związane z montażem instalacji elektrycznej. Pan Z. M. poinformował, że osobiście wykonuje instalację elektryczną na korytarzu od układu pomiarowego do pomieszczeń lokalu nr 3n.
Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. P. A. i Z. M. szeroko ustosunkowali się do dotychczas zgromadzonych materiałów dowodowych.
Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. pełnomocnik Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej "Razem" w P. zwrócił się do PINB z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji administracyjnej nakazującej Uczestnikom postępowania, będącymi właścicielami lokalu nr 3n, położonego w budynku przy ul. [...], przystosowanie instalacji doprowadzającej energię do potrzeb ww. lokalu, a przez to doprowadzenie jej do stanu pozwalającego na eksploatacje, która nie będzie skutkowała zagrożeniem dla życia i zdrowia pozostałych mieszkańców budynku przy ul. [...], na koszt Uczestników postępowania, a także zakazanie w tej decyzji użytkowania lokalu nr 3n do czasu usunięcia nieprawidłowości instalacji doprowadzającej energię elektryczną do ww. lokalu. Wnioskodawcy żądali aby decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Następnie PINB pismem z dnia [...] września 2016 r. znak: [...] zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek strony postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z przepisami ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane, instalacji elektrycznej w budynku przy ul. [...] w P..
P. z dnia [...] listopada 2016 r. oraz z dnia [...] lutego 2017 r. P. A. i Z. M. ustosunkowali się do zarzutów zawartych we wniosku o wszczęcie postępowania oraz skierowali do PINB wnioski o rozszerzenia zakresu postępowania o inne nieprawidłowości występujące w częściach wspólnych budynku.
PINB pismem z dnia [...] lutego 2017 r. wezwał M. do przedłożenia określonych dokumentów dotyczących badania instalacji elektrycznej lokalu nr 3n mieszczącego się w budynku przy ul. [...]. Żądane dokumenty przedłożono w załączeniu do pisma z dnia [...] marca 2017 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego decyzją z [...] czerwca 2017r. na podstawie art. 66 ust. 1, pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r., poz. 290)
I. Nakazał P. A. i Z. M. wykonanie niżej wymienionych robót i czynności, w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym instalacji elektrycznej w obrębie lokalu nr 3n, w budynku przy ul. [...] w P.:
1. Wykonanie rozdzielni instalacji elektrycznej w mieszkaniu 3n,
2. Dostosowanie wewnętrznej istniejącej instalacji elektrycznej w mieszkaniu nr 3n do mocy urządzeń zainstalowanych i użytkowanych w mieszkaniu 3n,
3. Wykonanie nowej WLZ (wewnętrznej linii zasilającej) dla mieszkania z uwzględnieniem mocy urządzeń zainstalowanych i użytkowanych w mieszkaniu 3n,
4. Sporządzenie protokołu z odbioru w/w czynności przez osobę z uprawnieniami w specjalności instalacyjnej w zakresie instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych.
Wyżej wymienione roboty budowlane należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych.
II. Określił termin wykonania obowiązków określonych w pkt I sentencji decyzji na dzień [...] września 2017 roku.
III. W ramach realizacji w/w robót ujętych w punkcie I, nakazał M. ", ul. [...], [...],
5. Udostępnienie części wspólnych oraz głównej rozdzielni elektroenergetycznej (pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej - instalacje elektryczne) celem wykonania w/w robót ujętych w punkcie I.
Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wnieśli P. A. i Z. M. - właściciele lokalu nr 3n. Domagali się uchylenia decyzji organu nadzoru budowlanego I instancji i wydanie nakazu wykonania nowej wewnętrznej linii zasilającej w częściach wspólnych budynku przez zarządcę budynku M. ", nakazanie Spółdzielni udostępnienia części wspólnych oraz rozdzielni prądowej na korytarzu IV piętra celem wykonania nakazu z pkt I 1 i 2, nakazanie Spółdzielni zainstalowania bezpieczników prądowych o wartości 20 amper o symbolu C w rozdzielnicy prądowej na IV piętrze wspólnego korytarza, a w głównej rozdzielnicy o wartości 25 amper o symbolu C dla mieszkania 3n, uzupełnienie materiału dowodowego poprzez zaliczenie w poczet dowodów wyników badania instalacji elektrycznej przez biegłego, w której stwierdzono, że instalacja wewnętrznej linii zasilającej oraz w mieszkaniu 3n nadają się do eksploatacji po usunięciu wskazanych w opinii usterek oraz wyjaśnienie rażących rozbieżności w opiniach rzeczoznawców.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2017r. uchylił i umorzył zaskarżoną decyzja organu I instancji w części nakładającej na M. " obowiązek udostępnienia części wspólnych oraz głównej rozdzielni elektroenergetycznej (pod nadzorem osoby posiadającej stosowane uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej - instancje elektryczne) celem wykonania robót ujętych w punkcie I decyzji organu I instancji, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji z [...] czerwca 2017r. w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji przytoczył dotychczasowy stan faktyczny sprawy i wskazał, że zgodnie z art. 15 k.p.a. organ odwoławczy ma obowiązek ponownego rozpatrzenia całej sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Organ drugiej instancji nie może więc ograniczać się wyłącznie do kontroli zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu, lecz ponownie rozstrzygnąć sprawę. Dlatego też Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego poddał badaniu całokształt obowiązków nałożonych przez PINB w zaskarżonej decyzji, nie ograniczając się przy tym do wskazanego przez skarżących zakresu.
Przechodząc na grunt przepisów będących podstawą nałożenia przedmiotowych obowiązków wskazał, że zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt w sposób zgodny z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 prawo budowlane; zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływających na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
W myśl art. 66 Prawa budowlanego, po stwierdzeniu, iż obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia,
właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku.
Organ odwoławczy powołując się na stanowisko sądów administracyjnych wyjaśnił, że co do zasady przepis art. 66 Prawa budowlanego odnosi się do obiektów budowlanych, a nie lokali znajdujących się w tych obiektach. Nakazy określone w tym przepisie mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości dotyczących samego obiektu. Należy jednak mieć na uwadze, że w sytuacji gdy zły stan techniczny lokalu oddziałuje na cały obiekt, możliwe jest nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w lokalu bądź w lokalach. W takim przypadku chodzi o takie roboty, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości lub jego części. Ponadto przepis art. 66 Prawa budowlanego dotyczy obiektu budowlanego, a więc i jego części składowych, w tym instalacji (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego).
WINB podzielił ustalenia organu I instancji, dokonane w oparciu o czynności kontrolne oraz przedłożone przez zarządcę oceny techniczne sporządzone przez osoby legitymujące się stosownymi uprawnieniami, że stan instalacji elektrycznej w lokalu nr 3n stwarza realne zagrożenie pożarem. Zagrożenie wiąże się bowiem z przeciążeniem przewodów instalacji, która nie jest dostosowana do mieszkalnego wykorzystania lokalu. Nieprawidłowość polegała na przekroczeniu obciążania prądem roboczym jednej z faz obwodu administracyjnego (por. protokół S. T. z dnia [...] listopada 2014 r.). Organ podkreślił, że Pan Z. M. poinformował PINB podczas kontroli w dniu [...] listopada 2015r., iż osobiście wykonywał instalację elektryczną na korytarzu od układu pomiarowego do pomieszczeń lokalu nr 3n. Pracownicy PINB poinformowali przy tym Pana Z. M. o konieczności wykonywania tego rodzaju robót przez osobę posiadającą do tego uprawnienia branżowe po uprzednim sporządzeniu stosownej dokumentacji uzgodnionej z właścicielem budynku.
W ocenie WINB nieuzasadnione jest przerzucanie ciężarów związanych z prawidłowymi funkcjonowaniem instalacji w lokalu nr 3n na Spółdzielnię, o co wnioskują Odwołujący. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż § 15 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. z 1999 r., poz. 74, nr 836 ze zm.) stanowi, iż "Lokal powinien być użytkowany w sposób zapewniając prawidłowe funkcjonowanie wspólnych instalacji i urządzeń znajdujących się w tym lokalu." Dalsze przepisy tego rozporządzenia precyzują, że sposób użytkowania instalacji i urządzeń stanowiących wyposażenie lokalu powinien być zgodny z założeniami projektu oraz z instrukcjami użytkowania tych instalacji i urządzeń oraz zapewniać ochronę elementów budynku i jego wyposażenia. Przepis § 18 ust. 3 stawia natomiast wymóg, by naprawa i konserwacja instalacji i odbiorników zasilanych energią elektryczną była powierzona wyłącznie osobom posiadającym określone branżowe świadectwa kwalifikacyjne.
Na gruncie niniejszej sprawy właściciel nie dopełnił powyższych wymogów dopuszczając się samodzielnej przebudowy instalacji oraz rezygnując z wykonania poszczególnych etapów działań związanych z zawarciem odrębnej umowy o świadczenie usług dystrybucji. Spółdzielnia godziła się co prawda na czasowe użytkowanie wewnętrznej instalacji elektrycznej doprowadzającej energię do części wspólnej budynku dla wyłącznej korzyści użytkowników lokalu nr 3n, nie zwolniło to jednak właścicieli wyodrębnionego lokalu z ciążących na nich obowiązków zapewnienia odpowiednich właściwości użytkowych i technicznych lokalu. Wobec zmiany funkcji pomieszczeń, które przestały być częścią wspólną budynku i tworzą obecnie lokal 3 n dotychczasowe działania Spółdzielni polegające na zapewnianiu jedynie oświetlenia tych pomieszczeń stały się niewystarczające. Z akt sprawy nie wynika, aby Spółdzielnia na jakimkolwiek etapie mogła formalnie powziąć wiedzę o zmianie funkcji tych pomieszczeń z użytkowych na mieszkalne.
Powyższe oznacza, że użytkowanie instalacji elektrycznej w jej istniejącym stanie może zagrażać życiu i zdrowiu ludzi, a także bezpieczeństwu mienia poprzez istniejące zagrożenie pożarem. Taki stan instalacji narusza także przytoczone przepisy warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. Za prawidłowe WINB uznał zatem nałożenie na P. A. i Z. M. obowiązków wykonania rozdzielni instalacji elektrycznej w mieszkaniu nr 3n dostosowania wewnętrznej istniejącej instalacji elektrycznej w mieszkaniu nr 3n do mocy urządzeń zainstalowanych i użytkowanych w mieszkaniu 3n, a także wykonanie nowej WLZ (wewnętrznej linii zasilającej) dla mieszkania z uwzględnieniem mocy urządzeń zainstalowanych i użytkowanych w mieszkaniu 3n, oraz następczego sporządzenia protokołu z odbioru ww. czynności przez osobę z uprawnieniami w specjalności instalacyjnej w zakresie instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych.
Za pozbawione podstawy prawnej organ nadzoru budowlanego II instancji uznał natomiast obowiązki sformułowane w pkt III zaskarżonej decyzji, tj. zobowiązanie M. do udostępnienia części wspólnych oraz głównej rozdzielni elektroenergetycznej (pod nadzorem osoby posiadającej stosowane uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej - instancje elektryczne) celem wykonania ww. robót ujętych w punkcie I. Treść art. 66 Prawa budowlanego z całą pewnością nie stanowi bowiem podstawy do nakładania tego rodzaju obowiązków. Należy jednak zwrócić uwagę, że obowiązek udostępnienia zobowiązanym podmiotom części wspólnych budynku znajdujących się w zarządzie Spółdzielni wynika bezpośrednio z przepisów. Przepis § 55 wspomnianego już rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych stanowi, iż "Do obowiązków właściciela budynku w zakresie właściwego utrzymania stanu technicznego instalacji elektrycznej należy: 1) zapewnienie realizacji napraw i wymian przez osoby posiadające kwalifikacje zawodowe wymagane przy świadczeniu usług oraz wykonywaniu napraw lub dozoru nad eksploatacją urządzeń i instalacji elektrycznych, 2) zapewnienie nadzoru nad realizacją robót konserwacyjnych, napraw i wymian oraz nadzoru nad wykonawstwem usług związanych z realizacją zaleceń wynikających z okresowych kontroli w lokalach, 3) zapewnienie realizacji zaleceń pokontrolnych wydawanych przez upoważnione organy, 4) w razie zagrożenia dla zdrowia lub życia użytkowników, dla środowiska lub mienia - przeprowadzenie kontroli jej stanu technicznego, 5) odłączenie z użytkowania instalacji elektrycznej w lokalach, w których w wyniku kontroli stwierdzono występowanie zagrożeń, o których mowa w pkt 4." Nie jest uzasadnione wydawanie w tym zakresie rozstrzygnięć przez organy nadzoru budowlanego, zatem WWINB uchylił i umorzył w tej części zaskarżoną decyzję. Obowiązek ten wynika bowiem z mocy prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzji administracyjnej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. wniósł Z. M. zaskarżając powyższą decyzję:
- w zakresie nakazu określonego w punkcie 1.3 dotyczącego wykonania nowej WLZ (wewnętrznej linii zasilającej) od zabezpieczenia głównego do mieszkania 3n, będącego własnością Aliny i Z. M., a przebiegającej w części wspólnej budynku położonego przy ulicy [...] w P., zarządzanego przez Młodzieżową Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko- Własnościową w P. oraz w punktach 1.4, II i [...] dot. czynności i terminów związanych z nakazem zawartym w punkcie 1.3.
- w zakresie uchylenia i umorzenia decyzji PINB nakładającej na M. w P., obowiązek udostępnienia części wspólnych oraz głównej rozdzielni elektroenergetycznej (pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej - instalacje elektryczne) celem wykonania robót ujętych w pkt. I decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił:
1) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 61 pkt. 1 w związku z art. 5 ust. 2 i art. 66 ustawy z dnia [...] lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., Nr 243, poz. 290) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego polegające na nałożeniu na niewłaściwy podmiot, a mianowicie na właścicieli mieszkania nr 3n Alinę i Z. M. nakazu wykonania nowej WLZ (wewnętrznej linii zasilającej) we wspólnych częściach budynku od zabezpieczenia głównego na parterze do położonego na IV piętrze mieszkania nr 3n, a zamiast obciążenia tym obowiązkiem podmiotu właściwego, a mianowicie zarządcy budynku położonego przy ulicy [...] w P. tj. Młodzieżową Spółdzielnię Mieszkaniową, a także niedopuszczalne w trybie art. 66 prawa budowlanego badania przyczyn nieodpowiedniego stanu technicznego przyłącza oraz ustalania kto ponosi odpowiedzialność za doprowadzenie przyłącza do stanu niezgodnego z prawem.
2) niewłaściwe zastosowanie do niniejszego stanu faktycznego przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1999 roku w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. z 1999 roku, poz. 74 z póż. zm.), które jak sama nazwa wskazuje - określa warunki techniczne użytkowania budynków, a nie podmioty odpowiedzialne za konserwację, remonty czy naprawy urządzeń i instalacji w częściach wspólnych budynku.
3) naruszenie przepisów postępowania a w szczególności art. 7, art. 7a, art. 7b. art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3, i art. 136 k.p.a. oraz art. 365 k.p.c. polegające na pominięciu i nie rozważeniu wniosków dowodowych oraz poglądów prawnych przedstawionych przez uczestników postępowania, a w szczególności w pismach z dnia [...] listopada 2016 roku, [...] lutego 2017 roku i [...] listopada 2015 roku, oraz prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego P. Stare M. z dnia [...] sierpnia 2015 roku w zakresie rozstrzygnięć dotyczących niniejszej sprawy.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł nadto o
1) uchylenie zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w części dotyczącej punktu 1.3 dotyczącego wykonania nowej WLZ (wewnętrznej linii zasilającej) od zabezpieczenia głównego do mieszkania 3n, będącego własnością Aliny i Z. M., a przebiegającej w części wspólnej budynku położonego przy ulicy [...] w P., zarządzanego przez M. L. w P. oraz w punktach 1.4, II i [...] dot. czynności i terminów związanych z nakazem zawartym w punkcie 1.3., a także poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. w tej samej jw. Części i zobowiązanie organów administracji I i II instancji do orzeczenia co do istoty sprawy poprzez wydanie nakazu wykonania nowej WLZ (wewnętrznej linii zasilającej) przebiegającej w częściach wspólnych budynku przez M. S. M. L.- W. "R." w P., jako zarządcę i współwłaściciela budynku.
2) zmianę nakazu określonego w punkcie [...] zaskarżonej decyzji poprzez nakazanie wnioskodawcy udostępnienia części wspólnych oraz rozdzielnicy prądowej na korytarzu IV piętra przy mieszkaniu 3n, niebędącej rozdzielnicą główną elektroenergetyczną celem wykonania robót ujętych w nakazie w punktach 1.1 i 1.2 decyzji,
3) nakazanie wnioskodawcy zainstalowanie po zamontowaniu rozdzielnicy prądowej w mieszkaniu 3n bezpieczników prądowych o wartości 20 Amper o symbolu C w głównej rozdzielni dla mieszkania 3n, biorąc pod uwagę zasadę stopniowania bezpieczników.
4) nakazanie przeprowadzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. albo organ II instancji uzupełniającego postępowania dowodowego zgodnie z pismem uczestników postępowania z dnia [...] listopada 2016 roku poprzez zażądanie:
a) od firmy Enea Operator w P. protokołu kontroli, a także wszystkich dokumentów z tą kontrolą związanych dotyczącego kontroli w szczególności budynku przy ulicy [...] w P. i zalecenia likwidacji podlicznika energii elektrycznej przy lokalu mieszkalnym 3n oraz założenie licznika energii elektrycznej z Enea przez Spółdzielnię.
b) od strony Spółdzielni planów instalacji elektrycznej budynku przy ulicy [...] w P., w szczególności obwodów tzw. administracyjnych, a w przypadku dokonywanych zmian w instalacji załączenie dokumentacji związanej z dokonywanymi zmianami potwierdzonej przez osoby do tego uprawnione.
Skarżący argumentował, że nałożenie na właścicieli mieszkania na Alinę i Z. M. nakazu wykonania nowej WZL (wewnętrznej linii zasilającej) dla mieszkania 3n w sposób rażący narusza bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa budowlanego, a w szczególności przepisy art. 61 pkt. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. A i art. 66 ustawy z dnia [...] lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 roku, poz. 290).
Wewnętrzna linia zasilająca (WLZ) m. in. mieszkanie 3n przebiega przez części wspólne budynku zarządzanego przez Młodzieżową Spółdzielnię Mieszkaniową, będącą jednocześnie współwłaścicielem tegoż budynku i stanowi współwłasność przymusową w tej nieruchomości. W myśl powołanego wyżej przepisu art. 61 pkt. 1 ustawy prawo budowlane to na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego, a więc w tym wypadku na Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej, spoczywa obowiązek przebudowy wszelkich instalacji we wspólnych częściach budynku, a nie na Alinie i Z. M. jako współwłaścicielach mieszkania.
Skarżący podnieśli, że nie zaskarżyli nakazów określonych w 1.1 i 1.2 decyzji, tym samym przyjęli na siebie obowiązek wykonanie rozdzielnicy w mieszkaniu i naprawy instalacji w obrębie swojego mieszkania. Jednakże wykonanie tego nakazu jest niemożliwe chociażby z powodu braku dostępu przez nich do instalacji elektrycznej we wspólnych częściach budynku, a w szczególności do rozdzielnicy prądowej na IV piętrze, która jest zamykana na kłódkę i plombowana przez Spółdzielnię.
Powołane w tym miejscu przez organ tezy doktryny do art. 66 prawa budowlanego i wyroki sądów potwierdzają wbrew twierdzeniom WINB, że obowiązek remontu, naprawy, modernizacji instalacji elektrycznej spoczywa na zarządcy i właścicielu obiektu budowlanego, którym w niniejszej sprawie jest Młodzieżowa Spółdzielnia Mieszkaniowa będąca jednocześnie zarządcą i współwłaścicielem obiektu budowlanego.
W ocenie skarżących rażąco naruszające przepisy art. 61 i 66 prawa budowlanego jest uznanie przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia nakazującego wykonanie przez skarżącego nowej wewnętrznej linii zasilającej (WZL) przebiegającej przez wspólne części budynku z tego powodu, że zwiększony pobór mocy niezbędny dla normalnego funkcjonowania lokalu mieszkalnego nr 3n oraz nieodpowiedni stan techniczny instalacji w tym mieszkaniu niekorzystnie oddziaływają na dotychczasową instalację wspólnej linii zasilającej. Ten stan rzeczy zdaniem organu II instancji wymaga wykonania przez właścicieli mieszkania nie tylko odpowiedniego dostosowania instalacji w mieszkaniu pkt. 1.2 decyzji organu I instancji), ale także wykonanie "bieżącej konserwacji" instalacji elektrycznej w postaci WZL (wewnętrznej linii zasilającej) poza mieszkaniem nr 3n, tj. we wspólnych częściach budynku (pkt. 1.3).
Skarżący podkreślał, że także z przepisów aktów wewnętrznych Spółdzielni "Razem", a mianowicie Regulamin określający obowiązki Spółdzielni i lokatorów w zakresie napraw budynków i lokali M. S. M. L. W. "R." (uchwalony przez Radę Nadzorczą w dniu [...] października 2009 r.), wynika, że "& 2. Do napraw, konserwacji i remontów niezbędnych do utrzymania należytego stanu technicznego nieruchomości wspólnych lub ich części, obciążających Spółdzielnie i finansowanych z funduszu remontowego oraz bieżących opłat eksploatacyjnych
h) konserwacja i naprawa instalacji elektrycznej w budynku do zabezpieczenia dla danego lokalu.
& 3. Do napraw, konserwacji i remontów obciążających Lokatorów i przez nich finansowanych należą konserwacje, naprawy i remonty wykonywane wewnątrz lokalu, w szczególności
d) Konserwacja, naprawa lub wymiana instalacji elektrycznej wraz z osprzętem."
Przytoczone wyżej postanowienia regulaminu w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wskazują właściwe podmioty zobowiązane do konserwacji, remontu i napraw nieruchomości wspólnych lub ich części - Spółdzielnię Mieszkaniową, a lokatorów wewnątrz mieszkania.
Następnie skarżący podnosił, że naruszając powołane w zarzutach przepisy postępowania organy zarówno II jak i I instancji pominęły w ogóle kwestię przydatności istniejącej dotychczas instalacji przebiegającej w częściach wspólnych a doprowadzającej energię elektryczną do mieszkania 3n stanowiącego współwłasność Aliny i Z. M.. Według uzyskanych przez skarżącego wiadomości na podstawie dostępnych dowodów instalacja dotychczasowej wewnętrznej linii zasilającej doprowadzająca energię elektryczną zarówno do mieszkania 3n jak i innych pomieszczeń użytkowych oraz korytarza odpowiada wymaganiom przewidzianym we właściwych przepisach, gdyż znajdują się w niej przewody o odpowiednim przekroju doprowadzające prąd do gniazdek na tzw. "siłę" w pomieszczeniach praktyczne nieczynnej pralni i suszarni, w których zostały zdemontowane urządzenia i maszyny pobierające duże ilości energii elektrycznej. Gdyby Spółdzielnia przeprowadziła należytą konserwację tej linii wówczas nie byłoby żadnego problemu z dostarczeniem odpowiedniej mocy na potrzeby mieszkania 3n i innych pomieszczeń.
Skarżący zarzucił, że w toku całego postępowania w I instancji skarżący składał szereg wniosków pisemnych o zbadanie tej problematyki i dopuszczenie odpowiednich dowodów, lecz organ prowadzący postępowanie zlekceważył te wnioski i nie uwzględnił ich oraz nie przeprowadził odpowiednich badań obecnej instalacji, a organ II instancji nie ustosunkował się do zarzutów w tym względzie podniesionych w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego wniósł o oddalenie obu skarg, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania M. w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi w całości. Wskazała, że organ na skutek wykonanych w toku postępowania czynności w sposób prawidłowy ustalił, że stan instalacji elektrycznej w lokalu 3n powoduje realne zagrożenie pożarem. Co więcej, skutkiem czynności podętych przez Organ w toku postępowania ustalono w sposób niebudzący wątpliwości, że to Skarżący osobiście przyczynił się do takiego stanu rzeczy poprzez samodzielne wykonanie prowizorycznej instalacji elektrycznej od układu pomiarowego do lokalu nr [...] n - nie posiadając w tym zakresie żadnych uprawnień. Tym samym to Skarżący podejmując nieuprawnione, niegodne z prawem działania przyczynił się do powstania stanu realnego zagrożenia życia i zdrowia mieszkańców budynku, w którym znajduje się lokal 3n, będący własnością Skarżącego.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ust. 3 Ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków. Spółdzielnia ma obowiązek zarządzania wyłącznie częścią wspólną nieruchomości, tj. nieruchomościami stanowiącymi współwłasność spółdzielni oraz osób, na rzecz których zostało wyodrębniona odrębna własność lokali. Zarząd ten jest wykonywany przez Spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1
Ustawy z dnia [...] czerwca 1994 r. o własności lokali. Obowiązkiem Uczestnika postępowania jest wiec zarządzanie częścią wspólna nieruchomości, a nie poszczególnymi lokalami znajdującymi się w zasobach spółdzielni.
Uczestniczka podkreślała, że zgodnie z prawidłowo ustalonym przez organ stanem faktycznym w niniejszej sprawie, stan istniejącej instalacji elektrycznej w budynku, za którego utrzymanie i konserwację odpowiada Uczestnik postępowania jest prawidłowy i nie stwarza zagrożenia da życia i zdrowia, zaś nieprawidłowości dotyczą wyłącznie instalacji przynależnej lokalowi 3n, stanowiącemu własność Skarżącego.
Nadto uczestniczka odniosła się do kwestii poniesienia kosztów koniecznych prac związanych z wybudowaniem wewnętrznej linii zasilającej na potrzeby lokalu skarżącego.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Skarżący wnosił i wywodzi jak w skardze oraz jako załącznik do protokołu złożył pismo procesowe, którego odpis doręczono pełnomocnikowi uczestnika.
Pełnomocnik Uczestnika postępowania wnosił o oddalenie skargi oraz jak w piśmie procesowym z [...].01.2018 roku. Pełnomocnik Uczestnika postępowania zaprzeczył wszelkim twierdzeniom Skarżącego podniesionym w jego piśmie z [...] lutego 2018r., wnosił i wywodził jak dotychczas.
Prezes Spółdzielni podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane zostały do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, tzn. do kontroli legalności zaskarżonych aktów, czyli ich zgodności z przepisami prawa. Kontrola ta sprowadza się do badania, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego.
Wzruszenie aktu administracyjnego może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że narusza on przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369, ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.").
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ II instancji przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań.
Ze zgromadzonych akt sprawy wynika, że przedmiotem postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie był stan techniczny instalacji elektrycznej w obrębie lokalu nr 3n, należącego do Aliny i Z. M., znajdującego się budynku mieszkalnym położonym w P. przy ul. [...]. Na skutek przeprowadzonych w tym budynku mieszkalnym kontroli organy nadzoru budowanego bezspornie stwierdziły, że współwłaściciel lokalu Pan Z. M. osobiście wykonał instalację elektryczną od układu pomiarowego (szafa z licznikami na klatce schodowej) do pomieszczeń tegoż lokalu. Na skutek obciążania instalacji elektrycznej dochodziło do jej awarii, które osoby posiadając odpowiednie uprawnienia określiły, jako zagrażające zdrowiu i życiu mieszkańców budynku. Ze złożonej opinii P. S. T. (uprawnienia kontrolno-pomiarowe [...] i [...]) wynika, że dalsze użytkowanie przeciążonej instalacji będzie powodowało kolejne uszkodzenia i zwiększa ryzyko wystąpienia pożaru. (k. 10 akt adm. I inst.). W notatce służbowej autorstwa P. H. Rogalskiego, posiadającego uprawnienia dozorowe i eksploatacyjne, stwierdzono zagrożenie pożarem w lokalu przy aktualnie istniejącej instalacji elektrycznej (k. 2-7 akt adm. I inst.).
Z kolejnej opinii badania instalacji elektrycznej w obrębie przedmiotowego mieszkania nr 3n Protokół nr [...] z [...].05.2016r. (k. 107 akt adm. I instancji), wynika, że:
1. Należy wykonać nowy WLZ (wewnętrzną linię zasilającą) dla mieszkania z uwzględnieniem mocy zainstalowanej.
2. Należy wykonać rozdzielnię w mieszkaniu.
3. Użytkowanie instalacji w tym stanie jest pożarowo niebezpieczne.
4. Instalacja w obecnym stanie nie nadaje się do eksploatacji.
Skarżący w istocie nie kwestionował konieczności wykonania rozdzielni instalacji elektrycznej w lokalu 3n oraz dostosowania wewnętrznej istniejącej linii elektrycznej w lokalu 3n do mocy urządzeń zainstalowanych w tym lokalu. Sprzeciwiał się natomiast nałożonemu na niego obowiązkowi wykonania nowej wewnętrznej linii zasilającej dla mieszkania 3n oraz przedłożenia protokołu z odbioru powyższych czynności przez osobę uprawnioną wskazując, że instalacja przebiegająca w częściach wspólnych budynku winna być wykonana przez Uczestniczkę postępowania - M. S. M. L. W. "R." sprawującą zarząd budynku, w którym znajduje się lokal 3n.
W niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z [...] lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2017r., poz. 1332 ze zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. z 1999r. Nr 74, poz. 836).
W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawową zasadą wynikającą z prawa budowlanego opisaną w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego jest to, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1-7, w tym w punkcie 3 - zapewniając możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego. W konsekwencji zgodnie z treścią art. 61 prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:
1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;
2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury (...), w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Przez utrzymywanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym należy zatem rozumieć niezbędność zapewnienia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej na poziomie umożliwiającym jego pełną przydatność do sposobu jego użytkowania wskazanego w projekcie budowlanym lub zgłoszeniu. Przyjęta przez ustawodawcę kolejność podmiotów, na których ciąży obowiązek, nie jest przypadkowa. Wskazał na to NSA w wyroku z dnia [...] października 2007 r. (II OSK [...], LEX nr 504993) uznając, że prawo własności jest prawem dającym najszersze władztwo nad rzeczą i wobec tego do właściciela w pierwszej kolejności należy kierować nakazy z art. 66 Prawa budowlanego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem w zakresie należytego utrzymania obiektu budowlanego obciążony jest jego właściciel.
W konsekwencji wobec stwierdzenia przez właściwy organ nadzoru budowlanego okoliczności o jakich mowa w treści art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego organ ten nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego i wiążą się z użytkowaniem tego obiektu. Chodzi o skutki wynikające z użytkowania obiektu budowlanego. Natomiast ocena, czy stan techniczny danego obiektu jest nieodpowiedni, musi odnosić się do obowiązujących przepisów. Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć obowiązków, które nie mają podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Wobec tego można stwierdzić, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi.
W niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że przedmiotowy lokal nr 3n jest w nieodpowiednim stanie technicznym, a tenże nieodpowiedni stan techniczny wynika z nieprawidłowego stanu technicznego instalacji elektrycznej doprowadzonej do tego lokalu, oddziałującej na cały obiekt budowlany, którym jest budynek mieszkalny. Organy uznały zatem, że wystąpiły przesłanki opisane w punktach od 1-3 art. 66 ust. 1 Prawa budowanego w powiązaniu z §15 Rozporządzenia z [...] sierpnia 1999r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszalnych, z którego wynika, że lokal powinien być użytkowany w sposób zapewniający:
1) zachowanie wymogów bezpieczeństwa,
2) utrzymanie wymaganego stanu technicznego,
3) utrzymanie stanu higienicznosanitarnego określonego odrębnymi przepisami,
4) prawidłowe funkcjonowanie wspólnych instalacji i urządzeń znajdujących się w tym lokalu.
Nadto z treści przepisu §18 powyższego rozporządzenia wynika, że sposób użytkowania instalacji elektrycznej w lokalu powinien:
1) być zgodny z założeniami projektu tej instalacji,
2) zapewniać bezpieczeństwo jej użytkowania,
3) zapewniać bezpieczeństwo oraz ochronę interesów użytkowników innych lokali korzystających z tej instalacji oraz osób trzecich.
2. W czasie użytkowania instalacji elektrycznej w lokalu użytkownik lokalu powinien:
1) udostępniać lokal dla wykonania obowiązków obciążających właściciela budynku oraz dostawcę energii elektrycznej,
2) przestrzegać zasady bezpieczeństwa użytkowania energii elektrycznej,
3) w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości funkcjonowania instalacji i urządzeń elektrycznych w pomieszczeniach przeznaczonych do wspólnego użytkowania mieszkańców - niezwłocznie informować właściciela budynku,
4) utrzymywać właściwy stan techniczny instalacji i urządzeń elektrycznych w lokalu,
5) utrzymywać właściwe warunki użytkowania urządzeń do pomiaru zużycia energii elektrycznej oraz niezwłocznie informować dostawcę energii elektrycznej o ich uszkodzeniu,
6) w przypadku wystąpienia objawów świadczących o zagrożeniu ze strony instalacji elektrycznej - zaprzestać jej użytkowania, podjąć właściwe działania zaradcze oraz bezzwłocznie poinformować właściwe służby oraz właściciela o wystąpieniu zagrożenia,
7) zapewniać ochronę instalacji elektrycznej przed jej przeciążeniem i uszkodzeniem,
8) informować właściciela budynku o wszelkich uszkodzeniach instalacji elektrycznej,
9) udostępniać lokal w celu przeprowadzania kontroli i badania instalacji elektrycznej przez odpowiednie służby oraz ściśle wykonywać zalecenia pokontrolne.
3. Naprawa i konserwacja instalacji i odbiorników zasilanych energią elektryczną może być powierzona wyłącznie osobom posiadającym świadectwa kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach.
W tym miejscu wskazać jeszcze należy, że co do zasady powołane wyżej przepisy art. 61 i art. 66 Prawa budowlanego odnoszą się do obiektów budowlanych, a nie do lokali znajdujących się w tych obiektach. Generalnie więc nakazy określone w art. 66 Prawa budowlanego mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu, co jednak w konkretnym przypadku nie wyklucza nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w lokalu lub lokalach wchodzących w skład tego obiektu budowanego. Należy bowiem mieć na uwadze, że w sytuacji, gdyby zły stan techniczny lokalu oddziaływał na cały obiekt, wówczas możliwe jest nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w lokalu bądź w lokalach. W takim przypadku chodzi o takie roboty, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości (wyroki NSA z dnia 28 lutego 2007 r., II OSK 1036/06, LEX nr 505612, oraz z dnia 5 lutego 2009 r., II OSK 985/08, LEX nr 516064). Przepis ten ma bowiem na celu umożliwienie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu odpowiadającego wymogom bezpieczeństwa, w tym przeciwpożarowego. Ingerencja w instalację elektryczną dotyczącą danego lokalu przez osobę nieposiadającą odpowiednich uprawnień oraz jej użytkowanie w sposób powodujący awarie i zagrożenie pożarowe stanowią naruszenie, które należy utożsamić z naruszeniem bezpiecznego użytkowania budynku, jako obiektu budowlanego, gdyż naruszenie to wpływa na stan techniczny przedmiotowego budynku jako całości.
Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot "...właściwy organ wydaje decyzję nakazującą..." wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści art. 66 pkt 1 – 3 Prawa budowanego, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że do przedmiotowego lokalu 3n, składającego się z dwóch pomieszczeń użytkowych oraz łazienki, pierwotnie stanowiącego lokal użytkowy, doprowadzona była i nadal w istocie jest instalacja administracyjna dostosowana do potrzeb lokalu użytkowego. Zauważyć przy tym należy, że dostęp do poszczególnych pomieszczeń tego lokalu odbywa się z ogólnodostępnego korytarza na p. IV. Istniejąca instalacja przebiega zatem od rozdzielni po ścianach wspólnego korytarza do poszczególnych pomieszczeń lokalu 3n. Skarżący po nabyciu tego lokalu zmienił jego przeznaczenie na mieszkalne i w związku z tym obciążył instalację elektryczną urządzeniami niedostosowanymi do możliwości energetycznych istniejącej instalacji elektrycznej wykonanej dla lokalu użytkowego. Skarżący, co sam przyznał, samodzielnie, nieposiadając uprawnień, wykonał instalację od układu pomiarowego w szafie z licznikiem na korytarzu do poszczególnych pomieszczeń lokalu, tak by odpowiadała jego wymaganiom i służyła wykorzystaniu lokalu jako mieszkalnego. Skutkiem tego były awarie instalacji energetycznej i spowodowanie stanu zagrożenia pożarowego w obiekcie budowlanym. Stan zagrożenia został zatem spowodowany czynnościami podjętymi przez Skarżącego w celu wykorzystania lokalu nr 3n w sposób zgodny z potrzebami Skarżącego w naruszeniem przepisów technicznych użytkowania budynku mieszkalnego oraz przepisów przeciwpożarowych (§15 i §18 rozporządzenia z 1999r.).
Taki stan rzeczy powoduje, że istniejąca sytuacja zagrożenia oraz użytkowania lokalu w sposób zagrażający bezpieczeństwu nie może dłużej mieć miejsca i należy lokal, a w szczególności jego instalacje elektryczną doprowadzić go do stanu zgodnego z przepisami prawa, w tym przypadku przepisów technicznych. W ocenie Sądu, ustalając stan faktyczny tejże sprawy organy administracji uznały, że lokal nr 3n znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, a tenże nieodpowiedni stan techniczny wynika z nieprawidłowego stanu technicznego instalacji elektrycznej. Zasadnie przyjęły organy administracji, że usunięcie tego "nieprawidłowego stanu technicznego" miałoby polegać na wykonaniu obowiązków nałożonych w decyzji I instancji. W ocenie Sądu rodzaj i zakres nakazów winien być zależny od konkretnych ustaleń danej sprawy i czynności niezbędnych celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
W tym zakresie stwierdzić należy, że protokół z badania instalacji elektrycznej z [...] maja 2016r. w podsumowaniu wskazuje na techniczne możliwości wykonania instalacji oraz w jaki sposób usunąć należy stwierdzone nieprawidłowości. Protokół ten był także przedmiotem oceny przez organy administracji pod względem spójności i logiczności, a zawarte wskazania znajdowały potwierdzenie we wcześniejszych opiniach i notatkach. Chybiony jest zatem zarzut Skarżącego o sprzeczności opinii z [...] maja 2016r. z innymi opiniami dotyczącymi stanu instalacji elektrycznej. Wszystkie w istocie potwierdzały nieprawidłowości co do stanu instalacji elektrycznej dotyczącej lokalu 3n i wywoływanych przez jej nieprawidłowe użytkowanie awarii. Niezasadny okazał się także zarzut Skarżącego dotyczący nieuwzględniania przez organy administracji jego wniosków dowodowych na okoliczność stanu instalacji elektrycznej, zgromadzony bowiem materiał dowodowy dał jednoznaczny wniosek, że istniejąca instalacja jest użytkowana w sposób nieprawidłowy i niedostosowany do jej możliwości.
Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi przede wszystkim prawidłowość ustalenia przez organy podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją.
W ocenie Sądu, słusznie organy nadzoru budowlanego nałożyły na Skarżącego, jako sprawcę nieprawidłowości wymienione w decyzji nakazy i obowiązki. Skarżący w istocie nie kwestionował nałożenia na niego obowiązków w zakresie punku I 1. i 2. dotyczących nakazania wykonania rozdzielni instalacji elektrycznej w mieszkaniu 3n, oraz dostosowania wewnętrznej istniejącej instalacji elektrycznej w mieszkaniu nr 3n do mocy urządzeń zainstalowanych i użytkowanych w mieszkaniu 3n. Niezasadny jest natomiast zarzut Skarżącego, który domaga się by to Spółdzielnię jako zarządcę budynku zobowiązać do wykonania nowej wewnętrznej linii zasilającej dla mieszkania z uwzględnieniem mocy urządzeń zainstalowanych i użytkowanych w mieszkaniu 3n, oraz sporządzenia protokołu z odbioru powyższych czynności przez osobę posiadająca stosowne uprawnienia. Zdaniem Skarżącego wykonanie wewnętrznej linii zasilającej obejmuje bowiem części wspólne budynku. Częścią wspólną są te urządzenia, które nie służą do użytku wyłącznie przez właściciela danego lokalu (art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali). Innymi słowy urządzenie (sieć techniczna) zainstalowana w budynku z wyodrębnionymi lokalami tylko wówczas stanowi część wspólną, jeżeli korzystają z niej przynajmniej dwaj właściciele takich lokali. Nie oznacza to, że wewnętrzna linia zasilająca lokal 3n stanowi część wspólną budynku, tylko dlatego, że przebiega przez ogólnodostępny korytarz do rozdzielni na piętrze IV. W niniejszej sprawie występuje wyjątkowa okoliczność, że do lokalu Skarżącego nr 3n, składającego się z trzech odrębnych pomieszczeń, dostęp zapewniony jest z ogólnodostępnego korytarza. Z akt sprawy natomiast nie wynika, że instalacja doprowadzona do pomieszczeń lokalu 3n zasila inne jeszcze lokale, poza pomieszczeniami należącymi do lokalu 3n. Tym samym podmiotem zobowiązanym do wykonania wewnętrznej linii zasilającej lokal 3n w przypadku, gdy jej nieprawidłowe wykonanie i użytkowania wywołuje stan zagrożenia bezpieczeństwa - nie może być wspólnota - ale tylko właściciel tego lokalu. Nałożenie obowiązku nieobejmującego część wspólną budynku nie może obciążać wspólnoty mieszkaniowej, ale właściciela lokalu którego ta instalacja dotyczy. Sam zakres robót, nawet jeżeli należy je przeprowadzić w ogólnodostępnym korytarzu, nie może decydować o tym, że dotyczą one nieruchomości wspólnej. Ze stanu faktycznego sprawy wynika także, że aktualnie podnoszone zarzuty nie przeszkodziły Skarżącemu by już uprzednio samodzielnie wykonać instalację elektryczną i podłączyć ją do rozdzielni na IV piętrze.
W tym miejscu Sąd podkreśla, że obowiązkiem wspólnoty jest z kolei umożliwienie właścicielowi lokalu 3n wykonanie i podłączenie przez uprawnionego specjalistę bądź pod nadzorem uprawnionego specjalisty, wewnętrznej linii zasilającej do części wspólnych oraz głównej rozdzielni elektroenergetycznej, także skrzynki rozdzielczej na p. IV, które bez wątpienia stanowią część wspólną budynku. Zadaniem wspólnoty jest bowiem taki zarząd nieruchomością by zapewnić Skarżącemu realizację jego praw właścicielskich do należącego do niego lokalu w przedmiotowym budynku. Za nieuprawnione Sąd uznaje podejmowanie przez wspólnotę czynności mających na celu utrudnianie Skarżącemu korzystanie z przysługujących mu praw właścicielskich do lokalu nr 3n.
Jakkolwiek, słusznie wskazał organ II instancji, że obowiązki wspólnoty w tym zakresie wynikają wprost z przepisu prawa – treści §55 rozporządzenia z 1999r., gdzie ustawodawca wskazuje, że do obowiązków właściciela budynku w zakresie właściwego utrzymania stanu technicznego instalacji elektrycznej należy:
1) zapewnienie realizacji napraw i wymian przez osoby posiadające kwalifikacje zawodowe wymagane przy świadczeniu usług oraz wykonywaniu napraw lub dozoru nad eksploatacją urządzeń i instalacji elektrycznych,
2) zapewnienie nadzoru nad realizacją robót konserwacyjnych, napraw i wymian oraz nadzoru nad wykonawstwem usług związanych z realizacją zaleceń wynikających z okresowych kontroli w lokalach,
3) zapewnienie realizacji zaleceń pokontrolnych wydawanych przez upoważnione organy,
4) w razie zagrożenia dla zdrowia lub życia użytkowników, dla środowiska lub mienia - przeprowadzenie kontroli jej stanu technicznego,
5) odłączenie z użytkowania instalacji elektrycznej w lokalach, w których w wyniku kontroli stwierdzono występowanie zagrożeń, o których mowa w pkt 4.
Dlatego organ I instancji nie miał podstaw do nakładania na wspólnotę w decyzji administracyjnej wydanej w trybie art. 66 Prawa budowlanego obowiązków związanych z udostępnieniem części wspólnych oraz głównej rozdzielni celem wykonania obowiązków nałożonych na właściciela lokalu 3n. Słusznie zatem organ odwoławczy uchylił nakaz zawarty w punkcie III. 5. decyzji organu nadzoru budowlanego I instancji.
Bez znaczenia dla wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości jest to, kto powinien ponieść koszty robót objętych nakazem. Przepisy Prawa budowlanego nie wiążą wydania stosownego nakazu od tego kto ma ponosić koszty wykonania nakazu. Ratio legis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego polega bowiem na jak najszybszym usunięciu stanu, który zagraża bezpieczeństwu zdrowia lub życia ludzkiego.
Niezasadne okazały się także zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego art. 7 K.p.a., art. 7a K.p.a., art. 7b K.p.a., art. 75 §1 K.p.a., art. 77 §1 K.p.a. i art.§ 1 i 2 K.p.a. oraz art. 136 K.p.a. Natomiast przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności powołany przez Skarżącego art. 365 K.p.c., nie mają zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Nadto w świetle przepisu art. 134 §1 P.p.s.a Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów postępowania skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę, jak orzeczono w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło