I SA/Łd 1149/17
WyrokWSA w Łodzi2018-02-15
Skład orzekający: Joanna Grzegorczyk - Drozda, Bożena Kasprzak, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, dokonane bezpośrednio do podatnika zamiast do jego pełnomocnika, jest skuteczne i wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70c Ordynacji podatkowej, jest czynnością podejmowaną poza postępowaniem podatkowym. W związku z tym, nawet jeśli podatnik ustanowił pełnomocnika, doręczenie zawiadomienia bezpośrednio podatnikowi jest skuteczne i wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Cel przepisu, jakim jest zapewnienie podatnikowi wiedzy o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, jest osiągnięty.Stan faktyczny
Spółka A kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okres od marca do listopada 2011 r. Organ pierwszej instancji stwierdził, że spółka odliczyła podatek naliczony z faktur dokumentujących czynności, które nie zostały faktycznie wykonane. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego, argumentując, że zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zostało jej doręczone bezpośrednio, a nie pełnomocnikowi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A spółki akcyjnej w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP: [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od marca do listopada 2011 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. z uchylił w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z [...], określającą A S.A. w S. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od marca do listopada 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Z akt sprawy wynika, iż po przeprowadzeniu postępowania podatkowego [...] Urzędu Skarbowego w Ł. stwierdził, że w miesiącach: marzec - listopad 2011 r. spółka A odliczyła podatek naliczony wynikający, z wystawionych przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe B L. P., spółkę C oraz spółkę D - faktur dokumentujących czynności (usługi budowlane oraz usługi doradcze), które nie zostały faktycznie wykonane przez te podmioty. W konsekwencji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wydał w/w decyzję z [...], określającą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące: marzec - listopad 2011 r. w wysokościach innych niż spółka wykazała w złożonych deklaracjach VAT-7.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., uzasadniając zaskarżoną decyzję wyjaśnił w pierwszej kolejności, że postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wszczął śledztwo w sprawie podania przez A S.A. nieprawdy w składanych deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiące od marca 2011 r. do listopada 2011 r., w konsekwencji czego podatek VAT za listopad 2011 r. został uszczuplony w kwocie co najmniej 1 550 555 zł, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 kks w związku z art. 6 § 2 kks w związku z art. 37 § 1 kks. Mając na uwadze treść przepisu art. 70c Ordynacji podatkowej Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. pismem z 2 grudnia 2016 r. poinformował podatnika o zawieszeniu, z dniem 1 grudnia 2016 r. biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku VAT za okres od marca 2011 r. do listopada 2011 r. Zawiadomienie to zostało doręczone stronie 9 grudnia 2016 r. Zatem przed upływem ustawowego 5-letniego terminu przedawnienia strona została poinformowana o prowadzonym postępowaniu karnym skarbowym. Tym samym bieg terminu przedawnienia kwot nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za miesiące objęte zaskarżoną decyzją - zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. - został skutecznie zawieszony w dniu 1 grudnia 2016 r.
Dalej organ odwoławczy przypomniał, że 5 stycznia 2011 r. spółka A (wykonawca) zawarła z Politechniką [...] (zamawiający) umowę, której przedmiotem była budowa obiektu Centrum Nanotechnologii Politechniki [...] zlokalizowanego w G. przy ul. E wraz z uzbrojeniem i zagospodarowaniem terenu. W ramach prowadzonych prac spółka zawarła następnie umowy o podwykonawstwo: 25 lutego 2011 r. z firmą PH-U B L. P. oraz 4 kwietnia 2011 r. ze spółką C.
Organ odwoławczy przechodząc do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego zauważył, że organ pierwszej instancji zakwestionował podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez spółkę C, uznając że nie dokumentują one rzeczywistych prac budowlanych, których ze względu na brak kadry, materiałów oraz sprzętu, nie mogła wykonać ani ta spółka, ani jej bezpośredni lub dalsi podwykonawcy (B oraz spółki F i G). Jednocześnie z załącznika nr 1 do umowy z dnia 4 kwietnia 2011 r. ze spółką C wynika, że spółka A miała zapewnić materiały do wykonania przedmiotu umowy (między innymi stal zbrojeniową, beton konstrukcyjny, płyty prefabrykowane).
Natomiast w powołanej przez organ pierwszej instancji decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z [...] czerwca 2016 r., stwierdzono że w roku 2011 spółka C - obok fikcyjnych - posiadała w swojej ewidencji rzetelne faktury potwierdzające zakup materiałów budowlanych, ich transport oraz wynajem specjalistycznego sprzętu budowlanego. Ponadto z innej przywołanej decyzji, tj. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] marca 2015 r. wynika, że L. P. PH-U B w latach 2011 - 2012 ponosił wydatki na zakup materiałów budowlanych oraz wynajem sprzętu (między innymi betonu, drutu, papy zgrzewalnej, prętów, wyrobów zbrojarskich, odzieży roboczej, najmu rusztowań, usług przeładunkowych, usług wykonania odwiertów, zaplecza budowy na terenie Politechniki [...], wynajmu kontenerów, kompresora i zagęszczarki). Jednocześnie na podstawie protokołów przesłuchań pracowników spółki F ustalono, że na budowie Centrum Nanotechnologii Politechniki [...] świadczyło pracę przynajmniej 17 pracowników tej spółki, którzy wykonywali tam roboty zbrojarskie przy użyciu otrzymanych narzędzi, sprzętu i materiału, choć sama spółka nie przedłożyła faktur dokumentujących zakup materiałów i urządzeń budowlanych.
Organ odwoławczy stwierdził zatem, iż należy ustalić, czy usługi wynikające z kwestionowanych faktur mogły zostać wykonane - a jeśli tak to w jakiej części - przez pracowników spółki F, przy wykorzystaniu materiałów, narzędzi oraz sprzętu budowlanego dostarczonego przez pozostałe firmy: PH-U B, C oraz spółkę A. W tym celu organ pierwszej instancji winien rozważyć zasadność przesłuchania A. D., który jak wynika z akt sprawy miał kierować całokształtem działań wszystkich firm mających działać jako podwykonawcy, a więc PH-U B, C oraz F. Zarówno bowiem z zeznań właściciela firmy PH-U B L. P. (protokół przesłuchania z 18 czerwca 2014 r.), jak i prezesa spółki F B. T. (protokół przesłuchania z 16 czerwca 2014 r.) wynika, że to właśnie A. D. faktycznie zarządzał tymi firmami, podejmował wszystkie decyzje dotyczące ich działalności, miał dostęp do rachunków bankowych i dysponował wpływającymi tam pieniędzmi. Pomimo nieskutecznej próby przesłuchania A. D., które jak wynika z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 4 kwietnia 2016 r. nie doszło do skutku (adresat wyprowadził się), zdaniem organu odwoławczego konieczne jest podjęcie dalszych działań w celu jego przesłuchania, między innymi poprzez wystąpienie do Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA w celu ustalenia aktualnego adresu miejsca stałego pobytu. Konieczne jest też ponowne przesłuchanie A. S., która - jak również wynika z powyższych zeznań - pomagała A. D. w zarządzaniu firmami podwykonawczymi i podobnie jak on posiada wiedzę na temat ich funkcjonowania, zaś na temat roli, jaką pełniła w spółce F nie była de facto przesłuchiwana. Dodatkowo organ pierwszej instancji winien rozważyć również zasadność przesłuchania w charakterze świadków innych osób, które choćby czasowo przebywały na budowie Centrum Nanotechnologii Politechniki [...], a które mogą dysponować wiedzą na temat okoliczności związanych z realizacją przedmiotowych umów podwykonawczych, w tym w szczególności: B. C. (inspektora nadzoru robót budowlanych), M. W. (inspektora nadzoru robót sanitarnych) oraz W. K. (inspektora nadzoru robót elektrycznych), którzy z ramienia Politechniki [...] nadzorowali prace, dokonywali wpisów w dziennikach budowy oraz podpisywali protokoły zaawansowania robót na budowie Centrum; I. P. i M. S. (sekretarek) oraz P. P. i M. M. (zbrojarzy) zatrudnionych w spółce F; K. Ż. (inżyniera budowy) oraz W. O. (odpowiedzialnego za nadzór nad przestrzeganiem przepisów bhp i ppoż) wskazanych w wykazie osób pracujących na budowie Centrum zatrudnionych w spółce A; D. T., który jak wynika z zeznań B. T. jego ojca), uczestniczył w zakładaniu spółki F i może dysponować wiedzą na temat podwykonawców tej spółki.
Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że w załączniku nr 3 do umowy podwykonawczej z 4 kwietnia 2011 r. zawartej między spółkami A a C znajduje się wykaz dokumentów wymaganych od firmy podwykonawczej pracującej na budowie Centrum Nanotechnologii Politechniki [...]. Jednym z takich dokumentów jest lista obecności, której nie załączono do akt sprawy, a która mogłaby pozwolić na ustalenie tożsamości osób przebywających na budowie Centrum. W celu jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy uzasadnione jest zatem, w ocenie organu odwoławczego, wystąpienie do spółki o przedłożenie tego dokumentu.
W dalszej kolejności przypomniano, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. zakwestionował podatek naliczony w kwocie 989 000 zł wynikający z faktury dotyczącej świadczenia usług doradczych wystawionej przez firmę D uznając, że czynności wskazane w tej fakturze nie zostały faktycznie wykonane. Organ ten stwierdził bowiem, że poza umową z dnia 5 listopada 2010 r., dowodami zapłaty oraz fakturą wystawioną dla spółki A nie ma żadnych innych dokumentów mogących stanowić dowód wykonania usług doradczych przez spółkę D.
W ocenie organu odwoławczego na podstawie samej umowy i zeznań świadków nie można obiektywnie określić, na czym dokładnie miały polegać kwestionowane usługi a także, w jakim stopniu (jeśli w ogóle) rzekome usługi spółki D przyczyniły się do uzyskania kontraktu na budowę Centrum Handlowego [...]. Z akt sprawy wynika bowiem, jak wskazał organ odwoławczy, że w październiku 2010 r. spółka A, za pośrednictwem P. B., nawiązała kontakt ze spółką D, a następnie zawarła umowę z 5 listopada 2010 r., której przedmiotem były usługi doradcze związane z uzyskaniem przez A zlecenia i zawarcia umowy na realizację budowy Centrum Handlowego [...] w B. (9 listopada 2010 r. spółka została zaproszona do uczestnictwa w przetargu na budowę Centrum, a sama umowa została zawarta w dniu 27 kwietnia 2011 r.). Współpraca ta - jak wynika z zeznań ówczesnej prezes zarządu spółki A - miała polegać na konsultacjach, wyjazdach i spotkaniach ze spółką D. Spółka ta miała także doradzać w sprawie obniżenia kosztów projektu poprzez zastosowanie materiałów zastępczych. Równocześnie jak wynika z zeznań J. F. (wspólnika spółki), przesłuchanego w 22 maja 2015 r. w toku współpracy nie sporządzano jednakże żadnych protokołów, ekspertyz, opinii czy raportów, ponieważ usługi te polegały na praktycznych radach dotyczących zmiany materiałów i obniżenia kosztów budowy. Poza tym informacje te miały charakter poufny i stąd też, w ocenie świadka, unikano formy pisemnej.
W konsekwencji organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z wyjaśnień spółki z 8 września 2014 r. wynika, iż w początkowej fazie spółka A nie brała udziału w rokowaniach oraz wszelkiego rodzaju zabiegach, których celem było dostarczenie inwestorowi (spółce H) informacji o wykonawcy (spółce A), przedstawienie jego oferty oraz skłonienie inwestora do jej przyjęcia. Powyższe nastąpiło dopiero na etapie ostatecznych uzgodnień w zakresie ceny oraz treści umowy o generalne wykonawstwo, które zakończyło się ostatecznie jej zawarciem. Zasadne wydaje się zatem, w ocenie organu odwoławczego wystąpienie do spółki H (inwestora) o wyjaśnienie, w jaki sposób ta początkowa faza przebiegała, tj. w jaki sposób doszło do kontaktu inwestora ze spółką A, kto w imieniu tej spółki kontaktował się z inwestorem oraz na czym polegały wskazane przez spółkę rokowania, poprzez między innymi przeprowadzenie w tym celu dowodów z przesłuchania w charakterze świadków osób, które były bezpośrednio zaangażowane we współpracę pomiędzy spółkami. Wyjaśnieniu powyższej kwestii posłuży w ocenie organu odwoławczego także kontynuowanie postępowania dowodowego, zwłaszcza w drodze przeprowadzenia dowodów z udziałem osób, które miały być zaangażowane we współpracę ze spółką D, w tym w szczególności J. M. Ponadto w ocenie organu odwoławczego, celem prawidłowego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy należy mieć na uwadze ewentualne ustalenia dokonane w ramach postępowania w zakresie podatku dochodowego prowadzonego w związku z wydaną w analogicznym stanie faktycznym decyzją z [...] lipca 2017 r. uchylającą w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] stycznia 2017 r., określającą spółce A zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2011 i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
W skardze spółka A zarzuciła naruszenie:
- art. 120, art. 121 § 1, art. 70c, art. 145 § 2, w zw. z art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez błędne przyjęcie, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego badanym okresem został skutecznie zawieszony z uwagi na wszczęcie postępowania karnego-skarbowego, o którym spółka została zawiadomiona, podczas gdy organ pierwszej instancji błędnie skierował zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia bezpośrednio do spółki, w sytuacji gdy w imieniu spółki działał pełnomocnik, prawidłowo umocowany do odbioru wszelkiej korespondencji związanej z toczącym się postępowaniem, co skutkowało tym, że zawiadomienie o zawieszeniu postępowania podatkowego nie weszło do obrotu prawnego i nie wywołało następstw w postaci zawieszenia biegu tego terminu;
- art. 120, art. 121 § w zw. z art. 208 § 1 i art. 233 § 2 o.p. - poprzez wydanie błędnego rozstrzygnięcia w sprawie, które polegało na uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, podczas gdy postępowanie w sprawie spółki stało się bezprzedmiotowe z uwagi na skuteczny upływ biegu terminu przedawnienia i z tej przyczyny powinno zostać ono umorzone;
- art. 70 § 6 pkt 1 o.p., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia, podczas gdy zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawniania było bezskuteczne wobec spółki i tym samym nie wywołało rezultatu w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego;
- art. 70 § 1 o.p. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 o.p., poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą ich niezastosowaniem, w sytuacji gdy bieg terminu przedawnienia nie został skutecznie zawieszony i tym samym zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za sporne miesiące przedawniło się z dniem 31 grudnia 2016 r., co wywołało skutek w postaci jego wygaśnięcia w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zawarte w skardze zarzuty związane z przedawnieniem zobowiązania podatkowego koncentrują się na uznaniu za nieprawidłowe doręczenia zawiadomienia opartego o przepis art. 70c o.p bezpośrednio stronie skarżącej, a nie ustanowionemu pełnomocnikowi, a także na uznaniu, że zawiadomienie to wywołało skutek prawny w postaci zawieszenia biegu przedawnienia.
Zdaniem strony skarżącej zawiadomienie spółki o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, a nie jej pełnomocnika było nieskuteczne, a zatem organ odwoławczy nie był uprawniony do merytorycznego rozpoznania odwołania, przez co winien uchylić zaskarżoną decyzję w trybie art. 233 § 1 pkt 2a, w związku z art. 208 o.p. i umorzyć postępowanie.
W ocenie sądu prawidłowa wykładnia przepisu art. 70c winna prowadzić do wniosku, że zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie jest czynnością wykonywaną poza postępowaniem. Pismo zawierające takie zawiadomienie nie jest zaś pismem procesowym doręczanym w toku i ramach toczącego się postępowania.
Przepis art. 70c o.p. wszedł w życie z dniem 15 października 2013 r. (zob. art. 1 pkt 2 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy - Kodeks karny skarbowy, oraz ustawy - Prawo celne - Dz. U. poz. 1149).
Jego celem było dostosowanie przepisów ordynacji podatkowej do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., P 30/11, OTK-A 2012, Nr 7, poz. 81 (Dz. U. poz. 848). W wyroku tym TK orzekł, że "art. 70 § 6 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa (...) w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie praw wynikających z art. 2 Konstytucji".
Zgodnie z brzmieniem art. 70c o.p organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.
Cytowany przepis, mimo, że ma charakter procesowy został umieszczony przez ustawodawcę w Rozdziale 8 Ordynacji Podatkowej zawartym w dziale III tej ustawy zatytułowanym "Zobowiązanie podatkowe". Stanowi on niewątpliwie dopełnienie proceduralne art. 70 § 6 pkt 1 o.p.
Zarówno przepis art. 70 § 6 pkt 1 o.p. jak i art. 70c posługują się pojęciem "podatnika", a nie "strony postępowania". Pojęcie podatnika jest zdefiniowane w art. 7 § 1 o.p. Z przepisu tego wynika, że podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Z kolei stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia (...), która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu działanie organu podatkowego dotyczy (art. 133 § 1 o.p.) Z zestawienia obu tych przepisów wynika, że pojęcia "podatnika" i "strony" nie są synonimami. W ocenie sądu użycie przez ustawodawcę pojęcia podatnika było celowe, jeśli zważyć treść uzasadnienia powołanego już wyroku TK w sprawie P 30/11 i szczególny nacisk Trybunału na ochronę praw podatnika (a nie "strony postępowania") - najważniejsze jest to, aby podatnik przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego miał wiedzę, a co za tym idzie świadomość, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu, a w konsekwencji zobowiązanie podatkowe nie wygaśnie na skutek przedawnienia. Zatem cel ten jest osiągnięty zarówno wtedy, gdy zawiadomienie jest doręczone bezpośrednio podatnikowi, jak i wtedy, gdy w trakcie toczącego się postępowania zawiadomienie doręczono do rąk pełnomocnika.
W ocenie sądu pierwszej instancji wykładnia językowa, systemowa wewnętrzna, funkcjonalna oraz konstytucyjna zawarta w powołanym wyroku TK pozwalają na przyjęcie, że zawiadomienie podatnika w miejsce ustanowionego pełnomocnika nie stanowi naruszenia art. 70c i to mimo tego, że właściwość organu prowadzącego postępowanie w zakresie objętym niniejszą sprawą była zgodna z właściwością szczególną, o której mowa w art. 70c o.p. Jakkolwiek przepis art. 145 § 2 o.p. ustanawia zasadę doręczania pism pełnomocnikowi strony, to trzeba mieć na uwadze, że przepis ten ma zastosowanie do postępowania podatkowego. Natomiast zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie jest pismem procesowym doręczanym w toku i w ramach toczącego się postępowania. Reasumując przepis art. 70c będzie miał zastosowanie w każdym postępowaniu (podatkowym, kontroli podatkowej, postępowaniu kontrolnym, czynnościach sprawdzających), a nawet wówczas, gdy żadne postępowanie nie będzie się toczyło.
Należy także wskazać, że przepis art. 70c ustanawia szczególną właściwość rzeczową. Organem właściwym do zawiadomienia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszenia jego biegu jest organ właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego. Może się więc zdarzyć, że zawiadomienie, o którym mowa w art. 70c nastąpi w trakcie kontroli celno-skarbowej, w której strona ustanowi pełnomocnika. Nie może być w związku z tym wątpliwości, że w takiej sytuacji faktycznej, organ właściwy do dokonania zawiadomienia w trybie art.70c o.p, przed którym żadne postępowanie dotyczące podatnika nie toczy się (co wyklucza ustanowienie pełnomocnika), nie ma obowiązku doręczenia zawiadomienia ustanowionemu pełnomocnikowi w kontroli celno-skarbowej, tylko samemu podatnikowi. Za przyjęciem zatem, iż czynność zawiadomienia o zwieszeniu biegu terminu przedawnienia, jest czynnością podejmowaną poza postępowaniem podatkowym przemawia także wykładnia logiczna. Skoro w opisanej wyżej sytuacji pominięcie pełnomocnika jest następstwem szczególnej właściwości opisanej w art. 70c, to nawet wówczas, gdy organem prowadzącym postępowanie jest organ właściwy do zawiadomienia w trybie art.70c pominięcie pełnomocnika ustanowionego w tym postępowaniu nie spowoduje jego bezskuteczności.
W tym miejscu wypada podnieść, że pogląd wyrażony przez sąd znajduje oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2015 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 1235/14. Podobne stanowisko zawarte w wyroku WSA w Łodzi z 17 listopada 2016 r., w sprawach o sygn. akt I SA/Łd 781/16 i I SA/Łd 783/16 sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela w całej rozciągłości.
Sądowi znane jest orzecznictwo przywołane w skardze, lecz poglądów w nim wyrażonych nie akceptuje skład orzekający w tej sprawie. Zakładając nawet, że doręczenie zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c, w miejsce prawidłowo ustanowionego pełnomocnika jest naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, a w szczególności art. 145 § 1 o.p., to warunkiem wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego jest stwierdzenie przez sąd administracyjny, że owa wada mogła mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Jak wyżej wskazano, w przywołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego zwrócono szczególną uwagę na stan wiedzy (świadomość) podatnika, w sytuacji więc, gdy podatnik (strona) ową wiedzę posiadł nawet w inny sposób niż wskazany w art. 145 § 1 o.p. przed upływem terminu przedawnienia i okoliczność ta, w świetle zebranego materiału dowodowego w sprawie, nie budzi wątpliwości, to z dniem wszczęcia postępowania karnego ( karno-skarbowego ) nastąpi skutek, o którym mowa w art.70 § 6 pkt 1 o.p.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wszczął śledztwo w sprawie podania przez A S.A. nieprawdy w składanych deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiące od marca 2011 r. do listopada 2011 r., w konsekwencji czego podatek VAT za listopad 2011 r. został uszczuplony w kwocie co najmniej 1 550.555 zł, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 kks w związku z art. 6 § 2 kks w związku z art. 37 § 1 kks. Organ ten pismem z dnia 2 grudnia 2016 r. poinformował następnie stronę, że z dniem 1 grudnia 2016 r. zostało wszczęte postępowanie przygotowawcze o sygn. akt [...] w sprawie spółki A o przestępstwo karne skarbowe z art. 56 § 1 w związku z art. 37 § 1 pkt 1 ustaw z dnia 10 września 1999 r. Kodeks kamy skarbowy oraz o zawieszeniu z dniem 1 grudnia 2016 r. biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od marca 2011 r. do listopada 2011 r. Zawiadomienie to zostało doręczone stronie w dniu 9 grudnia 2016 r. co oznacza, że przed upływem ustawowego 5-letniego terminu przedawnienia strona została poinformowana o prowadzonym postępowaniu karnym skarbowym.
Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 151 p.p.s.a należało skargę oddalić.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło