I SA/Wr 1241/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-02-16
Skład orzekający: Kamila Paszowska-Wojnar, Barbara Ciołek, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty leśne, sklasyfikowane jako lasy w ewidencji gruntów i budynków, na których posadowione są linie energetyczne i które zostały udostępnione przedsiębiorcy energetycznemu na podstawie umowy o służebność przesyłu, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty związane z działalnością gospodarczą, czy też podatkiem leśnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty leśne, na których posadowione są linie energetyczne i które zostały udostępnione przedsiębiorcy energetycznemu na podstawie umowy o służebność przesyłu, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Kluczowe jest ustalenie, czy grunty te są "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej" innej niż leśna. W tym przypadku, ze względu na trwałe wykorzystanie tych gruntów przez przedsiębiorcę energetycznego do celów przesyłu energii elektrycznej, w tym utrzymania infrastruktury i zapewnienia jej ciągłego funkcjonowania, nie jest możliwe prowadzenie na nich planowej działalności leśnej. W związku z tym, grunty te tracą charakter lasu podlegającego opodatkowaniu podatkiem leśnym i stają się gruntami związanymi z działalnością gospodarczą, opodatkowanymi podatkiem od nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący, Nadleśnictwo, złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r., argumentując, że grunty leśne o powierzchni ponad 95 tys. m², zajęte pod służebność przesyłu na rzecz spółki energetycznej, nie powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości, lecz podatkiem leśnym. Organy podatkowe obu instancji odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że grunty te są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej. Nadleśnictwo wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących opodatkowania gruntów leśnych zajętych pod infrastrukturę energetyczną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Aleksandra Połaczewska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S.Ś z [...] nr [...] odmawiającą Skarbowi Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo L.Z. stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r.
Pismem z 16 stycznia 2017 r. Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo L.Z. (dalej: Nadleśnictwo, strona, skarżący) zwróciło się do Burmistrza S.Ś. z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2014 r. w wysokości 42.530,00 zł, przedkładając skorygowaną deklarację. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że grunty o powierzchni 95.933,00 m2, będące przedmiotem umowy o służebności przesyłu na rzecz spółki A (dalej: Spółka), sklasyfikowane jako lasy, nie stanowią przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, ale winny być opodatkowane podatkiem leśnym. W konsekwencji, strona w skorygowanej deklaracji pomniejszyła powierzchnię gruntów związanych z działalnością gospodarczą o 95.933,00 m2.
Decyzją z [...] nr [...] organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji, decyzją z [...] nr [...] uchyliło z przyczyn proceduralnych decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, powołaną na wstępie decyzją z [...], Burmistrz S.Ś. odmówił Nadleśnictwu stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r. Powołując się na umowę z 14 maja 2014 r. o ustanowieniu służebności przesyłu na rzecz Spółki, obejmującą działki gruntu o łącznej powierzchni 95.933,00 m2 oraz na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2016 r. sygn. akt II FSK 1156/14, organ podatkowy stwierdził, że będące przedmiotem umowy grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 2 ust. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm., dalej: u.p.o.l.) poprzez jego niezastosowanie skutkujące opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, gruntów leśnych położonych pod linią energetyczną będących własnością Nadleśnictwa, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że znajduje on zastosowanie w zakresie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości oraz art. 305 (1) Kodeksu cywilnego poprzez sprzeczne i niezgodne z tym przepisem ustalenia w przedmiocie prawnej instytucji służebności przesyłu.
W uzasadnieniu odwołania Nadleśnictwo podniosło, że w orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, zgodnie z którym organ podatkowy jest bezwzględnie związany treścią ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem strony, skoro sporne grunty sklasyfikowane są jako lasy, to powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem leśnym. Wyjątkiem od tej zasady jest jedynie sytuacja, gdy grunty leśne zostaną zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż leśna, jednak w przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca. Oznacza to, że w celu opodatkowania gruntu leśnego podatkiem od nieruchomości konieczne jest wykazanie, że na gruncie takim faktycznie wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej, przy jednoczesnym wykluczeniu prowadzenia innej działalności, w przedmiotowej sprawie działalności leśnej. Strona wskazała również, że grunty pod liniami nie są faktycznie wydzielone i nie są wyłączone z produkcji leśnej decyzjami administracyjnymi i na gruntach tych prowadzi gospodarkę leśną. Zdaniem strony, organ pierwszej instancji dokonał sprzecznych ustaleń prawnych w zakresie zagadnienia służebności przesyłu. Dopuszczenie właściciela sieci elektroenergetycznej do wykonywania prac związanych z utrzymaniem i konserwacją sieci ma bowiem charakter incydentalny, a nie trwały. Fakt, że na gruntach znajdują się napowietrzne sieci, zdaniem strony, nie wyłącza tych gruntów z działalności leśnej, tym samym uznać należy, że grunty leśne nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
Zaskarżoną decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołując treść art. 2 ust. 2 u.p.o.l. oraz wskazując na utrwaloną linię orzeczniczą organ odwoławczy stwierdził, że z przepisu tego nie wynika, aby na gruntach zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej nie mogła być prowadzona inna działalność (np. leśna), o ile specyfika prowadzonej działalności gospodarczej na to pozwala. Powyższe nie ma jednak wpływu na opodatkowanie takich gruntów, o ile są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i jest to główny, podstawowy cel ich wykorzystywania. Organ odwoławczy podkreślił, że głównym celem wykorzystywania gruntów pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi (gruntów objętych umową służebności przesyłu) jest realizacja zadania gospodarczego, jakim jest efektywne i bezpieczne wykonywanie przez przedsiębiorcę uprawnień w ramach wykonywania działalności gospodarczej, polegającej na dystrybucji i przesyle energii elektrycznej, a w szczególności: eksploatacji, konserwacji, usuwaniu awarii, remontów, modernizacji, przebudowy, odbudowy lub wymiany. W celu realizacji tego zadania, właściciel linii energetycznej, na podstawie zawartej umowy przesyłu, ma prawo stałego wstępu na grunty pod liniami, a także obowiązek utrzymywania ich w stanie, który nie zagraża realizacji tego zadania gospodarczego.
Powołując i cytując liczne orzeczenia sądów w przedmiocie opodatkowania gruntów znajdujących się pod pasami technicznymi, usytuowanymi pod napowietrznymi liniami energetycznymi, organ odwoławczy stwierdził, że są to grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu przez przedsiębiorstwo energetyczne energii elektrycznej, a tym samym - stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.a u.p.o.l. - podlegają opodatkowaniu najwyższymi stawkami podatku od nieruchomości.
Końcowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że nie ma wpływu na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zasygnalizowana przez stronę niekonsekwencja w opisie służebności przesyłu. Skoro bowiem służebność przesyłu nie przenosi posiadania, to obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od gruntów objętych umową ciąży na stronie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Nadleśnictwo wniosło o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, zarzucając:
- naruszenie art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego przez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego;
- rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2 u.p.o.l. poprzez uznanie, że nie znajduje on zastosowania, co skutkuje opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą gruntów leśnych (będących własnością skarżącego) pod linią energetyczną,;
- rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.a) u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że znajduje on zastosowanie w zakresie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości;
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 305 (1) ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz.121 ze zm. – dalej K.c.) poprzez sprzeczne i niezgodne z tym przepisem ustalenia w przedmiocie prawnej instytucji służebności przesyłu.
Uzasadniając zarzuty skargi Nadleśnictwo podniosło, że organ odwoławczy wprawdzie zebrał materiał dowodowy w sprawie, jednak nie rozpatrzył go w całości. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika bowiem, aby organ dokonał analizy faktycznej oraz prawnej zebranych dowodów. Organ ograniczył się jedynie do powołania wybranych fragmentów orzeczeń sądów administracyjnych. W treści decyzji nie odniósł się do zarzutów przedstawionych przez stronę w odwołaniu, w szczególności zarzutu dotyczącego oznaczenia gruntów symbolem klasyfikacyjnym "Ls" w ewidencji gruntów, a jedynie powtórzył ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji. Skarżący podniósł, że podstawą prawidłowego sposobu opodatkowania gruntu jest ustalenie symbolu pod jakim jest on sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków. Jeśli, jak w przedmiotowej sprawie, grunty pod liniami energetycznymi sklasyfikowane zostały w ewidencji gruntów i budynków jako lasy ("Ls"), to co do zasady winny zostać opodatkowane podatkiem leśnym. Na potwierdzenie powyższego skarżący powołał stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Geodezyjnego i Kartograficznego we W., wyrażone w załączonym do akt sprawy piśmie z 15 marca 2004 r., będącym odpowiedzią na wątpliwości Nadleśnictwa G. dotyczące zaliczenia gruntów pod liniami energetycznymi do odpowiedniego użytku gruntowego.
Interpretując zawarte w treści art. 1 ust. 1 i 2 u.p.o.l. sformułowanie: "zajęcie na wykonywanie działalności gospodarczej" strona stwierdziła, że zgodnie z podstawowymi zasadami wykładni prawa należy przyjąć domniemanie posługiwania się przez ustawodawcę językiem powszechnym. W ocenie skarżącego, przyjąć zatem należy, że grunt jest "zajęty na wykonywanie działalności gospodarczej", gdy rzeczywiście realizowane są na nim czynności składające się na działalność gospodarczą. Jeżeli przyjąć za wykładnią językową, że "zajęcie" oznacza "zapełnienie", "wypełnienie czymś przestrzeni, powierzchni", to przedmiotem "zajęcia" ma być przedmiot opodatkowania czyli grunt, który zajmuje konstrukcja utrzymująca linię elektroenergetyczną oraz posadowione bezpośrednio na nim urządzenia energetyczne, np. transformatory. Natomiast w odniesieniu do samej linii, wypełnia ona co najwyżej przestrzeń nad gruntem, która opodatkowaniu nie podlega. W konsekwencji, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości mogą podlegać jedynie te powierzchnie gruntu sklasyfikowanego jako las, na których faktycznie znajdują się elementy sieci energetycznej. W ocenie skarżącego, grunty sklasyfikowane jako leśne należy uznać za zajęte na wykonywanie działalności gospodarczej, o ile są na nich rzeczywiście wykonywane czynności składające się na działalność gospodarczą inną niż leśna, które mają trwały charakter i uniemożliwiają prowadzenie na tych gruntach działalności leśnej (całkowite, wyłączne zajęcie). W przedmiotowej sprawie grunty leśne nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdyż nie zachodzi okoliczność wyłączenia możliwości prowadzenia działalności leśnej (strona zarówno ma możliwość prowadzenia działalności leśnej, jak taką działalność taką faktycznie prowadzi).
Zdaniem strony skarżącej, nie można wywodzić istnienia zajęcia gruntów na wykonywanie działalności gospodarczej z obowiązku udostępniania ich przez skarżącą - działającą jako zarządca gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa - właścicielom sieci elektroenergetycznych, bowiem są to działania o charakterze incydentalnym, skierowane do budowli, a nie do gruntów i w żadnym przypadku nie oznaczają one faktycznego wyłączenia gruntów pod liniami energetycznymi z prowadzonej działalności leśnej. O zajęciu gruntów pod liniami elektroenergetycznymi na wykonywanie działalności innej niż leśna, można mówić wyłącznie w zakresie tych z nich, na których (a nie nad którymi) fizycznie znajdują się elementy sieci (słupy, transformatory). W ocenie strony skarżącej, tylko takie grunty podlegają, po ustaleniu podstawy opodatkowania, w postaci powierzchni gruntu zajętej na działalność gospodarczą, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016, poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017, poz. 1369 – dalej: P.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 §1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W tak określonym zakresie kognicji Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sporna w rozpoznawanej sprawie jest w istocie wykładnia art. 2 ust. 2 u.p.o.l. i art. 1 ust. 1 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 465 ze zm.- dalej: u.p.l.).
Strona skarżąca, powołując się na dane z ewidencji gruntów i budynków wskazuje, że dane te mają decydujące znaczenie także dla opodatkowanie gruntów objętych służebnością przesyłu, w obrębie zlokalizowanych pod liniami elektroenergetycznymi pasów technicznych, gdyż grunty te nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Istnienie linii elektroenergetycznych nie wyłącza bowiem gruntów znajdujących się pod tymi liniami z działalności leśnej.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z przepisem tym korelują przepisy art. 1 u.p.l. Przepis ten stanowi, że opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna (ust.1), przy czym lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (ust. 2), a za działalność leśną uważa się działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym (ust.3).
Uwzględniając brzmienie powołanych przepisów należy stwierdzić, że dla rozstrzygnięcia kwestii spornej w niniejszej sprawie konieczne jest wyjaśnienie użytego w art. 2 ust. 2 u.p.o.l. pojęcie "zajęte na prowadzenie działnosci gospodarczej", przy czym chodzi o działalność gospodarczą inną niż działalność leśna, w rozumieniu art. 1 ust. 3 u.p.l. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest bowiem, że spółka A prowadzi działalność gospodarczą w zakresie, min.: dystrybucji energii elektrycznej, a na gruntach będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L.Z. posadowione są linie energetyczne, będące własnością tego podmiotu. Sporne grunty zostały udostępnione Spółce na posadowienie na nich słupów przesyłowych oraz rozciągnięcie pomiędzy nimi sieci energetycznej, a także w celu utrzymania i umożliwienia prawidłowej eksploatacji, konserwacji, remontu i modernizacji linii oraz urządzeń elektroenergetycznych, w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu dystrybucyjnego. Na grunty te Spółka musi mieć ciągły dostęp w celu usuwania awarii, dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji posadowionych na nich budowli, a także oczyszczania ich z roślinności drzewiastej i krzewiastej oraz jej porządkowania po powyższym zabiegu, nie naruszając zapisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz bezpodstawnie nie poszerzając przyjętych w inwentaryzacji istniejących pasów gruntów pod liniami elektroenergetycznymi. Wynika to z umowy ustanowienia służebności gruntowej na rzecz spółki A zawartej 14 maja 2014 r. (akt notarialny Rep. [...] nr [...]) obejmującej działki gruntu o łącznej pow. 95.933 m², będące w zarządzie Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L.Z. Celem tej umowy było uregulowanie szczegółowych zasad i warunków współdziałania między opisywanymi podmiotami w zakresie prowadzenia przez operatora lub inny podmiot, działający w jego imieniu, eksploatacji, konserwacji, remontów i modernizacji linii oraz urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na gruntach pozostających w zarządzie Nadleśnictwa, a eksploatowanych przez Spółkę. Dane ewidencyjne gruntów będących przedmiotem służebności przesyłu zostały określone w załączniku nr 1 do ww. umowy, w sposób umożliwiający ustalenie powierzchni tych gruntów.
W ustawie z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (tekst jednolity: Dz. U. z 2012, poz. 1059 ze zm.) wskazano, że przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw lub energii (...) jest obowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w te paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowy (art. 4 ust. 1). Powyższe obowiązki nałożone na przedsiębiorstwo energetyczne mają charakter publicznoprawny, a ich prawidłowe wypełnianie umożliwia sprawne funkcjonowanie całej gospodarki (M. Czarnecka, T. Ogłódek "Prawo energetyczne. Komentarz", Warszawa 2012, str. 37-38). Nieutrzymywanie w prawidłowym stanie tych urządzeń i sieci zagrożone jest karą pieniężną, której podlega ten, kto nie utrzymuje w należytym stanie technicznym obiektów, instalacji i urządzeń (art. 56 ust. 1 pkt 10 Prawo energetyczne). Zakres nałożonych na przedsiębiorstwa energetyczne obowiązków wskazuje, że grunty pod liniami napowietrznymi zajęte są przez te przedsiębiorstwa na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej. Celem wykonywania tej działalności podmioty te, w tym także spółka A, wykorzystują w sposób trwały, dla potrzeb tej działalności pasy techniczne pod napowietrznymi liniami energetycznymi, które zostały wytyczone w związku z przebiegającą przez las linią energetyczną. Past techniczne są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii, a nadto przedsiębiorstwo energetyczne jest zobowiązane utrzymywać wskazane grunty w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznej pod rygorem nałożenia kary pieniężnej przy uwzględnieniu szeregu przepisów prawa regulujących min. kwestie bezpieczeństwa, funkcjonowania i posadowienia linii energetycznych.
Strona skarżąca twierdzi, że na gruntach pod napowietrznymi liniami energetycznymi prowadzi także działalność leśną, a zatem zasadnym jest opodatkowanie tych gruntów podatkiem leśnym.
Sądu nie podziela tego stanowiska. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.o.l. opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Działalnością leśną, zgodnie z art. 1 ust. 3 u.p.l., jest działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym. Definicja działalności leśnej z art. 1 ust. 3 u.p.l. jest identyczna z zawartą w art. 1 a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. Z kolei w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 ze zm.) wskazano, definicję gospodarki leśnej, która stanowi działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji. Definicja ta, w odróżnieniu od przytoczonych powyżej, została poszerzona o realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu.
W niemniejszej sprawie Nadleśnictwo w toku postępowania oraz skardze wskazywało, że grunty pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi wykorzystuje jako:
- szlaki komunikacyjne,
- elementy ekosystemu leśnego, występowanie roślinności niskiej takiej jak krzewy,
- atrakcyjne miejsca żerowania zwierzyny,
- miejsca prowadzenia gospodarki łowieckiej.
Wskazuje też na art. 39a ust. 1 ustawy o lasach, w myśl którego ustanowienie służebności przesyłu następuje z uwzględnieniem zasad gospodarki leśnej. To, zdaniem skarżącej, oznacza, że na gruntach położonych pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi prowadzona jest działalność leśna, a zatem grunty te winny być opodatkowane podatkiem leśnym w wyjątkiem gruntów, na których posadowione są elementy sieci elektroenergetycznej, tj. słupy, transformatory.
Uwzględniając definicję działalności leśnej, wskazać należy przede wszystkim, że inwestycje w postaci budowy linii wysokiego napięcia, w zależności od długości i parametrów, stanowią inwestycje mogące znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przy czym sieci energetyczne muszą spełniać też wymogi ustawy – Prawo ochrony środowiska. Oddziaływanie na środowisko ma miejsce zarówno w fazie budowy linii jak i podczas jej eksploatacji. Wynika to z użycia ciężkiego sprzętu na etapie budowy, wycinki drzew w miejscu przebiegi linii przez las, w celu bezpiecznego przebiegu linii oraz oddziaływania linii przesyłowych podczas ich eksploatacji na rozwój życia biologicznego. Odnośnie powołanego przepisu art. 39a ust. 1 ustawy o lasach należy wskazać, że zastrzeżenie, iż ustanowienie służebności następuje z uwzględnieniem gospodarki leśnej nie może odnosić się bezpośrednio do terenu objętego służebnością przesyłu bowiem jedną z konsekwencji ustanowienia służebności przesyłu jest zobowiązanie przedsiębiorcy do usuwania drzew, krzewów lub gałęzi zagrażających funkcjonowaniu urządzeń przesyłowych, wskazanych w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego. Przedsiębiorca ten nie musi zatem stosować się do planu urządzenia lasu ani uzyskiwać czyjejkolwiek zgody na takie działania. Jeżeli drzewa, krzewy lub gałęzie zagrażają urządzeniom może je swobodnie usuwać (por. Ustawa o lasach Komentarz wyd. II. Wojciech Radecki, komentarze LEX). To zaś oznacza, że na tym terenie nie może być prowadzona gospodarka leśna, polegająca m.in. na zalesiania gruntów oraz podwyższania produkcyjności lasu w sposób określony w planie urządzenia lasu, zachowaniu w lasach roślinności leśnej (upraw leśnych), pielęgnowaniu i ochronie lasu, przebudowie drzewostanu, racjonalnym użytkowaniu lasu (art. 14 ustawy o lasach). Nie jest możliwe na terenach objętych służebnością przesyłu w ramach gospodarki leśnej zalesianie gruntu, w tym przez sadzenie krzewów, z uwagi na zapewnienie przedsiębiorstwu energetycznemu nieograniczonego wstępu na pasy techniczne wraz z niezbędnym sprzętem, celem usuwania awarii linii i urządzeń elektroenergetycznych, prowadzenia czynności eksploatacyjnych, konserwacyjnych remontowych lub modernizacyjnych linii i urządzeń elektroenergetycznych. Trudno też przyjąć, aby grunty objęte służebnością przesyłu były wykorzystywane jako szlaki komunikacyjne, miejsca prowadzenia gospodarki łowieckiej, a to z uwagi na konieczność zachowania bezpieczeństwa w rejonie linii energetycznych wysokiego napięcia. Z faktu występowanie na terenie objętym służebnością przesyłu roślinności leśnej czy żerowanie zwierząt leśnych nie można wyprowadzać wniosków, że nie są tereny zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej. Działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej prowadzona jest bowiem w sposób ciągły, a grunty pod liniami energetycznymi są wykorzystywane w tej działalności w sposób trwały i nie może na nich być prowadzona planowa działalność leśna. Jakkolwiek grunty objęte służebności przesyłu znajdują się w granicach lasu i przynależą do jego ekosystemu, to nie mogą być opodatkowane podatkiem leśnym, gdyż są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej. Zatem stosownie do art. 2 ust. 2 u.p.o.l. art. 1 ust. 1 u.p.l. grunty pod liniami energetycznymi objęte służebnością przesyłu opodatkowane są podatkiem od nieruchomości, przy zastosowaniu stawki tego podatku właściwej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.).
Niezasadne są tym samym zarzut skargi i to zarówno dotyczące naruszenia przepisów procesowych, jak i naruszenia przepisów prawa materialnego. Na wstępie należy przypomnieć, że do 1998 r. w sprawie zobowiązań podatkowych postępowanie podatkowe prowadzone jest na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, a nie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednikiem, powołanego w skardze art. 77 §1 Kodeksu postepowania administracyjnego w Ordynacji podatkowej jest art. 187 §1. Przepis ten nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie organy podatkowe zebrały kompletny materiał dowodowy i rozpatrzyły ten materiał dowodowy. Wbrew twierdzeniom skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się także do zarzutów odwołania, zarówno w zakresie istnienia na terenie objętym służebności przesyłu lasu, jak i faktu klasyfikacji gruntu. Zasadnie też zwróciło uwagę na treść umowy zawartej przez stronę skarżącą ze Spółką oraz art. 39a ust. 2 ustawy o lasach, z których wynika, że koszty podatku od nieruchomości ponosi korzystający ze służebności. Organ podatkowy dokonał też prawidłowej wykładni art. 2 ust. 2 u.p.o.l. i art. 1 ust. 1 u.p.l., z których wprost wynika, że o opodatkowaniu gruntów decyduje klasyfikacja tych gruntów z jednym wyjątkiem, tj. gdy grunt ten jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Zawarta przez skarżącą umowa służebności przesyłu niewątpliwie skutkuje przekazaniem gruntów, wskazanych w załączniku nr 1 do umowy, do dyspozycji Spółce w celu prowadzenia działalności w zakresie przesyłu energii elektrycznej i na gruntach tych nie jest możliwe prowadzenie działalności leśnej w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 3 u.p.l.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił, jak bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło