III SA/Gl 933/17
WyrokWSA w Gliwicach2018-02-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej jest zasadne, gdy strona złożyła odwołanie z niewielkim, ale jednak przekroczeniem terminu, nie składając jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a jego przekroczenie, nawet nieznaczne, skutkuje brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania odwołania, chyba że złożono wniosek o przywrócenie terminu z powodu braku winy, czego w tej sprawie nie uczyniono. Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie nie może prowadzić do naruszenia zasady legalizmu i wydawania decyzji sprzecznych z prawem.Stan faktyczny
Strona złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącej podatku od towarów i usług z opóźnieniem, przekraczając 14-dniowy termin. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, argumentując, że opóźnienie było nieznaczne i powinno zostać uwzględnione. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem [...]r. ozn. [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez G.K. odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2014r.
W podstawie prawnej organ powołał art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej jako "O.p.").
Natomiast w uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy i argumentację prawną. Wskazał, że decyzją z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2014r. i kwotę odsetek za zwłokę należnych od ww. zobowiązania podatkowego na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu oraz dokonał na majątku Podatnika zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2014r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Decyzja została doręczona Stronie w dniu 20 czerwca 2017r.
Kwestionując prawidłowość i zasadność powyższego rozstrzygnięcia pismem datowanym z [...]r., złożonym w siedzibie organu pierwszej instancji w tym samym dniu, G.K. złożył odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził zaskarżonym postanowieniem uchybienie przez Stronę terminu do wniesienia odwołania; postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Strony w dniu 28 sierpnia 2017r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że organ pierwszej instancji zawarł w swej decyzji pouczenie o prawie jej zaskarżenia. Nadto opierając się na brzmieniu przepisu art. 12 § 1 O.p. stanowiącego, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło; upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu – organ stwierdził, że decyzja pierwszoinstancyjna została wysłana za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres zamieszkania G.K. i jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru została odebrana osobiście przez Stronę 20 czerwca 2017r. Skoro zatem nastąpiło doręczenie tej decyzji Stronie - stwierdzić należało, że istnieje przedmiot odwołania, ale ww. środek zaskarżenia jest dopuszczalny bowiem czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 4 lipca 2017r., natomiast Strona złożyła odwołanie w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu 7 lipca 2017r. - co wynika z pieczęci widniejącej na pierwszej stronie ww. pisma.
Cytując orzecznictwo sądowo-administracyjne organ podkreślił, że termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, nie może być przez organ przedłużany, czy też skracany; konsekwencje uchybienia terminu do wniesienia odwołania są takie, że powodują zamknięcie drogi do dalszego rozpatrywania sprawy. Jedynie stosownie do art. 162 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jednakże w tej sprawie nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - nie złożył ani Podatnik ani działający w imieniu Strony pełnomocnik. Zatem przy złożeniu odwołania z uchybieniem terminowi do jego wniesienia, bezpodstawnym staje się badanie czy odwołanie spełnia warunki wynikające z art. 222 Ordynacji podatkowej.
W skardze pełnomocnik Skarżącego zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 121 O.p. poprzez przyjęcie, że nieznaczne opóźnienie w złożeniu odwołania skutkuje w konsekwencji jego pozostawieniem jego bez merytorycznego rozpoznania".
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż cyt.: "Skarżący nie kwestionuje, że ostatecznie jego odwołanie zostało złożone z opóźnieniem", jednakże Jego zdaniem jest ono bardzo nieznaczne. W takich okolicznościach, w ocenie Skarżącego, istnieje możliwość uwzględnienia odwołania i jego merytorycznego rozpoznania pomimo opóźnienia z powołaniem się na art. 121 O.p.. Ponadto wskazał, iż cyt.: "Skarżący nie zdawał sobie sprawy, że w postępowaniu tak zasadnicze znaczenie ma termin", a także przytoczył ocenę Skarżącego, że pozostawienie odwołania bez merytorycznego rozpatrzenia jest krzywdzące.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał prezentowane stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa procesowego.
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest skuteczność wniesionego przez stronę środka odwoławczego od decyzji organu I instancji. Zauważyć więc należy, że Ordynacja podatkowa przewiduje różne sposoby doręczania pism, w tym decyzji. Zgodnie z jej art. 148 § 1 O.p. osobom fizycznym pisma doręcza się pod adresem miejsca ich zamieszkania lub w miejscu pracy. Od tej też daty biegną terminy procesowe dla adresata przesyłki.
W rozpoznawanej sprawie – jak wynika z akt - decyzja datowana z [...]r., którą Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2014r. i kwotę odsetek za zwłokę oraz dokonał na majątku Podatnika zabezpieczenia wykonania tego zobowiązania podatkowego, została skutecznie doręczona Stronie w dniu 20 czerwca 2017r. Zatem termin do wniesienia środka zaskarżenia upływał z dniem 4 lipca 2017 r.(wtorek). Natomiast odwołanie Strona złożyła pismem dopiero 7 lipca 2017r. (piątek) - czyli z uchybieniem 14 dniowego terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. stanowiącym, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Rozważając powyższe kwestie wskazać należy, że z mocy art. 223 § 2 pkt 1 O.p. organ w pierwszej kolejności zobowiązany jest stwierdzić, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Okoliczność ta stanowi kategorię obiektywną i nie jest zależna od uznania organu. Stwierdzenie bowiem wniesienia odwołania z przekroczeniem terminu, zobowiązuje organ do wydania postanowienia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. W konsekwencji organ dokonując na wstępie sprawdzenia spełnienia warunków formalnych i zachowania terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., zobowiązany był orzec jak w sentencji zaskarżonego postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie to powinno być poprzedzone ustaleniem, w sposób nie budzący wątpliwości, zarówno daty doręczenia decyzji jak też daty wniesienia odwołania, co też organ uczynił. W ocenie Sądu, z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. terminu.
Poza tym w niniejszej sprawie niemożliwym jest rozważenie zagadnienia czy zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 162 § 1 O.p. tj. możliwość przywrócenia terminu w razie jego uchybienia - bowiem nie został złożony w tym zakresie stosowny wniosek zainteresowanego, w którym uprawdopodobniłby, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
W świetle zatem przedstawionych okoliczności chybione były zarzuty skargi. Z powyższych powodów skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Skoro Strona uchybiła ustawowo określonemu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji pierwszo-instancyjnej i nie uprawdopodobniła braku swojej winy w tym uchybieniu gdyż nie złożyła stosownego wniosku - to tym samym konsekwencją było wydanie zaskarżonego postanowienia i argumenty Strony nie mogły odnieść skutku.
Niezrozumiałe jest powoływanie się w skardze na art. 121 O.p. regulujący zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie, zasadę informowania, zgodnie z którego § 1 - postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Dawanie prymatu powyższej regule, jak żąda tego strona skarżąca, skutkowałoby naruszeniem naczelnej zasady legalizmu w postępowaniu podatkowym z art. 120, zgodnie z którą organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, w tym artykułu 228 § 1 pkt 2 O.p. stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Poza tym zasadnie organ odnosząc się do tego argumentu Strony z uwagi na pozostawienie odwołania bez merytorycznego rozpoznania – posiłkując się stanowiskiem judykatury - wskazał w odpowiedzi na skargę, że postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika. Jednak zasada zaufania nie może być rozumiana jako konieczność wydawania decyzji sprzecznych z obowiązującym prawem.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło