II GZ 46/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "M. " w R. (Ukraina) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1748/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi "M." w R. (Ukraina) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 listopada 2017 r. odrzucił skargę spółki T.w R. (Ukraina) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2017 r. w przedmiocie kary pieniężnej oraz zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi. Stwierdził, że zarządzeniem z [...] sierpnia 2017 r. pełnomocnik Spółki został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi wniesionej do WSA w Warszawie, poprzez nadesłanie oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałami kopii: - pełnomocnictwa upoważniającego go do wniesienia skargi, bądź do zastępowania strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, - dokumentów rejestrowych skarżącej, z których wynika sposób oraz osoby umocowane do działania w jej imieniu, wraz z tłumaczeniem ww. dokumentów na język polski przez tłumacza przysięgłego. W zakreślonym przez Sąd terminie nadesłane zostało pełnomocnictwo do reprezentowania strony skarżącej, udzielone radcy prawnemu w dniu 5 kwietnia 2017 r. oraz wyciąg z Jedynego Rejestru Osób Prawnych, Osób Fizycznych - Przedsiębiorców oraz Formacji Społecznych - stan na dzień 22 lutego 2017 r. Mając na uwadze, że z nadesłanych dokumentów nie wynikał sposób reprezentacji strony skarżącej na dzień udzielenia pełnomocnictwa, zarządzeniem z [...] września 2017 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do nadesłania oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii wyciągu z Jedynego Rejestru Państwowego Osób Prawnych, Osób Fizycznych - Przedsiębiorców oraz Formacji Społecznych, dotyczącego strony skarżącej, wraz z jego przysięgłym tłumaczeniem na język polski, aktualnego na dzień udzielenia pełnomocnictwa, tj. 5 kwietnia 2017 r. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 października 2017 r. Pismem z dnia 23 października 2017 r. pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się do Sądu o przedłużenie terminu do uzupełnienia wskazanych braków formalnych do dnia 6 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: ppsa) stwierdził, że powyższy brak, do usunięcia którego strona została wezwana, nie został uzupełniony do daty wydania postanowienia. Zachodziła zatem podstawa do odrzucenia skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki zarzucił Sądowi I instancji błędne przyjęcie, że z nadesłanych przez pełnomocnika dokumentów, tj. wyciągu z Jedynego Rejestru Osób Prawnych, Osób Fizycznych - Przedsiębiorców oraz Formacji Społecznych, stan na dzień 22 lutego 2017 r., nie wynika sposób reprezentacji Spółki oraz krąg osób upoważnionych do działania w jej imieniu, podczas gdy pismem z 21 września 2017 r. zostały nadesłane wszystkie dostępne skarżącej dokumenty rejestrowe, z których wynika sposób oraz dane osób umocowanych do działania w jego imieniu wraz z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego na język polski. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Dla oceny zasadności zarzutów podniesionych w zażaleniu istotne było ustalenie, czy pełnomocnik skarżącej Spółki, mimo wezwania do usunięcia braku skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz oryginału dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji Spółki w dacie jego udzielenia, nie wykonał tego wezwania w ogóle lub w pełnym zakresie. Zgodnie z art. 29 ppsa przedstawiciel ustawowy albo organ osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 tej ustawy. Z kolei na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa sąd administracyjny odrzuca skargę w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Jeżeli osobę prawną reprezentuje pełnomocnik, to stosownie do art. 37 § 1 zd. 1 ppsa jest on obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że pełnomocnik, który wnosi do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę, zobowiązany jest dołączyć do niej zarówno dokument pełnomocnictwa jak i dokument, z którego wynikają dane podmiotu umocowanego w spółce do udzielania pełnomocnictw. Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu skarżącej Spółki, będącej osobą prawną, jest wypis z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Z art. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 700) wynika, że rejestr obejmuje podmioty, na które przepisy ustaw nakładają obowiązek uzyskania wpisu do tego Rejestru. Zatem za prawidłową należy uznać praktykę, zgodnie z którą w przypadku spółek prawa handlowego odpowiednim dokumentem w rozumieniu wyżej wskazanych uregulowań jest dokument zawierający informacje z Krajowego Rejestru Sądowego. Na tle odpowiednich do omawianych uregulowań w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przepisu art. 89 kpc - Sąd Najwyższy w uchwale z 8 listopada 2007 r. (sygn. akt III CZP 92/07, OSNC 2008/11/126 z glosą aprobującą R. Uliasza, Lex/el. 2008) wyjaśnił, że do wykazania, że osoby działające jako organ osoby prawnej są uprawnione do udzielenia pełnomocnictwa procesowego, nie jest konieczne, aby aktualny bądź zupełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego był sporządzony według stanu na dzień wystawienia dokumentu pełnomocnictwa procesowego. Wykazanie umocowania osób wchodzących w skład organu osoby prawnej do udzielenia pełnomocnictwa możliwe jest także na podstawie odpisu aktualnego albo zupełnego wystawionego przed dniem sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa. Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie orzekającym w sprawie, podziela. Jeżeli pełnomocnik przedstawia w sądzie przy pierwszej czynności procesowej (art. 89 § 1 kpc) dokument pełnomocnictwa opatrzony datą, to sąd nie bada z urzędu, czy pełnomocnictwo - po dniu sporządzenia dokumentu, a przed dokonaniem czynności procesowej - nie wygasło lub nie zostało przez mocodawcę odwołane. Podobnie postępuje przewodniczący badający pisma pod względem formalnym; towarzyszy temu założenie, że jeżeli pełnomocnik składa pełnomocnictwo, to twierdzi w sposób dorozumiany, iż jest ono "aktualne". Łączy się z tym wyrażone w judykaturze stanowisko, że dokument pełnomocnictwa, złożony w celu wykazania umocowania pełnomocnika, nie musi być opatrzony datą (v. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lipca 2003 r., III CZP 54/03, "Prokuratura i Prawo" 2004, nr 4, s. 33). Podobnie można założyć, że jeżeli pełnomocnik składa w sądzie dokument pełnomocnictwa opatrzony datą i załącza do niego - w celu wykazania umocowania osób wchodzących w skład organu osoby prawnej do udzielania pełnomocnictwa - odpis z rejestru wydany przed dniem sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa, to zarazem w sposób dorozumiany twierdzi, że umocowanie istniało także w dniu wskazanym na pełnomocnictwie. Nie ma przepisów, które określałyby, jak długo odpis z rejestru zachowuje "ważność", jednakże w sytuacji, w której okres pomiędzy datą sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa, a datą dotyczącą stanu rejestru, według którego został wydany odpis, jest nadmiernie długi albo w okolicznościach sprawy powstaną wątpliwości co do aktualności wynikających z odpisu danych w chwili sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa, to w takim wypadku w grę wchodzi podjęcie czynności sprawdzających w toku postępowania. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że skarżącą w sprawie jest Spółka zarejestrowana w R. (Ukraina). W ukraińskim systemie prawnym spółka podlega rejestracji w Jedynym Rejestrze Osób Prawnych, Osób Fizycznych - Przedsiębiorców oraz Formacji Społecznych i to z niego wynika sposób reprezentacji ukraińskich podmiotów gospodarczych. Z tego względu wyciąg z Jedynego Rejestru Osób Prawnych, Osób Fizycznych - Przedsiębiorców oraz Formacji Społecznych należy traktować tak jak pełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Pełnomocnictwo do zastępowania skarżącej Spółki przed WSA w Warszawie zostało udzielone radcy prawnemu przez dyrektora - Y. L. 5 kwietnia 2017 r. Wyciąg z Jedynego Rejestru Osób Prawnych, Osób Fizycznych - Przedsiębiorców oraz Formacji Społecznych przedstawiał stan aktualny na dzień 22 lutego 2017 r. Nie była to zatem nadmierna różnica czasowa pomiędzy poszczególnymi czynnościami, uzasadniająca odrzucenie skargi. Biorąc powyższe pod rozwagę stwierdzić należy, że brak było podstaw do przyjęcia, że nadesłany przez pełnomocnika skarżącej Spółki wyciąg z Jedynego Rejestru Osób Prawnych, Osób Fizycznych - Przedsiębiorców oraz Formacji Społecznych przedstawiający stan na półtora miesiąca przed datą udzielenia pełnomocnictwa uzasadniał odrzucenie skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.