II GZ 205/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Spółki z o.o. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 2/18 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 21 lutego 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 2/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. Sp. z o.o. w R. (dalej: skarżąca, spółka) przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] października 2017 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na zwieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. Sąd I instancji uznał, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi (złożenia pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania skarżącej przez sądem administracyjnym oraz dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej) zostało pełnomocnikowi skarżącej prawidłowo doręczone w trybie zastępczym [...] stycznia 2018 r. na jego adres wskazany w skardze, a braki formalne skargi zostały uzupełnione [...] lutego 2018 r., przy wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Zdaniem Sądu, pełnomocnik spółki nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. WSA uznał, że twierdzenia pełnomocnika skarżącej o braku zawinienia uchybienia terminu z uwagi na nieprawidłowe doręczenie przesyłki zawierającej wezwanie (tj. niepozostawienie awizo w skrzynce pocztowej) nie zasługują na uwzględnienie. WSA wskazał, że zwrotne poświadczenie odbioru wezwania Sądu z [...] stycznia 2018 r. oraz koperta, w której znajdowała się ta przesyłka zostały prawidłowo opisane przez listonosza, zawierają wszystkie niezbędne elementy określone w art. 73 p.p.s.a. Ponadto wszystkie czynności listonosza zostały utrwalone w aplikacji internetowej Poczty Polskiej "śledzenie przesyłek" (włączonym przez Sąd do akt sprawy), z którego wynika wprost, że przesyłka została nadana [...] stycznia 2018 r., pierwsze awizo nastąpiło [...] stycznia 2018 r. o godz. 16.27 (przesyłka do odbioru w placówce UP [...]), drugie awizo miało miejsce [...] stycznia 2018 r. o godz. 7.00 (przesyłka do odbioru w placówce UP [...]) i wreszcie zwrot do nadawcy [...] stycznia 2018 r. Zdaniem Sądu również okoliczność, iż pełnomocnik z częstotliwością mniej więcej raz w tygodniu osobiście lub za pośrednictwem pełnomocnika pocztowego stawia się w placówce pocztowej w celu odbioru ewentualnej korespondencji, która mogłaby nie zostać doręczona z uwagi na brak osoby upoważnionej do odbioru korespondencji w trakcie podjęcia przez listonosza próby doręczenia przesyłki, nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu przez pełnomocnika skarżącego. Gdyby bowiem przyjąć, iż faktycznie raz w tygodniu pełnomocnik, czy też osoba przez niego upoważniona, pojawia się w placówce pocztowej w celu odbioru kierowanej doń korespondencji, która nie została w inny sposób doręczona, przedmiotowa przesyłka, jako znajdująca się w placówce pocztowej przez okres ponad dwóch tygodni (od [...] do [...] stycznia 2018 r.), niewątpliwie zostałaby jej doręczona. W świetle powyższego Sąd uznał, że okoliczności podnoszone przez pełnomocnika skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu, nie mogą stanowić podstawy do jego uwzględnienia, ponieważ nie sposób uznać, aby działania listonosza w doręczeniu przedmiotowej przesyłki były nieprawidłowe i jako takie stanowiły przeszkodę do wykonania wezwania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) skutkujące uznaniem przez Sąd, że okoliczności przytoczone w treści wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie wskazują na brak winy po stronie pełnomocnika skarżącej, podczas gdy prawidłowa ocena przytoczonych przez pełnomocnika okoliczności winna prowadzić Sąd do wniosku, że pełnomocnik uchybił terminowi bez swojej winy; 2. art. 36 p.p.s.a. poprzez dokonaną z przekroczeniem granic swobody ocenę treści znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa z [...] września 2017 r. skutkujące uznaniem przez Sąd, że pełnomocnictwo to nie obejmuje umocowania do reprezentacji skarżącej przed sądami administracyjnymi, podczas gdy z treści pełnomocnictwa nie wynika, aby umocowanie pełnomocnika do reprezentacji spółki dotyczyło jedynie sądów powszechnych, a zatem winno być zinterpretowane jako obejmujące także umocowanie do reprezentacji przed WSA. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł okoliczności wskazujące na nieprawidłowości w działaniu poczty, skutkujące niezawinieniem nieodebrania przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi. Ponadto, pełnomocnik skarżącej stwierdził, że nie było podstaw do wezwania spółki do usunięcia braków formalnych skargi, ponieważ pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych nie zostało ograniczone do reprezentacji spółki przed sądami powszechnymi, więc obejmowało także umocowanie do reprezentacji przed WSA. Następnie pełnomocnik skarżącej przedstawił okoliczności świadczące o kolejnych nieprawidłowościach w działaniu poczty, a także złożył kopię skargi na Urząd Pocztowy nr [...] w [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie i w doktrynie wskazuje się, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu powinno być oceniane z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności przez takiego pełnomocnika. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, których pełnomocnik nie mógł usunąć. Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu jest możliwe pod następującymi warunkami: 1) nastąpiło uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonała jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) w wyniku uchybienia terminu powstały dla strony ujemne skutki procesowe. Oznacza to, że strona składająca wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi co do zasady przyznaje, że skarga obarczona była brakami, a do uchybienia terminowi rzeczywiście doszło. Wobec tego, powinna była wykazać spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 86-87 p.p.s.a. Tymczasem pełnomocnik skarżącej w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 86 § 1 i następnych p.p.s.a. kwestionuje przede wszystkim to, że skutecznie doręczono jej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, a także okoliczność faktycznego wystąpienia braków formalnych skargi. Konsekwencją przyjęcia tego stanowiska za słuszne byłoby stwierdzenie, że nie doszło do uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, a tym samym nie byłoby podstaw do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Wobec tego stwierdzić należy, że działania pełnomocnika skarżącej pozostają w sprzeczności i powodują, że zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Zdaniem NSA, argumenty podniesione przez skarżącą nie mogą odnieść skutku w postępowaniu z wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, ponieważ – jak zostało już powiedziane – składając taki wniosek, spółka zgodziła się z tym, że skarga była obarczona brakami, a spółka uzupełniła braki formalne po terminie. W tym stanie sprawy, wobec niewykazania okoliczności przemawiających za brakiem winy skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, NSA uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Argumenty pełnomocnika skarżącej o nieprawidłowościach w doręczeniu mogą natomiast zostać podniesione w odniesieniu do uznania przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych za doręczoną prawidłowo w trybie art. 73 p.p.s.a. czy ewentualnego postanowienia o odrzuceniu skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.