IV SA/Wa 1760/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] 2) zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej G. Z. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] maja 2017r. Nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji działając na podstawie art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2016 r., poz. 23) w związku z art. 8a i 8b ust. 4 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (tj. Dz. U. 2014 r., poz. 1187 z późn. zm.) oraz z art. 3 ustawy z dnia 15 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o Karcie Polaka oraz - ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. 2016 r., poz. 2066), po rozpatrzeniu odwołania Pani G. Z., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego w związku ze złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały z powołaniem się na posiadanie Karty Polaka, złożonego przez odwołującą. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 02.01.2017 r. Pani G. Z. zwróciła się do Wojewody [...] z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego na częściowe pokrycie kosztów zagospodarowania i bieżącego utrzymania w RP posiadaczowi Karty Polaka, który złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały z powołaniem się na okoliczność, o której mowa wart. 195 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. 2016 r., poz. 1990 z późno zm.). Wnioskiem objęta została małoletnia córka Wnioskodawczyni A. Z., ur. 04.05.2004 r. Decyzją z dnia [...].04.2017 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Wnioskodawczyni wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Rozpoznając odwołanie organ II instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 8a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka, gdzie w ust. 1 wskazane zostały warunki, jakim winien odpowiadać Wnioskodawca, aby ubiegać się o świadczenie pieniężne przeznaczone na częściowe pokrycie kosztów zagospodarowania i bieżącego utrzymania w Rzeczypospolitej Polskiej, a mianowicie Wnioskodawca winien złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały z powołaniem się na okoliczność, o której mowa w art. 195 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, czyli, że jest posiadaczem Karty Polaka. Ponadto organ wskazał, że w do rozpatrywanej sprawy stosuje się także art. 3 ustawy z dnia 15 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o Karcie Polaka oraz ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym uzyskanie świadczenia pieniężnego dla posiadacza Karty Polaka uzależnione zostało od złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt stały po dniu 01.01.2017 r.: "świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 8a ustawy zmienianej w art. 1, nie przysługuje osobie, która złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały przed dniem 1 stycznia 2017 r." Mając na uwadze powołane powyżej regulacje prawne organ II instancji ustalił, iż Pani G. Z. nie czyni zadość przesłance ustawowej, zawartej w art. 3 ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka ( ... ), gdyż pierwszy wniosek o zezwolenie na pobyt stały został złożony przez Nią w dniu 14.09.2016 r., a więc przed dniem 01.01.2017 r. Okoliczność umorzenia na wniosek Pani G. Z. postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 14.09.2016 r. i ponownie złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt stały po dniu 01.01.2017 r., tj. dnia 02.01.2017 r., aby stać się uprawnionym do uzyskania świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ustawy o Karcie Polaka, nie może być potraktowana jako okoliczność działająca na korzyć Wnioskodawczyni. Niezależnie od tego, czy został złożony ponowny wniosek o zezwolenie na osiedlenie po dniu 01.01.2017 r., podstawą negatywnego rozstrzygnięcia organu II instancji jest sama czynność złożenia wniosku przed dniem 01.01.2017 r., czyli działanie Wnioskodawczyni z określonym zamiarem i w określonym celu. Trudno zatem zgodzić się z twierdzeniem Wnioskodawczyni, iż w Jej sprawie nie można traktować wniosku o zezwolenie na osiedlenie z dnia 14.09.2016 r. jako pierwszego, z uwagi na umorzenie na Jej wniosek toczącego się wówczas postępowania i w związku z tym na brak rozstrzygnięcia w sprawie. Wniosek formalnie został złożony w dniu 14.09.2016 r., o czym świadczą pieczęci wpływu, jakimi został opatrzony, a Wojewoda [...] podjął czynności zmierzające do jego rozpatrzenia. W ocenie organu przepisy art. 3 ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka ( ...) należy traktować wprost, czyli ze wskazanych w tym przepisie przesłanek należy wywodzić określone skutki, tj. organ uprawniony do przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego nie może przyznać go osobie, która złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt stały w związku z posiadaną Kartą Polaka, przed dniem 01.01.2017 r. Umorzenie postępowania w sprawie, wszczętego przed dniem 01.01.2017 r. nie powoduje sytuacji, w której czynność złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt stały z dnia 14.09.2016 r. nie została dokonana. W przypadku Pani G. Z. wniosek o zezwolenie na pobyt stały został złożony w dniu 14.09.2016 r., a wiec przed dniem 01.01.2017 r., co zdaniem organu powoduje, że spełniona została negatywna przesłanka art. 3 ustawy zmieniającej ustawę o Karcie Polaka ( ... ). Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pani G. Z., domagając się jej uchylenia decyzji I i II instancji, jako wydanych z naruszeniem: I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 8 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23, z późno zm.; dalej "kpa") w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 kpa, poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji w sposób budzący zaufanie do organów przyczyn wydania decyzji odmownej, w szczególności poprzez niewyjaśnienie przyczyn z jakich organ uznał, że działanie w zakresie przysługujących Skarżącej praw, a to ponowne złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały z dnia 2 stycznia 2017 r. "nie może być traktowane jako okoliczność działająca na korzyść Wnioskodawczyni", skoro wcześniej urzędnik sam wskazywał Skarżącej, aby cofnąć wniosek o zezwolenie na pobyt stały złożony we wrześniu i złożyć taki wniosek w 2017 r., oraz poprzez uznanie, że Skarżąca nie spełniła przesłanek do przyznania świadczenia pieniężnego, mimo że postępowała zgodnie z informacjami uzyskanymi od organu; 2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa poprzez naruszenie zasady praworządności i prawdy obiektywnej, przejawiające się w wadliwej ocenie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu, w szczególności poprzez uznanie, iż sama czynność złożenia przez Skarżącą wniosku z dnia 14 września 2016 r. o zezwolenie na pobyt stały ma istotny wpływ dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, podczas gdy wniosek ten został cofnięty a postępowanie umorzone, wobec tego czynność ta nie wywołała skutków materialnoprawnych i należy ją uznać za niebyłą. a sama faktyczna czynność złożenia wniosku o pobyt stały w dniu 14 września 2016 r. nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy - istotne jest jedynie złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt stały w dniu 2 stycznia 2017 r., który to wniosek został złożony skutecznie i został rozpoznany; 3. art. 8 § 1 kpa w zw. z art. 9 kpa poprzez działanie organów administracji w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, a w szczególności poprzez udzielanie błędnych i nieprawdziwych informacji na temat możliwości złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały oraz możliwości uzyskania świadczenia pieniężnego na podstawie art. 8a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz.U. Nr 180, poz. 1280, dalej "ustawa o Karcie Polaka"), a następnie wykorzystanie działań podjętych przez Skarżącą zgodnie z udzielonymi informacjami na jej niekorzyść w celu odmowy przyznania świadczenia pieniężnego; 4. art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy powinna ona zostać uchylona, a organ II instancji powinien orzec merytorycznie, stwierdzając, iż Skarżącej przysługuje świadczenie pieniężne, o którym mowa wart. 8a ust. 1 ustawy o Karcie Polaka, zgodnie ze złożonym wnioskiem. II. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 3 ustawy z dnia 15 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o Karcie Polaka oraz ustawy o cudzoziemcach (Dz. U z 2016r., poz. 2066 ze zm.; dalej: "ustawa o zmianie ustawy o Karcie Polaka z dnia 15 listopada 2016 r.") w zw. z art. 105 § 2 kpa poprzez jego błędną wykładnię, a to uznanie, że sama czynność faktyczna złożenia wniosku przed dniem 1 stycznia 2017 r. wyczerpuje przesłankę negatywną z tego przepisu oraz że decyzja o umorzeniu postępowania o zezwolenie na pobyt stały wywiera skutki materialnoprawne, podczas gdy dopiero prawnie skuteczne złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt stały przed dniem 1 stycznia 2017 r. stanowi przesłankę odmowy przyznania świadczenia pieniężnego, o którym mowa wart. 8a ust. 1 ustawy o Karcie Polaka, a decyzja o umorzeniu postępowania nie wywołuje skutków materialnoprawnych; 2. art. 3 ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka z dnia 15 listopada 2016 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się odmowie przyznania świadczenia pieniężnego z uwagi na uznanie, że Skarżąca złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt stały przed dniem 1 stycznia 2017 r., podczas gdy ten wniosek nie wywoływał skutków materialnoprawnych. gdyż został cofnięty a postępowanie umorzone, a Skarżąca złożyła skuteczny wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały dopiero w dniu 2 stycznia 2017 r., a więc już po 1 stycznia 2017 r.; 3. art. 8a ust. 1 i 3 ustawy o Karcie Polaka w zw. z art. 3 ustawy o zmianie ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka z dnia 15 listopada 2016 r. poprzez błędną wykładnię, przejawiającą się w uznaniu, iż Skarżącej nie przysługuje przedmiotowe świadczenie pieniężne w sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki wskazane w dyspozycji ww. przepisu, tj. Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały z powołaniem się na okoliczność, o której mowa wart. 195 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. poz. 1650, z późn. zm.; zwaną dalej "ustawą o cudzoziemcach") oraz wniosek o przyznanie jej świadczenia pieniężnego przeznaczonego na częściowe pokrycie kosztów zagospodarowania i bieżącego utrzymania w Rzeczypospolitej Polskiej do wojewody, zachowując termin wskazany w ust. 3 tego artykułu, a nie zaistniała przesłanka negatywna wskazana wart. 3 ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka z dnia 15 listopada 2016 r. 4. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 3 ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka z dnia 15 listopada 2016 r. poprzez błędną wykładnię skutkującą naruszeniem zasady demokratycznego państwa prawa, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, w wyniku dokonania wykładni przepisu niezgodnej z ww. zasadami Konstytucyjnymi i obciążenie Skarżącej negatywnymi skutkami nieprawidłowej legislacji poprzez wydanie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pieniężnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całej rozciągłości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrolując zaskarżoną w sprawie decyzję Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły art. 8a ustawy z dnia 7 września 2007r. o Karcie Polaka, gdzie w ust. 1 wskazane zostały warunki, jakim winien odpowiadać Wnioskodawca, aby ubiegać się o świadczenie pieniężne przeznaczone na częściowe pokrycie kosztów zagospodarowania i bieżącego utrzymania w Rzeczypospolitej Polskiej, a mianowicie Wnioskodawca winien złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały z powołaniem się na okoliczność, o której mowa w art. 195 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, czyli, że jest posiadaczem Karty Polaka, oraz art. 3 ustawy z dnia 15 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o Karcie Polaka oraz ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym uzyskanie świadczenia pieniężnego dla posiadacza Karty Polaka uzależnione zostało od złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt stały po dniu 01.01.2017 r.: "świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 8a ustawy zmienianej w art. 1, nie przysługuje osobie, która złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały przed dniem 1 stycznia 2017 r." Mając na uwadze powołane powyżej regulacje prawne orzekające w sprawie organy uznały, że Skarżąca nie czyni zadość przesłance ustawowej, zawartej w art. 3 ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka ( ... ), gdyż pierwszy wniosek o zezwolenie na pobyt stały został złożony przez Nią w dniu 14.09.2016 r., a więc przed dniem 01.01.2017 r. Przy czym uznały one również, że okoliczność umorzenia na wniosek skarżącej postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 14.09.2016 r. i ponownie złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt stały po dniu 01.01.2017 r., tj. dnia 02.01.2017 r., aby stać się uprawnionym do uzyskania świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ustawy o Karcie Polaka, nie może być potraktowane jako okoliczność działająca na korzyć Wnioskodawczyni. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie podzielił stanowiska organów, iż okoliczność umorzenia postępowania z wniosku Skarżącej złożonego 14 września 2016r. nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W ocenie Sądu na gruncie przywołanych powyżej unormowań stanowiących podstawę wydanych w sprawie decyzji, nie ulega wątpliwości, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 8a ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka (...) nie przysługuje osobie, która złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały przed dniem 1 stycznia 2017r. Oznacza to, że z woli ustawodawcy o świadczenie może ubiegać się osoba, która złożyła ww. wniosek, ale po 1 stycznia 2017r. W przypadku Skarżącej nie ulega wątpliwości, że w dniu 2 stycznia 2017r. złożyła ona stosowny wniosek do Wojewody [...] o udzielenie na pobyt stały na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej powołując się na fakt posiadania ważnej Karty Polaka oraz zamiar osiedlenia się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej na stałe, tj. okoliczność określoną w art. 195 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. W tym samym dniu Skarżąca złożyła również do Wojewody [...] wniosek o przyznanie jej świadczenia pieniężnego na częściowe pokrycie kosztów zagospodarowania i bieżącego utrzymania w Rzeczypospolitej Polskiej posiadaczowi Karty Polaka. W ocenie Sądu na gruncie rozpoznawanej sprawy, brak jest podstaw do nieuwzględnienia powyższego wniosku i odnoszenie się, jak również wywodzenie ujemnych dla Skarżącej skutków z wniosku, który złożyła 14 września 2016r. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca cofnęła ten wniosek, a organ w dniu 30 grudnia 2016r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie np. Wyrok NSA z 14 grudnia 2010r. Sygn. akt I OSK 254/19. "Cofnięcie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego oznacza brak żądania uprawnionego podmiotu. Oznacza więc tym samym, że przedmiot postępowania przestaje istnieć. Przedmiot ten bowiem był oznaczony we wniosku o wszczęcie postępowania i istniał dopóki nie został cofnięty wniosek. Z tą chwilą odpadł jeden z koniecznych elementów sprawy administracyjnej (przedmiot). co obliguje organ do umorzenia postępowania tzw. obiektywna konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Nie mają przy tym znaczenia przyczyny dla jakich doszło do cofnięcia wniosku. Istotny jest natomiast skutek takiej czynności związany z brakiem przedmiotu postępowania". Cofnięcie wniosku z 14 września 2016r. przez skarżącą i umorzenie postępowania w jego zakresie oznaczało zatem jego "niebyt". Rozpoznając przedmiotową sprawę organy zobligowane były więc do uwzględnienia faktu, iż skarżąca skutecznie wycofała swój wniosek, postępowanie zaś umorzono. Nie jest przy tym rolą organu ocenianie motywów jakimi kierowała się strona wycofując wniosek. W sytuacji postępowania, które inicjowane jest na wniosek strony, to wnioskodawca jest jego gospodarzem i to jedynie on decyduje zarówno o jego złożeniu, ewentualnej modyfikacji oraz cofnięciu. Działania Skarżącej w postaci złożenia wniosku o zezwolenie na stały w dniu 14 września 2016 r., cofnięcia wniosku oraz złożenia wniosku w dniu 2 stycznia 2017 r. mieszczą się w granicach przysługujących jej praw. W ocenie zatem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec cofnięcia wniosku o zezwolenie na pobyt stały i umorzenia postępowania, nie można uznać, że wniosek ten wywołał jakikolwiek skutek materialnoprawny. W konsekwencji jego wycofania, organy nie mogły zatem uznać, że Skarżąca jest osobą, która złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt stały przed dniem 1 stycznia 2017r. w rozumieniu art. 3 ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka z dnia 15 listopada 2016 r. Organy rozpoznające niniejszą sprawę naruszyły zatem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i błędne uznanie, iż wniosek złożony przez Skarżącą w dniu 14 września r., który został następnie przez Skarżącą cofnięty, mógł stanowić podstawę do wydania negatywnej decyzji w sprawie, podczas gdy cofnięty wniosek nie wywołał żadnych skutków. W konsekwencji nieuwzględniono, że Skarżąca złożyła formalnie wniosek o zezwolenie na pobyt stały po dniu 1 stycznia 2017 r.. Organ powinien był zatem orzec biorąc pod jedynie okoliczność złożenia tego ostatniego wniosku o zezwolenie na pobyt stały, gdyż tylko on mógł mieć znaczenie dla rozpoznania sprawy, tj. spełnienia przesłanki w postaci "złożenia wniosku o pobyt stały". Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 P.p.s.a orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto o art. 200 i 205 P.p.s.a.