I SA/Bk 1863/17
WyrokWSA w Białymstoku2018-02-21
Skład orzekający: Andrzej Melezini, Jacek Pruszyński, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia z powodu uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych, polegających na nieprzedłożeniu pełnomocnictwa przez profesjonalnego pełnomocnika, jest zgodne z prawem, jeśli organ wezwał do uzupełnienia braków jedynie pełnomocnika, a nie bezpośrednio stronę postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia z powodu uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych, polegających na nieprzedłożeniu pełnomocnictwa przez profesjonalnego pełnomocnika, jest zgodne z prawem. Organ prawidłowo wezwał do uzupełnienia braków jedynie profesjonalnego pełnomocnika, który wniósł odwołanie, a nie bezpośrednio stronę postępowania. Uchybienie terminu przez pełnomocnika skutkuje brakiem możliwości nadania dalszego biegu odwołaniu.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie M. K. od decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Powodem było niedołączenie pełnomocnictwa dla radcy prawnego, który wniósł odwołanie, oraz nieusunięcie tego braku w wyznaczonym terminie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak wezwania strony bezpośrednio do uzupełnienia braków.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Dariusz Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji wymierzającej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. pozostawił bez rozpatrzenia wniesione przez radcę prawnego K. M., reprezentującego M. K. odwołanie z dnia [...] sierpnia 2017 r. od decyzji Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. wymierzającej karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie o nazwie A. poza kasynem gry. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że do złożonego odwołania nie dołączono pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu K. M. do reprezentowania M. K. Wskazał również, że ww. radca prawny nie usunął braków w wyznaczonym terminie.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ podniósł, że do złożonego przez radcę prawnego K. M. odwołania z dnia [...] sierpnia 2017 r. od decyzji Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] lipca 2017 r. nie dołączono pełnomocnictwa udzielonego do reprezentowania M. K. W związku z powyższym pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. o nr [...] organ wezwał do uzupełnienia braku formalnego wniesionego odwołania, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa do reprezentowania podatnika w postępowaniu odwoławczym oraz wniesienia stosownej opłaty skarbowej. Jednocześnie organ odwoławczy pouczył radcę prawnego K. M., że zgodnie z art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r . Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, zwanej dalej: "o.p.") niewypełnienie ww. warunku w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania spowoduje pozostawienie wniosku (odwołania) bez rozpatrzenia.
Wezwanie z dnia [...] sierpnia 2017 r. zostało odebrane przez radcę prawnego w dniu [...] sierpnia 2017 r. Wyznaczony termin do usunięcia braków formalnych odwołania upłynął zatem w dniu [...] sierpnia 2017 r. W dniu [...] września 2017 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. wpłynęło pismo z dnia [...] sierpnia 2017 r. wraz z pełnomocnictwem i dowodem uiszczenia opłaty skarbowej nadesłane przez radcę prawnego K. M. w placówce Poczty Polskiej we W. w dniu [...] sierpnia 2017 r., tj. dwa dni po upływie wskazanego w wezwaniu 7-dniowego terminu do uzupełnienia braków.
W związku z tym, że warunek usunięcia braków w wyznaczonym terminie nie został skutecznie wypełniony przez radcę prawnego K. M., w ocenie organu odwoławczego, zasadnie postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. pozostawiono odwołanie bez rozpatrzenia.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc jednocześnie
o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia z dnia [...] września 2017 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa materialnego w postaci:
1) art. 169 § 1 o.p., poprzez wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pisma
w postaci przedłożenia pełnomocnictwa jedynie pełnomocnika strony w sytuacji, kiedy obowiązkiem organu w przypadku braku przedstawienia w ustawowym czasie wskazanych dokumentów jest wezwanie Strony postępowania bezpośrednio, co na gruncie niniejszego postępowania nie miało miejsca;
2) art. 121 § 2 o.p., poprzez prowadzenie postępowania odwoławczego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, czego przejawem było przyjęcie wątpliwości co do reprezentowania strony przez pełnomocnika na niekorzyść podatnika, niewezwanie strony bezpośrednio do podtrzymania odwołania i przez to zamknięcie skarżącej drogi odwoławczej od decyzji Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B.;
3) art. 123 o.p. w zw. z art. 169 § 1 o.p., poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w sprawie w sytuacji, kiedy pełnomocnik strony wezwany do uzupełnienia braków formalnych pisma nie uzupełnił ich w terminie, a organ zaniechał wezwania skarżącej do osobistego podpisania wniesionego odwołania, co uniemożliwiło stronie zajęcie stanowiska co do wydanej w postępowaniu decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] września 2017 r. w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Na wstępie należy zauważyć, że podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, ponaglenia, wnioski) mogą być wnoszone pisemnie lub ustnie do protokołu (art. 168 § 1 o.p.). Stosownie do brzmienia art. 168 § 3 o.p. podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego.
Zgodnie z art. 169 § 1 o.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Organ podatkowy wydaje postanowienie
o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie (art. 169 § 4 o.p.).
Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że podania, do których – stosownie do postanowień art. 168 § 1 o.p. - zalicza się również odwołania, powinny być podpisane przez osobę wnoszącą te pisma. Procedurę związaną z brakami formalnymi podania (odwołania) wnoszonego do organu podatkowego oraz skutki ich nieusunięcia ustawodawca uregulował w art. 169 o.p. Mianowicie: zobowiązał organ do podjęcia działania zmierzającego do usunięcia braków podania. W orzecznictwie wskazuje się, że braki, o których mowa w art. 169 § 1 o.p. należy rozumieć szeroko
i mogą one dotyczyć istotnego elementu treści pisma, np. podpisu, uzasadnienia, precyzyjnego określenia żądania, daty, jak również pełnomocnictwa (wyrok WSA
w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 753/16 dostępny
w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, wyrok WSA w Lublinie
z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 582/08, opubl. LEX nr 516587). Wszystkie ww. braki podlegają uzupełnieniu na wezwanie organu. W razie nieusunięcia braków formalnych odwołania w terminie 7 dni, organ odwoławczy wydaje postanowienie
o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, co skutkuje tym, że organ nie nada mu dalszego biegu.
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że skoro odwołanie wniósł radca prawny K. M., to prawidłowo do niego zostało skierowane wezwanie do usunięcia braków formalnych odwołania. Słusznie również organ uznał, że pełnomocnictwo wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej złożone w dniu [...] sierpnia 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), zostało wniesiono dwa dni po upływie terminu. Skoro bowiem wezwanie do złożenia pełnomocnictwa doręczono pełnomocnikowi w dniu [...] sierpnia 2017 r. to 7-dniowy termin do uzupełnienia braku formalnego odwołania upłynął w dniu 29 sierpnia
2017 r. Stwierdzić należy, że na podstawie poczynionych ustaleń organ postąpił prawidłowo pozostawiając bez rozpatrzenia odwołanie z uwagi na nadesłanie pełnomocnictwa z uchybieniem terminu. W przedmiotowej sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 169 § 1 o.p.
Poza tym Sąd za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 121 § 1 o.p. Należy wyjaśnić, że zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów powoduje, że z treści uzasadnienia postanowienia powinno wynikać, iż wszystkie istotne dla sprawy argumenty wnioskodawcy zostały rozważone przez organ. Taka sytuacja istnieje w przedmiotowej sprawie. Okoliczność, że strona skarżąca nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia nie oznacza naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Wnioskodawca ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jego zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni.
W przedmiotowej sprawie, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie doszło też do naruszenia art. 123 o.p. Skoro odwołanie wniósł radca prawny K. M., to organ prawidłowo skierował wezwanie do usunięcia braków formalnych odwołania, które zresztą zostało odebrane przez profesjonalnego pełnomocnika, co powodowało brak jakichkolwiek podstaw do kierowania ponownego wezwania bezpośrednio do strony. Powyższe, prawidłowe stanowisko organów potwierdza również to, że profesjonalny pełnomocnik uzupełnił braki, jednak uczynił to z narażeniem interesu strony, gdyż czynności dokonał po terminie, co w przypadku profesjonalisty nie powinno mieć miejsca.
Podkreślenia wymaga też fakt, że termin do usunięcia braków formalnych jest terminem ustawowym, a wnoszący podanie może złożyć wniosek o jego przywrócenie (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2016 r. o sygn. akt I GSK 247/13). W rozpatrywanej sprawie wnoszący odwołanie po terminie nie złożył takiego wniosku.
Ta specyficzna sytuacja prowadzić musi do jednoznacznego rozstrzygnięcia Sądu wskazującego na prawidłowość działania organu i zaniedbaniu obowiązków przez pełnomocnika profesjonalistę.
Zgodnie z zasadą legalizmu organy działają na podstawie przepisów prawa. Skoro żaden przepis procedury podatkowej skonkretyzowany w Ordynacji podatkowej nie zobowiązuje organu do działania, na które w kontrolowanym stanie faktycznym powołuje się pełnomocnik skarżącej, a także skoro w przypadku ewentualnego wezwania w trybie art. 155 o.p. brak byłoby podstaw do stawiania w wezwaniu jakiegokolwiek rygoru w postaci skutków prawnych niezastosowania się do wezwania (wymóg z art. 159 § 1 pkt 6 o.p.) to w żadnym przypadku nie można przerzucać obowiązku prawidłowego działania w niniejszej sprawie z profesjonalnego pełnomocnika na organ podatkowy.
Na koniec należy podkreślić, że przywołane w skardze wyroki sądów administracyjnych nie mają wpływu na powyższe rozstrzygnięcie, zapadłe w specyficznym stanie faktycznym.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło