IV SA/Wr 3/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-02-21

Skład orzekający: Gabriel Węgrzyn, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska - Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin trzech miesięcy na złożenie wniosku o zasiłek pielęgnacyjny, liczony od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności, powinien być liczony od daty wydania orzeczenia przez sąd powszechny, czy od daty jego uprawomocnienia się?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin trzech miesięcy na złożenie wniosku o zasiłek pielęgnacyjny, liczony od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności przez sąd powszechny, powinien być liczony od daty jego uprawomocnienia się. Orzeczenie sądu powszechnego wiąże inne organy dopiero od daty jego prawomocności, a błędna wykładnia przepisu art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez organy administracji narusza konstytucyjną zasadę ochrony praw osób niepełnosprawnych.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zasiłek pielęgnacyjny dla syna po upływie trzech miesięcy od daty wydania przez sąd powszechny wyroku orzekającego o jego niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku od daty wskazanej w wyroku sądu, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Skarżąca argumentowała, że termin powinien być liczony od daty uprawomocnienia się wyroku, a organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie uwzględniając interesu osoby niepełnoletniej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Protokolant st. asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżoną decyzją z dnia 10 października 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania B. D., dalej: strona, skarżąca, utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta W. - decyzję Administratora w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia 6 września 2017 r., nr [...], przyznającą prawo do zasiłku pielęgnacyjnego dla małoletniego syna skarżącej B. D. w kwocie 153 zł miesięcznie na okres od dnia 1 sierpnia 2017 r. do 31 stycznia 2019 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 29 sierpnia 2017 r. skarżąca złożyła do organu I instancji wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dla małoletniego syna B. D. Do wniosku dołączyła m.in. wyrok Sądu Rejonowego dla W. z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt [...] o zmianie orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia 10 marca 2016 r. oraz o uznaniu osoby poniżej 16. roku życia, tj.: syna za osobę niepełnosprawną wraz ze wskazaniami od urodzenia do 17 stycznia 2019 r. Mając powyższe na względzie, organ I instancji wydał oznaczoną na wstępie decyzję, na mocy której przyznał synowi skarżącej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł miesięcznie od dnia 1 sierpnia 2017 r. do dnia 31 stycznia 2019 r. Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i uwzględnienie faktu, że wyrok Sądu uprawomocnił się dopiero w dniu 6 czerwcu 2017 r., zaś prawomocny wyrok otrzymała ona dopiero w dniu 24 lipca 2017 r. Wobec tego - zdaniem skarżącej - uznać należy, że wniosek o zasiłek pielęgnacyjny został złożony z zachowaniem trzymiesięcznego terminu od "wydania" orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518, ze zm., dalej jako ustawa), zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c. Wedle art. 24 ust. 4 ustawy, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Na mocy wymienionego wyroku Sądu z dnia 15 maja 2017 r. syn skarżącej został zaliczony do osób niepełnosprawnych wraz ze wskazaniami - od urodzenia do dnia 31 stycznia 2019 r. Wobec tego prawo do zasiłku pielęgnacyjnego należało przyznać mu do 31 stycznia 2019 r. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Z kolei, zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o zasiłek pielęgnacyjny został złożony przez skarżącą po upływie trzech miesięcy od wydania wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia 15 maja 2017 r., na podstawie którego zaliczono syna skarżącej do osób niepełnosprawnych wraz z ww. wskazaniami. Skarżąca wniosek o zasiłek pielęgnacyjny złożyła bowiem w dniu 29 sierpnia 2017 r. Przy czym jednocześnie, uchybienie przez skarżącą preferencyjnemu terminowi nastąpiło z przyczyn od niej zależnych, związanych ze zwykłą niedbałością, niedopatrzeniem. Jednocześnie w odwołaniu strona podniosła, że określony w przepisie art. 24 ust. 2a ustawy trzymiesięczny termin winien biec od dnia uprawomocnienia się wyroku sądu, a nie od dnia jego wydania. W takiej sytuacji, należałoby zaś uznać, że w tym przypadku dochowano trzymiesięcznego terminu na złożenie wniosku, gdyż wyrok Sądu w jej sprawie uprawomocnił się dopiero w dniu 6 czerwca 2017 r. Tymczasem, w ocenie Kolegium użyty w przepisie art. 24 ust. 2a ustawy zwrot "dzień wydania orzeczenia" należy rozumieć literalnie jako dzień uchwalenia, ogłoszenia lub podjęcia orzeczenia. Użyte w tym przepisie sformułowanie oznacza zatem dzień wydania przez właściwy organ lub sąd orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia i stopniu niepełnosprawności, czyli dzień jego podjęcia, a nie uprawomocnienia się. Dokonana przez Kolegium interpretacja przepisu art. 24 ust. 2a ustawy koresponduje ze stanowiskiem zajmowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo powołano wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 189/12, w którym stwierdzono, że początek biegu terminu trzymiesięcznego nakazał liczyć od dnia wydania orzeczenia. Nie można zatem na podstawie tak sformułowanej treści przepisu przyjąć, że datą wydania orzeczenie jest dzień doręczenia skarżącemu wyroku sądu powszechnego z jego uzasadnieniem. Powołany przepis, art. 24 ust. 2a u.ś.r. nie zawiera stwierdzeń odwołujących się do kwestii prawomocności orzeczenia, czy też doręczenia orzeczenia (wyroku), czy to z uzasadnieniem lub bez niego. Takie czynności procesowe, jak wydanie orzeczenia, doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, prawomocność orzeczenia, doręczenie prawomocnego orzeczenia mają zróżnicowany charakter procesowy i odnoszą się do odmiennych etapów w prowadzonym postępowaniu sądowym. Ustawa o świadczeniach rodzinnych w ramach zawartych w niej unormowań wprost zastrzega w niektórych przypadkach warunek uzyskania przez orzeczenie sądu powszechnego przymiotu prawomocności. Jako przykład podano art. 23 ust. 4 pkt 4 u.ś.r., w myśl którego, do wniosku w przedmiocie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych dołączyć należy, jako zaświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do tych świadczeń, m.in. prawomocny wyrok sądu rodzinnego stwierdzający przysposobieniem czy też prawomocny wyrok sądu rodzinnego orzekający rozwód lub separację. Ustawodawca w sposób wyraźny dokonuje zatem rozróżnienia pomiędzy wydaniem orzeczenia, a jego uprawomocnieniem. Z uwagi na zastosowany przez ustawodawcę sposób regulacji ustawy, polegający na bezpośrednim i dokładnym określeniu charakteru aktu lub czynności, z którą wiąże on określone skutki prawne, należy przyjąć, że tak samo jak w przypadku wymogu przedłożenia prawomocnego orzeczenia, ustawodawca zastrzegłby wprost, że termin na dokonanie czynności liczony powinien być od dnia doręczenia odpisu orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem. Wobec braku takiego zastrzeżenia, termin wydać interpretowany powinien być zgodnie z powszechnie przyjmowanym w języku polskim jego rozumieniem, jako uchwalić coś lub ogłosić. W związku z powyższym zawarte w art. 24 ust. 2a ustawy sformułowanie "od dnia wydania orzeczenia" rozumieć należy jako dzień wydania przez właściwy organ lub sąd orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności". Identyczne stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt. I OSK 1092/16. W świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy oraz przedstawionej wykładni przepisu art. 24 ust. 2a ustawy, zdaniem Kolegium, wypłata zasiłku pielęgnacyjnego dla syna skarżącej powinna nastąpić od miesiąca złożenia przez osobę go reprezentującą wniosku o zasiłek pielęgnacyjny, stosowanie do treści art. 24 ust. 2 ustawy, tj. od dnia 1 sierpnia 2017 r. W skardze na powyższą decyzję skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła Kolegium naruszenie art. 24 ust. 2a ustawy, art. 7, art. 7a, art. 8 k.p.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie przez Sąd w trybie art. 145a § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wydania przez organ II instancji decyzji zmieniającej decyzję organu I instancji poprzez przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 lutego 2016 r. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazała, że skarżąca nie kwestionuje daty końcowej, do której przyznano świadczenie tj. dnia 31 stycznia 2019 r. Kwestionuje natomiast datę początkową, od której przyznano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne, tj. dzień 1 sierpnia 2017 r., gdyż w ocenie skarżącej świadczenie winno zostać przyznane od dnia 1 lutego 2016 r. Pełnomocnik zwróciła uwagę na niejednolitość orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie interpretacji liczenia terminu 3-miesięcznego w przypadku zmiany orzeczenia dokonanej wyrokiem sądu powszechnego. Zdaniem skarżącej, termin 3-miesięczny winien być liczony od daty uprawomocnienia się orzeczenia sądu powszechnego, gdyż dopiero od tej daty strona może mieć pewność co do orzeczonej niepełnosprawności. Według skarżącej, organy obu instancji naruszyły przepis art. 7 i 8 k.p.a. gdyż nie uwzględniły interesu wnioskodawcy syna skarżącej - osoby niepełnosprawnej, wymagającej rehabilitacji, na pokrycie której niezbędne są środki pieniężne. Tym samym pozbawienie syna skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od dnia 1 lutego 2016 r. do dnia 31 lipca 2017 r. narusza powołane przepisy, tym bardziej gdy rozbieżne są interpretacje przepisu art. 24 ust. 2a ustawy w zakresie sposobu liczenia okresu wyżej wymienionego terminu. Dodatkowo zauważono, że postępowanie wywołane wnioskiem przedstawiciela ustawowego małoletniego wszczęte zostało już po wejściu w życie przepisu art. 7a k.p.a. Stosownie do brzmienia wymienionego przepisu - jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Zauważyć należy, iż decyzja organu II instancji i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji de facto odbierają synowi skarżącej uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 lutego 2016 r. do dnia 31 lipca 2017 r. Uwzględniając zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, oraz rozbieżności interpretacyjne w wyrokach sądów administracyjnych wydanych przed wejściem w życie powołanego przepisu, zasadne było wydanie orzeczenia na korzyść syna skarżącej, przyznającego świadczenie od dnia 1 lutego 2016 r. a nie dopiero od dnia 1 sierpnia 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu wskazanego w skardze. Przesłanki oraz zasady i tryb przyznania zasiłku pielęgnacyjnego regulują przepisy powołanej wyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych, zwanej dalej dalej ustawą. Przepis art. 16 ustawy przewiduje w ust. 1, że zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat. Analiza przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że mechanizm przyznawania świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, obejmuje dwa etapy: urzędowe potwierdzenie istnienia stanu faktycznego uzasadniającego uprawnienie do zasiłku (stadium pierwsze) i przyznanie zasiłku (stadium drugie). Zasiłek (decyzja wydana w stadium drugim) jest związany z istnieniem określonego stopnia niepełnosprawności i jest przeznaczony na zniwelowanie skutków tego upośledzenia. W stadium pierwszym następuje wskazanie daty wystąpienia niepełnosprawności, która jest bez znaczenia dla daty początkowej uzyskania zasiłku (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1863,18, Lex nr 2378066). Data początkowa uzyskania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności ma kluczowe znaczenie dla realizacji zakładanego przez ustawodawcę celu tego uprawnienia i w niniejszej sprawie stanowi główną kwestię sporną. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c. W odniesieniu do wyszczególnionych w ust. 1 świadczeń, w tym do zasiłku pielęgnacyjnego, zastosowanie znajduje zasada określona w art. 24 ust. 2 ustawy, która stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast w myśl art. 24 ust. 2a ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Wojewódzki Zespół do Spraw Niepełnosprawności we W. orzeczeniem z dnia 27 kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia 10 marca 2016 r. o nie zaliczeniu syna skarżącej do osób niepełnosprawnych. Następnie, skarżąca, korzystając z przysługujących jej uprawnień procesowych, zaskarżyła orzeczenie organu wojewódzkiego do sądu powszechnego. Sąd Rejonowy dla [...] we W. wyrokiem z dnia 15 maja 2017 r., [...] zmienił zaskarżone orzeczenia zespołów obu instancji oraz zaliczył syna skarżącej do osób niepełnosprawnych do dnia 17 stycznia 2019 r. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 6 czerwca 2017 r. a jego prawomocność została stwierdzona 17 lipca 2017 r. W tych okolicznościach skarżąca w dniu 29 sierpnia 2017 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla małoletniego syna. Organy uznały, że skarżąca - spełniając przesłanki z art. 16 ustawy do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego - może uzyskać to świadczenie zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy od miesiąca, w którym złożyła wniosek o to świadczenie, czyli od sierpnia 2017 r. Według organów orzekających, które kierowały się wyłącznie literalną wykładnią art. 24 ust. 2a ustawy, skarżąca nie spełniła warunków, ażeby skorzystać z dyspozycji wskazanego przepisu i dlatego nie przyznano jej świadczenia za wcześniejszy okres tj. dnia 1 lutego 2016 r. Powinna bowiem była złożyć wniosek o świadczenie w terminie trzech miesięcy od daty wydania wyroku sądu powszechnego orzekającego o stopniu niepełnosprawności, czemu uchybiła. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 24 ust. 2a ustawy i przyjęcie, że trzymiesięczny termin do złożenia przez uprawnionego do świadczenia - zasiłku pielęgnacyjnego - uzależnionego od orzeczenia o niepełnosprawności wniosku o ustalenie prawa do tego świadczenia, biegnie zawsze od dnia wydania orzeczenia, w tym wyroku sądu powszechnego o niepełnosprawności, bez względu na datę jego uprawomocnienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się bardzo wyraźnie i konsekwentnie potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 24 ust. 2a ustawy wynikami wykładni celowościowej uwzględniającej funkcję, którą realizować ma świadczenie pielęgnacyjne oraz mechanizm jego przyznawania uzależniony od uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności. Tytułem przykładu wskazać należy na reprezentatywne w tym zakresie wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2143/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 listopada 2016 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 553/16 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lutego 2016 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Po 817/16 (dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko i argumentację wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1863,18, Lex nr 2378066, w którym wskazano na konieczność dostrzeżenia, przy interpretacji art. 24 ust. 2a ustawy, różnicy pomiędzy datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, od daty orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydawanego przez sąd powszechny w formie wyroku. W powołanym wyroku Sąd zwrócił uwagę na istotny walor wyroku sądu powszechnego w postaci prawomocności, która determinuje moc wiążącą takiego wyroku. Przepis art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.) stanowi bowiem, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powyższe oznacza, że dopiero prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wywołuje skutek wiążący również w zakresie jego treści w stosunku do innych sądów i organów, co w ukształtowanym dwuetapowym mechanizmie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego ma niebagatelne znaczenie dla odkodowania właściwego rozumienia art. 24 ust. 2a ustawy. W świetle zasady wynikającej z art. 24 ust. 2 ustawy, nakładającej na ubiegającego się o świadczenie obowiązek przedłożenia prawidłowo wypełnionych i kompletnych dokumentów, w tym orzeczenia o niepełnosprawności, nie sposób pominąć istotnej różnicy między datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły orzekania o niepełnosprawności a datą wydania wyroku przez sąd powszechny w tym samym przedmiocie, który wiąże inne organy w rozumieniu art. 365 k.p.c. dopiero od daty jego prawomocności, co w niniejszej sprawie miało miejsce w dniu 6 czerwca 2017 r. Stwierdzenie tej prawomocności nastąpiło natomiast w dniu 17 lipca 2017 r. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 października 2007 r., P 28/07 (OTK-A 2007/9/106), badając zgodność z Konstytucją przepisu art. 24 ust. 2 ustawy, nie budzi sprzeciwu to, że samo uzyskanie urzędowego potwierdzenia stanu niepełnosprawności wymaga postępowania administracyjnego zainicjowanego przez osobę zainteresowaną. Nie budzi także zastrzeżeń to, że postępowanie to z natury rzeczy musi trwać przez czas odpowiadający standardom właściwym dla postępowania administracyjnego i że w tym okresie zainteresowany jako nieodpowiadający ustawowym przesłankom uznania niepełnosprawności jest pozbawiony zasiłku. Jednakże od momentu wskazanego przez władzę publiczną w decyzji ustalającej wystąpienie niepełnosprawności danego stopnia zainteresowany ma prawo uzyskać – w ustawowym trybie - zasiłek pielęgnacyjny w ustawowo określonej wysokości. Z tą datą jego interes w uzyskaniu takiego zasiłku jest chroniony konstytucyjnie. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przerzucenie na osobę pozostającą pod ochroną art. 69 Konstytucji ryzyka nieprawidłowego działania administracji, stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji. Z takim przerzuceniem skutków niewystarczających wyników wykładni językowej przepisu art. 24 ust. 2a ustawy mamy do czynienia w niniejszej sprawie, czego nie można było zaakceptować z punktu widzenia praworządności. Sposób wykładni przepisu art. 24 ust. 2a ustawy zastosowany przez organy administracji biorąc pod uwagę cały system przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego, jest nielogiczny i niekonsekwentny w stopniu uniemożliwiającym realizację celu wynikającego z art. 69 Konstytucji, który stanowi o przysługiwaniu osobom niepełnosprawnym pomocy ze strony władz publicznych, w zakresie zabezpieczenia egzystencji, przysposobienia do pracy oraz komunikacji społecznej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o błędną wykładnię prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 2a ustawy co obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a". Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy rozpozna odwołanie skarżącej o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla małoletniego syna będąc jednocześnie - stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. – związany oceną prawną wyrażoną przez Sąd i dokonaną wykładnią przepisu art. 24 ust. 2a ustawy. W szczególności organ jest obowiązany odnieść się do wniosku odwołania o przyznanie świadczenia od dnia 1 lutego 2016 r., tj. od dnia wygaśnięcia orzeczenia o niepełnosprawności. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U z 2018, poz.265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło