I GSK 2733/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 896/17 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 lutego 2017 r. nr 80/16/17 w przedmiocie uchylenia decyzji w przedmiocie przyznania pomocy finansowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w J. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. NSA/wyr.1 – wyrok Zaskarżonym wyrokiem z 21 lutego 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 896/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie) na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę [X.] Sp. z o. o. w J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 27 lutego 2017 r. w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej o przyznaniu pomocy finansowej. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła skarżąca spółka, zaskarżając go w całości. Środek odwoławczy oparto na obydwu podstawach kasacyjnych. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczył art. 50 ust. 1 – 4 i 6 zdanie pierwsze oraz ust. 7 w związku z art. 42 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z 7 czerwca 2011 r. ustalającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U.UE.L.2011.157.1, zwanego dalej: rozporządzeniem nr 534/2011) poprzez błędną wykładnię, jakoby przepisy te zabraniały refundacji transportu zewnętrznego i przez to nie mogły być podstawą obliczenia wysokości pomocy. Z kolei zarzut naruszenia przepisów postępowania obejmował art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1 – 4 i 6 zdanie pierwsze oraz ust. 7 w związku z art. 42 rozporządzenia nr 543/2011 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji niedostrzeżenia przez Sąd pierwszej instancji, że postępowanie administracyjne dotknięte było uchybieniami, tj. art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) w związku z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję oraz art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, tj. przesłuchania świadków B. B., P. K., a ponadto art. 10 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przed upływem siedmiodniowego terminu do zgłaszania wniosków. Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca Spółka wniosła o przeprowadzenie rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Organ wniósł o przeprowadzenie rozprawy. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Izby Gospodarczej NSA - w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej: ustawa: COVID-19) sprawę skierowano na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wobec zgłoszonego wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i wobec wydanego w sprawie zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, trzeba wskazać, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy COVID-19 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. W przypadku skierowania sprawy podlegającej rozpoznaniu na rozprawie na posiedzenie niejawne Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania zauważyć należy, że nie wszystkie wymienione w ramach drugiej z podstaw kasacyjnych noszą znamię proceduralnych. Wyłączyć z tej kategorii należy bowiem art. 50 ust. 1 – 4 i 6 zdanie pierwsze oraz ust. 7 w związku z art. 42 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011, które zresztą jednocześnie w skardze kasacyjnej zaliczono do regulacji materialnoprawnej i taka kwalifikacja jest prawidłowa. Do procesowych należą jedynie wskazane przez skarżącą spółkę przepisy k.p.a. oraz p.p.s.a. Zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania z uwagi na wykryte przez organ dowody, którym przypisano walor nowości w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wobec tego przypomnieć należy, że wzruszenie w wyniku wznowienia decyzji ostatecznej ma charakter wyjątkowy i dopuszczalne jest wyłącznie wówczas, gdy z pewnych, znajdujących prymat nad pewnością obrotu względów, postępowanie w sprawie należy przeprowadzić ponownie bądź w celu wyeliminowania powstałych w nim wad o charakterze procesowym bądź to uwzględnienia zaistniałych po wydaniu decyzji, istotnych dla jej bytu czy treści okoliczności. Do tego rodzaju zdarzeń ustawodawca zaliczył ujawnienie nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, ale nieznanych organowi, który ją wydał. W tej sprawie za takie dowody organ uznał złożone po wydaniu decyzji ostatecznej wyjaśnienie skarżącej spółki wraz z dokumentem w postaci kalkulacji kosztów transportu zewnętrznego. Z zaprezentowaną przez organ i zaakceptowaną przez Sąd pierwszej instancji kwalifikacją wskazanych dowodów należy się zgodzić. Skoro we wniosku skarżąca nie podała żadnej liczby odnoszącej się do kosztów transportu, to zasadnie organ przyjął, że nie zadeklarowała żadnej wartości w tym zakresie. Ujawnienie po wydaniu decyzji ostatecznej dowodów świadczących o poniesieniu takich kosztów obligowało organ do otworzenia procesu na nowo i przeprowadzenia go z uwzględnieniem tych dowodów. Nie można się także zgodzić ze skarżącą co do tego, że w tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł popełnionych przez organ naruszeń prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zakres dowodów zgromadzonych w tej sprawie nie budzi zastrzeżeń, w szczególności nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków. Wyjaśnienia skarżącej i przedłożona kalkulacja były wystarczające do wydania zaskarżonej do sądu decyzji. Skarżąca nie wskazała na czym miałoby polegać naruszenie art. 8 k.p.a., co czyni ten zarzut także nieuzasadnionym. Natomiast zgodzić się należy ze skarżącą, że w tej sprawie decyzję organu pierwszej instancji z 31 sierpnia 2016 r. wydano z naruszeniem terminu wyznaczonego w trybie art. 10 § 1 k.p.a. (odnośne zawiadomienie strona odebrała 26 sierpnia 2016 r.). W skardze kasacyjnej nie wykazano jednak tego, by uchybienie to mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Tym samym skarżąca nie wykazała, by Sąd pierwszej instancji – oddalając skargę – dopuścił się naruszenia tego przepisu. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się ani wadliwej wykładni ani nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Wprawdzie przepis art. 50 ust. 7 – rozporządzenia nr 543/2011 wyłącza spod wartości produkcji sprzedanej owoców i warzyw jedynie podatek VAT i niektóre koszty transportu wewnętrznego, ale jednocześnie tekst tego przepisu nie pozwala na zaliczenie do tej kategorii kosztów transportu zewnętrznego. Przepis ten bowiem odwołuje się do jednej z powszechnych reguł I., bo stanowi o fakturowaniu na etapie EXW, czyli dostarczenia towarów do dyspozycji kupującego (na przykład jego fabryki bądź magazynu), z wyłączeniem transportu. Z unormowaniem tym koresponduje treść części D formularza wniosku o ubieganie się o pomoc finansową, tj. punkt 5 i wzór działania matematycznego w punkcie 9 (k. 1/4 akt administracyjnych). Sens wyłączenia części kosztów transportu wewnętrznego sprowadza się zatem nie do tego, że wskazuje jedyną kategorię transportu, której nie bierze się pod uwagę przy obliczeniu wartości sprzedaży, lecz do określenia kolejnego rodzaju transportu, który objęty jest tym wyłączeniem, poza wykluczonym już przez klauzulę EXW transportem zewnętrznym, na podstawie art. 50 ust. 7 rozporządzenia in principio. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).