IV SA/Wr 244/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-02-21
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Lidia Serwiniowska, Gabriel Węgrzyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego doktorantowi, który nie otworzył przewodu doktorskiego do końca trzeciego roku studiów doktoranckich, jest zgodna z prawem, mimo że opóźnienie wynikało z przyczyn niezależnych od doktoranta i uzyskał on zgodę na przedłużenie terminu otwarcia przewodu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego jest zgodna z prawem, ponieważ nieotwarcie przewodu doktorskiego do końca trzeciego roku studiów doktoranckich jest traktowane jako nieterminowa realizacja programu studiów, co stanowi bezwzględną przesłankę negatywną do przyznania takiego stypendium, niezależnie od innych osiągnięć doktoranta czy przyczyn opóźnienia. Regulamin studiów nie przewiduje wyjątków od tej zasady w przypadku okoliczności niezależnych od doktoranta.Stan faktyczny
Doktorant P. K. złożył wniosek o zwiększenie wysokości stypendium doktoranckiego. Rektor Uniwersytetu W. odmówił przyznania stypendium, wskazując na nieterminową realizację programu studiów, tj. nieotwarcie przewodu doktorskiego do końca trzeciego roku studiów. Doktorant argumentował, że opóźnienie wynikało z przyczyn od niego niezależnych (urlop naukowy promotora) i uzyskał zgodę na przedłużenie terminu otwarcia przewodu. Sąd administracyjny oddalił skargę doktoranta, uznając, że nieterminowe otwarcie przewodu jest bezwzględną przesłanką negatywną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z dnia 9 lutego 2017 r., nr [...] Rektor Uniwersytetu W. (dalej: Rektor) na podstawie art. 200a i 207 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1842) (dalej: ustawa, Prawo o szkolnictwie wyższym), art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 6 grudnia 2016 r., nr [...] odmawiającą P. K. (dalej: strona, skarżący, doktorant) zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2016/2017.
Z motywów decyzji organu odwoławczego wynika, że rozpatrując wniosek skarżącego o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego Rektor uwzględnił regulacje zawarte:
1) w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, tj.:
a) w art. 200a ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym;
2) w przepisach prawa wewnętrznego, tj.:
a) regulaminu przyznawania zwiększania wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uniwersytecie W. będącego załącznikiem do zarządzenia nr 63/2014 Rektora Uniwersytetu W. z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu przyznawania zwiększania wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uniwersytecie W. (dalej: regulamin);
b) zarządzenia nr 2/2015 Dziekana Wydziału Nauk Społecznych z dnia 29 czerwca 2015 r. w sprawie wyłaniania grupy 30% najlepszych doktorantów na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich w celu przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych obowiązującego na Wydziale Nauk Społecznych (dalej: zarządzenie) wraz z załącznikiem nr 1 do tego zarządzenia, w sprawie szczegółowych kryteriów wyłaniania grupy 30 % najlepszych doktorantów na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich w celu przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych obowiązujące na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu W. od roku 2016/2017 (dalej: załącznik).
Rektor wskazał, że skarżący za swoje osiągnięcia w pracy badawczej i dydaktycznej uzyskał 73 punkty, wobec czego został umieszczony na 6 pozycji na liście rankingowej osób ubiegających się o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego w dyscyplinie nauki o polityce. W z związku jednak z nieotwarciem przewodu doktorskiego do końca trzeciego roku studiów doktoranckich skarżący nie wykazał się terminową realizacją programu studiów, co było jednym z warunków przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego. W związku z tym Wydziałowa Komisja Doktorancka zaopiniowała negatywnie wniosek skarżącego o przyznanie zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2016/2017.
Wobec wydania przez Rektora decyzji o odmowie przyznania zwiększenia stypendium, skarżący w dniu 14 grudnia 2016 r. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy twierdząc, że nieotwarcie przewodu doktorskiego związane było z okolicznościami niezależnymi od niego. Ze względu na postępy w pracy naukowej, postępy w przygotowaniu rozprawy doktorskiej oraz zaangażowanie w prowadzenie zajęć dydaktycznych i realizację badań naukowych za granicą w roku 2015/2016, a także roczny urlop naukowy promotora, planował otwarcie przewodu doktorskiego we wrześniu 2016 r. czyli jeszcze w terminie określonym przez regulamin studiów doktoranckich. Niestety, jego promotor po powrocie z urlopu naukowego musiał wziąć urlop wypoczynkowy we wrześniu 2016 r., co uniemożliwiło stronie wszczęcie przewodu doktorskiego w ustalonym przez regulamin studiów doktorskich terminie. Ze względu na szczególną sytuację Kierownik Studiów Doktoranckich wyraził zgodę na przedłużenie terminu otwarcia przewodu doktorskiego do dnia 14 października 2016 r. tj. pierwszego posiedzenia Rady Instytutu Politologii, po powrocie promotora skarżącego z urlopu wypoczynkowego. Otwarcie przewodu nastąpiło w tym terminie.
Następnie wskazano, że Wydziałowa Komisja Doktorancka po ponownym zapoznaniu się z dokumentacją skarżącego opowiedziała się za podtrzymaniem decyzji o nieprzyznaniu mu zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2016/2017, wyjaśniając w szczególności, że zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 4 regulaminu studiów doktoranckich niewszczęcie przewodu doktorskiego, do końca szóstego semestru jest traktowane jako nieterminowa realizacja studiów doktoranckich. Skarżącemu została udzielona zgoda na przedłużenie terminu, gdyż w przeciwnym przypadku musiałby on zostać skreślony z listy studentów z dniem 1 października 2016 r. Stosownie do § 10 ust. 12 Regulaminu studiów doktoranckich w uzasadnionych wypadkach, na wniosek doktoranta i zgodą opiekuna naukowego (promotora) Kierownik studiów doktoranckich może przenieść obowiązek zaliczenia zajęć objętych programem studiów na inny semestr. Tylko takie przeniesienie nie jest traktowane jako nieterminowa realizacja programu studiów. Kwestia obowiązku otwarcia przewodu doktorskiego do końca trzeciego roku potraktowana została w regulaminie w sposób odrębny. Na tej podstawie Wydziałowa Komisja Doktorancka podjęła decyzję nie rekomendowania skarżącego do przyznania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego ze względu na nieterminową realizację programu studiów. Wydziałowa Komisja Doktorancka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie.
Uwzględniając powyższe, w szczególności opinię Wydziałowej Komisji Doktoranckiej stwierdzono, że decyzja z dnia 6 grudnia 2016 r. odmawiająca przyznania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego jest słuszna i brak jest podstaw do jej uchylenia.
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 200a Prawa o szkolnictwie wyższym poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżący nie spełnił warunków do przyznania mu zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2016/2017, wskutek czego miało to wpływ na treść rozstrzygnięcia i spowodowało naruszenie słusznego interesu skarżącego,
- naruszenie § 3 ust. 2-4 regulaminu co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżący nie spełnił warunków do przyznania mu zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2016/2017. Rektor uznał, że skarżący z powodu nie otwarcia przewodu doktorskiego do końca III roku studiów doktoranckich nie spełnił jednego z warunków określonego w regulaminie, jednocześnie nie uwzględnił faktu, że skarżący uzyskał zgodę Kierownika Studiów Doktoranckich na przedłużenie terminu otwarcia do dnia 14 października 2016 r., tj. pierwszego posiedzenia Rady Instytutu, w podaniu o przedłużenie natomiast skarżący wyraźnie podnosił, iż nieotwarcie przewodu doktorskiego do dnia 30 września 2016 r. nastąpiło nie z jego winy.
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. polegającego na braku dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji przyczyn wydania odmownej decyzji i pominięcia istotnej okoliczności w przedmiotowej sprawie, jaką była zgoda Kierownika Studiów Doktoranckich na przedłużenie terminu otwarcia przewodu doktorskiego do dnia 14 października 2016 r. oraz faktu, że skarżący tego terminu dochował;
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. polegającego na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez pominięcie okoliczności, iż skarżący za zgodą Kierownika Studiów Doktoranckich otworzył przewód doktorski w późniejszym o 14 dni terminie, a przez to wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu skarżącego.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie skarżącemu zwiększenia stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2016/2017.
W uzasadnieniu pełnomocnik zwrócił uwagę na całość dorobku naukowego i dydaktycznego doktoranta, który został oceniony bardzo wysoko przez Wydziałowa Komisję Doktorancką. W świetle zarządzenia Rektora skarżący spełniając wskazane tam kryteria znalazł się w grupie 30% najlepszych doktorantów mogących ubiegać się o zwiększenie stypendium doktoranckiego.
Podkreśliła, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego skarżący nie otworzył jeszcze przewodu doktorskiego, co było spowodowane okolicznościami od niego niezależnymi.
Z uwagi na to, że promotor pracy doktorskiej skarżącego w roku akademickim 2015/2016 przebywała na urlopie naukowym w USA, jej obecność na Uniwersytecie W. była w tym czasie ograniczona. Uniemożliwiło to więc skarżącemu otworzenie przewodu doktorskiego w terminie do dnia 30 września 2016 r. Dlatego też skarżący złożył w dniu 26 września 2016 r. podanie do kierownika studiów doktoranckich, a kierownik zgodę na przedłużenie terminu na otwarcie przewodu doktorskiego wydał przed dniem 30 września 2016 r. Skarżący dopełnił więc w tym zakresie wszelkich formalności.
W ocenie pełnomocnika, nieotwarcie przewodu doktorskiego do dnia 30 września 2016 r. nie wynikało zatem z zaniedbania skarżącego.
Natomiast na pierwszym posiedzeniu Rady Instytutu Politologii, które odbyło się w dniu 14 października 2016 r. został wszczęty przewód doktorski skarżącego. Spełniony zatem został warunek ubiegania się o przyznanie zwiększenia stypendium.
Zwrócono uwagę na opinię wydaną przez Krajową Reprezentację Doktorantów w sprawie skarżącego, według której, wyrażenie zgody przez kierownika studiów doktoranckich na przedłużenie studiów doktoranckich powinno być postrzegane jako wyrażenie zgody na otwarcie przewodu doktorskiego w późniejszym terminie, a tym samym jako terminową realizację programu studiów.
Zdaniem pełnomocnika, wykluczenie skarżącego z grona beneficjentów pomimo, że zajął 6 miejsce na liście rankingowej i znalazł się w gronie 30 % najlepszych doktorantów, stanowiło naruszenie art. 200a ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym.
Terminowe realizowanie programu studiów doktoranckich jest przesłanką istotną ale nie decydującą. Mimo, że wszczęcie przewodu doktorskiego przez skarżącego odbyło się 14 dni po terminie, to kierownik studiów doktoranckich, po pozytywnym zaopiniowaniu przez promotora pracy doktorskiej wyraził na to zgodę. W ocenie pełnomocnika, zatem w chwili wydania decyzji obu instancji, skarżący spełniał wszystkie warunki, czego Rektor nie uwzględnił.
Skarżący zarzucił, że Rektor nie odniósł się do wyjaśnień skarżącego podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że nieotwarcie przewodu doktorskiego do dnia 30 września 2016 r. nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, co narusza zasady wyrażone w art. 15 k.p.a. w związku z art. 78 Konstytucji RP.
W ocenie skarżącego Rektor działał w ramach uznania administracyjnego, które jednak okazało się pozorne, naruszył przy tym przepis art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia decyzji odmownej. Nie zgodził się z ustaleniami Rektora, który ograniczył się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przyjęcia za własne ustaleń Wydziałowej Komisji Doktoranckiej, gdy był zobowiązany do samodzielnego rozstrzygnięcia wniosku skarżącego. Naruszono przy tym art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pominięcie okoliczności, że skarżący za zgodą kierownika studiów doktoranckich otworzył przewód doktorski w późniejszym terminie.
Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że skarżący w toku studiów doktoranckich wykazywał się aktywnością naukową i dydaktyczną ponad przeciętną. Świadczy o tym fakt, że przez drugi i trzeci rok studiów doktoranckich otrzymywał nie tylko stypendium doktoranckie, ale również podwyższone oraz naukowe dla najlepszych. W rankingach, uprawniających do ubiegania się o takie stypendium znajdował się zawsze w ścisłej czołówce. Jednak chociaż realizuje obowiązki dydaktyczne nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. Stypendium doktoranckie jak i zwiększenie wysokości stypendium stanowiło zatem dla skarżącego jedyne wynagrodzenie.
Końcowo zwrócono uwagę na trudności, jakie napotkał skarżący podczas starania się o uzyskanie aktów prawnych stanowiących przepisy prawa wewnętrznego i brak ich zamieszczenia na urzędowej stronie BIP.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że z przepisów, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji wynika bezwzględna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie doktorantowi, nieterminowo realizującemu program studiów, zwiększenia stypendium doktoranckiego. Podkreślono, że skarżący miał obowiązek złożyć wniosek o wszczęcie przewodu doktorskiego z wyprzedzeniem do dnia 30 września. Dopiero po podjęciu uchwały o wszczęciu przewodu doktorskiego wyznacza się promotora pomocniczego. Dlatego też powoływanie się przez skarżącego, że nie mógł dotrzymać terminu na wszczęcie przewodu doktorskiego z uwagi na nieobecność promotora uznano za chybione. Za chybiony też uznano zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. i art. 78 Konstytucji RP. W ocenie organu nie można czynić zarzutu podjęcia decyzji, która była zgodna z treścią opinii doktoranckiej komisji stypendialnej. Organ nie jest też związany opinią Krajowej Reprezentacji Doktorantów.
Rektor wskazał, że doktorant może ubiegać się o stypendium socjalne, zapomogi, stypendium dla najlepszych doktorantów, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia a także o zakwaterowanie w domu studenckim uczelni lub wyżywienie w stołówce studenckiej uczelni.
Dodano, że wszystkie akty prawne wydawane przez Senat uczelni jak i Rektora są umieszczone na stronie internetowej uczelni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór pomiędzy stronami dotyczy prawidłowości decyzji, odmawiającej przyznania skarżącemu zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2016/2017.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 200a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1842). Na mocy przepisów tej ustawy ustawodawca zadecydował o wyposażeniu organów uczelni w kompetencje do decydowania o przyznaniu doktorantowi stypendium (art. 200 § 1), jak i o zwiększeniu tego stypendium z dotacji projakościowej (art. 200a § 1). Decyzja w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego jest tzw. decyzją uznaniową, o czym świadczy brzmienie przepisu art. 200 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, iż organ ma w sprawie prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, jednakże wybór taki nie może być dowolny, a więc musi wynikać z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w następnej kolejności jego wyczerpującego uzasadnienia.
Przepis art. 207 ust. 1 ww. ustawy obliguje organy uczelni aby do podejmowanych decyzji w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, stosować odpowiednio przepisy k.p.a. Przyznanie stypendium uczestnikom studiów doktoranckich należy niewątpliwie do kategorii spraw, o których mowa w tym przepisie. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Chociaż w świetle wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych decyzje organów uczelni nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzje organów administracji publicznej, to jednak, skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sądy administracyjne (art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym), muszą one spełniać wymogi umożliwiające przeprowadzenie takiej kontroli. Oznacza to, że organy uczelni w postępowaniu w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego winny przestrzegać ogólnych zasad postępowania administracyjnego i respektować podstawowe założenia procedury administracyjnej. Powinny zatem poczynić ustalenia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a następnie podjęte rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania stypendium doktoranckiego uzasadnić, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Kontrola sądowa rozstrzygnięć podejmowanych w ramach uznania administracyjnego ogranicza się do tego, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie ustalenia, czy organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, albowiem podejmowanie decyzji uznaniowej nie może oznaczać dowolności i arbitralności.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Należy mieć na względzie, że postępowanie o przyznanie stypendium doktoranckiego jest postępowaniem konkursowym. Organ uczelniany nie prowadzi więc postępowania wyjaśniającego w klasycznym rozumieniu tego pojęcia (stosując pełne spektrum dowodowe) lecz ogranicza się do oceny złożonych do wniosku wszczynającego postępowanie dokumentów i na tej podstawie dokonuje gradacji dokonań poszczególnych aktywności doktoranta. Z powodu zaś ograniczonej liczby stypendiów, stypendium może być przyznane tylko niektórym doktorantom.
Zgodnie z art. 200a ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich.
Realizując postanowienia art. 200a Prawa o szkolnictwie wyższym Rektor wydał zarządzenie nr 63/2014 z dnia 20 maja 2014 r. wprowadzające Regulamin określający tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uniwersytecie W., które określiło warunki przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego. Wynika z niego, że doktorant ubiegający się o powyższe stypendium, powinien złożyć wniosek kierownikowi studiów doktoranckich do dnia 30 września, który podlega zaopiniowaniu przez Wydziałową Komisję Doktorancką (§ 4 ust. 1 i 4 regulaminu). Komisja opiniuje wnioski o przyznanie zwiększenia stypendium, w oparciu o kryteria, o których stanowi § 3 ust. 1-3 i na tej podstawie sporządza listy rankingowe (§ 4 ust. 5).
Z wspomnianego ust. 2 § 3 wynika, że zwiększenie stypendium, na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który wyróżniał się osiągnięciami w pracy badawczej i dydaktycznej w poprzedzającym roku studiów. Szczegółowe zaś, przejrzyste i jednoznaczne kryteria wyłaniania grupy 30 % najlepszych doktorantów, na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich określa Dziekan, po zasięgnięciu opinii rady wydziału (rady instytutu) i wydziałowego samorządu doktorantów.
Szczegółowe kryteria wyłaniania grupy 30 % najlepszych doktorantów na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich w celu przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych obowiązujące na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu W. zostały ustalone przez Dziekana Wydziału Nauk Społecznych UW (załącznik nr 1 do zarządzenia Dziekana Wydziału Nauk Społecznych UW z dnia 29 czerwca 2015 r.)
Zgodnie z postanowieniami punktu 2 powyższego załącznika warunkiem przyznawania zwiększenia wysokości stypendium jest terminowa realizacja programu studiów doktoranckich (zaliczony bezwarunkowo poprzedni rok studiów doktoranckich do dnia 30 września, decyduje data złożenia indeksu w dziekanacie). Nieotwarcie przewodu doktorskiego do końca trzeciego roku studiów doktoranckich traktuje się jako nieterminową realizację programu studiów.
W oparciu o powyższe unormowania wniosek skarżącego (studenta III roku stacjonarnych studiów doktoranckich) o przyznanie zwiększonego stypendium został rozpatrzony przez Komisję Doktorancką. Wnioskodawca za swoje osiągnięcia w pracy badawczej i dydaktycznej uzyskał 73 punkty, wobec czego został umieszczony na 6 pozycji na liście rankingowej osób ubiegających się o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego w dyscyplinie nauki o polityce. W związku jednak z nieotwarciem przewodu doktorskiego do końca III roku studiów doktoranckich skarżący nie wykazał się terminową realizacją programu studiów, co było jednym z warunków odmowy przyznania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego.
W ocenie organu, powodem odmowy przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego był brak otworzenia przez skarżącego przewodu doktorskiego przed końcem trzeciego roku, co jest traktowane zgodnie z regulaminem jako nieterminowa realizacja programu studiów. Stwierdzenia tego skarżący nie kwestionuje, jednak podkreśla, że było to spowodowane okolicznościami od niego niezależnymi, tj. nieobecnością promotora jego pracy doktorskiej, który przebywał za granicą. Jednak, zdaniem Sądu okoliczność ta nie miała wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia bowiem w regulaminie brak jest jakichkolwiek uregulowań, które pozwalałyby doktorantowi na przedłużenie terminu otwarcia przewodu doktorskiego ze względu na jakieś wyjątkowe, niezależne od niego okoliczności.
Oceniając – w kontekście podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia przepisów art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. - proceduralną poprawność przeprowadzonego postępowania, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie odpowiadające wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., w którym wyjaśnione zostały podstawy i powody podjętego rozstrzygnięcia. Organ przeanalizował sytuację skarżącego i wyjaśnił, dlaczego w sprawie nie zachodzi przypadek uprawniający do przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego. Za wystarczające Sąd uznał zawarte w kontrolowanej decyzji wyjaśnienia dotyczące zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Wskazano bowiem, na jakiej podstawie odmówiono przyznania wnioskowanego zwiększenia stypendium.
Z zaskarżonej decyzji wyraźnie wynika, jakie kryteria uwzględniano w postępowaniu kwalifikacyjnym dotyczącym przyznawania zwiększenia stypendiów doktoranckich na drugim i kolejnych latach studiów: 1) wyróżnianie się przez doktoranta osiągnięciami w pracy badawczej i dydaktycznej w poprzednim roku studiów, 2) terminową realizację programu studiów doktoranckich, przy czym za nieterminową realizację programu studiów uznano nieotwarcie przewodu doktorskiego do końca trzeciego roku studiów. Warunek pierwszy został przez skarżącego spełniony, jednak nieotwarcie przez niego przewodu doktorskiego do końca trzeciego roku studiów doktoranckich spowodowało niespełnienie przez skarżącego przesłanki pierwszej, tj. terminowości realizacji programu studiów. Przypomnieć należy, że także zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 4 regulaminu niewszczęcie w terminie do końca szóstego semestru studiów doktoranckich przewodu doktorskiego jest traktowane jako nieterminowa realizacja programu studiów doktoranckich.
Sąd dostrzega, że skarżący w toku studiów doktoranckich wykazywał się dużą aktywnością naukową i dydaktyczną, wręcz nawet ponad przeciętną, jednak nieotwarcie przewodu doktorskiego we wskazanym wyżej terminie spowodowało brak możliwości przyznania mu stypendium. Spełnieniem tego warunku nie jest, jak wskazuje skarżący otworzenie przewodu doktorskiego 14 dni po 30 września 2016 r. albowiem był on obowiązany przewód ten otworzyć do 30 września 2016 r., czego jak sam przyznaje, nie uczynił. Jak słusznie podkreślił organ w odpowiedzi na skargę, obowiązkiem skarżącego było złożyć wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego z wyprzedzeniem do dnia 30 września. Promotora pomocniczego wyznacza się dopiero po podjęciu uchwały o wszczęciu przewodu doktorskiego, dlatego chybione jest twierdzenie skarżącego, że ze względu na nieobecność promotora nie dotrzymał terminu na wszczęcie przewodu doktorskiego.
Przy wydaniu decyzji organ nie przekroczył też granic uznania administracyjnego, skoro wyjaśnił przesłanki, które miały wpływ na odmowę przyznania zwiększenia stypendium.
Za nieuzasadniony uznać należy zarzut naruszenia przepisu art. 15 k.p.a. i art. 78 Konstytucji RP. Skarżący został pouczony przez organ, że od wydanej decyzji służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, z czego skarżący skorzystał.
Podkreślenia wymaga, że Rektor miał obowiązek zasięgnąć opinii doktoranckiej komisji stypendialnej, ale nie można czynić zarzutu, że podjęta decyzja jest zgodna z treścią opinii, przy uwzględnieniu, że dotyczy ona faktów, które są niezaprzeczane przez skarżącego. Rektor nie był też, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji związany treścią opinii prawnej Krajowej Reprezentacji Doktorantów, ponadto przedmiotem rozważań w niej zawartych była możliwość otwarcia przewodu doktorskiego po trzecim semestrze, co nie stanowi przedmiotu skargi. Istotnie, skarżący otrzymał zgodę na przedłużenie terminu wszczęcia przewodu doktorskiego i nie został skreślony z listy studentów jednak, jak trafnie podkreślił organ, należy odróżnić uprawnienie do wszczęcia przewodu doktorskiego po trzecim roku studiów od uprawnienia do możliwości uzyskania zwiększenia stypendium doktoranckiego.
Nieuzasadniony jest też zarzut skargi o braku dostępu do aktów prawnych, skoro akty prawne wydawane przez Senat Uniwersytetu W. i Rektora są umieszczone na stronie internetowej uczelni.
Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło