VI SA/Wa 1455/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi V., H., Dania na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę VI SA/Wa 1455/17 Uzasadnienie Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] , na podstawie art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. odmawiającą udzielenia patentu na wynalazek pt. "[...]" oznaczony numerem [...] z dnia [...] października 2003 r. zgłoszony do ochrony przez V., DANIA (zwaną dalej "skarżącą" lub "zgłaszającą" ). Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. odmówił udzielenia patentu na zgłoszony wynalazek wskazując, że skarżąca pragnie uzyskać ochronę na rozwiązanie, w którym podała informacje oczywiste w stosunku do powołanego stanu techniki oraz nadal nie jest jednoznacznie określony zakres ochrony rozwiązania [...]. Od powyższej decyzji zgłaszająca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z uzasadnieniem swojego stanowiska, gdzie m.in. zarzuciła Urzędowi Patentowemu RP naruszenie przepisów art. 24, 26, 27 oraz 49 pwp poprzez błędne zastosowanie i błędną interpretację. Zarzuciła również naruszenie: 1) art. 7 w braku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. 2) art. 8 w podjęciu decyzji bez dogłębnej analizy argumentów zgłaszającej i materiałów zgłoszeniowych. 3) art. 9 w braku należytego wyjaśnienia wątpliwości co do istoty zgłoszonego rozwiązania. 4) art. 11 w braku należytego wyjaśnienia przesłanek leżących u podstaw podjętej decyzji. 5) art. 77 § 1 w pominięciu rozpatrzenia niektórych argumentów podanych przez zgłaszającą poprzez ich odrzucenie bez wskazania przyczyny. 6) art. 107 § 3 w wybiórczym potraktowaniu argumentów zgłaszającej w uzasadnieniu faktycznym decyzji i braku przekonującego wyjaśnienia podstaw na których Urząd oparł tę decyzję. Zgłaszająca do pisma załączyła nową wersję materiałów zgłoszeniowych (m.in. opisu i zastrzeżeń) oraz kserokopię stron leksykonu naukowo technicznego, wydanie czwarte poprawione, WNT, Warszawa 1972,1984,1989. Ponadto po raz kolejny przedstawiła ponownie swoje stanowisko co do zarzutów Urzędu Patentowego oraz odniosła się do przeciwstawionego przez Urząd stanu techniki. Wskazała, że rozwiązanie wg opisu DE. 2422474 nie jest utworzone z jednego kawałka materiału tak jak wynalazek wg zgłoszenia [...]. Element ujawniony w DE 2422474 odnosi się do konstrukcji przenikającej przez dach w postaci pojedynczego komina. W przypadku rozwiązania przedstawionego w opisie [...] boczny element obróbki blacharskiej może być stosowany do wszelkiego typu okien dachowych i montażu. W przypadku opisu GB 1602718 zgłaszająca wskazała, że można wprawdzie dostrzec obróbkę blacharską o zmiennym kształcie przekroju poprzecznego (z myślowym podziałem elementu bocznego na dwie części o większym nachyleniu części górnej w stosunku do części dolnej). W przypadku rozwiązania przedstawionego w opisie [...] istnieją trzy podstawowe części o różnych nachyleniach względem siebie. W odniesieniu do opisu [...] zgłaszająca wskazała, że rozwiązanie to dotyczy zupełnie innego elementu obróbki blacharskiej, mianowicie elementu narożnikowego, którego budowa jest zupełnie inna niż w przypadku rozwiązania przedmiotowego ze względu na cel jego zastosowania. Urząd Patentowy działając w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy, po ponownej analizie nadesłanej przez zgłaszającą dokumentacji, pismami z dnia 9.05.2016 r., 15.09.2015 r., 24.01.2017 r. podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, że zakres ochrony został podany w zgłoszeniu [...] ogólnie a niejednoznaczne techniczne określenia znane są ze stanu techniki. Cechy znamienne wskazywane w redakcji zastrzeżeń nadesłanych przez zgłaszającą w dniu 3.02.2016 r. stanowią rutynowe dostosowanie do danych warunków znanego już w tej samej dziedzinie rozwiązania (drobne udoskonalenia, przeniesienie). Znanymi rozwiązaniami są wskazywane przez Urząd opisy DE 2422474, GB 1602718 oraz PL 185169, z których znawca w sposób zawodowy i rutynowy mógłby dojść do rozwiązania przedstawionego w zgłoszeniu [...] kierując się zwykłą logiką rozumowania i dostosowaniem. Zdaniem organu zarzuty zgłaszającej mówiące o innym kącie nachylenia segmentów w jego rozwiązaniu, lub o innej ich ilości w stosunku do istniejącego stanu techniki albo o elemencie całościowym a nie składanym z wielu kawałków, są zdaniem organu niezasadne, gdyż cechy te są zwykłym dostosowaniem do danych warunków i nie wymagają wkładu intelektualnego. Takie dostosowanie bazując na istniejącym stanie techniki, może wykonać pracownik techniczny na zasadzie prób i doboru w celu uzyskania oczekiwanego efektu. Organ nie zgodził się również z zarzutami dotyczącymi naruszenia art. 24, 26, 27 oraz 49 pwp oraz naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3. Zdaniem organu, wynalazek wynika ze znanego stanu techniki. Zgłaszająca miała czas na wypowiedzenie się. Decyzja została podjęta na podstawie obszernie zgromadzonych materiałów w tym argumentacji i dowodów nadesłanych przez zgłaszającą. Pisma Urzędu kierowane do zgłaszającej były obszernie argumentowane, także uzasadnienie decyzji odnosiło do zgromadzonych w sprawie dowodów i wszelkich wątpliwości zgłaszającej wysuwanych w czasie postępowania. Argumenty wskazane przez zgłaszającą nie przekonały organu, który nie zmienił swojego stanowiska w sprawie. Zgłaszająca wskazała także, że przemysłową stosowalność, którą należy rozpatrywać w oparciu o cały wynalazek a nie tylko jego zastrzeżenia wskazuje m.in. "w niniejszej sprawie rozwiązanie dotyczy obróbki blacharskiej, czyli konkretnego rozwiązania, a nie koncepcji, co zostało podane zarówno w opisie i zastrzeżeniach, natomiast sam wytwór został opisany zarówno w opisie (w tym w przykładach wykonania), zastrzeżeniach, jak również przedstawiony na figurach". Urząd Patentowy RP wskazał, że rozwiązanie może nadawać się do stosowania, jeżeli jest rozwiązaniem pozwalającym na osiągniecie rezultatu bez potrzeby przekraczania zwyczajnych zabiegów adaptacyjnych. Urząd Patentowy wielokrotnie w swoich pismach kierowanych do zgłaszającej wskazywał, że zgłoszenie [...] nie przedstawia wszystkich potrzebnych informacji, które pozwoliłyby znawcy dane rozwiązanie stosować. Ujawnione w zgłoszeniu [...] informacje nie podają jednoznacznie cech konstrukcyjnych ani innych konkretnych cech budowy i ich wzajemnych połączeń, tak aby można było jednoznacznie odtworzyć zgłaszany przedmiot. Zgłaszająca wskazuje jedynie ogólnie z nazwy poszczególne części (segmenty, separatory) elementu bocznego i bardzo nieprecyzyjnie ich usytuowanie względem siebie i dachu. Urząd Patentowy uznał, że na podstawie informacji zawartych w dokumentacji zgłoszenia P. 377503 znawca nie byłby w stanie wynalazku zastosować bez potrzeby dokonywania rozwiązań dodatkowych. Na decyzję z dnia [...] maja 2017 r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wskazała, że decyzja Urzędu Patentowego RP została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1) art. 24 pwp poprzez jego błędną wykładnię poprzez przeprowadzenie błędnej analizy zdolności patentowej wynalazku; 2) art. 26 pwp poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że rozwiązanie według wynalazku [...] nie posiada poziomu wynalazczego; 3) art. 27 pwp poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się w przyjęciu braku dostatecznego ujawnienia wynalazku poprzez niepodanie jednoznacznych informacji stanowiących wyróżniające cechy rozwiązania i odmowę udzielenia patentu na rozwiązania spełniające ustawowe warunki do uzyskania ochrony patentowej, przy nieuwzględnieniu wszystkich czynników istotnych w sprawie; oraz z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest z naruszeniem: 1) art. 7 w braku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, pomimo obszernej korespondencji poprzedzającej wydanie zaskarżanej decyzji, 2) art. 8 w podjęciu decyzji bez dogłębnej analizy argumentów, polegające na błędnej ocenie stanu faktycznego i niespójnym uzasadnieniu pomijającym niektóre argumenty skarżącej oraz polegające na podjęciu decyzji bez dogłębnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu rzeczy, 3) art. 9 w braku należytego wyjaśnienia wątpliwości co do istoty zgłoszonego rozwiązania, pomimo obszernej korespondencji poprzedzającej wydanie zaskarżanej decyzji, co skutkowało pozbawieniem zgłaszającej możliwości uzyskania patentu na przedmiotowy wynalazek, 4) art. 11 w braku należytego wyjaśnienia przesłanek leżących u podstaw podjętej decyzji, pomimo obszerności uzasadnienia tej decyzji, 5) art. 77 § 1 w pominięciu rozpatrzenia niektórych argumentów podanych przez zgłaszającą, poprzez ich arbitralne odrzucenie bez wskazania przyczyny, 6) art. 80 wydając decyzję z pominięciem okoliczności faktycznych i argumentów wskazywanych przez zgłaszającego, co skutkowało nieuwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego, 7) art. 107 § 3 w wybiórczym potraktowaniu argumentów zgłaszającej w uzasadnieniu faktycznym decyzji i braku przekonującego wyjaśnienia podstaw, na których Urząd oparł tę decyzję, W związku z powyższym skarżąca wniosła o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP oraz poprzedzającej ją decyzji tegoż organu wydanej w dniu [...] grudnia 2015 r., 2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w myśl § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Sąd administracyjny oceniając zaskarżoną decyzję, postanowienie, akt lub czynność z zakresu administracji publicznej stosuje kryterium legalności, natomiast rozstrzygając sprawę nie bierze pod uwagę zasad słuszności czy też zasad współżycia społecznego. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny sprawuje jedynie funkcje kontrolne, natomiast do orzekania co do istoty sprawy powołane są organy administracji publicznej. Poza tym należy wspomnieć, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami sprawy oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej "ppsa"). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] grudnia 2015 roku nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, aczkolwiek niektóre zarzuty skargi należy uznać za usprawiedliwione. Wniesiona skarga wskazuje na naruszenie przez Urząd Patentowy RP zarówno przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 24, 26 i 27 pwp. Z ustawowej definicji wynalazku, zawartej w art. 24 pwp wynika, że warunkiem jego opatentowania jest nowość rozwiązania, posiadania poznania wynalazczego, a także przemysłowa stosowalność przy czym powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Brak którejkolwiek z nich skutkuje wydaniem decyzji odmownej na zgłoszone rozwiązanie. W niniejszej sprawie organ uznał, że zgłoszenie dokonane przez stronę [...] nie posiada poziomu wynalazczego poza tym zgłaszający nie wskazał też wszystkich niezbędnych cech technicznych wyróżniających tytułowy przedmiot zgłoszony do opatentowania. W pierwszym rzędzie Sąd ocenił czy prawidłowe jest stanowisko organu co do niespełnienia przez zgłoszone rozwiązanie warunku stosowalności, o którym mowa w art. 27 pwp. Zgodnie z tym przepisem wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystany sposób w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa. W świetle art. 27 pwp stosowalny jest wynalazek, który może być w sposób powtarzalny stosowany z identycznym skutkiem. Powinien zatem spełniać cztery zasadnicze wymogi systemowe: 1) wymóg zupełności (kompletności), 2) wymóg nadawania się do użytku, 3) wymóg powtarzalności rezultatu stosowania wynalazku, 4) wymóg należytego ujawnienia wynalazku. Innymi słowy, wynalazek musi zawierać (a zgłoszenie ujawniać) wszystkie środki techniczne niezbędne dla jego stosowania, aby osiągnąć zamierzony efekt. Badając słuszność stanowiska organu odnośnie braku należytego ujawnienia wynalazku Sąd uznał, że w tym zakresie Urząd Patentowy RP wyjaśnił sprawę dostatecznie i przedstawił obszerne motywy rozstrzygnięcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie doszło, zdaniem Sądu, do naruszenia przez organ art. 7, 8, 10 § 1, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem tylko takie naruszenie przepisów postępowania skutkuje w świetle art. 145 § 1 pkt c) ppsa uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom skarżącej Urząd Patentowy RP rozpatrując zgłoszenie [...] pod kątem spełnienia przesłanki stosowalności przedsięwziął wszystkie możliwe proceduralne czynności mające na celu wyczerpujące wyjaśnienia niniejszej sprawy. Organ, działając w oparciu o art. 49 ust. 2 pwp kilkakrotnie informował i obszernie wyjaśniał skarżącej swoje zastrzeżenia co do zgłoszenia, jednocześnie wyznaczając jej kolejne terminy do zajęcia stanowiska w sprawie. Za każdym razem skarżąca składała poprawioną wersję materiałów zgłoszeniowych, którą organ poddawał ponownej ocenie. Należy zgodzić się z Urzędem Patentowym RP, że skarżąca ostatecznie nie usunęła wykazywanych przez niego braków w zgłoszeniu, co doprowadziło go do słusznej konkluzji, że wobec niespełnienia przesłanki z art. 27 pwp patent na zgłoszone rozwiązanie nie może być udzielony. Szczegółowe uzasadnienie odnoście niejasnego i niejednoznacznego ujawnienia cech technicznych wynalazku zawiera uzasadnienie decyzji z dnia [...] grudnia 2015 roku, która następnie została utrzymana kolejną decyzją z dnia [...] maja 2017 roku. Sąd w całości zgodził się z poglądem organu, że przedstawione przez skarżącą rozwiązania nie jest zupełne albowiem nie pozwala na osiągnięcie rezultatu bez potrzeby dokonywania rozwiązań dodatkowych, przekraczających zwyczajne zabiegi adaptacyjne. Ustosunkowując się zaś do zarzutów skargi dotyczących nieprawidłowego uznania przez organ, iż zgłoszenie nie posiada wymaganego poziomu wynalazczego (art. 26 pwp). Sąd stwierdza, że rozważenia organu w tym zakresie powinny być poprzedzone badaniem, czy wynalazek spełnia przesłankę nowości, określoną w art. 25 pwp. Dopiero po pozytywnym ustaleniu, że zgłoszone rozwiązanie jest nowe zasadne jest badanie czy posiada ono wymagany przepisem art. 26 pwp poziom wynalazczy. Jednakże uchybienie organu w powyższym względzie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem należycie wykazane zostało, że wynalazek nie nadaje się do przemysłowego stosowania, co skutkowało zgodnym z prawem rozstrzygnięciem tj. odmową udzielenia patentu wobec niespełnienia wszystkich warunków patentowalności przewidzianych w art. 24 pwp. Z tych względów skoro zarzuty skargi okazały się uzasadnione Sąd na mocy art. 151 ppsa orzekł o jej oddaleniu.