II SA/Po 964/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; oddala skargę II SA/Po 964/15 Uzasadnienie Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. na podstawie art. 135k ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355) odmówił przyjęcia odwołania od Orzeczenia Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] lipca 2015 roku, wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko: sierż. szt. S.B. obwinionej o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 2 Ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 32 ust. 1 Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 roku w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym ze względu na to, że: odwołanie wniesione zostało po terminie W uzasadnieniu podano, że w związku ze złożeniem przez adwokata A. K. - obrońcę sierż. szt. S. B., odwołania od Orzeczenia Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji, do Wydziału Kadr i Szkolenia KWP z KPP, przekazane zostały akta postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko wymienionej policjantce wraz z jej aktami osobowymi oraz powyższym odwołaniem, celem rozpatrzenia go przez organ odwoławczy. W dniu [...] lipca 2015 roku, po dokonaniu oceny materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko wymienionej, Komendant Powiatowy Policji wydał Orzeczenie Nr [...] o ukaraniu sierż. szt. S. B. karą nagany. Powyższe orzeczenie doręczone zostało obwinionej w dniu 17.07.2015 r. Odbiór potwierdziła ona osobiście, podpisując się na ostatniej stronie decyzji - karta nr 90 akt postępowania dyscyplinarnego. Orzeczenie to za pośrednictwem Poczty Polskiej doręczone zostało także w dniu 21.07.2015 r. obrońcy S. B. - adwokatowi A. K. (Potwierdzenie odbioru, karta nr 92 akt postępowania dyscyplinarnego). W dniu 30.07.2015 r. do KPP wpłynęło adresowane do Komendanta Wojewódzkiego Policji, odwołanie z dnia 27.07.2015 r. od Orzeczenia Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji, sporządzone przez obrońcę policjantki. Odwołanie nadane zostało za pośrednictwem placówki Poczty Polskiej w dniu 28.07.2015 r. Pieczęć z powyższą datą widnieje na kopercie zawierającej korespondencję z odwołaniem. W tym miejscu zauważyć należy, iż zgodnie z art. 135k ust. 1 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 roku o Policji "Postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnict doręczenia orzeczenia". Z powyższego wynika, że ostatnim dniem na złożenie przez S. B. odwołania od Orzeczenia Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji był 24.07.2015 r. - piątek. Co prawda obrońcy S. B. powyższe orzeczenie doręczone zostało w dniu 21.07.2015 r., jednak jak wskazuje zapis art. 135f ust. 6 Ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 roku o Policji " Orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia. które nastąpiło wcześniej". Tak więc stwierdzić należy, że odwołanie od Orzeczenia Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. wniesione zostało po terminie określonym w art. 135k ust. 1 ustawy o Policji. Na powyższe postanowienie skargę do sądu złożyła za pośrednictwem fachowego pełnomocnika S. B. wnosząc o; przeprowadzenie dowodu z przesłuchania obwinionej na okoliczność : - treści pouczenia co do sposobu i terminu złożenia środka zaskarżenia jakie otrzymała obwiniona przy doręczeniu jej orzeczenia z dnia [...] lipca 2015 roku nr [...], przeprowadzenie dowodu z treści pouczenia zawartego w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] lipca 2015 roku jakie otrzymała S. B. na okoliczność w jaki sposób obwiniona została pouczona o terminie i sposobie złożenia odwołania od tego orzeczenia, zasądzenie na rzecz obwinionej kosztów postępowania skargowego w tym kosztów zastępstwa procesowego obwinionej według norm przepisanych Zaskarżanemu postanowieniu zarzucono: - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 9 kpa oraz art. 107 § 1 kpa poprzez brak należytego poinformowania obwinionej o sposobie, trybie i terminie złożenia odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] lipca 2015 roku wydanego w sprawie [...]. W uzasadnieniu przytoczono niesporne okoliczności stanu faktycznego oraz przytoczono za organem wskazane przepisy ustawy o policji i przyznano, że S. B. uchybiła terminowi do złożenia odwołania od orzeczenia nr [...] z dnia [...] lipca 2015 ale bez swojej winy. Przedmiotowe orzeczenie zostało doręczone obwinionej w dniu [...] lipca 2015 roku i zawierało jedynie pouczenie, iż obwinionemu przysługuje prawo wniesienia odwołania do Komendanta Wojewódzkiego Policji za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Orzeczenie z dnia [...] lipca 2015 roku nie zawierało pouczenia o treści art. 135 f ust 6 ustawy o policji, w szczególności, że w razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie , termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. W efekcie S. B mając ustanowionego obrońcę, przyjęła , iż odwołanie od orzeczenia nr [...]z dnia [...] lipca 2015 roku złoży jej obrońca , gdy zostanie mu ono doręczone. S. B. była przekonana, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania karnego. Jednocześnie S.B. nie poinformowała swego obrońcy o doręczeniu jej orzeczenia nr [...]. Wskazać należy, iż sposób pouczenia obwinionej pozostawał niezgodny z treścią art. 9 kpk, gdzie ustawodawca wskazał, iż organy prowadzące postępowanie a tym przypadku Komendant Powiatowy Policji mają czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (w istocie skarżący wskazał art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego). Natomiast z treści art. 107 § 1 kpa wynika, iż każda decyzja wydana w trybie administracyjnym powinna zwierać czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie. Orzeczenie nr [...] z dnia [...] lipca 2015 roku , które zostało doręczone obwinionej nie zawierało należytego pouczenia o trybie i terminie jego zaskarżania, w szczególności, iż organ wiedział, iż Pani S.B. ma ustanowionego obrońcę. Obrońca obwinionej dodaje, iż orzeczenie nr [...]z dnia [...] lipca 2015 roku odebrał w dniu 21 lipca 2015 roku i w terminie 7 dni złożył od niego odwołanie. Dodaje dalej , iż o tym, iż obwiniona odebrała orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] lipca 2015 roku w dniu 17 lipca 2015 roku, obrońca dowiedział się z postanowienia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, które obwinionej zostało doręczone w dniu 26 sierpnia 2015 roku. Wskazano także, że w powyższym okresie Pani S. B. była po zabiegu operacyjnym oczu i nie kontaktowała się ze swoim obrońcą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoja dotychczasową argumentacje . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia rozważenia prawidłowości rozstrzygnięcia Komendanta Wojewódzkiego Policji, który na podstawie art. 135k ust. 3 ustawy o Policji, odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. z uwagi na przyjęcie iż odwołanie zostało złożone po terminie. Rozpoznając przedmiotową sprawę w pierwszej kolejności wskazać należy, że w zgodnie z treścią art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnienia lub niewykonywaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie przepisów (art. 132 ust. 2 ustawy o Policji). Czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej (art. 132 ust. 4 ustawy o Policji). Postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza policji ma charakter postępowania represyjnego, przy czym należy zwrócić uwagę, że jest ono postępowaniem wewnętrznym, którego tok oraz uprawnienia stron zostały wskazane w rozdziale 10 ustawy o Policji. Jedynie, zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Podkreślić również należy, że postępowanie dyscyplinarne policjantów jest dwuinstancyjne - sprawy dyscyplinarne są rozpoznawane przez przełożonego dyscyplinarnego i wyższego przełożonego dyscyplinarnego. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia (art. 135k ust. 1 ustawy o Policji). Przepis art. 135f ust. 6 ustawy o Policji stanowi przy tym, że orzeczenia wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony, z zastrzeżeniem, że w razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Wniesienie odwołania po terminie skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania (art. 134k ust. 3 ustawy o Policji). W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji z dnia [...] lipca 2015 r. zostało doręczone tego samego dnia tj. 17 lipca 2015 r. obwinionej. Na oryginale orzeczenia widnieje podpis obwinionej z adnotacją " odebrałam dnia 17.07.2015 r. Na oryginale tegoż postanowienia widniej również pouczenie o treści. "Od niniejszego orzeczenia obwinionemu przysługuje prawo wniesienia odwołania do Komendanta Wojewódzkiego Policji za pośrednictwem Komendanta powiatowego Policji w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia "Poza sporem jest także, że obrońcy - adwokatowi A. K. orzeczenie doręczono pocztą w dniu 21 lipca 2015 r. Wniesione w dniu 28 lipca 2015 r. przez adwokata odwołanie zostało więc wniesione z naruszeniem terminu, o jakim mowa w art. 135k ust. 1 w związku z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji. W ocenie pełnomocnika skarżącej doszło do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w tym art. 9 kpa i art. 107 §1 kpa. Tak sformułowany zarzut nie jest trafny. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie I OSK 2266/13 Sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą indywidualną, rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Zarówno zatem z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną w ustawie o Policji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2006 r., I OSK 472/06, LEX nr 290653). Podobnie w wyroku z dnia 31 stycznia 2013r. I OSK 1155/12 LEX nr 1298297, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta nie jest sprawą administracyjną załatwianą w formie decyzji administracyjnej. Z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego jak i zawartą w ustawie z 1990 r. o Policji regulację szczególną - art. 135p, do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów Kpa. Sformułowany w skardze wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania obwinionej na okoliczność treści pouczenia co do sposobu i terminu wniesienia odwołania jest nietrafny ponieważ w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd zgodnie z art. 106 §3 p.p.s.a może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Natomiast sąd administracyjny nie może nigdy prowadzić dowodu z przesłuchania świadków. Sposób pouczenia obwinionej o przysługujących jej środkach odwołania nie budzi żadnych wątpliwości i wynika z treści widniejącego pouczenia na odebranym orzeczeniu. W tym miejscu należałoby jeszcze wskazać, że pouczenie jest zgodne z załącznikiem nr 33 do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13.02.2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów W przedmiotowej sprawie rozważania wymagało, czy przepis art. 135f ust. 6 ustawy o Policji stanowi uregulowanie uniemożliwiające skuteczne wniesienia odwołania. Ustawodawca zdecydował się bowiem zmodyfikować ogólne zasady wnoszenia odwołania określone w przepisach postępowania administracyjnego wskazując, że w razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Treść powołanego powyżej przepisu wskazuje na konieczność ścisłego współdziałania pomiędzy obwinionym, a jego obrońcą. Mieć jednakże należy na względzie, że na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek pouczenia zarówno obwinionego, jak i jego pełnomocnika, co do trybu wniesienia odwołania. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wywiązał się z powyższego obowiązku, pouczając obwinionego o terminie wniesienia odwołania i to zgodnie z obowiązującym w tym zakresie przepisem rozporządzenia. Nie należy również zapominać, że pełnomocnikiem (obrońcą) w postępowaniu dyscyplinarnym może być wyłącznie policjant, adwokat lub radca prawny. Są to więc osoby posiadające szczególną wiedzę na temat zasad i trybu postępowania dyscyplinarnego. Tym samym, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, aby konieczność współdziałania obwinionego z obrońcą mogła być postrzegana, jako przesłanka uniemożliwiająca wniesienie środka odwoławczego, w szczególności, że profesjonalny pełnomocnik powinien być świadomy konieczności współdziałania ze swoim mocodawcą. Stąd też spełnienie wymogu formalnego, jakim jest wniesienie odwołania w terminie liczonym od dnia pierwszego doręczenia orzeczenie dyscyplinarnego, nie może być postrzegane w kategoriach warunku całkowicie zamykającego drogę do wniesienia odwołania. Co więcej podkreślenia wymaga, że przyjęte rozwiązanie służy przyśpieszeniu postępowania dyscyplinarnego, dopingując strony do szybkiego podejmowania czynności w sprawie. Rozwiązanie powyższe, z uwagi na szczególną wagę postępowania w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza Policji, znajduje swoje oparcie w interesie społecznym. Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że przepis art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, w zakresie w jakim nakłada na obwinionego i jego obrońcę obowiązek współdziałania przy wnoszeniu środka odwoławczego nie narusza konstytucyjnej zasady dostępu do środka odwoławczego. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał, że zarzuty są nieuzasadnione i skargę oddalił.