II SA/Sz 92/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Szczecin - Niebuszewo w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...] Wnioskiem z dnia [...] r. Z. C. zwróciła się o przyznanie świadczenia wychowawczego na pięcioro swoich dzieci. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 1 ust. 2 i 3, art. 4, art. 5 oraz art. 2 pkt 11 w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia [...] r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195 ze zm.), Prezydent Miasta S. odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz dzieci wnioskodawczyni: A. C. w okresie od 1 maja 2017 r. do 30 września 2017 r., M. C. w okresie od 1 maja 2017 r. do 30 września 2017 r., A. C. w okresie od 1 maja 2017 r. do 30 września 2017 r., A. C. w okresie od 1 maja 2017 r. do 30 września 2017 r., M. C. w okresie od 1 maja 2017 r. do 30 września 2017 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji przyjął, że podstawę odmowy stanowiło niespełnienie przesłanki wynikającej z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, bowiem z akt sprawy nie wynika, aby wnioskodawczyni posiadała prawo dostępu do polskiego rynku pracy. Kwestionując wskazaną decyzję odwołanie od niej złożyła Z. C., w którym podniosła, że od dnia [...] r. po raz kolejny została jej przyznana ochrona uzupełniająca. Rozpoznając złożone odwołanie, decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 2 pkt 2, art. 4 i 14, art. 4 ust. 2 i 3, art. 5 ust. 3, art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji oraz przyznało świadczenie wychowawcze na dzieci: A. C. w okresie od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie, M. C. w okresie od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie, A. C. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, A. C. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, M. C. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu Kolegium ustaliło, że w dniu złożenia wniosku (22 maja 2016 r.) wnioskodawczyni oraz jej dzieci posiadali status ochrony uzupełniającej, jak również karty pobytu ważne do dnia [...] r. W toku postępowania odwoławczego strona dostarczyła nowe karty pobytu, ważne do dnia [...] r. (karta pobytu M. C. ważna od 18 kwietnia 2016 r. do 18 kwietnia 2018 r.), w których ojciec dzieci A. C. (nr [...]) oraz matka Z. C. (nr karty [...]) posiadają adnotację "dostęp do rynku pracy". Ponadto Kolegium ustaliło, że dochód na osobę w rodzinie strony nie przekroczył kwoty [...]zł. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji podniósł, że z literalnego brzmienia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wynika wprost, iż adnotacja "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu jest ustawowym warunkiem uzyskania przez cudzoziemca świadczenia wychowawczego. Jednocześnie organ podzielił stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w wyroku z dnia 1 marca 2017 r. w sprawie II SA/Sz 90/17, zgodnie z którym przy wykładni powyższego przepisu nie sposób pominąć art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz art. 87 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z analizy powołanych przepisów wynika zatem, że skoro cudzoziemcowi przysługuje z mocy prawa uprawnienie do wykonywania pracy w Polsce, to adnotacja na karcie pobytu jako potwierdzająca to uprawnienie, ma charakter jedynie informacyjny. Wobec powyższego Kolegium przyjęło, że umieszczenie w art. 1 ust. 2 pkt 2d ww. ustawy warunku posiadania na karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy" nie stanowi warunku materialnoprawnego, zatem cudzoziemiec mający na mocy wydanej decyzji zezwolenie na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, legitymujący się kartą pobytu, na której nie zawarto adnotacji "dostęp do rynku pracy" jest uprawniony do świadczenia wychowawczego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. złożył Prokurator Rejonowy S. – N. w S. wnosząc, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji Prokurator zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, w tym art. 18 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez jego błędną interpretację i przyznanie stronie świadczenia wychowawczego na rzecz dzieci wnioskodawczyni w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., zaś na rzecz A. C. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r., pomimo że strona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia w dniu 22 maja 2017 r., a ponadto zarzucił naruszenie przepisu art. 5 ust. 3 ww. ustawy poprzez jego błędną interpretację i nieprzyznanie stronie świadczenia wychowawczego na rzecz jej pierwszego dziecka – A. C. w okresie od 1 maja 2017 r. do 30 września 2017 r., pomimo że w niniejszej sprawie dochód rodziny wnioskodawczyni nie przekracza kryterium dochodowego. Prokurator zwrócił uwagę, że Kolegium błędnie określiło datę, w której Z. C. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego wskazując dzień 22 maja 2016 r., podczas gdy z wniosku wynika, że został on złożony dnia 22 maja 2017 r., a w konsekwencji błędnie przyznało świadczenie wychowawcze od dnia 1 kwietnia 2016 r. Mając na uwadze treść art. 18 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zgodnie z którym świadczenie wychowawcze ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, zdaniem Prokuratora, w przedmiotowej sprawie świadczenie wychowawcze na rzecz dzieci wnioskodawczyni należało ustalić od dnia 1 maja 2017 r. do 30 września 2017 r. W ocenie strony skarżącej, Kolegium nie uzasadniło, z jakiego powodu świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko wnioskodawczyni – A. C. przyznało jedynie do dnia [...] r. Zdaniem Prokuratora, zaskarżona decyzja dodatkowo narusza art. 5 ust. 3 ustawy prawo o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez jego błędną interpretację i nieprzyznanie stronie świadczenia na rzecz jej pierwszego dziecka A. C. w okresie od 1 maja 2017 r. do 30 września 2017 r., pomimo że dochód w rodzinie wnioskodawczyni nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania świadczenia na rzecz pierwszego dziecka. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Wniesiona skarga okazała się zasadna. W rozpoznawanej sprawie Prokurator Rejonowy S. – [...], nie kwestionując co do zasady prawa Z. C. do świadczenia wychowawczego dla pięciorga jej dzieci, podważył legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z dnia [...] r., nr [...] ze względu na to, że organ odwoławczy uchylając decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. odmawiającą przyznania prawa do świadczenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przyznał to świadczenie w sposób nieprawidłowy. Mianowicie, pomimo złożenia przez zainteresowaną wniosku w dniu 22 maja 2017 r., przyznał dla czworga dzieci (M., A., A. i M.) świadczenie od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r., natomiast dla A. od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2016 r. Nie budzi wątpliwości Sądu, że Z. C., matka pięciorga dzieci w wieku od 3 do 13 lat, posiadała legitymację podmiotową do ubiegania się o przyznanie świadczenia wychowawczego na podstawie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195), zwanej dalej ustawą "o pomocy państwa [...]". Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d powołanej ustawy, prawo do świadczenia przysługuje posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców udzielił A. C., jego żonie Z. oraz ich dzieciom ochrony uzupełniającej. Rodzinie wydano karty pobytu. Decyzja w przedmiocie ochrony uzupełniającej była wydawana ponownie, a skarżącej i jej rodzinie wydano karty pobytu z zakreślonym terminem ważności. Jakkolwiek w dacie składania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, tj. 22 maja 2017 r. Z. C. nie posiadała na karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy", to jednak z art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wprost wynika, że cudzoziemiec objęty ochroną uzupełniającą jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 1) lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (ust. 2), i z tego powodu adnotacja "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu jest jedynie adnotacją potwierdzającą to uprawnienie i ma wyłącznie charakter informacyjny. Nie może zatem przesądzać o braku prawa do świadczenia wychowawczego wobec osób, które spełniają przesłanki ustawowe tylko z tego powodu, że uprawnienie w postaci dostępu do rynku pracy nie zostało przez uprawniony organ ujawnione na karcie pobytu. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie jest jednolite i utrwalone. Kolegium prawa wnioskodawczyni do świadczenia z tego powodu nie zakwestionowało a nadto, w uzasadnieniu decyzji wskazało, że rodzice dzieci, których wniosek dotyczy przedłożyli nowe karty pobytu, ważne do dnia 1 września 2019 r., zawierające adnotację "dostęp do rynku pracy". Wadliwie jednak organ ustalił okresy, na które świadczenie wychowawcze wnioskodawczyni przysługiwało. W myśl art. 13 ustawy o pomocy państwa [...],ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następują odpowiednio na wniosek matki, ojca, opiekuna faktycznego dziecka albo opiekuna prawnego dziecka (ust. 1). Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze (ust. 2). Przepis art. 18 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego. Ust. 2 stanowi z kolei, że prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1, nie wcześniej niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką lub przysposobienia dziecka. Zważywszy na to, że Z. C. złożyła wniosek 22 maja 2017 r., to przyznanie świadczenia dla pięciorga jej dzieci organ winien rozważyć od dnia 1 maja 2017 r. do 30 września 2017 r., natomiast na następny okres świadczeniowy - po złożeniu nowego wniosku rozpoznanego w odrębnym postępowaniu. Jakkolwiek z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskodawczyni przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego dla pięciorga jej dzieci, to jednak Kolegium dla A. C. przyznało świadczenie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r. nie wyjaśniając, z jakiego powodu świadczenie wychowawcze dla tej osoby zostało przyznane na krótszy okres. Przyczyny tak ustalonego prawa do świadczenia nie wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w oparciu o który organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję, a wręcz przeciwnie okres, na który należałoby przyznać świadczenie jest tożsamy z tym, który dotyczy rodzeństwa Aminy uwzględniając datę początkową wynikającą ze złożenia wniosku w dniu 22 maja 2017 r. Podsumowując stwierdzić należało z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonej decyzji, że jakkolwiek Prokurator wnosił jedynie o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przyznania prawa do świadczenia w okresie, za który świadczenie to nie przysługiwało (od 1 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r.), to jednak wobec konieczności wyjaśnienia sytuacji prawnej A. C., Sąd - nie związany żądaniem skargi, uznał za zasadne uchylenie decyzji organów obu instancji: Kolegium, albowiem zawierało wady, których nie można było usunąć uchylając decyzję z dnia [...] r. w części oraz organu I instancji z dnia [...] r., albowiem jest to decyzja nieprawidłowa wobec ustalenia, że Z. C. mogła skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż od 1 maja 2017 r. Z. C. nabyła prawo do świadczenia wychowawczego dla pięciorga jej dzieci. Należy jednak wyjaśnić ponownie rozpoznając sprawę, czy w odniesieniu do A. C. od dnia 1 maja 2017 r. do końca okresu zasiłkowego czyli do 30 września 2017 r. nie zaistniały przeszkody uniemożliwiające uwzględnienie wniosku co do tego dziecka. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.