IV SA/Wa 2775/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-23

Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Łukasz Krzycki, Jarosław Łuczaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod inwestycję drogową powinno obejmować wartość zjazdu i reklamy trwale związanych z gruntem, mimo że zarządca drogi ma obowiązek budowy lub przebudowy zjazdów, a reklama może nie być uznana za obiekt trwale związany z gruntem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że obowiązek zarządcy drogi dotyczący budowy zjazdów nie wpływa na wysokość odszkodowania za nieruchomość przejętą pod inwestycję drogową. Ponadto, sąd uznał, że reklama o konstrukcji stalowej, zgodnie z opinią rzeczoznawcy majątkowego, była trwale związana z gruntem i stanowiła część nieruchomości podlegającą wycenie odszkodowania.
Stan faktyczny
Województwo wniosło skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która uchyliła część decyzji Wojewody o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przejętą pod rozbudowę drogi wojewódzkiej. Skarżące Województwo kwestionowało uwzględnienie w odszkodowaniu wartości zjazdu i reklamy, argumentując, że zarządca drogi ma obowiązek budowy zjazdów, a reklama nie była trwale związana z gruntem. Wojewoda ustalił odszkodowanie za grunt oraz naniesienia budowlane, a Minister utrzymał w mocy decyzję Wojewody w pozostałej części, zobowiązując Zarząd Województwa do wypłaty odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Województwa [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę. Województwo [...] wniosło skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], uchylającą punkt 3. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...] i zobowiązującą Zarząd Województwa [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji przez Ministra oraz utrzymującą w mocy w pozostałej części ww. decyzję Wojewody. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] oraz decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] - o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nieruchomość położona w gminie [...], obręb [...] [...], oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni 0,1802 ha, została przeznaczona pod przebudowę i rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...]-[...]-[...]-[...]na odcinku od km 41+272 do km 52+714 (rzeczywisty kilometraż: od km 41+178 do km 51+599) na terenie gmin [...] i [...], powiatów [...] i [...], województwa [...] (odc. [...]). Z dniem, gdy ww. decyzja Wojewody [...] stała się ostateczna, tj. z dniem [...] listopada 2016 r., przedmiotowa działka będąca własnością [...] oraz [...] przeszła na własność Województwa [...]. Decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], Wojewoda [...] orzekł w punkcie 1. o ustaleniu odszkodowania w wysokości 261.455 zł, w tym w wysokości 196.091,25 zł na rzecz [...] za udział wynoszący 3/4 części oraz w wysokości 65.363,75 zł na rzecz [...] za udział wynoszący 1/4 części - w prawie własności nieruchomości przejętej z mocy prawa na rzecz Województwa [...], w punkcie 2. orzekł o odmowie powiększenia kwoty odszkodowania określonej w punkcie 1. decyzji o 5% wartości nieruchomości, z powodu niewydania nieruchomości zarządcy drogi w terminie uprawniającym do powiększenia odszkodowania oraz w punkcie 3. zobowiązał Zarząd Województwa [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury i Budownictwa złożył Zarząd Województwa [...], zarzucając nieprawidłowe ustalenie odszkodowania, poprzez uwzględnienie w kwocie odszkodowania wartości naniesień budowlanych w postaci banneru reklamowego i zjazdu z drogi na nieruchomość, który stanowi część pasa drogowego. Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy Minister Infrastruktury i Budownictwa stwierdził, że zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031 ze zm.), nieruchomości, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym przez wojewodę w odrębnej decyzji, o której mowa w art. 18. W trakcie postępowania Wojewoda [...] ustalił, że dla przedmiotowej nieruchomości Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...]. W jej dziale II jako współwłaściciele wpisani są [...] w udziale wynoszącym 3/4 części i [...] w udziale wynoszącym 1/4 części. Stosownie do art. 18 ust. 1 ww. ustawy, wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o drogi zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. W myśl art. 134 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.), podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości. Natomiast jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] nieruchomości położonej w gminie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,1802 ha, stanowi operat szacunkowy z dnia [...] lipca 2016 r., sporządzony na zlecenie Wojewody [...] przez rzeczoznawcę majątkowego [...](uprawnienia nr [...]), która w dniu 28 lipca 2017 r. potwierdziła jego aktualność. Operat szacunkowy jest jednym z dowodów w sprawie i tak jak każdy inny dowód, podlega ocenie przez organ administracji, stosownie do art. 77 kpa. W szczególności na podstawie art. 80 kpa, rozpoznając sprawę organ administracji ma prawo i obowiązek ocenić dowodową wartość złożonego operatu szacunkowego, zbadać czy przedłożona mu opinia jest zupełna, logiczna i wiarygodna. Złożony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy winien spełniać nie tylko formalne wymogi takiego dokumentu określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami i przepisach rangi wykonawczej, ale musi też opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanych nieruchomości. Opisując stan nieruchomości autorka operatu wskazała, że w bezpośrednim sąsiedztwie wycenianej nieruchomości znajduje się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna oraz tereny niezabudowane w tym rolne, zadrzewione i zakrzewione. Na działce nr [...] stwierdzono następujące składniki budowlane podlegające wycenie: ogrodzenie z prętów stalowych na słupkach stalowych w cokole betonowym długości 17 m, ogrodzenie z prefabrykowanych elementów żelbetowych długości 9 m, ogrodzenie ze słupków z prefabrykowanych elementów żelbetowych, przęsła stalowe, cokół częściowo betonowy i częściowo z prefabrykatów z bramą przesuwną z prętów stalowych długości 57 m oraz teren utwardzony kostką betonową o powierzchni ok. 66 m2. Autorka operatu ustaliła, że na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy w [...] z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...], przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie oznaczonym symbolem C U11 o podstawowym przeznaczeniu pod usługi różne. W związku z koniecznością realizacji "zasady korzyści" wprowadzonej do porządku prawnego przez ustawodawcę w art. 134 ust. 3 i 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w ramach wyceny dokonano analizy dwóch segmentów rynku nieruchomości - rynku nieruchomości przeznaczonych na cele usługowe oraz rynku nieruchomości drogowych. Do wyceny gruntu przedmiotowej nieruchomości wybrano podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Biegła ustaliła, że ceny nieruchomości drogowych z terenów gmin [...], [...], [...], [...], [...] i [...] kształtują się na poziomie od 40 zł/m2 do 98,53 zł/m2, gdzie średnia cena wyniosła 65,17 zł/m2. Badając rynek nieruchomości mieszkaniowo-usługowych ustalono, że ceny nieruchomości z terenów gminy [...], kształtują się na poziomie od 50 zł/m2 do 130 zł/m2, gdzie średnia cena wyniosła 76,78 zł/m2. Na podstawie dokonanej analizy ww. rynków transakcyjnych biegła wskazała, że zasadne jest dokonanie określenia wartości nieruchomości dla celów wywłaszczenia według aktualnego przeznaczenia, tj. na podstawie cen transakcyjnych gruntów inwestycyjnych. Do wyceny działki nr [...] przyjęto następujące cechy rynkowe, które mają najbardziej istotny wpływ na kształtowanie się ceny: lokalizacja, dostęp do drogi - waga 30%, możliwości inwestycyjne - waga 30%, sąsiedztwo, otoczenie - waga 15%, parametry działki - waga 15%, infrastruktura techniczna - waga 10%. Dokonano również charakterystyki przyjętych cech rynkowych. Z przyjętego zbioru wybrano nieruchomość o cenie minimalnej i maksymalnej oraz dokonano ich szczegółowej charakterystyki. Wartość gruntu działki nr [...] z uwzględnieniem cech rynkowych oszacowano na kwotę 216.240,00 zł. Z uwagi na znajdujące się na działce składniki budowlane w postaci ogrodzeń, bramy, reklamy oraz utwardzenia terenu, dokonano oszacowania wartości odtworzeniowej na podstawie publikacji "Scalone normatywy do wycen budynków i budowli nr 113 według cen III kw. 2015 r., Wacetob Sp. z o.o." oraz "Seckocenbud Biuletyn cen obiektów budowlanych BCO zeszyt nr 33/2015 według cen II kw. 2015 r.". Wartość składników budowlanych oszacowano na kwotę 45.215,00 zł. Aby dokonać oceny ww. dowodu o wartości nieruchomości należy mieć na uwadze przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Zgodnie z treścią jego § 36 ust. 1, wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, określa się przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie uwzględnia się nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji. Ocena ww. operatu szacunkowego w konfrontacji z brzmieniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. pozwala stwierdzić, że sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania operat szacunkowy nie zawiera nieprawidłowości, które uniemożliwiałyby dalsze jego wykorzystywanie dla celu ustalenia odszkodowania. W związku z faktem, iż przedmiotowa nieruchomość zgodnie z planem miejscowym była przeznaczona pod tereny usługowe, do porównania prawidłowo przyjęto transakcje nieruchomościami przeznaczonymi pod usługi z uwagi na korzystniejsze ceny transakcyjne. Tym samym sporządzony operat szacunkowy wypełnia dyspozycję przepisu § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w związku z art. 134 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem może stanowić podstawę ustalenia wysokości odszkodowania w niniejszej sprawie. W odniesieniu do podniesionej w odwołaniu kwestii dotyczącej odszkodowania za znajdujące się na działce naniesienia budowlane, stanowiące zjazd do drogi i reklamę wskazano, iż przez stan nieruchomości należy rozumieć zarówno stan prawny, tj. rodzaj prawa przysługującego do nieruchomości i jego obciążenia, jak również stan faktyczny, w jakim znajduje się przejęta nieruchomość, a więc m.in. jej położenie, rodzaj użytków oraz sposób zagospodarowania nieruchomości, zabudowania i naniesienia oraz ich funkcje użytkowe. Okoliczności przesądzające o stanie nieruchomości powinny być ujmowane szeroko ze względu na konieczność uwzględnienia wszystkiego, co pozwoli na ustalenie słusznego odszkodowania. Pojęcie odszkodowania w rozumieniu przepisów dotyczących przejęcia nieruchomości wiąże się ściśle z utratą lub ograniczeniem prawa rzeczowego do nieruchomości, natomiast sposób ustalenia wysokości odszkodowania określony w tych normach uzasadnia stwierdzenie, że w odszkodowaniu za wywłaszczenie nieruchomości zawiera się element utraty wartości gruntu i jego części składowych, czyli damnum emergens. Natomiast zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego, nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Części powierzchni ziemskiej (grunty) stanowiące odrębny przedmiot własności są z natury swej nieruchomościami (gruntowymi), a budynki, ich części i inne urządzenia trwale z gruntem połączone są częścią składową nieruchomości (gruntowej), zgodnie z zasadą superficies solo cedit. Ponadto w myśl art. 191 kc, własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową. Na skutek połączenia (akcesji) rzeczy ruchomej z nieruchomością w sposób trwały, rzecz ruchoma staje się częścią składową nieruchomości i nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych (art. 47 § 1 kc). Zatem dotychczasowy właściciel rzeczy ruchomej traci jej własność, a własność nieruchomości rozciąga się na połączoną z nią rzecz ruchomą. Zasada ta dotyczy zarówno połączenia rzeczy ruchomej z nieruchomością gruntową jak i budynkową. Skutek przewidziany w komentowanym przepisie następuje niezależnie od tego, jaka jest wartość rzeczy połączonej, kto dokonał połączenia (właściciel nieruchomości czy rzeczy ruchomej, czy też osoba trzecia), czy połączenie zostało dokonane w dobrej czy w złej wierze, czy jest rezultatem działania człowieka, czy sił przyrody. W związku z powyższym obowiązujące przepisy przewidują ustalenie w drodze decyzji odszkodowania odpowiadającego wartości odjętego prawa własności. Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. wyraźnie wskazuje, iż odszkodowanie należy się za nieruchomość rozumianą jako grunt wraz z jego częściami składowymi. W tym więc zakresie rzeczoznawca majątkowy prawidłowo oszacowała wartość naniesień budowlanych w postaci zjazdu z drogi i reklamy, zaś organ wojewódzki prawidłowo orzekł w tym zakresie o przyznaniu odszkodowania za ten składnik budowlany. Z uwagi na fakt, iż decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił w części decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i orzekł co do istoty, należało uchylić zaskarżoną decyzję w punkcie 3. i orzec o zobowiązaniu Zarządu Województwa [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia wydania niniejszej decyzji. Z uwagi na powyższe organ II instancji orzekł jak w sentencji. Z decyzją tą nie zgodziło się Województwo [...], zaskarżając ją w części zobowiązującej do zapłaty odszkodowania za wartość zjazdu i reklamy w wysokości 10.244 zł i zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 4 pkt 8 w związku z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w związku z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 80, poz. 721 ze zm.) oraz art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ustalenie odszkodowania oczywiście niesłusznego i uznanie, że w wysokości odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną należy uwzględniać wartość istniejącego zjazdu do nieruchomości położonej przy drodze publicznej, gdy w przypadku rozbudowy lub budowy drogi publicznej obowiązek odbudowy lub budowy zjazdu istniejącego należy do zarządcy drogi, tj. tego samego podmiotu, który jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania za zjazd jako część nieruchomości zajętej pod drogę; - art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez wycenienie reklamy i uznanie, że jest ona obiektem trwale związanym z gruntem. Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie w części zaskarżonej decyzji, względnie stwierdzenie jej nieważności jako obarczonej wadą nieważności oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "ppsa"), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym, w myśl art. 134 ppsa, sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw i w całości należało podzielić ustalenia dokonane przez organy obu instancji, w związku z czym nie ma potrzeby powtarzania wywodów przedstawionych w uzasadnieniach decyzji zapadłych w niniejszej sprawie, gdyż Sąd uznał je za własne. Strona skarżąca ograniczyła się do kwestionowania dwóch składników odszkodowania ustalonego za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości, tj. wartości zjazdu (utwardzenia terenu kostką betonową) i reklamy o konstrukcji stalowej, które zostały oszacowane na łączną kwotę 10.244 zł (zjazd – 8.298 zł, reklama – 1.946 zł), przy czym u podstaw stanowiska strony w stosunku do każdego z tych składników legły inne przyczyny. W odniesieniu do zjazdu skarżący podniósł, że budowa takiego obiektu odbywa się na koszt inwestora, a nie właściciela i w związku z tym, że obiekt ten został wyceniony w wartości odszkodowania, to jest ono niesłuszne, gdyż powoduje uzyskanie przez dotychczasowego właściciela środków finansowych, a jednocześnie nowy właściciel (inwestor) ma obowiązek ponownego poniesienia kosztów z tytułu odbudowania zjazdu. Z kolei co do reklamy strona zarzuciła, że nie każdy taki obiekt należy uznać za trwale związany z gruntem w dniu wydania decyzji ZRID, a organ bezkrytycznie uznał, że samo stwierdzenie istnienia na gruncie reklamy przesądza o jego stałej i nierozerwalnej akcesji, zaś jak wynika z ustaleń reklama stalowa nie stanowiła obiektu trwale związanego z gruntem. Odnosząc się do obu powyższych kwestii wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.), wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości, wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Podkreślić przy tym należy, że w odniesieniu do stanu nieruchomości chodzi o stan faktyczny, tj. istniejący w chwili ustalania odszkodowania. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporny jest fakt istnienia na przedmiotowej nieruchomości zarówno utwardzenia kostką betonową terenu określonej powierzchni, jak i obiektu inżynieryjnego w postaci reklamy o konstrukcji stalowej. W ocenie Sądu, wynikający z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.) i ciążący na zarządcy drogi obowiązek budowy lub przebudowy zjazdów dotychczas istniejących (w przypadku budowy lub przebudowy drogi) nie ma żadnego wpływu na wysokość odszkodowania ustalanego w oparciu o art. 12 ust. 4a ustawy z dnia z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1496 ze zm.) i na podstawie art. 18 tej ustawy. Obydwie powołane ustawy zawierają normy, które samoistnie regulują poruszane w nich kwestie, nie wykluczając się wzajemnie. Oceniając zaistniałą w sprawie sytuację z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy skonstatować więc należy, że gdyby jego wolą było inne rozwiązanie, to z pewnością dałby temu wyraz w postaci swoistej alternatywy lub rozłączności tych przepisów. Z kolei odnośnie obiektu inżynieryjnego w postaci reklamy o konstrukcji stalowej zauważyć należy, że jego charakter został określony przez biegłą, będącą rzeczoznawcą majątkowym. Przed sporządzeniem operatu szacunkowego dokonała ona oględzin przedmiotowej nieruchomości i na tej podstawie uznała ten obiekt za trwale związany z gruntem. Zaznaczyć przy tym trzeba, że wbrew aktualnym twierdzeniom strony skarżącej – z żadnego z dowodów przeprowadzonych w sprawie nie wynika okoliczność przeciwna. Nawet w swej skardze Województwo [...] nie przedstawiło w tym względzie żadnego dowodu. Stąd też przyjąć należy, że tak postawiony zarzut stanowi jedynie dowolną polemikę strony z prawidłowymi ustaleniami biegłej. Na marginesie zauważyć należy, że w toku postępowania przed organem I instancji strona skarżąca w ogóle nie kwestionowała sporządzonego operatu szacunkowego. Z kolei poza przedstawionymi wyżej okolicznościami Sąd nie dopatrzył się żadnych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ppsa, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło