II SA/Kr 1272/17
WyrokWSA w Krakowie2018-02-23
Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Mirosław Bator, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o wysokości 6,2 m, wzniesiony na terenie lasów, może zostać uznany za obiekt małej architektury lub element ścieżki dydaktycznej w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co mogłoby stanowić podstawę do jego legalizacji pomimo braku pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Obiekt budowlany o wysokości 6,2 m nie może być uznany za obiekt małej architektury ani element ścieżki dydaktycznej w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nawet przy liberalnej wykładni przepisów. Brak zgodności z podstawowym przeznaczeniem terenu (lasy) oraz niemożność zakwalifikowania go do przeznaczenia uzupełniającego, w tym obiektów małej architektury czy ścieżek dydaktycznych, skutkuje brakiem możliwości legalizacji samowoli budowlanej i nakazem rozbiórki.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego (Bramy [...]) wzniesionego w 2013 r. bez pozwolenia na budowę i niezgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący P. N. twierdził, że obiekt jest zgodny z przeznaczeniem uzupełniającym planu (obiekt małej architektury, ścieżka dydaktyczna) i kwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych oraz krąg stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Krystyna Daniel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2018 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 18 lipca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. B. decyzją z dnia 8 lipca 2016 r. znak: [...] nr [...] nakazał Ks. P. N. dokonać rozbiórki obiektu budowlanego p.n. "[...]" położonego na działce nr ewid.[...] w G., wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowe oraz niezgodnie z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego dla obszaru obejmującego wieś G..
Po rozpoznaniu odwołania P. N. wniesionego od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 18 lipca 2017 r., nr [...], znak [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że 9 listopada 2015 r. przeprowadzona została kontrola na działce nr [...] w G., w jej toku ustalono, że na w/w działce znajduje się obiekt w postaci budowli stanowiącej dwa filary murowane z kamienia osadzone na fundamencie betonowym, których konstrukcja została usztywniona sklepieniem łukowym, nad którym wykonano otwór w kształcie łuku (wycinka koła). Sklepienia łukowe zostały przekryte dachówką ceramiczną natomiast filary stanowiące główną konstrukcję nośną zostały wzniesione ponad sklepienie łukowe przybierając kształt kapliczki przekrytej dachówką ceramiczną z zamieszonym na niej krzyżem. Obiekt posiada wymiary zewnętrzne 4,8 m x 0,8 m i wysokości 6,2 m. Budowla posiada zamieszczony napis [...]. W obiekcie zainstalowana jest instalacja elektryczna, obiekt w świetle przejścia posiada wymiary 2,20 mx 3,15 m. Obecny podczas kontroli inwestor oświadczył, że przedmiotowy obiekt budowlany wykonał w 2013 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę.
MWINB po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania ustalonego przez organ I instancji uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym. Za strony postępowania uznani zostali władający działką nr [...] w G. oraz inwestor budowy przedmiotowego obiektu budowlanego Ks. P. N.. Przedmiotowa działka znajduje się w posiadaniu samoistnym, prawo to ma charakter osobisty i nie może przejść na inną osobę. Dlatego też PINB odstąpił od poszukiwania następców prawnych zmarłych posiadaczy. Dla przedmiotowej działki nie jest prowadzona księga wieczysta, a jej stan prawny nie jest uregulowany w sposób prawidłowy.
PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie w stanie faktycznym niniejszej sprawy miała miejsce budowa obiektu budowlanego Bramy [...] na działce nr ewid.[...] w G.. MWINB zakwalifikował przedmiot postępowania jako budowlę (art. 3 ust. 3 u.p.b.), której wzniesienie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016 r. póz. 2255) w sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym mniejszą ustawą, oraz art. 35 w/w o treści ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Dlatego też w sprawie zastosowanie będą miały przepisy w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. - odmiennym niż w czasie orzekania przez PINB.
Dalej przytoczono art. 48 ustawy Prawo budowlane podkreślając, że organ nadzoru budowlanego jest władny do wszczęcia procedury legalizacyjnej dopiero w przypadku ustalenia, że zrealizowany obiekt jest zgodny z przepisami, regulującymi kwestie zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami odrębnymi, w tym przepisami techniczno-budowlanymi.
W tej sprawie nie zaistniały przesłanki pozwalające na wszczęcie procedury legalizacyjnej. Dla tego terenu obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego, zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w M. P. z dnia 17 grudnia 2014 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]). Działka nr [...] w G. (na której zlokalizowania jest Brama [...]) znajduje się na terenie oznaczonym symbolem ZL - tereny lasów, niewielka część działki leży w liniach rozgraniczających drogę o symbolu 69KDW przeznaczonej na drogi wewnętrzne. Zgodnie z treścią § 22 planu zagospodarowania przestrzennego jako przeznaczenie podstawowe tych terenów ustala się tereny lasów oraz z podstawowym przeznaczeniem pod lasy. W celu ochrony tych terenów wprowadza się zakaz realizacji nowej zabudowy za wyjątkiem obiektów i urządzeń służących bezpośrednio działalności leśnej. Jako przeznaczenie uzupełniające dopuszcza się realizację ścieżek rowerowych i ciągów pieszych po istniejących traktach, ogólnodostępnych urządzeń turystyki, sportu i rekreacji tj. szlaków turystycznych, ścieżek zdrowia, tras biegowych w tym do narciarstwa biegowego, tras dojazdy konnej, ścieżek dydaktycznych i przyrodniczych, oraz obiektów małej architektury. Obiekty takie mają być dostosowane do charakteru i wymogów przeznaczenia podstawowego, z zachowaniem przepisów odrębnych. Ponadto w jednostce strukturalnej KDW dopuszczona jest lokalizacja dróg i urządzeń obsługi komunikacji.
W ocenie MWINB przedmiotowy obiekt nie spełnia podstawowego przeznaczenia, gdyż nie jest obiektem służącym działalności leśnej. Nie można uznać, że zalicza się do którejś z kategorii obiektów przeznaczenia uzupełniającego, jak ścieżki rowerowe czy piesze, nie można go również uznać za obiekt małej architektury czy ścieżkę dydaktyczną czy przyrodniczą. Organ nadzoru budowlanego, z uwagi na to że brak jest jakichkolwiek możliwości prowadzenia procedury legalizacyjnej prawidłowo odstąpił od badania zgodności przedmiotowego obiektu z przepisami odrębnymi, w tym techniczno-budowlanymi. Wobec niemożliwości wszczęcia procedury legalizacyjnej prawidłowo nakazano rozbiórkę obiektu budowlanego.
Zarzuty odwołania uznano za nieuzasadnione. PINB nie naruszył art. 6 k.p.a. poprzez skierowanie obowiązku rozbiórki do inwestora budowy przedmiotowej bramy. Zgodnie bowiem z art. 52 u.p.b. adresatem obowiązku może być inwestor, właściciel lub zarządca. Jak wynika z wypisu z ewidencji gruntów działka nr [...] nie ma założonej księgi wieczystej, ani właściciela - jedynie posiadaczy samoistnych. Tym samym za uzasadnione uznać należy nałożenie obowiązku na inwestora.
Stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy i wyczerpujący, organ I instancji ustalił miejsce wykonania przedmiotowej bramy - działkę nr [...] w G., czas jej powstania - 2013 r. oraz inwestora budowy P. N.. Na podstawie przeprowadzonej 9 listopada 2015 r. kontroli organ nadzoru budowlanego określił wymiary oraz funkcje obiektu budowlanego. Nie doszło tym samym do naruszenia norm art. 7 i 77 k.p.a. Przywołany w uzasadnieniu decyzji reportaż telewizyjny nie stanowił podstawy do określenia stanu faktycznego w sprawie a jedynie dodatkowy materiał dowodowy, wykazujący, że Ks. P. N. nadal użytkuje działkę nr [...] w G. oraz działki, na których znajduje się kompleks funkcjonujący pod nazwą "[...]" wykorzystywany do sprawowania kultu.
Za błędne nie można również uznać przywołania przepisów ustawy o lasach, służy ona bowiem do określenia na czym polega prowadzenie gospodarki leśnej oraz uprawnienia Lasów Państwowych jako organu sprawującego nadzór nad prawidłową gospodarką leśną zarówno na działkach należących do Skarbu Państwa jak i osób prywatnych.
W ocenie MWINB brak jest podstaw do wyłączenia PINB od załatwienia niniejszej sprawy. Z ustalonego stanu faktycznego nie wynika istnienie takiego stosunku prawnego pomiędzy P. N. a pracownikami PINB, żeby wynik sprawy miał wpływ na ich prawa albo obowiązki. Nie wynika również aby któryś z pracowników był świadkiem, biegłym, przedstawicielem którejś ze stron, tym samym nie zachodzą również przesłanki do wyłączenia któregoś z pracowników PINB. Wyłączenia PINB nie uzasadnia również wystąpienie w reportażu - programie telewizyjnym, którym udzielał informacji o toczących się postępowaniach, zauważyć również należy, że program ten zrealizowany został w 2012 r. Obecnie inna osoba sprawuje urząd PINB.
Podsumowując, inwestor zrealizował bez wymaganego pozwolenia na budowę bramę na działce nr ewid.[...] w G.. Przedmiotowy obiekt jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec czego organy nadzoru budowlanego zobowiązane były do wydania nakazu rozbiórki. Mając powyższe na uwadze MWINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie P. N., zarzucając jej naruszenie prawa administracyjnego materialnego oraz procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, to jest:
< art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez uniemożliwienie inwestorowi legalizacji obiektu budowlanego,
< art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną interpretację i niezastosowanie, pomimo iż przedmiotem postępowania jest obiekt budowlany mogący stanowić obiekt małej architektury,
< art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny poprzez skierowanie nakazu rozbiórki do osoby, która nie jest właścicielem nieruchomości,
< art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez brak ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności charakteru i przeznaczenia obiektu budowlanego objętego nakazem rozbiórki,
< art. 50 § 1 k.p.a. poprzez ustalenie elementu stanu faktycznego sprawy w oparciu o treść reportażu telewizyjnego, zamiast zeznań osób wezwanych do ich złożenia w trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego, przy czym materiał ten nie stanowił części akt postępowania oraz nie został zakomunikowany jego stronom,
< art. 28 k.p.a. oraz zasady ogólnej postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie kręgu stron postępowania,
< art. 107 § 3 k.p.a. brak przedstawienia prawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji administracyjnej,
< art. 24 § 1 pkt 1 oraz 4 k.p.a. poprzez nie wyłączenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. B. od udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie,
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, że organy nadzoru budowlanego zarówno stopnia powiatowego jak i wojewódzkiego w sposób błędny dokonały ustalenia, że obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania jest niezgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Rozważania w powyższym zakresie organy nadzoru budowlanego ograniczyły do analizy przeznaczenia podstawowego terenu, na którym wzniesiono przedmiotowy obiekt, pomijając uzupełniające przeznaczenie terenu, w którym dopuszcza się m. in. obiekty małej architektury i ścieżki dydaktyczne. Zdaniem skarżącego wykładnia przepisów planu miejscowego winna być jak najszersza i liberalna. Organ nadzoru budowlanego winien zezwolić na przedłożenie zaświadczenia o zgodności inwestycji z planem miejscowym. Zarzucono również błędne poczynienie ustaleń faktycznych na podstawie reportażu telewizyjnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego brał udział w powstaniu tego reportażu, dlatego powinien być wyłączony od rozpoznania niniejszej sprawy. Ponadto zaskarżona decyzja jest niewykonalna, bowiem inwestor nie dysponuje prawem do terenu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 23 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego podkreślił, że Brama [...] stanowi element ścieżki dydaktycznej o charakterze filozoficznym. Na pytanie Sądu "jak skarżący zamierzałby ewentualnie wykazać w procedurze legalizacyjnej swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?" wyjaśnił, że nie jest w stanie ustosunkować się do tej kwestii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne dokonane w trakcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego, a dotyczące faktu wybudowania bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] w G. przez inwestora P. N. w 2013 roku obiektu budowlanego nazwanego Bramą [...] o wymiarach zewnętrznych 4,8 m x 0,8 m i wysokości 6,2 m. Prawidłowo również ustalono, że działka ta ma nieustalony stan prawny, nie ma założonej księgi wieczystej, a w ewidencji gruntów wpisani są jedynie jej właściciele.
Prawidłowo ustalono krąg stron postępowania, przyjmując, że są nimi: inwestor oraz żyjące osoby władające działką nr [...] w G.. Wobec braku możliwości ustalenia właściciela tej nieruchomości, uczynienie stronami postępowania te osoby należy zaaprobować. Nie może zatem odnieść skutku zarzut naruszenia art. 28 oraz art. 10 § 1 k.p.a.
Prawidłowo również zakwalifikowano przedmiotowy obiekt budowlany jako budowlę (art. 3 ust. 3 u.p.b.), której wzniesienie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. W obowiązującym stanie prawnym zasadą jest konieczność poprzedzenia robót budowlanych uzyskaniem pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady muszą wyraźnie wynikać z obowiązujących przepisów. Zostały one wyliczone w art. 29 ustawy Prawo budowlane. Nie sposób doszukać się w tym przepisie jakiejkolwiek podstawy do zaliczenia do tych wyjątków budowli jaką jest "Brama [...]".
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2017 r., ustalonym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255, dalej: ustawa zmieniająca), a to w związku z treścią art. 26 ust. 2 tej ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 48 ustawy Prawo budowlane, jeżeli obiekt budowlany lub jego część wybudowany został bez pozwolenia na budowę – organ nadzoru budowlanego jest obowiązany wydać decyzję nakazująca rozbiórkę takiego obiektu lub jego części. Jest to to rozstrzygnięcie, które może zostać poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym. Wstępnym warunkiem wszczęcia i prowadzenia postępowania legalizacyjnego jest ustalenie, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przy czym niesporne w orzecznictwie sądów administracyjnych jest, że badanie to przeprowadza się co do zasady w odniesieniu do planu miejscowego obowiązującego w dacie legalizacji obiektu. Dopiero po wstępnym ustaleniu przez organ nadzoru budowlanego, że zgodność taka występuje, zobowiązuje on inwestora do przedłożenia dalszych dokumentów umożliwiających ostateczną legalizację samowoli budowlanej.
W niniejszej sprawie już na tym wstępnym etapie postępowania ustalono, że z powodu niezgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jego legalizacja nie jest możliwa. Zdaniem Sądu ocena ta była prawidłowa.
Wbrew zarzutom skargi organy nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie w zakresie samowoli budowlanej mają kompetencje by we własnym zakresie oceniać możliwość zastosowania procedury legalizacyjnej, w szczególności zaś mają kompetencję do oceny zgodności samowolnej zabudowy z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ocena ta została dokonana wyczerpująco i znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec jednoznacznego stwierdzenia niezgodności z planem miejscowym, słusznie nakazano rozbiórkę bez wcześniejszego umożliwienia inwestorowi przedstawienia zaświadczenia Burmistrza M. P. o zgodności obiektu budowlanego z planem.
Zarzuty skargi w znacznej mierze odnoszą się do niewłaściwej (zdaniem skarżącego) wykładni przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i błędnego (zdaniem skarżącego) stwierdzenia niezgodności obiektu budowlanego z tymi zapisami.
Zarzuty te są nieuzasadnione.
Podstawowe przeznaczenie działki nr [...] w G. zgodnie z treścią § 22 planu zagospodarowania przestrzennego to tereny lasów oraz z podstawowym przeznaczeniem pod lasy, dla których obowiązuje zakaz realizacji nowej zabudowy za wyjątkiem obiektów i urządzeń służących bezpośrednio działalności leśnej.
Nie ulega wątpliwości, że Brama [...] nie służy bezpośrednio gospodarce leśnej. Strona skarżąca wprawdzie podnosi, że "w sposób całkowicie bezpodstawny" organy nadzoru budowlanego utożsamiły zapis planu dotyczący gospodarki leśnej z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach, która nie ma w niniejszej sprawie zastosowania – w istocie jednak skarżący nie zmierza do wykazania, jakoby Brama miała służyć gospodarce leśnej. Ustalenia organów obu instancji co do niezgodności obiektu budowlanego z podstawowym przeznaczeniem tego terenu w planie miejscowym są w sposób oczywisty prawidłowe, nie budzą wątpliwości Sądu i nie są kwestionowane przez skarżącego.
P. N. wywodzi natomiast, że obiekt ten jest zgodny z przeznaczeniem uzupełniającym. W planie miejscowym dopuszczono w tym zakresie realizację:
1) ścieżek rowerowych i ciągów pieszych po istniejących traktach leśnych,
2) ogólnodostępnych urządzeń turystyki, sportu i rekreacji tj. szlaków turystycznych, ścieżek zdrowia, tras biegowych w tym do narciarstwa biegowego, tras dojazdy konnej, ścieżek dydaktycznych i przyrodniczych
3) obiektów małej architektury.
Zdaniem skarżącego Brama [...] jest obiektem małej architektury, względnie "elementem ścieżki dydaktycznej o charakterze filozoficznym".
Przede wszystkim nie jest prawdą, jak twierdzi skarżący, że organy nadzoru budowlanego pominęły całkowicie te zapisy planu, które dotyczą przeznaczenia uzupełniającego. Na str. 3 i 4 zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśniono, dlaczego Brama nie może zostać zakwalifikowana tak jak chce tego inwestor. Sąd całkowicie podziela to stanowisko.
Wymiary obiektu budowlanego (4,8 m x 0,8 m i wysokość 6,2 m) kategorycznie wykluczając możliwość uznania go za obiekt małej architektury.
Zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane pod pojęciem "obiektu małej architektury" należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:
a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,
b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.
Niewątpliwie jest to definicja nieostra, głównie z powodu zastosowania sformułowania "niewielkie obiekty", jednak w żadnym kontekście za niewielki czy mały nie może zostać uznany obiekt budowlany o wysokości piętrowego budynku mieszkalnego. Trzeba się zgodzić z organem odwoławczym, że na klasyfikację obiektu nie ma wpływu jego usytuowanie na działce o dużej powierzchni oraz otoczenie go lasem oraz innymi zabudowaniami "[...]".
Brama [...] nie może również zostać uznana za element ścieżki dydaktycznej. Taka ścieżka przede wszystkim winna posiadać element dydaktyczny – cel edukacyjny, czego nie sposób dopatrzyć się w przedmiotowej Bramie.
Wbrew stanowisku skarżącego, organy nadzoru budowlanego nie mają obowiązku jak najszerszego i jak najbardziej liberalnego wykładania obowiązujących przepisów planu miejscowego w celu umożliwienia inwestorowi samowolnie wzniesionego obiektu dokonania jego legalizacji. Brak jest jakichkolwiek podstaw do stosowania w niniejszej sprawie rozszerzającej wykładni przepisów planu miejscowego, tym bardziej, że nawet bardzo szerokie rozumienie pojęć "obiekt małej architektury" i "ścieżka dydaktyczna" nie obejmowałoby bramy o wysokości ponad 6 metrów.
Reasumując dokonana przez PINB i MWINB ocena zgodności istniejącego obiektu budowlanego z zapisami obowiązującego planu miejscowego jest prawidłowa i nie budzi wątpliwości Sądu.
Bezzasadny jest również zarzut skargi dotyczący nieprawidłowego określenia adresata decyzji wobec faktu, że inwestor nie posiadający prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie będzie mógł jej wykonać. Słusznie MWINB wskazał na treść art. 52 ustawy Prawo budowlane, który wśród możliwych adresatów nakazu rozbiórki wymienia inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Już samo takie sformułowanie omawianego przepisu świadczy o tym, że ustawodawca przewidział możliwość zaadresowania decyzji do inwestora niebędącego jednocześnie właścicielem nieruchomości. Dodatkowo w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób ustalić właściciela nieruchomości, a jedynie osoby władające gruntem. W tej sytuacji nakazanie rozbiórki inwestorowi było prawidłowe i nie można mówić o niewykonalności zaskarżonej decyzji.
Na marginesie jedynie można zauważyć, że skarżący obecnie podnosi, że brak po jego stronie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stoi na przeszkodzie wykonaniu nakazu rozbiórki, a pomija fakt, że prawo to jest również jednym z warunków legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego.
Wreszcie nieuzasadniony jest zarzut ustalenia stanu faktycznego na podstawie reportażu telewizyjnego. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nadmienił, że "faktem powszechnie znanym jest, że władający działką nr [...] udostępnili w sposób nieformalny inwestorowi (...) możliwość korzystania z działki". Przywołany reportaż miał stanowić potwierdzenie tej okoliczności. Po pierwsze jednak: jest to okoliczność nieistotna dla rozstrzygnięcia sprawy legalności budynku wobec jego oczywistej sprzeczności z przepisami planu miejscowego, a po drugie: reportaż ów ma stanowić jedynie potwierdzenie faktu powszechnie znanego, o którym mowa w art. 77 § 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia zostały ustalone w oparciu o inne dowody, które zostały zebrane i szczegółowo rozważone przez organ I i II instancji.
Bezzasadny jest wreszcie zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. poprzez niewyłączenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. B. od rozpoznania tej sprawy. Żadna z przesłanek wyłączenia pracownika organu administracji w niniejszej sprawie nie zachodzi, co również zostało wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przy dokonywaniu kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że powołane przez skarżącego zarzuty są nieuzasadnione. Także z urzędu kontrolując decyzję i poprzedzające ją postępowanie administracyjne nie dostrzegł żadnych naruszeń przepisów prawa.
Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło