II SA/Kr 1273/17

WyrokWSA w Krakowie2018-02-23

Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Mirosław Bator, Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o wymiarach 8,6 m x 1,3 m i wysokości 9,5 m, wzniesiony na działce leśnej bez pozwolenia na budowę, może zostać uznany za obiekt małej architektury lub element ścieżki dydaktycznej, co pozwoliłoby na jego legalizację?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany o wskazanych wymiarach nie może być uznany za obiekt małej architektury ani za element ścieżki dydaktycznej, a jego lokalizacja na terenie lasów, z zakazem nowej zabudowy z wyjątkiem obiektów służących działalności leśnej, czyni go niezgodnym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym, legalizacja samowoli budowlanej jest niemożliwa, a organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego (dwóch murowanych filarów z kamienia z łukowym sklepieniem i kapliczką na szczycie, o wymiarach 8,6m x 1,3m i wysokości 9,5m), wzniesionego w 2013 r. przez P. N. bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] w G.. Obiekt ten został uznany za samowolę budowlaną, niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (teren lasów z zakazem nowej zabudowy poza leśną). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. P. N. złożył skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną interpretację przepisów planu miejscowego i możliwość zaliczenia obiektu do małej architektury.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2018 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 20 lipca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. B. decyzją z dnia 8 lipca 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 § 1 K.p.a. oraz na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał ks. P. N. dokonać rozbiórki obiektu budowlanego pn. [...]" położonego na działce nr [...] w G. wykonanego bez pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego wieś G.. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku czynności ustalono, że na działce o nr [...] znajduje się obiekt budowlany (budowla) w postaci budowli stanowiącej dwa filary murowane z kamienia osadzone na fundamencie betonowym, których konstrukcja została usztywniona sklepieniem łukowym nad którym wykonano otwór w kształcie łuku (wycinka koła). Sklepienia hakowe zostały przykryte dachówką ceramiczną natomiast filary stanowiące główną konstrukcję nośną zostały wzniesione ponad sklepienie łukowe przybierając kształt kapliczki przykrytej dachówką ceramiczną z zamieszonym na niej krzyżem. Obiekt posiada wymiary zewnętrzne 8,6m x l,3m i wysokość 9,5 m. Globalnie tak powstała budowla, posiada zamieszczony napis [...], jak również wbudowaną instalację elektryczną. Ustalono, że otwór przejścia przez obiekt posiada wymiary- 5,0m x 4,8m. P. N. obecny podczas kontroli wskazał, że obiekt wybudował w 2013 r. bez uzyskania stosownego pozwolenia na budowę z właściwego organu administracji architektoniczne - budowlanej, jak również na budowę w/w obiektu nie dokonywał zgłoszenia do właściwego Starosty. Obiekt pełni funkcję sakralną dla zabudowy [...] i wszystkie roboty budowlane z nim związane zostały zakończone. Ponadto P. N. oświadczył, iż nie jest właścicielem działki nr [...] położonej w G.. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowy obiekt nie jest obiektem niewielkim. Przesądzają o tym jego wymiary, a także zestawienie z rozmiarami przykładowej małej architektury wymienionej w art. 3 pkt4 Prawa budowlanego. Obiekt ten należy uznać za budowlę o charakterze sakralnym, albowiem zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Wobec powyższego inwestor zobowiązany był przed przystąpieniem do realizacji uzyskać ostateczną decyzję o 1 Sygn. akt II SA/Kr 1273/17 pozwoleniu na budowę, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Z tego względu zrealizowaną budowlę należy uznać za samowolę budowlaną, co obliguje organ do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 48 Prawa budowlanego. W piśmie z dnia 24 lutego 2015 r. Burmistrz Miasta M. P. poinformował, iż działka o nr [...], położona w G., zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru obejmującego wieś G. w Gminie M. P., częściowo, objęta jest symbolem "ZŁ" tj. tereny lasów. Przedmiotowy obiekt [...]" pełniący funkcję sakralna znajduje się w jednostce strukturalnej "ZŁ" tj. tereny lasów. W celu ochrony tych terenów wprowadzono zakaz realizacji nowej zabudowy za wyjątkiem obiektów i urządzeń służących bezpośrednio działalności leśnej. Jako przeznaczenie uzupełniające w terenach ustalono możliwość realizacji: 1/ niewyznaczonych na rysunku planu ścieżek rowerowych i ciągów pieszych po istniejących traktach leśnych ;2/ ogólnodostępnych urządzeń turystyki sportu i rekreacji tj. szlaków turystycznych , ścieżek zdrowia, tras biegowych w tym do narciarstwa biegowego, tras dojazdy konnej, ścieżek dydaktycznych i przyrodniczych; obiektów małej architektury. Warunkiem lokalizacji obiektów i urządzeń towarzyszących w ramach przeznaczenia uzupełniającego, jest dostosowanie do charakteru i wymogów przeznaczenia podstawowego z zachowaniem określonych w przepisach odrębnych warunków udostępniania lasów. Dopuszcza się możliwość prowadzenia sieci i infrastruktury technicznej na warunkach i zgodnie z przepisami odrębnymi. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż aby badany obiekt spełniał przesłanki warunkujące wdrożenie procedury legalizacyjnej tj. do uznania, że jego budowa jest zgodna z przepisami planistycznymi musiałby być obiektem lub urządzeniem służącym działalności leśnej. Tymczasem wybudowany przez P. K. obiekt p.n. "[...]" na działce o nr ewid [...] położonej w G., jest niezgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi G.. Odwołanie od tej decyzji wniósł P. N. domagając się jej uchylenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 20 lipca 2017 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustawa Prawo budowlane, nie definiuje pojęcia "bramy". Koniecznym w tym zakresie jest posiłkowanie Łsię definicją słownikową oraz orzecznictwem sądowym i administracyjnym. Zgodnie z definicją 2 Sygn. akt II SA/Kr 1273/17 zawartą w słowniku języka polskiego on-line pod pojęciem bramy rozumie się ruchome zamknięcie otworu wejściowego i wjazdowego do budynku, ogrodu, podwórza itp. lub przejście w murach obronnych prowadzące w obręb twierdzy lub miasta. Za podstawowe znaczenie pojęcia brama należy uznać otwór stanowiący wjazd lub wejście na jakiś zamknięty, wydzielony teren, czyli brama to granica między jedną przestrzenią a drugą jak brama wejściowa. Brama może być tylko otworem, przejściem, które jest puste lub zamknięte jest drzwiami. Przykładem takiego obiektu budowlanego jest np. Brama Floriańska. W związku z powyższym przedmiotową bramę uznać należy za budowlę, o której mowa w art. 3 ust 3 Prawa budowlanego, tj. każdy obiekt budowany (art. 3 ust 1) niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak obiekty liniowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolnostojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Zgodnie z art. 28 ust 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zauważyć należy, że budowa bramy o wymiarach 8,6 m x 1,3 m i wysokości 9,50 m nie należy do kategorii obiektów budowlanych zwolnionych z obowiązku uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W świetle powyższego stwierdzić należy, P. N. winien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę przedmiotowej bramy. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki pozwalające na wszczęcie procedury legalizacyjnej, przedmiotowy obiekt zlokalizowany jest na działce nr [...] położonej w G.. Wskazana działka znajduje się, zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi G. ZŁ - tereny lasów, niewielka część działki leży w liniach rozgraniczających drogę o symbolu [...] przeznaczonej na drogi wewnętrzne (pismo Burmistrza M. P. z 3 Sygn. akt II SA/Kr 1273/17 dnia 1 lutego 2016 r.). Zgodnie z treścią § 22 planu zagospodarowania przestrzennego jako przeznaczenie podstawowe tych terenów ustała się tereny lasów oraz z podstawowym przeznaczeniem pod lasy. W celu ochrony tych terenów wprowadza się zakaz realizacji nowej zabudowy za wyjątkiem obiektów i urządzeń służących bezpośrednio działalności leśnej. Jako przeznaczenie uzupełniające dopuszcza się realizację ścieżek rowerowych i ciągów pieszych po istniejących traktach, ogólnodostępnych urządzeń turystyki, sportu i rekreacji tj. szlaków turystycznych, ścieżek zdrowia, tras biegowych w tym do narciarstwa biegowego, tras dojazdy konnej, ścieżek dydaktycznych i przyrodniczych, oraz obiektów małej architektury. Obiekty takie mają być dostosowane do charakteru i wymogów przeznaczenia podstawowego, z zachowaniem przepisów odrębnych. Ponadto w jednostce strukturalnej KDW dopuszczona jest lokalizacja dróg i urządzeń obsługi komunikacji. W ocenie MWINB bezspornym jest, że przedmiotowy obiekt nie spełnia podstawowego przeznaczenia, gdyż nie jest bezsprzecznie obiektem służącym działalności leśnej. Nie można uznać, że zalicza się do którejś z kategorii obiektów przeznaczenia uzupełniającego, jak ścieżki rowerowe czy piesze, nie można go również uznać za obiekt małej architektury czy ścieżkę dydaktyczną czy przyrodniczą. Przedmiotowy obiekt, jak wynika z materiału dowodowego, nie może zostać zaliczony do kategorii małych obiektów budowlanych z uwagi na jego gabaryty 8,6 m w 1,3 m w obrysie murów zewnętrznych oraz 9,50 m wysokości. W ocenie organu odwoławczego nie może zostać również uznany za fragment ścieżki dydaktycznej lub przyrodniczej. Obiekt małej architektury nie posiada definicji legalnej w prawie budowlanym w art. 3 ust. 4 Prawa budowlanego wskazano, ze pod pojęciem tym rozumieć należy niewielkie obiekty w szczególności kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej oraz służące rekreacji i utrzymaniu porządku jak piaskownice, huśtawki, drabinki czy śmietniki. Jak przyjmuje się w orzecznictwie cechą charakterystyczną obiektu małej architektury jest jego niewielki rozmiar. Dlatego nie można uznać, że wymurowana z kamienia konstrukcja z fundamentem z betonu, o wymiarach 8,6 x 1,3 m i wysokości 9,50 m z instalacją elektryczną, na której umieszczono napis [...] jest obiektem małej architektury. Wbrew twierdzeniom skarżącego zastosowana konstrukcja jak i rozmiary przedmiotowego obiektu budowlanego nie pozwalają uznać go za obiekt 4 Sygn. akt II SA/Kr 1273/17 małej architektury. Na klasyfikację obiektu nie ma wpływu jego usytuowanie na działce 0 dużej powierzchni oraz otoczenie go lasem oraz innymi zabudowaniami "[...] Bezsprzecznie obiekt ten nie jest również związany z gospodarką leśną. Przedmiotowy obiekt nie spełnia tym samym przeznaczenia dopuszczalnego, o którym mowa w w/w akcie prawa miejscowego. Z powyższego jednoznacznie wynika, że realizacja bramy na działce nr ewid.[...] w G. nie jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym, tym samym brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, a organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wyjaśnił, iż nie zasługują one na uwzględnienie, PINB nie naruszył art. 6 K.p.a. poprzez skierowanie obowiązku rozbiórki do inwestora budowy przedmiotowej bramy. Zgodnie bowiem z art. 52 Prawa budowlanego adresatem obowiązku może być inwestor, właściciel lub zarządca. Jak wynika z wypisu z ewidencji gruntów działka nr [...] nie ma założonej księgi wieczystej, ani właściciela jedynie posiadaczy samoistnych. Tym samym za uzasadnione uznać należy nałożenie obowiązku na inwestora budowy przedmiotowego obiektu budowlanego. W pewnych sytuacjach zobowiązanym do likwidacji samowoli budowlanej będzie inwestor nie będący jednocześnie właścicielem nieruchomości. Uznać należy w szczególności, iż będzie to dopuszczalne w sytuacji, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości. W takim bowiem przypadku nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości byłoby dla niego nieuzasadnionym obciążeniem, narażałoby na koszty 1 dolegliwą procedurę, stanowiłoby również nieuzasadnione zwolnienie inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej i to on powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki. Tym bardziej obowiązek rozbiórki powinien zostać nałożony na inwestora w sytuacji, gdy organ administracji publicznej nie jest w stanie ustalić w sposób pewny osoby właściciela nieruchomości, na której wybudowano obiekt. Nieuregulowany stan prawny własności nieruchomości nie może bowiem chronić sprawcy samowoli budowlanej od konsekwencji administracyjnych z tego powodu. W ocenie organów nadzoru budowlanego P. N. ma w świetle powyższego faktyczną i prawną możliwość wykonania nałożonego na niego obowiązku. Brak jest natomiast podstaw do zobowiązania posiadaczy. samoistnych działki nr [...] w G. do wykonania rozbiórki przedmiotowej bramy wniesione Sygn. akt II SA/Kr 1273/17 przez P. N. i stanowiącej cześć kompleksu wykorzystywanego przez niego do sprawowania kultu. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. N. zarzucając naruszenie: 1/ art. 48 ust. 1 Prawa budowalnego poprzez uniemożliwienie inwestorowi legalizacji obiektu budowalnego; 21 art. 3 pkt4 Prawa budowlanego poprzez jego błędną interpretację i niezastosowanie pomimo, że przedmiotem postępowania jest obiekt budowlany mogący stanowić obiekt małej architektury; 3/ art. 6 K.p.a. oraz art. 140 K.c. poprzez skierowanie nakazu rozbiórki do osoby, która nie jest właścicielem nieruchomości; 4/ art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności charakteru i przeznaczenia obiektu budowlanego objętego nakazem rozbiórki; 5/ art. 50 § 1 K.p.a. poprzez ustalenie elementu stanu faktycznego sprawy w oparciu o treść reportażu telewizyjnego, zamiast zeznań osób wezwanych do ich złożenia w trybie przewidzianym w K.p.a., przy czym materiał ten nie stanowił części akt postępowania oraz nie został zakomunikowany jego stronom; 6/ art. 28 K.p.a. oraz zasady ogólnej postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 10 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie kręgu stron postępowania; 71 art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak przedstawienia prawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji administracyjnej; 8/ art. 24 § 1 pkt 1 oraz 4 K.p.a. poprzez niewyłączenie PINB w S. B. od udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty podnosząc w szczególności, że organy nadzoru budowlanego pominęły całkowicie zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące uzupełniającego przeznaczenia terenu, na którym wzniesiono obiekt budowalny. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sygn. akt II SA/Kr 1273/17 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. póz. 2188 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. póz. 1369 ze zm.), dalej zwana P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne dokonane w trakcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego, a dotyczące faktu wybudowania bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] w G. przez inwestora P. N. w 2013 roku obiektu budowlanego nazwanego [...] o wymiarach zewnętrznych 8,6 m x 1,3 m i wysokości 9,5 m. Prawidłowo również ustalono, że działka ta ma nieustalony stan prawny, nie ma założonej księgi wieczystej, a w ewidencji gruntów wpisani są jedynie jej właściciele. Prawidłowo ustalono krąg stron postępowania, przyjmując, że są nimi: inwestor oraz żyjące osoby władające działką nr [...] w G.. Wobec braku możliwości ustalenia właściciela tej nieruchomości, uczynienie stronami postępowania te osoby należy zaaprobować. Nie może zatem odnieść skutku zarzut naruszenia art. 28 oraz art. 10 §1 K.p.a. Prawidłowo również zakwalifikowano przedmiotowy obiekt budowlany jako budowlę (art. 3 ust. 3 u.p.b.), której wzniesienie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. W obowiązującym stanie prawnym zasadą jest konieczność poprzedzenia robót budowlanych uzyskaniem pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady muszą wyraźnie wynikać z obowiązujących przepisów. Zostały one wyliczone w art. 29 ustawy Prawo budowlane. Nie sposób doszukać się w tym przepisie jakiejkolwiek podstawy do zaliczenia do tych wyjątków budowli jaką jest "[...] Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2017 r., ustalonym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu 7 Sygn. akt II SA/Kr 1273/17 poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., póz. 2255, dalej: ustawa zmieniająca), a to w związku z treścią art. 26 ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z przepisem art. 48 ustawy Prawo budowlane, jeżeli obiekt budowlany lub jego część wybudowany został bez pozwolenia na budowę - organ nadzoru budowlanego jest obowiązany wydać decyzję nakazująca rozbiórkę takiego obiektu lub jego części. Jest to to rozstrzygnięcie, które może zostać poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym. Wstępnym warunkiem wszczęcia i prowadzenia postępowania legalizacyjnego jest ustalenie, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przy czym niesporne w orzecznictwie sądów administracyjnych jest, że badanie to przeprowadza się co do zasady w odniesieniu do planu miejscowego obowiązującego w dacie legalizacji obiektu. Dopiero po wstępnym ustaleniu przez organ nadzoru budowlanego, że zgodność taka występuje, zobowiązuje on inwestora do przedłożenia dalszych dokumentów umożliwiających ostateczną legalizację samowoli budowlanej. W niniejszej sprawie już na tym wstępnym etapie postępowania ustalono, że z powodu niezgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jego legalizacja nie jest możliwa. Zdaniem Sądu ocena ta była prawidłowa. Wbrew zarzutom skargi organy nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie w zakresie samowoli budowlanej mają kompetencje by we własnym zakresie oceniać możliwość zastosowania procedury legalizacyjnej, w szczególności zaś mają kompetencję do oceny zgodności samowolnej zabudowy z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ocena ta została dokonana wyczerpująco i znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec jednoznacznego stwierdzenia niezgodności z planem miejscowym, słusznie nakazano rozbiórkę bez wcześniejszego umożliwienia inwestorowi przedstawienia zaświadczenia Burmistrza M. P. o zgodności obiektu budowlanego z planem. Zarzuty skargi w znacznej mierze odnoszą się do niewłaściwej (zdaniem skarżącego) wykładni przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i błędnego (zdaniem skarżącego) stwierdzenia niezgodności obiektu budowlanego z tymi zapisami. Zarzuty te są nieuzasadnione. 8 Sygn. akt II SA/Kr 1273/17 Podstawowe przeznaczenie działki nr [...] w G.i zgodnie z treścią § 22 planu zagospodarowania przestrzennego to tereny lasów oraz z podstawowym przeznaczeniem pod lasy, dla których obowiązuje zakaz realizacji nowej zabudowy za wyjątkiem obiektów i urządzeń służących bezpośrednio działalności leśnej. Nie ulega wątpliwości, że [...] nie służy bezpośrednio gospodarce leśnej. Strona skarżąca wprawdzie podnosi, że "w sposób całkowicie bezpodstawny" organy nadzoru budowlanego utożsamiły zapis planu dotyczący gospodarki leśnej z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach, która nie ma w niniejszej sprawie zastosowania - w istocie jednak skarżący nie zmierza do wykazania, jakoby Brama miała służyć gospodarce leśnej. Ustalenia organów obu instancji co do niezgodności obiektu budowlanego z podstawowym przeznaczeniem tego terenu w planie miejscowym są w sposób oczywisty prawidłowe, nie budzą wątpliwości Sądu i nie są kwestionowane przez skarżącego. P. N. wywodzi natomiast, że obiekt ten jest zgodny z przeznaczeniem uzupełniającym. W planie miejscowym dopuszczono w tym zakresie realizację: 1) ścieżek rowerowych i ciągów pieszych po istniejących traktach leśnych, 1) ogólnodostępnych urządzeń turystyki, sportu i rekreacji tj. szlaków turystycznych, ścieżek zdrowia, tras biegowych w tym do narciarstwa biegowego, tras dojazdy konnej, ścieżek dydaktycznych i przyrodniczych 2) obiektów małej architektury. Zdaniem skarżącego [...] jest obiektem małej architektury, względnie "elementem ścieżki dydaktycznej o charakterze filozoficznym". Przede wszystkim nie jest prawdą, jak twierdzi skarżący, że organy nadzoru budowlanego pominęły całkowicie te zapisy planu, które dotyczą przeznaczenia uzupełniającego. Na str. 3 i 4 zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśniono, dlaczego Brama nie może zostać zakwalifikowana tak jak chce tego inwestor. Sąd całkowicie podziela to stanowisko. Wymiary obiektu budowlanego (8,6 m x 1,3 m i wysokości 9,5 m) kategorycznie wykluczając możliwość uznania go za obiekt małej architektury. Zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane pod pojęciem "obiektu małej architektury" należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) Sygn. akt II SA/Kr 1273/17 c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Niewątpliwie jest to definicja nieostra, głównie z powodu zastosowania sformułowania "niewielkie obiekty", jednak w żadnym kontekście za niewielki czy mały nie może zostać uznany obiekt budowlany o wysokości piętrowego budynku mieszkalnego. Trzeba się zgodzić z organem odwoławczym, że na klasyfikację obiektu nie ma wpływu jego usytuowanie na działce o dużej powierzchni oraz otoczenie go lasem oraz innymi zabudowaniami "[...]". Brama [...] nie może również zostać uznana za element ścieżki dydaktycznej. Taka ścieżka przede wszystkim winna posiadać element dydaktyczny -cel edukacyjny, czego nie sposób dopatrzyć się w przedmiotowej Bramie. Wbrew stanowisku skarżącego, organy nadzoru budowlanego nie mają obowiązku jak najszerszego i jak najbardziej liberalnego wykładania obowiązujących przepisów planu miejscowego w celu umożliwienia inwestorowi samowolnie wzniesionego obiektu dokonania jego legalizacji. Brak jest jakichkolwiek podstaw do stosowania w niniejszej sprawie rozszerzającej wykładni przepisów planu miejscowego, tym bardziej, że nawet bardzo szerokie rozumienie pojęć "obiekt małej architektury" i "ścieżka* dydaktyczna" nie obejmowałoby bramy o wysokości ponad 9 metrów. Reasumując dokonana przez PINB i MWINB ocena zgodności istniejącego obiektu budowlanego z zapisami obowiązującego planu miejscowego jest prawidłowa i nie budzi wątpliwości Sądu. Bezzasadny jest również zarzut skargi dotyczący nieprawidłowego określenia adresata decyzji wobec faktu, że inwestor nie posiadający prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie będzie mógł jej wykonać. Słusznie MWINB wskazał na treść art. 52 ustawy Prawo budowlane, który wśród możliwych adresatów nakazu rozbiórki wymienia inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Już samo takie sformułowanie omawianego przepisu świadczy o tym, że ustawodawca przewidział możliwość zaadresowania decyzji do inwestora niebędącego jednocześnie właścicielem nieruchomości. Dodatkowo w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób ustalić właściciela nieruchomości, a jedynie osoby władające gruntem. W tej sytuacji nakazanie rozbiórki inwestorowi było prawidłowe i nie można mówić o niewykonalności zaskarżonej decyzji. 10 Sygn. akt II SA/Kr 1273/17 Na marginesie jedynie można zauważyć, że skarżący obecnie podnosi, że brak po jego stronie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stoi na przeszkodzie wykonaniu nakazu rozbiórki, a pomija fakt, że prawo to jest również jednym z warunków legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Wreszcie nieuzasadniony jest zarzut ustalenia stanu faktycznego na podstawie reportażu telewizyjnego. Organ l instancji w uzasadnieniu decyzji nadmienił, że "faktem powszechnie znanym jest, że władający działką nr [...] udostępnili w sposób nieformalny inwestorowi (...) możliwość korzystania z działki". Przywołany reportaż miał stanowić potwierdzenie tej okoliczności. Po pierwsze jednak: jest to okoliczność nieistotna dla rozstrzygnięcia sprawy legalności budynku wobec jego oczywistej sprzeczności z przepisami planu miejscowego, a po drugie: reportaż ów ma stanowić jedynie potwierdzenie faktu powszechnie znanego, o którym mowa w art. 77 § 4 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia zostały ustalone w oparciu o inne dowody, które zostały zebrane i szczegółowo rozważone przez organ l i II instancji. Bezzasadny jest wreszcie zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. poprzez niewyłączenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. B. od rozpoznania tej sprawy. Żadna z przesłanek wyłączenia pracownika organu administracji w niniejszej sprawie nie zachodzi, co również zostało wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przy dokonywaniu kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że powołane przez skarżącego zarzuty są nieuzasadnione. Także z urzędu kontrolując decyzję i poprzedzające ją postępowanie administracyjne nie dostrzegł żadnych naruszeń przepisów prawa. Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło