II SA/Rz 1329/17

WyrokWSA w Rzeszowie2018-02-27

Skład orzekający: Marcin Kamiński, Krystyna Józefczyk, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo udzielił zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, w szczególności dotyczących odległości od granicy działki, bez należytego uzasadnienia i wyważenia interesów stron?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wykazały istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku pozwalającego na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, w tym odległości od granicy działki. Organy ograniczyły się do stwierdzenia faktu posiadania przez inwestora zgody na odstępstwo, nie dokonując własnej, wyczerpującej analizy przesłanek z art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego i nie wyważając interesów stron, co narusza przepisy postępowania i prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. i M. K. na decyzję Wojewody P. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę garażu dla samochodów ciężarowych w granicy działki sąsiedniej. Organy administracji udzieliły zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od granicy, powołując się na wcześniejsze postanowienia i argumentację inwestorów. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów, w tym art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez brak należytego uzasadnienia odstępstwa i nieuwzględnienie ich interesu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2016 r. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. K. i M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących J. K. i M. K. solidarnie kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1329/17 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] wydana w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia wynika, że z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę wystąpili G. i J.P. Postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. ([...]) Prezydent Miasta T., po uzyskaniu upoważnienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju (pismo z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...]) wydanego na podstawie art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej: u.P.b.), udzielił zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, umożliwiając wykonanie budynku garażowego w zbliżeniu do granic z działkami sąsiednimi, natomiast postanowieniem z [...] września 2015 r. ([...]) nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] Prezydent M. T. zatwierdził projekt budowlany i udzielił G. i J.P. pozwolenia na budowę garażu na samochód ciężarowy na działce nr 649 w T. Decyzja ta po rozpatrzeniu odwołania J. i M.K. (właścicieli sąsiedniej działki nr 648, w granicy z którą miał być posadowiony garaż) została uchylona decyzją Wojewody P. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent M. T. postanowieniem z [...] maja 2016 r. ([...]) nałożył na G. i J.P. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym w zakresie w nim wskazanym, a po uzupełnieniu braków przez inwestorów decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] ([...]) – wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla G. i J.P. pozwolenia na budowę obejmujące budowę garażu jednostanowiskowego na samochód ciężarowy z częścią gospodarczą (kategoria III) na działce nr ewid. 649 w T. przy ul. [...], obręb Z. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie przeprowadzono w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i z uwzględnieniem uwag zawartych we wcześniejszej decyzji Wojewody, a wobec faktu, że inwestor przedstawił wymagane przepisami prawa budowlanego niezbędne dokumenty, wydano decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę. Odwołanie od tej decyzji złożyli J.K. i M.K. wnosząc o jej uchylenie "z zaleceniem zakazu odstępstwa od norm odległościowych", ewentualnie jej zmianę poprzez "zachowanie norm odległościowych" planowanego budynku od granicy z ich działką. Poddali w wątpliwość wykonanie przez inwestorów zaleceń nałożonych przez organ postanowieniem z [...] września 2015 r. Podnieśli, że organ wydał postanowienie o odstąpieniu od zachowania norm odległościowych, co odbyło się bez ich udziału. Nie mieli wówczas możliwości odwołania się, stąd formułują zarzuty w niniejszym odwołaniu. Ponadto wskazali, że wbrew stanowisku organu, wykonanie rozbiórki nielegalnie wzniesionych fundamentów nie zostało całkowicie wykonane, gdyż nadal tkwią one w ziemi przysypane niewielką warstwą piasku. Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta M. T., podzielając w całości ustalenia i wnioski tego organu. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyli J.K. i M.K. Po jej rozpoznaniu Sąd wyrokiem z 27 kwietnia 2017 r. II SA/Rz 1621/16 uchylił decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2016 r. zauważając, że w kontrolowanej decyzji - pomimo zakwestionowania przez odwołujących się postanowienia Prezydenta M. T. z dnia [...] września 2015 r. i mimo ciążącego na organie obowiązku - Wojewoda uchylił się od zbadania zaistnienia przesłanek z art. 9 ust. 1 i 2 u.P.b. Podkreślono, że w każdej indywidualnej sprawie argumentacja prowadząca do wydania odstępstwa od przepisów techniczno- budowlanych powinna być wskazana w sposób wyczerpujący, powinna odwoływać się do okoliczności konkretnej sprawy, które z kolei powinny zawierać element wyjątkowości. W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie wystarczy powołanie się na istnienie uzyskanej wcześniej przez inwestora zgody na odstępstwo od warunków technicznych, ale organ architektoniczno – budowlany powinien poddać jeszcze raz analizie uwarunkowania z art. 9 ust. 1 u.P.b. Nie może zatem ograniczyć się wyłącznie do wskazania, że postanowienie o udzieleniu zgody na odstępstwo funkcjonuje w obrocie prawnym. Odnosząc się do podniesionej podczas rozprawy sądowej poprzedzającej wydanie wyroku kwestii zmiany stanu faktycznego w sprawie polegającej na skutecznym zakwestionowaniu stanowiska organu nadzoru budowlanego, który stwierdził w zaświadczeniu, że egzekucja rozebrania fundamentów posadowionych na terenie inwestycji zakończyła się wykonaniem obowiązku objętego tytułem wykonawczym, Sąd wskazał, że orzeka biorąc pod uwagę stan z daty wydania zaskarżonej decyzji. Podniesiona argumentacja może jednak odnieść skutek przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Wojewodę. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2017 r. Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2016 r. Wskazując na dotychczasowy przebieg postępowania podał, że zgodnie z art. 33 ust. 2 u.P.b., inwestor spełnił wymagania określone tym przepisem. Do wniosku o pozwolenie na budowę dołączono projekt budowlany sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane oraz ostateczną decyzję Prezydenta M. T. z dnia [...] listopada 2014 r. ([...]) o ustaleniu warunków zabudowy. Dokonana pod względem spełnienia wymagań z art. 35 ust. 1 uP.b. analiza dokumentacji projektowej wykazała, że sporna inwestycja jest zgodna z ustaleniami decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Co do wielkości powierzchni zabudowy – wymagana od 2,5 % do 5 % areału działki (przy powierzchni działki nr 649 wynoszącej 1997 m², planowana powierzchnia zabudowy wynosi 90 m2, tj. 4,5 % jej powierzchni); szerokość elewacji frontowej (wschodniej) 7m z 20 % tolerancją - projektowana - 7,74 m; wysokość elewacji okapu dachu 3,75 m ± 20 % - projektowana 3,992 m; co do układu połaci dachowych prostopadły bądź równoległy do północnej granicy terenu inwestycji, projektowany – prostopadły do północnej granicy terenu inwestycji, oraz co do kąta nachylenia dachu od 20° do 40°, projektowany - 20°. Wysokość głównej kalenicy dachu w przedziale od 4 m do 6,50 m, projektowana - 6,49 m. Zdaniem Wojewody spełnione zostały również warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422). Zwrócił przy tym uwagę, że obiekt zaprojektowany został w granicy z sąsiednią działką nr 648. Na takie usytuowanie budynku wyraził zgodę Prezydent M. T. po uzyskaniu upoważnienia ministra który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, tj. Ministra Infrastruktury i Rozwoju (pismo z dnia [...] maja 2015 r.). Podano, że aktualna zabudowa działki nr 649 nie pozwala inwestorowi na inne usytuowanie obiektu ze względu na brak możliwości manewrowania samochodem ciężarowym oraz użytkowania istniejących obiektów: handlowo - usługowego i gospodarczego. Projektowana inwestycja nie spowoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz pogorszenia warunków sanitarno - zdrowotnych i środowiska. Wykonanie obiektu poprawi warunki parkowania samochodu ciężarowego, co wpłynie korzystnie na warunki otoczenia. Wg zatwierdzonego projektu budowlanego, ściany budynku garażowego usytuowane w granicy z działką sąsiednią stanowią ścianę oddzielenia przeciwpożarowego spełniającą wymogi § 235 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Organ stwierdził, że zamierzona inwestycja nie pozbawi właścicieli działki sąsiedniej nr 648 dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności, nie ograniczy także dotychczasowego sposobu użytkowania działki. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda podał, że dokumenty dotyczące odstępstwa od wymogów technicznych znajdują się w aktach sprawy, a strony miały możliwość zapoznania się z nimi. Natomiast kwestionowane postanowienie z 25 września 2015 r. nakładało, na podstawie art. 35 ust. 3 u.P.b. obowiązek usunięcia przez inwestorów nieprawidłowości w dołączonym projekcie budowlanym. Nieprawidłowości i braki zostały usunięte w dniu [...] listopada 2015 r. Również wskazane postanowieniem z [...] maja 2016 r. nieprawidłowości zostały usunięte. Odnośnie kwestii wykonania rozbiórki nielegalnie wzniesionych fundamentów Wojewoda podał, że sprawy te należą do zadań organów nadzoru budowlanego. Niemniej jednak z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta T. wynika, że postępowanie w przedmiocie rozbiórki spornych fundamentów na działce nr 649 zostało zakończone, a fundamenty rozebrane w wyniku ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2010 r. ([...]) oraz w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Odnośnie kwestii bezprawnego zajęcia części działki Wojewoda podał, że granice pomiędzy działkami 648 i 649 obr. Zakrzów uwidocznione na mapie do celów projektowych ustalone zostały na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w T. sygn. akt [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Skoro zatem inwestor spełnił wymogi określone art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 u.P.b., zgodnie z art. 35 ust. 4 nie można było odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę na powyższą decyzję Wojewody do WSA w Rzeszowie złożyli J.K. i M.K., wnosząc o jej uchylenie. Zarzucili naruszenie art. 9 ust. 1 u.P.b. poprzez swobodne uznanie, że zostały spełnione przesłanki z ww. przepisu, a także naruszenie procedury administracyjnej poprzez podejmowanie czynności pozornych i niepodejmowanie takich, które wynikałyby z ich stanowiska. W uzasadnieniu wskazali, że organ dokonał pobieżnej i powierzchownej analizy przesłanek z art. 9 ust. 1 u.P.b., a swoje stanowisko zawarł w jednym zdaniu, bez żadnego uzasadnienia. Nadto nie odniósł się do podnoszonych przez nich zarzutów dotyczących uciążliwości inwestycji i naruszania prawa ich własności. Nie uwzględnił ich słusznego interesu, przyjmując subiektywną i sprzyjającą wyłącznie inwestorowi interpretację warunku wynikającego z art. 9 ust. 1 u.P.b. W tym zakresie podkreślili, że nie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek, który uzasadniałby odstępstwo od norm odległościowych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] października 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta M. T. z dnia [...] sierpnia 2016 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu G. i J. P. pozwolenia na budowę garażu na samochód ciężarowy z częścią gospodarczą na działce nr 649 w T., obr. Z. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2017 r. II SA/Rz 1621/16, uchylającego wcześniejszą decyzję Wojewody z dnia [...] września 2016 r. o utrzymaniu w mocy w/w decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2016 r.; u podstaw uchylenia znalazły się uchybienia związane z brakiem odniesienia do kluczowych zarzutów odwołania kwestionujących wykonanie postanowienia Prezydenta M. T. z dnia [...] września 2015 r. (nakładającego na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w załączonym do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę projekcie budowlanym) oraz uchyleniem się od zbadania zaistnienia przesłanek z art. 9 ust. 1 i 2 u.P.b. Na mocy art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponieważ ta ostatnia okoliczność nie zaistniała, kluczowe znaczenie w sprawie miało, czy wytyczne Sądu w związku z sygnalizowanym związaniem jego oceną prawną, zostały wykonane. Dokonana w tym zakresie ocena zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że z obowiązku tego organ odwoławczy we właściwy sposób się nie wywiązał, ograniczając się zasadniczo do stwierdzenia, że "jak wynika z załączonych dokumentów, uzupełnienie wskazanych w postanowieniu nieprawidłowości i braków, nastąpiło w dniu [...] listopada 2015 r." oraz do powtórzenia argumentacji inwestorów uzasadniającej w ich ocenie konieczność odstąpienia przy realizacji inwestycji od przepisów techniczno – budowlanych. W praktyce miało to związek z udzielonym Prezydentowi M. T. przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju [...] maja 2015 r. upoważnieniem do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, umożliwiające inwestorom G. i J.P. wykonanie projektowanej na działce nr 649 budowy bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr 648 będącej własnością skarżących J. i M.K.. Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.P.b., w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Stosownie do ust. 2 tego artykułu, organ administracji architektoniczno-budowlanej, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. W kwestii wykładni tych przepisów Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela argumentację i uwagi poczynione w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r. II SA/Rz 1621/16, których ponowne przytaczanie w całości jest zbędne. W tym względzie jednakże pragnie wyraźnie zwrócić uwagę na wyrażane w orzecznictwie sądowym i doktrynie jednoznaczne stanowisko, że przepis art. 9 ust. 1 u.P.b. stanowi regulację szczególną, umożliwiającą organom architektoniczno-budowlanym dopuszczenie do zrealizowania obiektu budowlanego z odstępstwem od ogólne obowiązujących wymogów jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Ocena, czy w danej sytuacji taki przypadek zachodzi, należy do organu administracji architektoniczno - budowlanej, który ma obowiązek rozważyć całokształt okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, w szczególności treść przepisu techniczno -budowlanego od którego ma być udzielone odstępstwo, ukształtowanie i wielkość nieruchomości na której ma być realizowany obiekt budowlany, położenie względem nieruchomości sąsiednich i stan ich zagospodarowania, ocenę proponowanych rozwiązań w świetle zasad wiedzy technicznej (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2017 r. II OSK 2495/16 - LEX nr 2450746 i z dnia 5 października 2017 r. VII SA/Wa 2587/16 - LEX nr 2387884, wyrok WSA w Kielcach z dnia 29 września 2016 r. II SA/Ke 740/16 - LEX nr 2151090; Plucińska-Filipowicz A. (red.), Wierzbowski M. (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2018). Szczegółowe rozważenie i uzasadnienie przesłanek udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych w uzasadnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę istotne jest także z tego powodu, że od postanowienia wydanego w trybie art. 9 ust. 2 u.P.b. nie przysługuje zażalenie. W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie wystarczy zatem powołanie się na istnienie uzyskanej wcześniej przez inwestora zgody na odstępstwo od warunków technicznych, ale organ architektoniczno - budowlany powinien poddać jeszcze raz analizie uwarunkowania z art. 9 ust. 1 u.P.b. Nie może zatem ograniczyć się wyłącznie do wskazania, że postanowienie o udzieleniu zgody na odstępstwo funkcjonuje w obrocie prawnym. Wyklucza to wszelki automatyzm w załatwianiu spraw dotyczących odstępstwa, w szczególności wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącznie w oparciu o sam fakt udzielenia zgody na jego dokonanie. W ocenie Sądu, tak orzekający jako organ administracji I instancji Prezydent M. T., jak i organ odwoławczy (Wojewoda P.) w wydanych decyzjach dot. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchybili obowiązkowi wykazania, w jakich okolicznościach rozpatrywanej sprawy upatrują istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku przemawiającego za dopuszczeniem odstępstwa od lokalizacji mającego powstać budynku garażowego względem działki nr 648 z naruszeniem ogólnie obowiązujących norm odległościowych; decyzja organu I instancji nie zawiera żadnego odniesienia w tym zakresie, zaś decyzja Wojewody – jak już wyżej wskazano – ogranicza się do przytoczenia argumentacji inwestora. Brak jakichkolwiek ustaleń własnych organów widoczny jest zwłaszcza w odniesieniu do inwestowanej działki nr 649 i już istniejących na niej budynków (ich powierzchni, rozmieszczenia, sposobu i intensywności wykorzystywania). W szczególności organy nie podjęły próby oceny ewentualnego usytuowania budynku garażowego równolegle do granicy z działką 688/9 (od południowej granicy działki nr 649, w jej południowo – zachodnim narożu – określonego przez inwestorów jako wariant II), tj. za istniejącym już budynkiem garażowym i usytuowanym przed nim w jednej linii (od strony frontu działki) budynkiem handlowym, mimo że wiązałoby się to z wykonywaniem przy zajeżdżaniu do mającego powstać garażu jednego lewoskrętu (określonego przez inwestora - jak się wydaje – nieco na "wyrost" manewrem skomplikowanym). Mimo że niewątpliwie posadowienie garażu w wariancie objętym udzielonym pozwoleniem na budowę (na wprost wjazdu na działkę nr 649) ułatwiłaby zajeżdżanie samochodem ciężarowym, nie można jednak pominąć kwestii późniejszego nim wyjazdu, co przy takiej lokalizacji (na przeciwległym końcu tej działki) i przy obecnym usytuowaniu istniejącego już budynku handlowego i garażowego raczej wykluczałoby możliwość wykonywania dodatkowych manewrów (np. zawracania, w celu ułatwienia tego wyjazdu), co w praktyce oznaczałoby konieczność cofania takim samochodem przez całą długość działki, a tym samym wzdłuż istniejących już na niej w/w budynków. Jak wynika ze stanowiącej część projektu budowlanego mapy zasadniczej z koncepcją zagospodarowania terenu, manewr zawracania prawdopodobnie mógłby być możliwy przy usytuowaniu garażu w południowo – zachodnim narożniku działki 649, niemniej nawet jeżeli nie, cofający samochód oprócz wykonania jednego dodatkowego prawoskrętu i tak poruszałby się tą samą trasą, co w rozwiązaniu przyjętym w wydanym pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu upadają tym samym argumenty inwestorów o dużych utrudnieniach dla funkcjonowania obiektów już posadowionych na działce nr 649 oraz bliżej nieokreślonym zagrożeniu dla osób i mienia, które mogłyby być spowodowane przyjęciem innego niż wnioskowany przez nich wariant zabudowy. W jego ujęciu wątpliwy pozostaje również argument o zachowaniu niezakłóconego dostępu do pozostałej części działki, tj. między istniejącym budynkiem gospodarczym a planowanym garażem (w południowo zachodniej części), a to w związku ze znacznie zawężonym przejazdem między nimi, co trudno uznać za maksymalne i efektywne wykorzystanie tej części działki (jak się wydaje, odmiennie niż w wariancie II). Organy administracji całkowicie pominęły także analizę skutków, z jakimi odstępstwo będzie się wiązało lub może wywołać dla działki nr 648. W tym zakresie należy zauważyć, że unormowania § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) poprzez ustanowienie przy lokalizacji nowej zabudowy wymogu zachowania określonych norm odległościowych mają na celu zapewnienie podstawowych warunków użytkowych i bezpieczeństwa zabudowy względem nieruchomości sąsiednich (także pod względem ewentualnej ich przyszłościowej zabudowy), czego nie można sprowadzić wyłącznie do ewentualnego zagrożenia pożarowego (w związku z planowanym wykonaniem mającej być usytuowanej w granicy działek ściany garażu jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego). W kontekście powyższego za przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 u.P.b. nie można uznać sytuacji, kiedy inwestor może doprowadzić do realizacji inwestycji i zrealizować przysługujące mu prawo zabudowy posiadanej nieruchomości z zachowaniem przepisów techniczno – budowlanych ale bez ingerencji w prawa właścicieli nieruchomości sąsiednich, chociażby w jego ocenie rozwiązanie takie byłoby mniej optymalne (co jak wskazano powyżej, budzi wątpliwości). Celem zastosowania przepisu art. 9 ust. 1 u.P.b. nie może być bowiem bezwzględnie i subiektywnie postrzegana poprawa funkcjonalności zagospodarowania własnej działki, bez stosownego wyważenia interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich, jeżeli obiektywnie realizacja planowanej zabudowy może być dokonana z zachowaniem powszechnie obowiązujących norm. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy trudno przy tym nie dostrzec, że dążenie przez inwestora do lokalizacji planowanego garażu w miejscu objętym wydanym pozwoleniem na budowę (z uwzględnieniem opisanego odstępstwa) ma związek z dokonanym uprzednio w tym samym miejscu samowolnym wykonaniem fundamentów pod planowany garaż, objętych nakazem rozbiórki. Wg twierdzeń skarżących, zostało to dokonane tylko częściowo, gdyż znacząca ich część pozostała w gruncie, przysypana warstwą ziemi, w celu ich późniejszego wykorzystania (jak wynika ze złożonego wraz ze skargą wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – którego Sąd nie uwzględnił – inwestorzy ponadto w dniu [...] listopada 2017 r. przystąpili do realizacji inwestycji). Mimo sygnalizowania przez skarżących w toku postępowania kwestii jedynie powierzchownej rozbiórki fundamentów, organy powołując się na formalne stwierdzenie wykonania obowiązku ich rozbiórki (wynika to z protokołu czynności kontrolnych PINB z dnia [...] lipca 2014 r. w którym zapisano, że fundament żelbetowy został rozburzony) nie zweryfikowały tych twierdzeń, mimo że z zapisu tego protokołu wynikało jednocześnie, że w dacie oględzin na ich miejscu pozostawał gruz (co mogło uprawdopodabniać twierdzenia skarżących). Opisane powyżej uchybienia przekładają się na naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a.) mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji również na naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 9 ust. 1 i 2 u.P.b.) wyrażające się co najmniej w przedwczesnym wydaniu pozwolenia na budowę z uwzględnieniem zgody na odstępstwo. Naruszenie wskazanych wyżej przepisów uzasadniało uchylenie decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. (pkt I wyroku). Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią wskazania co do dalszego postępowania, które wynikają wprost z poczynionych wyżej uwag. O należnych skarżącym kosztach postępowania, obejmujących opłacony wpis od skargi orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. (pkt II wyroku). Sąd nie objął nimi kosztów związanych z wynagrodzeniem ustanowionego na etapie postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnika (adwokata) z uwagi na brak stosownego wniosku - art. 210 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło