II OSK 263/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-03-18
Skład orzekający: Roman Hauser, Jerzy Siegień, Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę części obiektu budowlanego (demontaż okien i portfenetrów oraz zamurowanie otworów) w sytuacji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych, które nie zostały wykonane w terminie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, wydając decyzję nakazującą rozbiórkę części obiektu budowlanego. Skoro inwestorzy dopuścili się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych, a nie wykonali nałożonych na nich obowiązków (m.in. sporządzenia projektu zamiennego i zamurowania otworów okiennych) w wyznaczonym terminie, organ był zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia nakazującego rozbiórkę lub doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W ocenie Sądu, nakazana rozbiórka części obiektu była rozwiązaniem prawnie i technicznie możliwym oraz najmniej dotkliwym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki części jednorodzinnego budynku mieszkalnego, polegającego na demontażu okien i portfenetrów oraz zamurowaniu otworów w ścianach zewnętrznych od strony sąsiednich działek. Inwestorzy istotnie odstąpili od zatwierdzonego projektu budowlanego, m.in. zwiększając wymiary budynku i wykonując otwory okienne w ścianach usytuowanych w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki. Pomimo nałożenia obowiązku wykonania określonych robót i sporządzenia projektu zamiennego, inwestorzy nie wykonali tych obowiązków w terminie. Decyzja nakazująca rozbiórkę została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestorów. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym zasad zaufania do organów władzy publicznej i prawdy obiektywnej, wskazując na podobne naruszenia u sąsiadów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.B. i S.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 1130/17 w sprawie ze skargi B.B. i S.B. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 1130/17 oddalił skargę B.B. i S.B. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (PINB) decyzją z [...]2017 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290, z późn. zm.), nakazał inwestorom B.B. i S.B. rozbiórkę części jednorodzinnego budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...] w m. B.K., gm. K., poprzez demontaż okien i portfenetrów (balkonów francuskich), zlokalizowanych w ścianach zewnętrznych budynku, od strony sąsiednich działek nr [...] i [...], z jednoczesnym zamurowaniem otworów (po demontażu okien i drzwi balkonowych) w ścianach od strony sąsiednich działek nr [...] i [...], materiałem budowlanym o odpowiedniej klasie odporności ogniowej min. El 30.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli inwestorzy – B.B. i S.B..
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) zaskarżoną decyzją z [...]2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie bezsporna jest kwestia dokonania przez inwestorów istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, która rozstrzygnięta została ostateczną decyzją tego organu z [...]2014 r. Decyzją tą w związku z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, nałożono na inwestorów obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem oraz obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w wyznaczonym terminie, projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Projekt taki nie został dotychczas przedstawiony, co powoduje, że nie został wykonany obowiązek przedstawienia zamiennego projektu budowlanego. Organ odwoławczy stwierdził więc, że PINB prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 51 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane, a także trafnie określił zakres nakazu wydanego na tej podstawie. Organ zauważył, że wprawdzie dokonane przez inwestorów wszystkie istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, w postaci zwiększenia wysokości, szerokości i długości przedmiotowego budynku i tym samym doprowadzenia do zmiany jego kubatury, powierzchni i liczby kondygnacji mogą zostać zalegalizowane w świetle przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów techniczno-budowlanych, to jednak ze względu na treść § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.), zgodnie z którym budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, niedopuszczalne jest zalegalizowanie otworów okiennych i drzwiowych (portfenetrów) w ścianach zewnętrznych budynku usytuowanego od strony działek nr [...] i [...] w odległości mniejszej niż 4 m. Tak więc o ile ściany zewnętrzne usytuowane od strony granic tych dwóch działek mogą pozostać, o tyle nie mogą one posiadać ani otworów okiennych, ani drzwiowych i dlatego jest to jedyny nakaz, jaki w stanie faktycznym tej sprawy musi zostać wydany i to pomimo oczywistego niewykonania przez inwestorów obowiązku nałożonego na nich decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyli B.B. i S.B., wnosząc o jej uchylenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił wniesioną skargę. Sąd za bezsporne w sprawie uznał, że B.B. i S.B. decyzją Naczelnika Miasta i Gminy K. z [...]1988 r., nr [...] uzyskali pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Inwestorzy budując przedmiotowy budynek mieszkalny w sposób istotny odstąpili jednak od zatwierdzonego powyższą decyzją projektu budowlanego, co zgłosili pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. skierowanym do PINB w K.. Z kolei w trakcie prowadzonego postepowania organy nadzoru budowlanego ustaliły, czego inwestorzy nie kwestionują, że zgłoszone PINB istotne odstąpienia charakteryzują się: 1) zwiększeniem wysokości budynku z 724 cm do 916 cm, 2) zwiększeniem jego długość z 850 cm i 1042 cm do odpowiednio 968 cm i 1113 cm oraz 3) zwiększeniem szerokości budynku z 1359 cm do 1386 cm (786 cm + 600 cm), 4) zmianą konstrukcji więźby dachowej oraz kąta nachylenia dachu, 5) przystosowaniem projektowanego poddasza nieużytkowego na mieszkanie, a także 6) wykonaniem otworów okiennych w obydwu ścianach bocznych budynku (tj. zarówno od strony działki nr [...], jak i działki nr [...]), które usytuowane są w odległości 287 cm (od strony działki nr [...]) i 328 cm (od strony działki nr [...]), a które to otwory nie były przewidziane w zatwierdzonym projekcie budowlanym, gdyż ściany te - jak wynika z projektu zagospodarowania działki - miały być usytuowane odpowiednio w odległości 300 i 341 cm od granic działek sąsiednich 7) wykonaniem częściowego podpiwniczenia budynku i 8) wykonaniem dodatkowego biegu schodowego na poddasze. Ustalenia te potwierdzone zostały ostateczną decyzją WWINB z [...]2014 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, którą nakazano skarżącym jako inwestorom wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych robót budowlanych związanych z budową niniejszego budynku mieszkalnego (tj. zamurowanie otworów okiennych wmontowanych w ścianach zlokalizowanych od strony sąsiednich działek nr [...] i [...] – w terminie 6 miesięcy) oraz nałożono obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w wyznaczonym terminie, projektu budowlanego zamiennego (pełnobranżowego), uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Nieprzedstawienie natomiast przez inwestorów w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego skutkuje zastosowaniem art. 51 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane. Przepis ten wskazuje, że w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe ustalenia, Sąd wskazał, że skoro inwestorzy dopuścili się istotnego odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych i zatwierdzonego projektu budowlanego, a w zakreślonym terminie nie zamurowali otworów okiennych wmontowanych w ścianach zlokalizowanych od strony sąsiednich działek nr [...] i [...], ani nie przedłożyli projektu budowlanego zamiennego (pełnobranżowego), jak nakazywała decyzja WWINB z [...]2014 r. wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, to obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy z uwagi na fakt wybudowania – wbrew zatwierdzonemu projektowi budowlanemu – budynku mieszkalnego większych rozmiarów jedynym możliwym z punktu prawnego i technicznego rozwiązaniem, a przy tym możliwie najmniej dotkliwym dla inwestorów, było nałożenie obowiązku rozbiórki części obiektu poprzez demontaż okien i portfenetrów (balkonów francuskich), zlokalizowanych w ścianach zewnętrznych budynku, od strony sąsiednich działek nr [...] i [...] z jednoczesnym zamurowaniem otworów (po demontażu okien i drzwi balkonowych) w ścianach od strony sąsiednich działek nr [...] i [...]materiałem budowlanym o odpowiedniej klasie odporności ogniowej min. EI 30. Przy czym ten ostatni nakaz dotyczący bezpieczeństwa przeciwpożarowego wynika z przepisu § 232 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...), zgodnie z którym dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany (...).
Sąd zauważył również, że poza powyższym nakazem organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że w pozostałym stwierdzonym przez WWINB w decyzji z [...] 2014 r. zakresie dokonane przez inwestorów odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w kontekście przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów techniczno-budowlanym są do zaakceptowania, a zatem w tym zakresie odstępstwa te można zalegalizować. Słusznie wskazano bowiem, że przedmiotowy budynek mieszkalny nie narusza postanowień obowiązującego dla działki nr [...] w B.K. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy K. (uchwały Rady Miejskiej w K. z 8 listopada 2001 r., nr XXX/303/01), który przewiduje dla tego terenu funkcję zabudowy mieszkaniowej wraz z programem usług o charakterze nieuciążliwym (symbol 2.14 MN). Ponadto plan ten przewiduje dla budynków sytuowanych z wjazdami z ulic osiedlowych linię zabudowy w odległości 5 m, gdy tymczasem przedmiotowy budynek oddalony jest od ul. K. na 8 m.
Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych przez skarżących, Sąd wskazał, że na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie może mieć wpływu okoliczność zaistnienia tożsamych naruszeń prawa budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych w otoczeniu przedmiotowej działki, które to naruszenia nie zostały poddane kontroli organów nadzoru budowlanego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli B.B. i S.B., zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), dalej: "ppsa", w zw. z art. 8 kpa, a które w niniejszej sprawie polegało na nieuchyleniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję nakazującą częściową rozbiórkę na nieruchomości skarżących, w sytuacji gdy na zdecydowanej większości sąsiednich nieruchomości występują podobne lub nawet większe naruszenia i w stosunku do nich nie toczy się nawet żadne postępowanie administracyjne, co w konsekwencji prowadzi do podważenia zaufania w stosunku do organów administracji publicznej, które w tym samym stanie faktycznym nie traktują wszystkich podmiotów w sposób równy, oraz co działa wbrew uprawnionym oczekiwaniom uczestników postępowania;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 kpa przez uznanie, że w sprawie zbędne było przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości sąsiadujących z działką skarżących na okoliczność panujących tam odstępstw od właściwych przepisów w zakresie zabudowy, a w szczególności usytuowania ścian budynku z oknami w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, mimo tego, że w świetle zgłaszanych przez stronę skarżącą oświadczeń oraz zasad wykonywania władzy administracyjnej w sposób budzący zaufanie i zasady uprawnionych oczekiwań, okoliczność ta niewątpliwie stanowiła istotną okoliczność w załatwieniu sprawy i w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo zaistnienia wskazanej wyżej podstawy.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów pomocy prawnej z urzędu w obu instancjach według norm przepisanych nieuiszczonych nawet w części. Jednocześnie skarżący kasacyjnie zrzekli się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ppsa, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zauważyć należy, że wydane w rozpoznawanej sprawie decyzje podjęte zostały w postępowaniu uregulowanym przepisami art. 50 - 51 ustawy - Prawo budowlane zainicjowanym przez samych skarżących, którzy zwrócili się do PINB w piśmie z 17 czerwca 2013 r o legalizację odstępstw powstałych podczas budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Inwestorzy budując przedmiotowy budynek mieszkalny w sposób istotny odstąpili od zatwierdzonego decyzją z [...]1988 r. projektu budowlanego. W trakcie przeprowadzonych kontroli obiektu ustalono, co nie jest w sprawie kwestionowane, że inwestorzy zwiększyli wysokość, szerokość i długość przedmiotowego budynku doprowadzając do zmiany jego kubatury, powierzchni i liczby kondygnacji i tym samym do zmiany sposobu zagospodarowania działki (zwiększenie powierzchni zabudowy). Ponadto zaadoptowując poddasze nieużytkowe na mieszkalne dokonali zmiany sposobu użytkowania tej części obiektu. Wszystkie te zmiany, jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, trafnie zakwalifikowane zostały, w świetle art. 36a ust. 5 pkt 1, 2 i 6 ustawy – Prawo budowlane, jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, wymagające zmiany pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie uzyskali. Dodatkowo stwierdzono, że inwestorzy wykonali otwory okienne w ścianach bocznych rozbudowanego budynku, usytuowanych w odległości mniejszej niż 4 m od granic działek sąsiednich ([...] i [...]). Zmiana ta, jak prawidłowo wskazano, nie stanowiła istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, jednak stanowiła określone w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane istotne odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który dopuszcza jako minimalną odległość budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy odległość 4 m.
Tak więc w sytuacji stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego dokonania przez inwestora istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego (art. 36a ust. 5 ustawy – Prawo budowlane) bez wymaganej zmiany pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 ww. ustawy) obowiązkiem tego organu było przeprowadzenie postępowania, o jakim mowa w art. 50 - 51 ustawy – Prawo budowlane. Z kolei w sytuacji, gdy budowa jest prowadzona, pierwszym etapem tego postępowania jest wydanie postanowienia w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, a następnie decyzji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Dalszy bieg postępowania tj. legalizacja (art. 51 ust. 4) albo niezalegalizowanie (art. 51 ust. 5) dokonanych odstępstw zależny jest od wykonania przez inwestora obowiązku określonego w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, tzn. od sporządzenia i przedstawienia przez inwestora zamiennego projektu budowlanego. Gdy obowiązek ten nie został wykonany w terminie organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane).
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że ostateczną decyzją WWINB z [...] 2014 r. skarżący zobowiązani zostali do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (pełnobranżowego) oraz wykonania robót budowlanych związanych z budową niniejszego budynku mieszkalnego, tj. zamurowania otworów okiennych wmontowanych w ścianach budynku zlokalizowanych od strony sąsiednich działek nr [...] i [...]. Powyższych obowiązków skarżący nie wykonali, co nie jest w sprawie kwestionowane.
A zatem skoro inwestorzy dopuścili się istotnego odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych i zatwierdzonego projektu budowlanego, a w zakreślonym terminie nie wykonali obowiązków nakazanych decyzją WWINB z [...]2014 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 5 ww. ustawy. Prawidłowo więc Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...]2017 r. nakazał inwestorom rozbiórkę części jednorodzinnego budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...] w m. B.K., poprzez demontaż okien i portfenetrów (balkonów francuskich), zlokalizowanych w ścianach zewnętrznych budynku, od strony sąsiednich działek nr [...] i [...], z jednoczesnym zamurowaniem otworów (po demontażu okien i drzwi balkonowych) w ścianach od strony sąsiednich działek nr [...] i [...], materiałem budowlanym o odpowiedniej klasie odporności ogniowej min. El 30. Decyzja ta słusznie utrzymana została następnie w mocy przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z [...]2017 r. Zasadnie wskazał także Sąd pierwszej instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy z uwagi na fakt wybudowania – wbrew zatwierdzonemu projektowi budowlanemu – budynku mieszkalnego większych rozmiarów jedynym możliwym z punktu prawnego i technicznego rozwiązaniem, a przy tym możliwie najmniej dotkliwym dla inwestorów, było nałożenie obowiązku rozbiórki części obiektu we wskazanym w decyzji z [...]2017 r. zakresie.
W związku z powyższym za niezasadne uznać należy zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w związku z art. 7, 8 i art. 77 § 1 kpa. Sąd pierwszej instancji przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji nie przekroczył zasady zaufania do organów władzy publicznej, zasady prawdy obiektywnej i związanej z nią zasady swobodnej oceny dowodów. Przyjęta w sprawie faktyczna podstawa rozstrzygnięć ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organy ustaliły wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Wskazać należy, że wobec spowodowanych przez skarżących jako inwestorów odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych organy związane były normami określonymi w art. 51 ustawy – Prawo budowlane. Obowiązkiem organów orzekających było zatem działanie w granicach podmiotowych i przedmiotowych niniejszej sprawy i tylko wobec powstałych na terenie działki nr [...] w B.K. odstępstw organy te miały kompetencje prowadzić postępowanie, w tym jego część wyjaśniającą (dowodową). W granicach niniejszej sprawy administracyjnej nie mieściło się bowiem badanie, czy właściciele działek sąsiednich dopuścili się ewentualnie podanych przez skarżących podobnych odstępstw. Z akt sprawy nie wynika, aby te ewentualne naruszenia były poddane kontroli organów nadzoru budowlanego i aby w tych sprawach zapadły odmienne rozstrzygnięcia niż w niniejszej sprawie. Tymczasem zgodnie z art. 8 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Tak więc za naruszające zasadę zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa) uznać należy niewątpliwie m.in. takie działania organów administracji publicznej, które polegają na zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej lub bardzo zbliżonej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia tej zmiany. A zatem o naruszeniu tego przepisu nie może świadczyć nie zweryfikowana w tym postępowaniu, a wskazana przez skarżących okoliczność zaistnienia tożsamych naruszeń prawa budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych w otoczeniu przedmiotowej działki, które to naruszenia nie zostały zweryfikowane przez organy nadzoru budowlanego. Podnieść w tym miejscu należy, że jeśli skarżący kasacyjnie dysponują wiedzą o podobnych istotnych odstępstwach, czy naruszeniach przepisów techniczno-budowlanych powstałych na działkach sąsiednich to mogą zgłosić tą okoliczność inspektorowi nadzoru budowlanego, który dokona niezbędnych ustaleń w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji słusznie nie dopatrzył się w działaniach organów orzekających w sprawie istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a tylko naruszenie o tym charakterze mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji. Kierując się zatem wspomnianymi wyżej względami, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona w sprawie skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw, w związku z czym, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 ppsa oddalił skargę kasacyjną.
Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika skarżących kasacyjnie o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy, wyjaśnić należy, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 ppsa), który przyznaje je w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło