I OSK 1953/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-27
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Mirosław Wincenciak, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegające na niewyjaśnieniu okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, w tym ustalenia daty końcowej naliczania kosztów przechowania pojazdu, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, takie jak niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli nie jest rażące i oczywiste. W przypadku niejednoznaczności przepisu prawnego, która wymaga wykładni, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu weryfikację legalności aktu administracyjnego na podstawie stanu prawnego i faktycznego z dnia jego wydania, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obowiązku zapłaty przez K. S. kwoty ponad 61 tys. zł z tytułu kosztów usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu. K. S. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Opola, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania przez opóźnienie w wystąpieniu do sądu z wnioskiem o przepadek pojazdu, co skutkowało naliczeniem nadmiernych kosztów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że nie dokonano wszechstronnej analizy daty końcowej naliczania kosztów przechowania pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalając skargę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, odstępując od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del WSA Jakub Zieliński Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Op 589/17 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie obowiązku zapłaty kosztów usunięcia, przechowania i oszacowania pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 27 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Op 589/17, po rozpoznaniu skargi K. S., w pkt 1) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie obowiązku zapłaty kosztów usunięcia, przechowania i oszacowania pojazdu oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z [...] maja 2017 r., nr [...], w pkt 2) zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z [...] czerwca 2016 r., nr [...], Prezydent Miasta Opola, działając na podstawie art. 130a ust. 10h i ust. 10j ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.), orzekł wobec K. S. obowiązek zapłaty kwoty 61.431,79 zł., z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...].
W uzasadnieniu organ podał, że w/w pojazd, na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 1 wyżej wskazanej ustawy, zgodnie z dyspozycją wydaną 27 listopada 2011 r. przez funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w Opolu, został usunięty z drogi publicznej z powodu pozostawienia go w miejscu, w którym tamował, utrudniał ruch. Pojazd ten został usunięty na parking strzeżony w K. przy ul. [...]. O fakcie tym K. S. został powiadomiony pismem dnia 6 marca 2012 r. oraz poinformowany o tym, że nieodebranie pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia spowoduje wystąpienie do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Jednocześnie został też pouczony, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu lub posiadacz pojazdu (solidarnie).
W związku z nieodebraniem pojazdu przez K. S. w w/w terminie, Prezydent Miasta Opola, wnioskiem z 19 października 2015 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w Opolu o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta Opole. Postanowieniem z 18 marca 2016 r., sygn. akt [...], Sąd orzekł przepadek pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], na rzecz Miasta Opole. Postanowienie to uprawomocniło się z dniem 11 kwietnia 2016 r. K. S. został powiadomiony o toczącym się postępowaniu o orzeczenie przepadku samochodu. Rzeczoznawca samochodowy w opinii z 24 maja 2016 r. ustalił, że pojazd ten nie posiada wartości rynkowej, przedmiotowy pojazd został poddany demontażowi. Organ stwierdził, że koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] – powstałe od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, tj. od 27 listopada 2011 r. do zakończenia postępowania, tj. do 22 czerwca 2016 r. – wynoszą łącznie 61.431.79 zł. Organ przedstawił jednocześnie analitykę wyliczenia powyższej kwoty, wskazując jednocześnie numer konta, na które należy uiścić ww. łączną kwotę. Decyzja ta została skutecznie doręczona K. S. w dniu 5 lipca 2016 r. Od tej decyzji K. S. nie odwołał się.
Pismem z 5 stycznia 2017 r. K. S. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu o stwierdzenie nieważności w/w decyzji, zarzucając jej rażące naruszenie art. 130a ust. 10, ust. 10a i ust. 10h powołanej ustawy w zw. z art. 12 i art. 35 k.p.a., poprzez błędną wykładnię tych przepisów skutkującą nieprawidłowym zastosowaniem, polegającym na zaniechaniu złożenia do sądu wniosku o przepadek w możliwie najwcześniejszym terminie oraz odłożeniu tej czynności w czasie na okres czterech i pół lat, przez co koszty, jakimi został obciążony, zwiększone zostały o 47.577 zł. Powyższe, z uwagi na nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela oraz prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, doprowadziło do błędnej wykładni art. 7 i art. 8 k.p.a. Zdaniem wnioskodawcy, skoro ustawa Prawo o ruchu drogowym nie określa terminu maksymalnego, w którym organ winien wystąpić do sądu z wnioskiem o przepadek pojazdu, a którego przekroczenie skutkowałoby ujemnymi konsekwencjami dla organu, zastosowanie znajdą reguły ogólne dotyczące załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym, tj. zasada szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasada załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 k.p.a.). Wnioskodawca uznał, że należność, jaką zobowiązany jest zapłacić, powinna wynosić różnicę kwoty orzeczonej w decyzji z dnia 23 czerwca 2016 r. (61.431,79 zł) i kwoty niesłusznie naliczonej (47.577 zł), czyli 13.854,79 zł.
Decyzją z [...] maja 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...].
Pismem z 8 czerwca 2017 r. pełnomocnik K. S., wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz o jej uchylenie w całości, z uwagi na rażące naruszenie prawa i orzeczenie co do istoty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z [...] sierpnia 2017 r. utrzymało w mocy w/w decyzję własną z [...] maja 2017 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Opola orzekającej wobec K. S. obowiązek zapłaty kwoty 61.431,79 zł, z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...].
W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że wyliczona wysokość kosztów za wskazany okres jest prawidłowa, bowiem istotny jest moment wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi oraz data zakończenia postępowania – w niniejszej sprawie data złomowania pojazdu. Kolegium wywodziło, że wysokość omawianych kosztów nie została uzależniona od tego, czy w niezwłocznym terminie, bądź w okresie dłuższym niż "niezwłocznie", powiadomiono właściciela pojazdu o jego usunięciu i możliwości odbioru, a także kiedy starosta/prezydent wystąpił do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu. Nie ma więc podstaw, aby w drodze wykładni przyjąć takie rozumienie przepisu art. 130a ust. 10h ustawy, które pozwalałoby na zrekonstruowanie normy prawnej umożliwiającej określenie wysokości kosztów w zależności od tego, czy starosta "bez zbędnej zwłoki" wystąpił do sądu o przepadek pojazdu. Oznaczałoby to bowiem w konsekwencji przyjęcie odmiennego, niż wynikający z w/w regulacji sposobu obliczania wysokości kosztów. Zdaniem Kolegium, nie można również wywodzić, że koszty powstałe do "zakończenia postępowania", o których mowa w art. 130a ust. 10h ustawy, to koszty "narosłe" wyłącznie do dnia wydania prawomocnego postanowienia sądu powszechnego o przepadku.
Skargę na powyższą decyzję wniósł K. S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu powołanym na wstępie wyrokiem z 27 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Op 589/17 w pkt 1) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zaś w pkt 2) orzekł o kosztach postępowania.
Sąd wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie ze wszystkich podniesionych w niej powodów.
Sąd uznał za chybiony zarzut sprowadzający się do następstwa nierespektowania w postępowaniu zwykłym zasady szybkości postępowania przez niezałatwienie sprawy w terminie (bezczynność organu). Przepis art. 156 k.p.a. nie stanowi bowiem podstawy do oceny terminowości załatwiania sprawy – przewlekłości czy bezczynności organu – w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną, która stanowi przedmiot weryfikacji w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności. Podobnie, prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób przewlekły nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Nawet zatem znaczne opóźnienie w załatwieniu sprawy nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, bowiem decyzja wydana po upływie terminu do jej wydania (art. 35 k.p.a.), nie jest co do zasady decyzją nieważną. Natomiast w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie art. 156 i nast. k.p.a. przedmiotem oceny jest legalność aktu administracyjnego na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania ocenianego aktu.
Sąd wskazał, że koszty o których mowa w ust. 10h art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że datą początkową, od której należy naliczać koszty za przechowanie pojazdu jest 27 listopada 2011r., co zgodnie przyznają strony i ta okoliczność nie pozostaje sprzeczna z przywołanym wyżej przepisem. Natomiast, zdaniem Sądu, w sprawie nie dokonano wszechstronnej analizy w zakresie daty końcowej, do której nalicza się koszty przechowania pojazdu od właściciela tego pojazdu. Przy czym Sąd podkreślił, że są to koszty wyliczone wyłącznie do orzeczenia przepadku pojazdu, gdyż od daty uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku właścicielem pojazdu jest już powiat. Zatem wszelkie koszty powstałe po tym zdarzeniu prawnym a związane ze sprzedażą, bądź złomowaniem samochodu powinien ponosić jego właściciel, czyli powiat. Sąd wskazał, że co prawda z treści przepisu art. 130a ust. 10h powołanej ustawy wynika, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, to jednak ustawodawca wyraźnie stwierdził, że chodzi o koszty poniesione do zakończenia postępowania, czyli postępowania o stwierdzenie przepadku samochodu na rzecz powiatu. Sąd podkreślił, że przejście prawa własności na inny podmiot – czyli powiat – powoduje, że od tej daty wszystkie koszty obciążają kolejnego właściciela, co znajduje uzasadnienie w treści wskazanego przepisu.
Sąd stwierdził, że powyższe okoliczności okazały się istotne z uwagi na niewystarczające i niewyczerpujące odniesienie się organu do końcowej daty naliczenia kosztów na rzecz skarżącego – weryfikowaną decyzją Prezydenta, w trybie skutecznie wszczętego postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji, na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wobec tego Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się przede wszystkim, mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy, obrazy przepisów prawa postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., polegającej na niewyjaśnieniu okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz braku dokonania dogłębnej analizy faktów z obowiązującymi przepisami w dacie wydania kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] czerwca 2016 r. Sąd zaznaczył przy tym, że nie podzielił zarzutów naruszenia art. 130a ust. 10a ustawy w związku z art. 35 k.p.a., gdyż bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zwalczane jest w odrębnym postępowaniu ze skargi na bezczynność organu bądź przewlekle postępowanie tego organu. Takich zaś działań zmierzających do zwalczania bezczynności organu skarżący nie podjął.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, zaskarżając go w całości. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, bądź przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do uchylenia decyzji Kolegium, sprowadzające się do konkluzji, że organ ten dopuścił się obrazy wymienionych przepisów postępowania administracyjnego polegającej na niewyjaśnieniu okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, tj. w zakresie daty końcowej, do której nalicza się koszty przechowania pojazdu należne od właściciela tego pojazdu, "oraz braku dokonania analizy faktów z obowiązującymi przepisami w dacie wydania kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta Opola", co według Sądu "mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy" i stanowiło dostateczną podstawę prawną do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, podczas gdy – w istniejącym stanie faktycznym i prawnym sprawy – postępowanie Kolegium było przeprowadzone prawidłowo i zostało zakończone decyzją, w której organ wykazał zasadność podjętego rozstrzygnięcia, a tym samym nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, wymagającym uchylenia obu decyzji, a przeprowadzone w sprawie postępowanie i zgromadzony materiał dowodowy, mimo twierdzenia Sądu, były wystarczające do dokonania oceny merytorycznej całości sprawy i wydania rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wbrew twierdzeniu Sądu, z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika zarówno początkowa data, od której należy naliczyć właścicielowi pojazdu koszty za przechowanie pojazdu (27 listopada 2011 r. – dyspozycja usunięcia pojazdu), jak i data końcowa, do której naliczono te koszty (22 czerwca 2016 r. – demontaż pojazdu). W aktach sprawy znajduje się także postanowienie Sądu Rejonowego w Opolu Wydział IX Cywilny z 18 marca 2016 r., sygn. akt [...], orzekające przepadek przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta Opola, które uprawomocniło się w dniu 11 kwietnia 2016 r., wobec tego okoliczność ta nie wymaga już wyjaśnienia. Uznano zatem, że zarzut obrazy przez Kolegium art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie znajduje potwierdzenia.
Wskazano, że rozważania zawarte w powołanym przez Sąd I instancji wyroku NSA z 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 4/14 oraz uchwale Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZP 47/07, zapadły pod rządami art. 130a Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu już nieobowiązującym w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] czerwca 2016 r. i prezentują w istocie wykładnię obowiązujących wówczas przepisów.
Skarżący kasacyjnie organ podkreślił, że zaskarżona decyzja zapadła w trybie nadzwyczajnym, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji, zaś postępowanie to ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dacie wydania badanej decyzji, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, co może mieć jedynie miejsce w postępowaniu instancyjnym.
Organ przyznał, że w istocie, nie zawarł rozważań co należy rozumieć pod pojęciem "zakończenie postępowania" i jaki to ma skutek w odniesieniu do naliczania przedmiotowych kosztów w skarżonej decyzji, jednak Sąd wskazując na wadę decyzji tkwiącą jego zdaniem, w jej uzasadnieniu i uchylając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. winien rozważyć, czy w odniesieniu do trybu, w jakim było prowadzone postępowanie, jest to uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając skargę kasacyjną w granicach określonych w niej podstaw i zarzutów – zgodnie z art.183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. tj. 2019 r., poz.2325 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd uchylił w całości wydane w sprawie decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Opola z [...] czerwca 2016 r. ustalającej koszty związane z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem samochodu będącego własnością K. S., wyłącznie z tego powodu, że cyt." w sprawie nie dokonano wszechstronnej analizy, z dochowaniem reguł postępowania zawartych w art.7, art.77 §1 i art.80 k.p.a., w zakresie daty końcowej do której nalicza się koszty przechowania pojazdu od właściciela tego pojazdu." Sąd I instancji podkreślił, że z treści art.130 a ust.10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że właściciela pojazdu obciążają koszty poniesione do dnia uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku samochodu na rzecz powiatu. Zatem wszelkie koszty powstałe po tym zdarzeniu prawnym a związane ze sprzedażą, bądź złomowaniem samochodu powinien ponosić jego właściciel, czyli powiat.
Na gruncie ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie chodzi o okres od 11 kwietnia 2016 r. ( data prawomocności orzeczenia Sądu o przepadku samochodu na rzecz Miasta Opole) do 22 czerwca 2016 r. ( data demontażu pojazdu). Wyłącznie w tym zatem zakresie Sąd I instancji zakwestionował prawidłowość zaskarżonej decyzji. Wokół tej kwestii koncentrują się też zarzuty skargi kasacyjnej, w których akcentuje się brak dostatecznych podstaw prawnych do uchylenia z tego powodu decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności.
Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej ma tryb, w jakim była rozpoznawana sprawa, czyli nadzwyczajny tryb stwierdzenia nieważności decyzji. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej odnosząc się do zawartej w tym przepisie przesłanki stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest ono oczywiste. Oznacza to, że sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a konkretnym przepisem prawa jest wyraźna, rzucająca się w oczy. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych. Chodzi o takie sytuacje, gdy zestawienie treści aktu prawnego z treścią przepisu prowadzi do wniosku w sposób nie budzący wątpliwości, że pozostają one w sprzeczności ( por. przykładowo wyroki NSA z 22 października 2018 r., sygn. I OSK 1279/18, z 9 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 1478/17, publ.www.nsa.gov.pl).
Przywołany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku art.130 a ust.10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
O ile początkowy termin naliczania opłat został wyraźnie przez ustawodawcę określony, jako data wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, o tyle jako termin końcowy naliczania opłat przepis wskazuje zakończenie postępowania. Takie jednak określenie daty końcowej wymagało dokonania wykładni wskazanego przepisu, notabene tej wykładni dokonał także Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Przepis ten w orzecznictwie nie był rozumiany jednolicie. W jednych orzeczeniach wykładano go w ten sposób, że termin "zakończenie postępowania" należy rozumieć szerzej niż zakończenie postępowania cywilnego w sprawie przepadku pojazdu, gdyż sprzedaż lub zniszczenie pojazdu jest możliwe dopiero po dacie uprawomocnienia się wydanego w tej sprawie orzeczenia. W orzeczeniach tych wskazywano, że wobec brzmienia art. 130a ust.10h p.r.d. wszystkie koszty, ogólnie mówiąc, powstałe w następstwie usunięcia pojazdu, ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji o jego usunięciu. Mogą to być także koszty powstałe po uprawomocnieniu się postanowienia o przepadku pojazdu, skoro ustawa wymienia wśród tych kosztów koszty sprzedaży lub koszty zniszczenia pojazdu ( por. wyrok NSA z 24 listopada 2017 r., sygn. I OSK 975/17). W innych orzeczeniach przyjmowano, że wprawdzie z art. 130 a ust. 10h wynika, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, to jednak ustawodawca wyraźnie stwierdził, że chodzi o koszty poniesione do zakończenia postępowania, czyli postępowania o stwierdzenie przepadku samochodu na rzecz powiatu, gdyż od daty uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku właścicielem pojazdu jest powiat ( por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. I OSK 1959/15).
Wobec braku jednoznaczności przepisu art.130 a ust. 10 h Prawa o ruchu drogowym i potrzeby jego wykładni nie można uznać, że przepis ten został rażąco naruszony i tym samym podzielić argumentacji Sądu zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Skarga kasacyjna zasadnie więc zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie wskazanych w niej przepisów postępowania, jak również trafnie w jej uzasadnieniu podkreślono istotę nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest tryb stwierdzania nieważności decyzji.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.188 p.p.s.a. w zw. z art.151 p.p.s.a. i art.193 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku. Na zasadzie art. 207 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia od K. S. kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło