VIII SA/Wa 752/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-28

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz - Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, pomimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej wnioskodawczyni?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił, iż nie zaszły przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek. Pomimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącej, nie stwierdzono całkowitej nieściągalności zobowiązań, a posiadany majątek i dochody dawały możliwość egzekucji. Organ prawidłowo wyważył interes publiczny (zapewnienie środków na świadczenia) z interesem zobowiązanej, a decyzja nie nosiła znamion dowolności.
Stan faktyczny
Skarżąca M. D. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy z powodu trudności finansowych i zdrowotnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia, wskazując na możliwość egzekucji z renty, umowy zlecenia oraz zabezpieczenie należności na nieruchomościach. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną, stwierdzając brak przesłanek całkowitej nieściągalności oraz brak spełnienia kryterium ważnego interesu osoby zobowiązanej. Skarżąca wniosła skargę do sądu, podnosząc, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia i udokumentowała swoje wydatki.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr UNW_O Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję własną odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek wraz z odsetkami: na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy w łącznej kwocie [...]zł. Ww. rozstrzygnięcie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu [...]kwietnia 2017 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] (dalej: ZUS, organ) wpłynął wniosek M. D. (dalej: skarżąca, wnioskodawczyni) o umorzenie należności z tytułu składek, w którym wskazała, że nie jest w stanie opłacić naliczonych zobowiązań z uwagi na kłopoty ze zdrowiem oraz brak stałej pracy. W wyniku analizy złożonych przez wnioskodawczynię dokumentów organ ustalił, że prowadziła ona działalność gospodarczą, która została wykreślona z rejestru z dniem [...]maja 2015 r. Obecnie uzyskuje dochody z umowy zlecenia w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto) oraz pobiera rentę rodzinną w wysokości [...]zł brutto ([...] zł netto). Według zeznania rocznego PIT-37 za 2014 rok skarżąca wykazała dochód w wysokości [...] zł, według PIT-37 za 2015 rok dochód w wysokości [...] zł, natomiast według PIT-36 za 2017 rok [...] zł. Poza tym wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości gruntowej zabudowanej w 1/3 części, nieruchomości rolnej w 1/3 części, gruntów rolnych w 5/40 częściach, 2 działek w 173/864 oraz 1 działki w 4/6 częściach. W stosunku do dwóch pierwszych nieruchomości organ skierował wniosek o wpis hipoteki. ZUS ustalił również, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, posiada zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku rolnego na [...]zł, nie zalega wobec Urzędu Skarbowego. Z załączonej dokumentacji zdrowotnej wynika, że pozostaje pod stałą opieką Poradni Rejonowej w [...]. Organ uznał, że skarżąca wprawdzie wyrejestrowała swoją działalność gospodarczą, ale jest możliwe wdrożenie wobec niej skutecznej egzekucji z renty oraz umowy zlecenia. Ponadto ZUS zabezpieczył swoje należności na udziałach skarżącej w nieruchomościach. Wnioskodawczyni nie pozostaje w ubóstwie, ponieważ kwota dochodów przypadających na jednego członka jej rodziny wynosi [...]zł ([...]zł +[...]zł) i jest wyższa od wysokości średniorocznego minimum socjalnego w 2016 r., które wynosi [...]zł (dane statystyczne GUS). Nie wykazała dokumentami, że jej stan zdrowia uniemożliwia bądź w znacznym stopniu ogranicza pozyskiwanie niezbędnych do spłaty zadłużenia środków. Jak sama zadeklarowała, jest w stanie spłacać zadłużenie w ratach po 200 zł miesięcznie. W związku z powyższym ZUS decyzją znak [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1, ust. 2 i ust. 3a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz.963, zwana dalej: u.s.u.s.), odmówił umorzenia należności w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu: 1) składek na ubezpieczenia społeczne osobiste za okres od października 2007 r. do grudnia 2011 r. w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu składek – [...]zł i odsetek liczonych na dzień 11 kwietnia 2017 r. – [...]zł, 2) składek na ubezpieczenie zdrowotne osobiste za okres: wrzesień 2008 r., od lutego 2009 r. do lipca 2009 r., wrzesień 2009 r., od kwietnia 2010 r. do lipca 2010 r., od września 2010 r. do lipca 2011 r., wrzesień 2011 r., od marca 2012 r. do marca 2013 r. w łącznej kwocie [...] zł, w tym: składek – [...]zł i odsetek liczonych na dzień 11 kwietnia 2017 r. – [...]zł, 3) składek na Fundusz Pracy za okres od października 2007 do lutego 2008 r., od kwietnia 2008 r. do grudnia 2011 r. w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu: składek – [...]zł i odsetek liczonych na dzień 11 kwietnia 2017 r. – [...]zł. Dodatkowo organ podkreślił, że rozpoczynając działalność gospodarczą wnioskodawczyni podjęła się ją prowadzić na własny rachunek i ryzyko, z czym wiąże się odpowiedzialność za sposób prowadzenia firmy i jej finanse. Regulowanie swoich zobowiązań finansowych, w tym publicznoprawnych, należy do obowiązków każdej osoby i powinno być traktowane jako norma, a nie wyjątek, dający prawo do szczególnego traktowania. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wniosła o umorzenie wnioskowanych zaległości, bowiem nie jest w stanie ich zapłacić przy obecnych dochodach. Podniosła, że zależą one co miesiąc od ilości przepracowanych godzin, a ona często przebywa na zwolnieniach lekarskich. Stan zdrowia nie pozwala jej na podjęcie dodatkowego zatrudnienia, a posiadane nieruchomości nie stanowią w pełni jej własności. Wskazała dowody na ponoszone co miesiąc wydatki związane z leczeniem w kwocie [...]zł (paragony z apteki), z utrzymaniem własnym – [...]zł (opłaty eksploatacyjne – faktury VAT). ZUS decyzją znak [...] z [...] sierpnia 2017 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) w związku z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...]czerwca 2017 r. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ZUS powtórzył ustalenia faktyczne dotyczące sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącej, a dodatkowo ustalił, że obecnie uzyskuje ona dochody z umowy zlecenia w wysokości [...]zł brutto ([...] zł netto) oraz rentę rodzinną w tej samej wysokości [...]zł brutto ([...]zł netto). Na dzień wydania decyzji ostatecznej ZUS prowadzi wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne w postaci zajęcia świadczenia rentowego w ramach egzekucji własnej wobec należności, które nie uległy przedawnieniu. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu 21 lipca 2017 r. Stąd nie można stwierdzić, że oczywistym jest, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne oraz że zachodzi fakt całkowitej nieściągalności. Nie zachodzi zatem żadna z przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Organ rozważył również przesłanki umorzenia należności z uwagi na indywidualną sytuację zobowiązanej na podstawie art. 28 ust. 3a ww. ustawy (ważny interes osoby zobowiązanej lub interes publiczny przy równoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności). Na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji ustalono, że obecna sytuacja majątkowa i finansowa, choć niewątpliwie trudna, nie wyczerpuje przesłanek do umorzenia wnioskowanych należności. Nie można stwierdzić, że wnioskodawczyni nie jest w stanie spłacić całości zadłużenia np. w ramach umowy ratalnej zawartej na dogodnych warunkach. Skarżąca sama wskazała, że może spłacać zadłużenie do ZUS po 200 zł miesięcznie. Poza tym wskazane problemy zdrowotne nie mają wpływu na osiągany przez nią dochód ze świadczenia, a posiadany majątek nieruchomy daje możliwość zdobycia środków pieniężnych. Nie zachodzi więc wobec skarżącej kryterium ważnego interesu osoby zobowiązanej. ZUS stwierdził, że wobec skarżącej nie wystąpiły także zdarzenia losowe oraz klęski żywiołowe, które doprowadziłyby do pogorszenia jej sytuacji finansowej. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego decyzji w przedmiocie umorzenia, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie - do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Interes społeczny, jakim jest zapewnienie środków na wypłaty rent i emerytur będących źródłem utrzymania dużej grupy społeczeństwa, przemawia za odmową umorzenia. Organ podkreślił, że umorzenie należności składkowych jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą odstąpienie od zasady powszechnego obowiązku regulowania zobowiązań publicznoprawnych. Rezygnacja z dochodzenia należności ZUS musi być rozpatrywana z punktu widzenia równości i powszechności opłacania składek, zatem nawet ustalenie, że istnieją przyczyny, które uzasadniałyby umorzenie należności, jakkolwiek stanowią one przesłankę konieczną dla rozważenia możliwości umorzenia, nie zobowiązują organu do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony. Jeżeli bowiem organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, może odmówić umorzenia należności. W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego, mającej charakter opisowy, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz umorzenie wnioskowanych zaległych składek, ponieważ kwota zaległości jest dla niej nie do spłacenia. W ocenie skarżącej, udokumentowała ona zasadność swojego wniosku. Podała jedynie przykładowe koszty, jakie co miesiąc ponosi na swoje utrzymanie. Nie pomyślała, aby zbierać paragony z apteki za leki. Przyznała, że będąc na zwolnieniu lekarskim nie odprowadzała składek za ten okres, ponieważ nie miała świadomości, że powinna to czynić. ZUS nie zawiadamiał jej na bieżąco o powstałych zaległościach. Nie zgadza się z oceną organu, że jej obecna sytuacja majątkowa i finansowa nie wyczerpuje przesłanek do umorzenia należności. W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4 u.s.u.s.). Stosownie do art. 32 u.s.u.s., do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne, m.in. w zakresie stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s., zachodzi wówczas, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 i 978); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 u.s.u.s.). Jednak w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365, zwanym dalej: rozporządzeniem z 2003 r.), biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r., ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W tego rodzaju sprawach organ ma możliwość rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności w ramach tzw. uznania administracyjnego, przy czym uznanie takie nie może być dowolne, ale musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Organ zobowiązany jest zatem do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero przeprowadzona w taki sposób analiza stanu faktycznego sprawy stanowić może podstawę wydania przez organ decyzji o charakterze uznaniowym. Swoje rozstrzygnięcie organ winien uzasadnić, wskazując w szczególności, jakie okoliczności skłoniły go do odmowy umorzenia składek. Sądowa kontrola legalności tzw. decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia należności mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 sierpnia 2014 r., I SA/Bk 139/14, publ. LEX nr 1512022). Sąd nie jest organem trzeciej instancji, zatem nie może oceniać wyboru organu w zakresie uznania administracyjnego pod względem słuszności czy też celowości. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy organ działał zgodnie z przepisami proceduralnymi i czy wyciągnął logiczne i poprawne wnioski w zakresie wystąpienia przesłanek zawartych w art. 28 ust. 2 - ust. 3b u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. W omawianej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że ZUS uczynił zadość powyższym wymogom w pełnym zakresie. Niewątpliwie należy przyznać organowi rację, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. (brak przesłanki całkowitej nieściągalności). Pomimo wykreślenia działalności gospodarczej skarżącej z ewidencji, posiada ona majątek i dochody, z których możliwa jest egzekucja należności (art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s.). Skarżąca uzyskuje dochody z umowy zlecenia i pobiera rentę rodzinną, a jej stan majątkowy organ zbadał od 2014 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że ZUS dokonał zajęcia świadczenia rentowego w ramach egzekucji własnej oraz podjął czynności w kierunku ustanowienia hipoteki na 2 nieruchomościach, w których skarżąca ma udziały po 1/3. Zasadne jest więc stanowisko organu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Należy zgodzić się z ZUS, że uwzględniając publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Jeżeli więc istnieje możliwość wyegzekwowania zaległych składek z uwagi na posiadanie przez skarżącą udziałów w nieruchomościach oraz uzyskiwanie dochodu, to podjęte w ramach uznania administracyjnego negatywne dla niej rozstrzygnięcie nie może być uznane za dowolne (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 192/12, publ. LEX nr 1231792). W świetle powyższego, zdaniem Sądu, nie ma wpływu na ocenę braku wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności stanowisko skarżącej, że nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych w oparciu o posiadany majątek nieruchomy, ponieważ współwłaściciele nie są zainteresowani odkupieniem jej udziałów, a nikt obcy nie będzie chciał kupić mieszkania we wspólnym domu. Organ zbadał również zgromadzoną w sprawie dokumentację pod kątem spełnienia przez skarżącą przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko NSA, zawarte w wyroku z dnia 3 września 2017 r., wydanym w sprawie II GSK 4993/16 (publ. LEX nr 2247276), z którego wynika, iż wprawdzie ustanowiona w art. 7 k.p.a. i doprecyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, to jednak nie można przyjąć, aby w postępowaniu w przedmiocie umorzenia należności składkowych na podstawie przepisów art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. organ był obarczony obowiązkiem zbierania dowodów na okoliczność istnienia wspomnianych w tych przepisach przesłanek. Skoro zobowiązany ma wykazać spełnienie przesłanek wymienionych w § 3 rozporządzenia z 2003 r., będących podstawą dla organu rentowego do wydania decyzji o umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne to oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na nim jako wnioskodawcy. Wynika to przede wszystkim z faktu, że umarzanie należności z tytułu składek jest wyjątkiem od zasady obowiązku ich opłacania. Ponadto to stronie znane są okoliczności, które uniemożliwiają jej uregulowanie zaległości. Skarżąca złożyła wprawdzie do akt sprawy kserokopie 28 stron historii choroby, wskazując na problemy zdrowotne, z której wynika jedynie tyle, że pozostaje pod stałą opieką Przychodni Rejonowej Poradni Ogólnej w [...]. Brak jest dokumentacji z placówek specjalistycznych, brak orzeczenia o niepełnosprawności czy też o niemożliwości wykonywania pracy. Dołączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaświadczenie o stanie zdrowia skarżącej pochodzi również od lekarza chorób wewnętrznych z ww. Poradni i wskazuje ogólnie, że pozostaje ona pod stałą opieką lekarską z powodu przewlekłych schorzeń. Dlatego organ miał podstawę do uznania, że podawane przez skarżącą problemy zdrowotne nie mają wpływu na uzyskiwanie przez nią dochodu ze świadczenia pracy. Skarżąca nie wykazała w toku postępowania administracyjnego, że nie jest w stanie spłacić wymaganych należności z uwagi na przewlekłą chorobę, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2003 r., czy też nie udowodniła, że stan zdrowia uniemożliwia bądź w znacznym stopniu ogranicza jej pozyskiwanie niezbędnych do spłaty zadłużenia środków. Dołączone na rozprawie sądowej do akt sprawy zaświadczenie lekarskie z dnia 13 grudnia 2017 r. od specjalisty reumatologa nie mogło mieć znaczenia dla oceny stanu zdrowia skarżącej przez organ, bowiem pochodzi z daty późniejszej, aniżeli decyzja ostateczna. Udokumentowane przez skarżącą wydatki związane z utrzymaniem mieszkania (energia elektryczna, dostawa wody) oraz zakupem lekarstw są typowe dla gospodarstw domowych i nie mogły spowodować w okolicznościach tej sprawy innej oceny wniosku skarżącej, aniżeli zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. O istnieniu ważnego interesu zobowiązanego nie może decydować jego subiektywne przekonanie, lecz kryteria zobiektywizowane. Ważny interes zobowiązanego jest rozumiany przede wszystkim jako sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków (np. trwała utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku) nie jest on w stanie uregulować swoich zaległości. Niewątpliwie dolegliwość ekonomiczna z powodu konieczności zapłaty zaległości składkowych jest dla skarżącej oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie osoby zobowiązanej, który należy rozważyć na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. Zdaniem Sądu, organ w przedmiotowej sprawie słusznie widzi możliwość wyegzekwowania zaległych składek, mając na uwadze interes publiczny, a więc dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa w postaci równości i powszechności opłacania składek, czy zapewnienia środków na wypłatę rent i emerytur. W tym miejscu Sąd wskazuje, że decyzja o odmowie umorzenia należności nie korzysta z przymiotu powagi rzeczy osądzonej. Przepisy prawa nie tamują możliwości wystąpienia do organu z ponownym wnioskiem o umorzenie należności składkowych, jak i przewidują możliwość regulowania należności w systemie ratalnym. W sytuacji, gdy skarżąca przedstawi organowi dowody dokumentujące nową, odmienną sytuację finansową i osobistą, wówczas może być ona poddana ocenie, jednak w nowym postępowaniu administracyjnym, zainicjowanym ponownym wnioskiem skarżącej (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2794/15, publ. LEX nr 2330595, wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 305/17, publ. LEX nr 2328710). Niezasadny jest również zarzut skarżącej, że ZUS miał obowiązek powiadamiać ją na bieżąco o powstałych zaległościach. Rozpoczynając działalność gospodarczą skarżąca podjęła się prowadzić ją na własny rachunek i ryzyko, z czym wiąże się również odpowiedzialność za sposób prowadzenia firmy i jej finansów. Powinna również w taki sposób układać bieg swoich interesów oraz podejmować takie decyzje finansowe, by pozwoliły jej na wywiązywanie się z ciążących należności publicznoprawnych. Jak wynika z art. 46 u.s.u.s., obowiązkiem osób prowadzących działalność gospodarczą, będących z tego tytułu płatnikami składek, jest terminowe i w pełnej wysokości opłacanie należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy. Oznacza to, że każdy płatnik składek, bez wezwania ZUS, powinien w ustawowym terminie regulować należne składki, gdyż w przeciwnym wypadku skutkuje to powstaniem zadłużenia powiększonego o obligatoryjne odsetki za zwłokę, naliczane przez ZUS na zasadach i w wysokości określonej w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201). Odnośnie do zarzutu zawartego w skardze, że skarżącą powinna objąć ustawa abolicyjna, to organ w zaskarżonej decyzji wskazał, że umorzenie należności na tle tej ustawy jest przedmiotem odrębnego postępowania. Zdaniem Sądu, ocena organu w przedmiocie istnienia przesłanek do zastosowania uznania administracyjnego w zakresie umorzenia zaległych składek została dokonana po wszechstronnym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, poprzedzonym wyjaśnieniem okoliczności faktycznych, co nie pozwala postawić zaskarżonej decyzji zarzutu dowolności. W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Organ wyważył wzajemne relacje pomiędzy ważnym interesem zobowiązanego a interesem społecznym, podjął także wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło