III SA/Wr 30/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Maciej Guziński, , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii AM oddala skargę. Wnioskiem z [...] marca 2018 r. skarżący zwrócił się do Starosty S. o wymianę karty motorowerowej uzyskanej [...] maja 1997 r., która utraciła ważność i wydanie mu w to miejsce prawa jazdy kategorii AM. Decyzją z [...] kwietnia 2017 r. organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 133 ust. 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia skarżący podniósł, że zwrócił się do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa o wydanie opinii prawnej dotyczącej uprawnień do kierowania motorowerami. Ze stanowiska Ministerstwa wynika, że wszystkie karty motorowerowe, w tym wydane przed wejściem w życie ustawy Prawo o ruchu drogowym, podlegają wymianie na prawo jazdy kategorii AM, zgodnie z art. 133 ust. 2 ustawy o kierującymi pojazdami. Powyższe oznacza, że wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii AM jest w pełni uzasadniony. Organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazał, że materialnoprawną podstawą wydanej decyzji jest art. 133 ust. 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U 2017.978), który stanowi, że karta motorowerowa wydana na podstawie przepisów ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zachowuje ważność do czasu ukończenia przez jej posiadacza 18 roku życia. Karta ta podlega wymianie na koszt osoby uprawnionej a prawo jazdy kat. AM, o ile ma ukończone 14 lat. Nie budzi wątpliwości, że przedstawiona przez skarżącego do wymiany karta motorowerowa została wydana na podstawie przepisów ustawy z 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym. A contrario zatem dokument ten nie podlega wymianie w oparciu o ten przepis. Zachowuje on natomiast swoją ważność, jako że został wydany na podstawie przepisów ustawy z 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że kwestię wymiany dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami reguluje także art. 150 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym wszystkie wcześniej wydane prawa jazdy i dokumenty zachowują ważność do czasu ich wymiany w zakresie w jakim zostały wydane. Realizując delegację ustawową zawartą w ust. 2 tego przepisu Minister Transportu i Gospodarki Morskiej wydał w dniu 13 maja 1999 r. rozporządzenie w sprawie wymiany praw jazdy. Z jego treści wynika, że karta motorowerowa nie podlega wymianie. Także w art. 124 ust. 1-11 ustawy o kierujących pojazdami zostały zawarte regulacje dotyczące wymiany praw jazdy, jednak w zakresie wymiany karty motorowerowej została zawarta regulacja dotycząca wydawania tego dokumentu osobom w wieku od 13 do 18 lat. W przepisach tych brak jest jednak uregulowań dotyczących wymiany karty motorowerowej. W związku z powyższym brak jest podstaw do przyjęcia, mając na uwadze art. 133 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, że przepis ten dotyczy także kart motorowerowych wydanych na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów prawa. W skardze na tę decyzję, domagając się jej uchylenia i uchylenia poprzedzającej ją decyzji Starosty, skarżący zarzucił, że naruszają one regulację zawartą w art. 133 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że kartę motorowerową posiada od 8 maja 1997 r. i na jej podstawie użytkuje pojazdy typu motorower. Od 2004 r. użytkuje również tzw. czterokołowce. W ocenie skarżącego nie ulega wątpliwości, że zawarte w art. 133 ust. 2 odniesienie do ustawy z 20 czerwca 1997 r. dotyczy jedynie ważności kart motorowerowych wydanych na podstawie tej właśnie ustawy, które pozostają ważne do ukończenia 18 roku życia. Zawarta w ust. 2 tego przepisu regulacja dotyczy wszystkich kart motorowerowych, także tych wydanych pod rządami ustawy z 1 lutego 1983 r., która obowiązywała przed wejściem ustawy z 20 czerwca 1997 r. Nie bez znaczenia jest też okoliczność, że poza granicami RP osoba poruszająca się motorowerem jest obowiązana posiadać stosowny dokument. Wskazał także, że przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami do kierowania pojazdami typu motorower czy czterokołowiec upoważniało posiadanie prawa jazdy kat. B1 lub wyższe, zaś obecnie pojazdy te podzielone są na dwie kategorie tj. tzw. czterokołowce lekkie do których kierowania upoważnia prawo jazdy kat. AM oraz inne czterokołowce do kierowania którymi wymagane jest prawo jazdy kategorii co najmniej B1. Podkreślił również, że jednoznaczne jest w swoje treści także stanowisko Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa, zgodnie z którym wszystkie karty motorowerowe podlegają wymianie na prawo jazdy kat. AM. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Decydujące dla oceny regulacji zawartej w art. 133 ust. 2 i 3 ustawy o kierującymi pojazdami jest prześledzenie zmian jakie następowały w przepisach normujących wymianę praw jazdy i kart motorowerowych na przestrzeni lat. Pozostaje poza sporem, że skarżący uzyskał kartę motorowerową na mocy ustawy z 1 lutego 1983 r. Art. 75 tej ustawy stanowił, że "Rowerem może kierować osoba, która ma kartę rowerową, a motorowerem - kartę motorowerową; obowiązek ten nie dotyczy osób mających prawo jazdy". W artykułach Działu IV – określających kategorie praw jazdy – żadna kategoria nie została przypisana (określona) w odniesieniu do kierujących rowerem lub motorowerem. Znamienne jest również to, że uprawnienia w tym przedmiocie były potwierdzane dokumentem określanym jako "karta", w odróżnieniu od uprawnień opisanych w art. 69-73 tej ustawy, które są nazwane "prawem jazdy". Wydane w dniu 13 maja 1999 r. rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie wymiany praw jazdy w ogóle nie uwzględnia wymiany dokumentu nazwanego kartą rowerową czy motorowerową. W rozporządzeniu tego Ministra z 26 kwietnia 2000 r. w w sprawie wymiany praw jazdy w § 8 zawarto z kolei zapis, że "świadectwa kwalifikacji" wydane na podstawie przepisów ustawy z 1 lutego 1983 r. tracą ważność z dniem 31 grudnia 2002 r. Z redakcji tej ustawy wynika, że nie chodzi w tym uregulowaniu o kwalifikacje rowerzystów czy motorowerzystów, ale o świadectwa np. typu homologacja czy stan zdrowia. Również rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 29 kwietnia 2002 r. w żadnym miejscu nie odnosi się do uprawnień rowerzystów czy motorowerzystów. W art. 150 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym wprowadzono zapis, że " Prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane. Osoba uprawniona dokonująca wymiany jest obowiązana do uiszczenia opłaty ewidencyjnej". Jak już wyżej wskazano żadne z rozporządzeń regulujących kwestię wymiany praw jazdy nie odnosiło się do dokumentów nazywanych "kartą rowerową" czy "kartą motorowerową". Tak więc wydana pod rządami ustawy z 1983 r. karta motorowerowa zachowała swoją ważność również pod rządami ustawy z 20 czerwca 1997 r. Wynika to wprost z ust. 3 pkt 1 art. 87 tej ustawy, który stanowi, że ". Nie wymaga się uprawnienia do: 1) kierowania rowerem, motorowerem lub pojazdem zaprzęgowym od osoby, która ukończyła 18 lat". Również ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w art. 133 ust. 3 w sposób jednoznaczny reguluje ważność uzyskanych na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów uprawnień w zakresie kierowania motorowerami. Zapis tego ustępu będzie miał zastosowanie zarówno do osób, które uzyskały uprawnienia na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1 lutego 1983 r. jak i ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Ustawodawca, wbrew zarzutom skargi, określił wyraźnie, że uprawnienia do kierowania motorowerem, uzyskane na podstawie uprzednio obowiązujących regulacji, uprawniają jedynie do poruszania się tylko na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powoływany przez skarżącego ust. 2 art. 133 ustawy o kierujących pojazdami odnosi się natomiast wyłącznie do uprawnień uzyskanych na podstawie ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i do osób, które mają ukończone 14, a nie osiągnęły jeszcze 18 lat. Obecnie obowiązująca ustawa w art. 6 ust. 1 wprowadza nową kategorię prawa jazdy, a mianowicie kat. AM, która uprawnia zarówno do kierowania motorowerami jak i czterokołowcem lekkim. Skarżący nie jest więc w żaden sposób ograniczony w korzystaniu ze swoich dotychczasowych uprawnień, jeżeli chodzi o kierowanie motorowerem, jednak posiadane dotychczas uprawnienia nie są wystarczające do kierowania czterokołowcem. Uznanie zaś, że posiadany dotychczas dokument uprawnia również do kierowania czterokołowcem stanowiłoby bezpodstawne rozszerzenie posiadanych uprawnień. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.