I SA/Wa 2125/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy: Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku Gminy [...] z dnia 16 stycznia 2017 r., odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. własności części nieruchomości położonej w tej Gminie, w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 1,9051 ha. Gmina [...] wniosła odwołanie od decyzji podnosząc, że grunty, których ona dotyczyła nie spełniają wymogów określonych w aktualnym brzmieniu ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1491, z pózn. zm.). Rozpatrując odwołanie organ podniósł, że zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy, aby nieruchomość stała się z mocy prawa własnością gminy, na terenie której była położona, musiała ona na dzień 1 lipca 2000 r. być położona na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. W dniu 1 lipca 2000 r. grunt oznaczony jako działka nr [...] nie spełniał tej przesłanki (tj. nie był przeznaczony zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej) i w konsekwencji nie mógł stać się własnością Gminy. Zgodnie bowiem z zaświadczeniom Urzędu Gminy [...] z dnia [...] października 2015 r. ([...]) oraz ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego tej gminy, zatwierdzonym uchwalą nr [...] z dnia [...] września 1992 r., grunt ten był położony w strefie terenów działkowych, określonej symbolem ZD. Odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy zwrócił uwagę, że nowe brzmienie art. 1 pkt 1 ustawy nadane art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 585) nie miało wpływu na określone w art. 13 ust. 2 tej ustawy przesłanki komunalizacyjnej. Komunalizacja następowała bowiem z dniem 1 lipca 2000 r. z mocy prawa, a wydana na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy decyzja wojewody stwierdzającą nabycie nieruchomości przez gminę ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, tj. potwierdza jedynie zaistnienie określonego stanu prawnego na dzień 1 lipca 2000 r. W konsekwencji ustalenie, na potrzeby postępowania komunalizacyjnego, czy dana nieruchomość spełnia kryteria z art. 1 pkt 1 ustawy odbywa się na podstawie treści przepisu w brzmieniu aktualnym na dzień 1 lipca 2000 r., tj. na dzień nabycia przez gminę własności nieruchomości z mocy prawa, nie zaś na dzień wszczęcia postępowania przed wojewodą. Na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina [...] zarzucając jej: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie:- art. 6, 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, oraz błędne przyjęcie, że sporna nieruchomość nie była nieruchomością rolną w rozumieniu Kodeksu Cywilnego; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 pkt. 1 w związku z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa poprzez błędne przyjęcie, że sporna nieruchomość nie była przeznaczona na cele gospodarki rolnej w rozumieniu Kodeksu Cywilnego i jako taka nie podlega z mocy ustawy nabyciu przez Gminę [...]. 3) brak rozpoznania przez organ II instancji wszystkich zarzutów skarżącego przedstawionych w odwołaniu, a co za tym idzie brak wszechstronnego rozpoznania przez organ II instancji przedmiotowej sprawy, co stanowi naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżąca gmina podniosła, że z art.1 pkt. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa obowiązującym w dniu wydania przedmiotowej decyzji, wymóg dotyczący aby działka nr [...] położona w [...], przeznaczona była w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, został zniesiony ustawą z dnia 14 kwietnia 2016r., o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz zmianie niektórych ustaw. W związku z czym, żądanie aby przedmiotowa działka spełniała przesłankę dotyczącą przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, należy uznać za bezpodstawny, co w rażący sposób narusza art. 1 pkt. 1 w/wym. ustawy. Zgodnie z obowiązującym w dniu wydania przedmiotowej decyzji art. 1 pkt 1 w/w ustawy - jej przepisy mają zastosowanie do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Art. 461 Kodeksu Cywilnego jednoznacznie stwierdza, że przez nieruchomość rolną rozumiemy nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Działka nr [...] położona w [...], zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczona była pod ogródki działkowe, zatem zdaniem skarżącej spełniała przesłankę wynikającą z art. 461 Kodeksu Cywilnego. Mając na uwadze zasadę racjonalnego ustawodawstwa zmiana wskazanego przepisu bez wyłączenia jego zastosowania do określonych instytucji ustawowych musi zdaniem skarżącej prowadzić do wniosku, że przesłanki nabycia przez gminę własności nieruchomości uległy zmianie i rozpatrywane winny być wedle nowych kryteriów obowiązujących w czasie wydawania decyzji przez organ. Kwestia to została zignorowana przez organy, z czym skarżąca się nie zgadza. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać , że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym z zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na nieuwzględnienie. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma ustalenie czy nieruchomość oznaczona jako działka [...] o powierzchni 1,9051 ha położona w Gminie [...] spełnia warunki z art. 13 ustęp 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, pozycja 1700 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ustęp 3 lub nieprzekazane Agencji Nieruchomości Rolnych ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1 w terminie określonym w ust. 1, stają się z mocy prawa, własnością gmin, na których są położone. Należy przyjąć, że "nieruchomości rolne", o których mowa w tym przepisie to nieruchomości o jakich mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy, a więc nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu Cywilnego, położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Z kolei Kodeks Cywilny, do którego odsyła ten przepis, w art. 461 stanowi, że nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane dla prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Z przedstawionych regulacji prawnych wynika, że nieruchomościami rolnymi w rozumieniu ustawy z dnia 19 października 1991 roku są nieruchomości zdefiniowane w przepisach Kodeksu Cywilnego i stosownie do art. 1 pkt 1 tej ustawy położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Tylko więc nieruchomości spełniające te warunki podlegają komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 13 powołanej ustawy. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest ustalenie, czy będąca przedmiotem postępowania nieruchomość w dniu 1 lipca 2000 r., oprócz spełnienia innych warunków określonych w tym przepisie, była przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Przy czym Sąd zwraca uwagę, że zniesienie wymogu przeznaczenia takiej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej na mocy ustawy z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy wynika, że według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy z dnia [...] września 1992 r. nr [...] grunt ten położony jest w strefie ogrodów działkowych określonej symbolem ZD. Zatem działka ta stanowi teren rekreacyjny z możliwością upraw ogrodowych na użytek wyłącznie użytkowników poszczególnych działek, a w konsekwencji teren ten nie może być wykorzystywany na cele gospodarki rolnej. Sąd podziela stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyrażone w zaskarżonej decyzji, że nieruchomość ta nie spełnia warunków określonych w art. 1 pkt 1 ustawy, nie była bowiem w dniu 1 lipca 2000 r. przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. W ocenie Sądu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrując ponownie sprawę prawidłowo przyjął, że o nabycie nieruchomości przez gminę na podstawie ustawy z dnia 19 października 1991 r. decyduje stan nieruchomości na dzień 1 lipca 2000 r. Na ten dzień Minister dokonał oceny przesłanek warunkujących przejście na rzecz gminy zasadnie przyjmując, iż przedmiotem przejścia prawa własności może być jedynie mienie określone w art. 1 ustawy, zdefiniowane w Kodeksie Cywilnym i położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Tych warunków sporna działka nie spełnia, chociaż jest nieruchomością rolną w rozumieniu art. 461 Kodeksu Cywilnego. Dlatego też zdaniem Sądu niezasadne jest stanowisko skarżącej, że organ naruszył prawo materialne poprzez błędne przyjęcie, że sporna nieruchomość nie była przeznaczona na cele gospodarki rolnej, a także, że organ powinien zastosować przepisy znowelizowane ustawą z 2016 r. Zdaniem Sądu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo zebrał i ocenił znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy oraz dokonał oceny przesłanek warunkujących przejście przedmiotowej nieruchomości na rzecz gminy. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia przez organ przepisów postępowania zarzucanych w skardze tj. art. 6, art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 90 KPA. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.) orzekł jak w sentencji.