IV SA/Wa 1800/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skarg Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] i nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. kwotę 914 (dziewięćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. uchyliło decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] m. W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażem podziemnym, niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zjazdami z ulicy [...] na działce o nr ew. [...], w obrębie [...] oraz części działek ew. [...] w obrąbie [...] i nr [...] w obrębie [...] przy ulicy [...] w W. na terenie Dzielnicy [...], dalej zwanej "planowana inwestycja", i umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2014 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. SKO w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1K.p.a. w zw. z art. 127 §3 K.p.a. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2015 r., sygn. akt [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji SKO w W. z dnia [...].10.2015 r.(decyzja II instancyjna). Stan sprawy przedstawiał się następująco. Decyzją Zarządu Dzielnicy [...] m. W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. ustalono warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażem podziemnym, niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zjazdami z ulicy [...] na działce o nr ew. [...], w obrębie [...] oraz części działek ew. [...] w obrąbie [...] i nr [...] w obrębie [...] przy ulicy [...] w W. na terenie Dzielnicy [...]. Na skutek odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. decyzją z dnia [...] października 2014 r., sygn. akt [...], SKO uchyliło tę decyzję w części dotyczącej ustalenia linii zabudowy od strony północnej w odległości 4,9 m od północnej granicy działki [...] z dopuszczeniem wysunięcia poza tę linię na odległość nie większą niż 1,5 m elementów nadwieszeń budynku takich jak balkony i w tym zakresie umorzyło postępowanie a w pozostałej części utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Pismem z 10 grudnia 2014 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...], dalej zwana "skarżącą", wniosła o stwierdzenie nieważności obu ww.. decyzji czyli decyzji I i II instancji. SKO w W. decyzjami z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] i [...] odmówiło stwierdzenia nieważności obu ww.. decyzji (decyzji I i II instancji). Następnie, na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] m. W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażem podziemnym, niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zjazdami z ulicy [...] na działce o nr ew. [...], w obrębie [...] oraz części działek ew. [...] w obrąbie [...] i nr [...] w obrębie [...] przy ulicy [...] w W. na terenie Dzielnicy [...], dalej zwanej "planowana inwestycja", i umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2014 r. SKO uznało, że brak jest podstaw do wydania odrębnej decyzji o stwierdzeniu (tu odmowie stwierdzenia) nieważności decyzji organu I instancji w sytuacji w której w kwestionowanym postępowaniu została wydana decyzja ostateczna przez organ II instancji. W związku z tym organ powinien w odniesieniu do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, na podstawie art. 61 a § 1 w zw. z art. 157 K.p.a. wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nieważności takiej decyzji. Wobec jednak jej wydania decyzję taką należało uchylić i umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z [...] stycznia 2014 r. Decyzją z [...] kwietnia 2015 r., znak [...] utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] marca 2015 r., sygn. akt [...], stwierdzając w uzasadnieniu, że Kolegium w pełni zgadza się z argumentacją i rozstrzygnięciem zawartą w decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji a zarzut zawarty we wniosku o rozpoznanie sprawy jest gołosłowny. Skarżąca w obu sprawach wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Decyzji z [...] kwietnia 2015 r., znak. [...], zarzuciła naruszenie art. 157 § 1 pkt 3 w zw. z art. 156 § 1 K.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na mylnym przyjęciu niedopuszczalności wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, art. 8 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie i przeprowadzenie 2 odrębnych postępowań w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organów I i II instancji podczas gdy skarżąca złożyła 1 wniosek o stwierdzenie nieważności, art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na uchyleniu decyzji SKO z 25 marca 2015 r. i umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała na naruszenie art. 61 a § 1 w zw. z art. 156 § 1 K.p.a. poprzez rozdzielenie wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności obu decyzji. Takie zachowanie organu narusza, zdaniem skarżącej, art. 8 K.p.a. Wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji z [...] kwietnia 2015, znak [...] zarzuciła naruszenie art. 127 § 3 K.p.a. i art. 15 K.p.a. poprzez nierozpoznanie ponownie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w W. z [...] października 2014 r. a jedynie ograniczenie się do odniesienia do tego czy zarzuty w decyzji SKO z [...] marca 2015 r. [...] odnoszą się do zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 2014 r., czym organ naruszał art. 127 §3 i 15 K.p.a. Z ostrożności procesowej podniosła zarzut naruszenia art. 8, 9, 11, 107 § 3 K.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do Państwa, niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji przesłanek którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, sporządzenie wadliwego uzasadnienia bez ustaleń faktycznych i argumentacji prawniczej. Wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 2012, poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., połączył do wspólnego orzekania i wyrokowania sprawy IV SA/WA 1800/15 i IV SA/Wa 1801/15 z uwagi na to, że sprawy te pozostają ze sobą w związku – dotyczą stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w jednej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skarg podtrzymując argumenty jak w zaskarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargi są zasadne. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżone decyzje zapadły przede wszystkim z naruszeniem art. 157 § 1 K.p.a. ponieważ organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji (tu organ II instancji jako, że decyzja była objęta kontrolą instancyjną) był uprawniony do stwierdzenia nieważności decyzji organu II a jeżeli decyzja organu I instancji byłaby obarczoną jedną z wad o jakich mowa w art. 156 §1 K.p.a., także decyzji organu I instancji. Podkreślić należy, że obie kwestionowane decyzje zapadły w jednej sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy a organ był związany wnioskiem skarżącej. Ten dotyczył stwierdzenia nieważności obu decyzji. (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2001 r, sygn. akt I SA1790/99, w ONSA 2002, 1, poz. 39). Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uzasadniona byłaby wyłącznie wtedy gdy żądanie zostałoby wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdyby wniosłaby go strona nie mający zdolności prawnej i nie byłoby podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu – przesłanki formalne wszczęcia. Nie jest powodem odmowy wszczęcia postępowania fakt, że w zakończonym postępowaniu została wydana decyzja przez organ II instancji. Sytuacja na którą powołuje się organ i powołane orzecznictwo dotyczy sytuacji w której strona nie żądała prowadzenia postępowania o stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji ale wyłącznie decyzji organu I instancji. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. A zatem, wobec złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji I i II instancji organ właściwy tj. SKO miał obowiązek, po sprawdzeniu, czy wniosek spełnia warunki formalne, wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. W toku tego postępowania miał obowiązek zbadania czy istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności zarówno decyzji organu II jak i I instancji. Wydanie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania narusza więc art. 61 a § 1 K.p.a. Decyzja z [...] kwietnia 2015 r. [...] została natomiast wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 107 § 3 i 15 K.p.a. Organ poza zreferowaniem sprawy i stwierdzeniem, że podziela argumentację i treść rozstrzygnięcia organu I instancji nie poczynił żadnych własnych ustaleń ani też nie przedstawił praktycznie żadnej argumentacji prawniczej. Zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego organ II instancji ma obowiązek rozpoznania sprawy w całości na nowa a nie tylko obowiązek odniesienia się do zarzutów odwołania. Tu zresztą i do tych się nie odniósł, stwierdzając że są one gołosłowne. Blankietowe powołanie się przez organ II instancji do argumentów organu I instancji, nie jest wystarczające – na co trafnie zwróciła uwagę skarżąca. Uzasadnienie rozstrzygnięcia nie spełnia wymogów art.- 107§ 3 K.p.a. przede wszystkim dlatego, że nie zawiera ustalonego stanu faktycznego, argumentacji prawniczej pozwalającej na prześledzenie toku rozumowania organu jakie legło u podstaw rozstrzygnięcia. Zgodnie z zasadą przekonywania o jakiej mowa w art. 11 K.p.a., organ powinien przedstawić stronie argumenty jakie legły u podstaw rozstrzygnięcia i to zarówno w sferze faktycznej jak i prawnej. Z tych względów Sąd uchylił decyzje organu II i I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rozpozna wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 2014 r. i [...] stycznia 2013 r. i wyda w tym przedmiocie jedną decyzję administracyjną, która będzie spełniać wymogi art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 pkt c, 135 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.