VII SA/Wa 1230/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-02

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Marta Kołtun-Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, który umorzył postępowanie egzekucyjne uznając, że nałożone obowiązki zostały wykonane, może być uznany za bezczynny w rozumieniu art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pomimo zarzutów strony skarżącej co do prawidłowości wykonania tych obowiązków?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może być uznany za bezczynny, jeśli formalnie zakończył postępowanie egzekucyjne postanowieniem o jego umorzeniu, nawet jeśli strona skarżąca kwestionuje prawidłowość wykonania nałożonych obowiązków. Skarga na bezczynność wierzyciela nie może być skutecznie wniesiona, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymujące w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) oddalające skargę na bezczynność wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący zarzucał, że nałożony obowiązek rozbiórki i usunięcia gruntu nie został wykonany zgodnie z decyzją, a pomiary geodezyjne były nieprawidłowe. Organy egzekucyjne uznały obowiązki za wykonane, co doprowadziło do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność wierzyciela oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia K. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r., znak [...], w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ powołując się na art. 6 § 1 i § 1 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyjaśnił pojęcie bezczynności wierzyciela. Organ wskazał, że decyzją PINB Miasto [...] z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], nakazano I. O. rozbiórkę obiektu budowlanego - placu składowego, zrealizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę, poprzez: rozbiórkę nawierzchni betonowej wraz z podbudową oraz usunięcie gruntu do poziomu 120,75 m npm i rozbiórkę ośmiu latarni oświetleniowych. Następnie [...] WINB decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., znak [...] uchylił decyzję PINB w części dotyczącej określenia poziomu usunięcia gruntu (120,75 m npm) i w tym zakresie orzekł, że poziom usunięcia gruntu określa załącznik graficzny do decyzji, sporządzony na kopii mapki sytuacyjno-wysokościowej zawierającej rzędne terenu działki nr [...] przy ul. [...] w [...] (według stanu z lutego 2009 r.), a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. W związku z niewykonaniem nałożonego obowiązku PINB Miasto [...] upomnieniami z dnia [...] kwietnia 2013 r. i z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...], wezwał I. O. do wykonania obowiązku wynikającego z własnej decyzji z dnia [...] października 2012 r., a następnie w dniu [...] stycznia 2014 r., wystawił tytuł wykonawczy TYT-3, Nr [...], celem wyegzekwowania obowiązku wynikającego z własnej decyzji z dnia [...] października 2012 r. Kolejnym krokiem było nałożenie na I. O. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł (postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...]). Grzywna ta został utrzymana w mocy przez [...] WINB postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] (sprostowanym postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r.). Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Go 98/15, uchylił postanowienia organów obu instancji dotyczące grzywny. Dalej organ II instancji wskazał, że w trakcie oględzin w dniu [...] września 2015 r. ustalono nie wykonanie nałożonego obowiązku w całości, ponieważ nie usunięto nawierzchni betonowej stanowiącej utwardzenie placu. Zaś w trakcie kolejnych oględzin w dniu [...] grudnia 2015 r., organ stwierdził, że nie ma możliwości sprawdzić, czy poziom usunięcia gruntu na działce został dokonany zgodnie z decyzją [...]WINB z dnia [...] grudnia 2012 r., gdyż wymaga to użycia przyrządów geodezyjnych oraz dokonania pomiarów i oceny uprawnionego geodety. Uprawniony geodeta wykonał w dniu [...] lutego 2016 r., na mapie do celów projektowych, pomiary kontrolne punktów wysokościowych, a wyniki wraz z mapą, zostały dołączone do akt w dniu 12 kwietnia 2016 r. Następnie, uprawniony geodeta pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., poinformował organ powiatowy, że obecne ukształtowanie terenu jest zgodne z rzędnymi i oznaczeniami punktów terenowych wyznaczających poziom terenu, zgodnie z załącznikiem do decyzji [...]WINB z dnia [...] grudnia 2012 r. Postępowanie egzekucyjne zostało zakończone postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] umarzającym postępowanie egzekucyjne, ze wskazaniem, że porównanie rzędnych terenu zawartych w załączniku graficznym do decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2012 r., z rzędnymi terenu naniesionymi przez uprawnionego geodetę na mapę do celów projektowych w dniu [...] lutego 2016 r. prowadzi do wniosku, że różnice są niewielkie i należy uznać, że inwestor dokonał rozbiórki placu składowego. Z uwagi na powyższy przebieg postępowania GINB stanął na stanowisku, że brak jest podstaw do uznania bezczynności oraz wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. G. Skarżący podniósł, że wbrew stanowisku organów nie został wykonany nałożony obowiązek usunięcia gruntu z terenu działki zgodnie z decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Podkreślił, że pomiary geodezyjne, do których odwołuje się GINB przeprowadzone zostały nieprawidłowo. Zamiast pomiarów płaszczyzny gruntu, pomiary dokonane zostały w zagłębieniach tego gruntu, gdzie tak odczytane rzędne dna zagłębień w tym gruncie nieprawidłowo uznane zostały za rzędne płaszczyzny tego gruntu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: "ppsa" sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. oddalające skargę na bezczynność wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Kontrolując zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd orzekający w niniejszej spawie stwierdził, że organy zasadnie oddaliły skargę na bezczynność wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Materialnoprawną podstawę wniesionej przez skarżących w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. skargi stanowi art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201), zgodnie z którym na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. Bezczynności wierzyciela, której dotyczy skarga z art. 6 § 1a, polega bowiem na tym, że nie podejmuje on działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Wierzyciel jest bezczynny, jeżeli w razie stwierdzenia uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku nie wzywa go do jego wykonania i w razie bezskuteczności tego upomnienia nie sporządza tytułu wykonawczego i nie składa wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Przy czym, obowiązkiem wierzyciela nie jest jedynie doprowadzenie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Niepodejmowanie działań przez wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego również może być uznane za bezczynność, w rozumieniu art. 6 § 1a, jeżeli skutkiem braku działań wierzyciela jest wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Skarga na bezczynność wierzyciela może być wniesiona także wówczas, gdy organ egzekucyjny, będący równocześnie wierzycielem, nie wszczyna z urzędu postępowania egzekucyjnego. Natomiast w myśl art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie z art. 1a pkt 13 wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, a zgodnie z art. 1a pkt 12b, środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. Przywołany art. 6 § 1 formułuje zasadę prawnego obowiązku podjęcia przez wierzyciela odpowiednich kroków w celu wszczęcia egzekucji. Przez czynności wierzyciela zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych należy rozumieć zarówno upomnienie zobowiązanego oraz wystawienie tytułu wykonawczego i złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji, jak i inne czynności wierzyciela podejmowane w toku postępowania egzekucyjnego warunkujące zastosowanie środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Obowiązek wierzyciela, dotyczący kontroli wykonywania obowiązków przez zobowiązanych oraz podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, rozpoczyna się wraz z nabyciem przez obowiązek cechy wykonalności i trwa do wygaśnięcia obowiązku lub stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy uznać należy, że PINB prawidłowo w sytuacji niewykonania przez skarżącego nałożonego obowiązku rozbiórki nawierzchni betonowej wraz z podbudową oraz usunięcia gruntu i rozbiórki ośmiu latarni oświetleniowych, najpierw wezwał do wykonania obowiązku, a następnie wystawił tytuł wykonawczy. Również organ zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia, co prawda następnie uchylony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim. Prowadząc dalej postępowanie egzekucyjne organ dokonał oględzin w dniu [...] września 2015 r., a w związku z zawiadomieniem o wykonaniu wszystkich nałożonych obowiązków, także w dniu [...] grudnia 2015 r. Te ostatnie oględziny potwierdziły wykonanie rozbiórki nawierzchni betonowej wraz z podbudową i rozbiórki ośmiu latarni oświetleniowych, zaś usunięcie gruntu zostało potwierdzone przez uprawnionego geodetę i w efekcie postępowanie egzekucyjne zostało zakończone postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. umarzającym postępowanie egzekucyjne. W świetle powyższych okoliczności, tj. formalnego zakończenia postępowania – umorzenie postępowania z uwagi na uznanie przez organy, iż nałożone obowiązki zostały wykonane, nie istnieją podstawy do dalszego prowadzenia egzekucji, a tym samym nie można mówić o pozostawaniu wierzyciela w bezczynności. Tak więc jak długo w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie z dnia [...] października 2016 r. umarzające postępowanie, nie może być skutecznie wniesiona skarga na bezczynność wierzyciela. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że podważają one prawidłowość uznania przez organy, że wykonane zostały nałożone obowiązki, a więc nie mogą one doprowadzić do uznania skargi ba bezczynność wierzyciela za zasadną. Na marginesie Sąd wyjaśnia, że skoro zdaniem skarżącego nałożone obowiązki nie zostały w całości wykonane, to powinien dążyć do obalenia uznania o wykonaniu obowiązków przejawiającego się w postanowieniu o umorzeniu postępowania. Podsumowując Sąd stwierdza, że nie było bezczynności organu, o której mowa w art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło