I SA/Kr 26/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-03-02

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych, jeśli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochody strony i jej rodziny są przeznaczane na bieżące utrzymanie i leczenie, a strona nie posiada majątku, który mógłby zostać spieniężony, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. dotyczącą określenia wysokości zobowiązania podatkowego w VAT. Skarżący podał, że zlikwidował działalność gospodarczą, a jego jedynym dochodem jest emerytura. Wraz z żoną, która pracuje, ich miesięczny dochód wynosi 2.532 zł, a wydatki na utrzymanie i leczenie pochłaniają całość tej kwoty. Strona nie posiada majątku ani oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 13 listopada 2017 r. nr: [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych . W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1.500zł M. P., reprezentowany przez doradcę podatkowego A. B., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną C. P.. Ich miesięczny dochód wynosi 2.532 zł i stanowi go emerytura wnioskodawcy w wysokości 1.140 zł i wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości 1.392 zł. M. P. oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, zasobów pieniężnych, wierzytelności, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Jego żona nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani ruchomego, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne wydatki rodziny przedstawiają się następująco: opłaty za media 800 zł, koszty leczenia 350 zł, koszty rehabilitacji 250 zł. W uzasadnieniu wniosku M. P. podniósł, iż z dniem 31 marca 2017 r. zlikwidował prowadzoną działalność gospodarczą. Obecnie jedynym źródłem jego utrzymania jest świadczenie z ZUS. Podał, że nie posiada własnego mieszkania. Budynek, w którym zamieszkuje oraz całe jego wyposażenie stanowią własność syna Ł. . Ze względu na stan zdrowia wnioskodawca ponosi miesięcznie koszty leczenia i rehabilitacji w wysokości około 600 zł. Łączna nadwyżka dochodu małżonków w całości przeznaczana jest na pokrycie bieżących kosztów utrzymania (żywność, odzież). Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zaakcentować też należy, że zasadność wniosku skarżącego rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi on ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jego aktualne możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wnioskodawcy ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, którego wysokość wynosi 1.500 zł. Mając na uwadze przedstawioną sytuację finansową skarżącego, należy stwierdzić, że wysokość należnych w sprawie kosztów sądowych przekracza jego aktualne możliwości finansowe. Wnioskodawca niemal rok temu zakończył prowadzenie działalności gospodarczej i aktualnie źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.140 zł. Pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym małżonka skarżącego pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.392 zł. Całość miesięcznych dochodów małżonków P. przeznaczana jest na pokrycie kosztów ich bieżącego utrzymania i leczenia. Skarżący, ani jego żona nie posiadają żadnych składników majątku nieruchomego, ani ruchomego, które mogłyby zostać spieniężone. Nie posiadają też oszczędności, z których mogłyby zostać pokryte należne w sprawie koszty sądowe. Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż wniosek strony zasługuje na uwzględnienie, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło