I SA/Łd 104/18

PostanowienieWSA w Łodzi2018-03-02

Skład orzekający: Tomasz Naraziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpowiedzialności za zaległości podatkowe, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Referendarz sądowy oparł się na dochodach skarżącego z poprzednich lat, które były wysokie, a także na niepełnych i niewiarygodnych oświadczeniach dotyczących jego aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej.
Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą jego solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku, a po otrzymaniu dodatkowych oświadczeń i dokumentów, postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP: [...] w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2010 roku oraz od marca do czerwca 2015 roku wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. R. K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości A. spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2010 roku oraz od marca do czerwca 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Do skargi załączono, sporządzony na formularzu PPF, wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że od stycznia 2018 r. faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada innych źródeł dochodu umożliwiających poniesienie kosztów sądowych bez zaciągania kolejnych zobowiązań. Stwierdził, że prowadzenie działalności gospodarczej w sytuacji zagrożenia czynnościami egzekucyjnymi, jest praktycznie niemożliwe. Zaskarżona decyzja jest ostateczna i należy liczyć się ze wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Taka sytuacja naraża nie tylko dłużnika, ale również jego kontrahentów. Skarżący oświadczył, że jest przedsiębiorcą budowlanym – buduje domy jednorodzinne pasywne i energooszczędne. Stwierdził, że zaciągnięcie zobowiązań wobec inwestorów oraz dostawców materiałów, surowców i usług mogłoby ich narazić na szkodę, a wnioskodawcę na odpowiedzialność odszkodowawczą. Wnioskodawca oświadczył, że posiada zobowiązanie z tytułu kredytu zaciągniętego w A. BANK, którego warunki spłaty będzie negocjował w związku z zaistniałą sytuacją. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, wskazując na rozdzielność majątkową. Skarżący oświadczył, że jest w 1/3 współwłaścicielem nieruchomości położonej w Z. przy ul. A. 5. Z oświadczenia wynika, że skarżący nie posiada innego majątku ani oszczędności. Ponadto oświadczył, że od stycznia 2018 r. nie osiąga dochodów z działalności gospodarczej. Wskazał, że ciąży na nim zobowiązanie kredytowe w wysokości 240.000 zł. Ponieważ dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. W odpowiedzi skarżący złożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016 i wyciągi z rachunku bakowego oraz złożył dodatkowe oświadczenia. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić należy, że wpis od skargi w rozpoznawanej sprawie jest stały (tj. niezależny od wartości przedmiotu sporu) i wynosi 500 zł. Dalsze koszty sądowe są zależne od rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Jeżeli sąd oddali skargę, to kontynuowanie postępowania będzie uzależnione od uiszczenia opłaty za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku (100 zł) oraz od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. Natomiast w przypadku uwzględnienia skargi uzasadnienie wyroku jest sporządzane z urzędu bez konieczności uiszczenia ww. opłaty. Jeśli skarżący nie będzie wnosił skargi kasacyjnej to koszty sądowe ograniczą się do wpisu od skargi. Referendarz sądowy wziął pod uwagę, że przed tutejszym sądem zawisły dwie sprawy ze skarg wnioskodawcy, w których koszty sądowe są takie same (sygn. akt I SA/Łd 104/18 i I SA/Łd 105/18). Obie sprawy dotyczą odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. O odmowie uwzględnienia wniosku zadecydował, po pierwsze dochód uzyskany przez skarżącego w roku 2016 – 151.786,18 zł, co oznacza, że miesięczne dochody wnioskodawcy kształtowały się na poziomie około 12.000 zł. Skarżący nie przedstawił zeznania o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2017, oświadczając, że nie posiada zeznania za ostatni rok podatkowy. Z zawartego we wniosku oświadczenia wynika jednak, że do końca 2017 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą. Wnioskodawca nie wskazał przy tym żadnych okoliczności wskazujących, że dochody w roku 2017 były niższe od tych osiągniętych w roku 2016. W piśmie z 23 lutego 2018 r. skarżący oświadczył, że do końca 2017 r. spłacał raty kredytu w wysokości 7.800 zł. Ponadto skarżący oświadczył, że dotychczasowe miesięczne koszty utrzymania, tj. w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej kształtowały się na poziomie 2.000-3.000 zł. Dane te świadczą o tym, że skarżący uzyskiwał również w roku 2017 dochody na tyle wysokie, że pozwalały na spłatę ww. rat i ponoszenie kosztów utrzymania w wysokości 2.000-3.000 zł. Po drugie, referendarz nie uwzględnił wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych ponieważ dane zawarte we wniosku i piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia wniosku, są niepełne. Wnioskodawca został wezwany m.in. do złożenia oświadczenia odnośnie tytułu prawnego do nieruchomości w miejscowości S. L., którą wskazał jako adres zamieszkania zarówno w toku postępowania podatkowego, a później w skardze jak i we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi w tym zakresie. Oświadczył, że przez 5 dni w tygodniu mieszka w Z. przy ul. A. 5 razem z rodzicami, natomiast soboty i niedziele spędza z żoną i synem w mieszkaniu wynajmowanym przez żonę w W.. Z akt sprawy wynika, że nieruchomość w Z. to siedziba Spółki z o.o. A.. Z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że jest to miejsce gdzie skarżący prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna pod nazwą B.. Z ewidencji nie wynika, że skarżący zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej. Oświadczenie skarżącego o tym, że przez 5 dni w tygodniu przebywa pod ww. adresem w Z. należy zatem rozumieć w ten sposób, że prowadzi działalność gospodarczą, natomiast mieszka w W. lub w S.. Referendarz nie dał wiary oświadczeniu skarżącego jakoby "faktycznie" zakończył prowadzenie działalności gospodarczej od stycznia 2018 r. Ze złożonych wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego przez A. wynika, że w dniu 22 stycznia 2018 r. dokonał płatności za fakturę w wysokości 2.000 zł na rzecz C. Spółka jawna, która zajmuje się sprzedażą m.in. cegły klinkierowej i chemii budowlanej. Oświadczenie skarżącego o rzekomym zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej z początkiem bieżącego roku jest również niewiarygodne z tego względu, że według oświadczenia skarżący zamierza nadal spłacać zadłużenie kredytowe, zastrzegając, że rozpoczyna negocjacje z bankiem na temat zmiany warunków spłaty. Jeśli prawdziwe jest oświadczenie o zaprzestaniu działalności gospodarczej oraz o braku oszczędności, to powstaje pytanie o źródło środków finansowych na spłatę rat oraz koszty utrzymania, które do tej pory wynosiły od 2.000 do 3.000 zł. Nawet jeśli skarżący wynegocjuje niższą ratę kredytu i ograniczy koszty utrzymania, to nadal pytanie to pozostaje otwarte. Twierdzenie skarżącego iż wydatki te będzie pokrywał "...ze środków uzyskanych z zaciągniętych zobowiązań...", nie jest przekonujące. Wątpliwości budzi również oświadczenie skarżącego w zakresie osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Zgodnie z tym oświadczeniem skarżący nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ani z rodzicami, z którymi według oświadczenia mieszka w Z. przez 5 dni w tygodniu ani z żoną, z którą mieszka w soboty i niedziele. Skarżący pominął milczeniem zarówno sytuację majątkową żony jak i rodziców. Nie wskazał dochodów żony oraz nie złożył odpisu zeznania podatkowego. Błędnie przy tym utożsamia brak wspólności gospodarstwa domowego z rozdzielnością majątkową. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło