III SA/Wa 2181/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-06

Skład orzekający: Honorata Łopianowska, Waldemar Śledzik, Agnieszka Wąsikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości spółki, jeśli podatnik złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez inne osoby związane ze spółką, a postępowanie karne jest w toku?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości spółki, jeśli postępowanie karne zainicjowane przez podatnika nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Okoliczności, które mogą mieć wpływ na orzeczenie o odpowiedzialności, mogą być rozważane w tym postępowaniu lub stanowić podstawę do wznowienia postępowania, jeśli zostaną ustalone w postępowaniu karnym.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, wskazując na toczące się postępowanie karne zainicjowane jego zawiadomieniem o przestępstwie. Organ podatkowy odmówił zawieszenia, uznając, że postępowanie karne ma jedynie związek faktyczny, a nie stanowi zagadnienia wstępnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie. Skarżący zaskarżył postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi T.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę Postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. ["DIAS"] z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. ["NUS"] z [...] stycznia 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Postanowieniem z [...] lipca 2016r. Nr [...] NUS wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności T. G. ["Skarżący“] za zaległości podatkowe "V. " sp. z o.o. w R. W toku prowadzonego postępowania, w dniu 14 listopada 2016 r. do NUS wpłynął wniosek Skarżącego o zawieszenie, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa [Dz. U. z 2015 r., poz. 613, ze zm., dalej "O.p."], postępowania prowadzonego przez NUS w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe "V. " sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień 2012 r. oraz z tytułu nienależnie otrzymanego zwrotu podatku od towarów i usług za listopada 2011 r. oraz luty, marzec, kwiecień 2012 r. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że za zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie należy uznać fakt złożenia przez Skarżącego zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez W. W. oraz D. W. [kserokopię zawiadomienia załączono do wniosku]. Zgodnie z treścią zawiadomienia, Skarżący zawiadomił Prokuraturę Rejonową w P. o działaniu W. W. wspólnie z D. W. , które spowodowało nadużycie udzielonych im uprawnień polegające na podawaniu danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym w deklaracjach i VAT za okresy maj, czerwiec, sierpień i listopad 2011 r., luty, marzec, kwiecień 2012 r., co doprowadziło do nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług na szkodę "V. " sp. z o.o., a także usiłowaniu wprowadzenia w błąd Skarżącego w okresie od 30 grudnia 2011 r. do 23 lipca 2012 r. [tj. w okresie sprawowania funkcji Prezesa Zarządu "V." sp. z o.o.] co do prawidłowości danych zawartych w deklaracjach VAT za okresy rozliczeniowe luty, marzec, kwiecień 2012 r. Powyższe, w ocenie Skarżącego powoduje, że rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, która jest w toku, jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co stanowi, zgodnie z art 201 § 2 O.p., przesłankę zawieszenia postępowania. Postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. Nr [...] NUS odmówił zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe V. sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień 2012 r. oraz z tytułu nienależnie otrzymanego zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2011 r. oraz luty, marzec, kwiecień 2012 r. prowadzonego pod Nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia NUS stwierdził, że w jego ocenie związek pomiędzy analizowanym postępowaniem podatkowym a postępowaniem karnym zainicjowanym przez stronę, jest jedynie związkiem faktycznym, który nie implikuje konieczności powstrzymania postępowania podatkowego do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego. W postępowaniu podatkowym, organ podatkowy stosując się do reguł wynikających z art. 180 i 187 § 1 oraz art. 191 O.p. samodzielnie ustala rzeczywisty stan faktyczny sprawy, zbiera materiał dowodowy, a następnie dokonuje jego oceny w świetle obowiązujących przepisów prawa materialnego. Powyższe nie stoi jednak na przeszkodzie temu, aby w postępowaniu podatkowym były wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach podatkowych i postępowaniach karnych, jednakże posiłkowanie się takimi dowodami nie powoduje obowiązku zawieszenia prowadzonego postępowania przez organ podatkowy. W dniu 3 lutego 2017 r. Skarżący wniósł zażalenie z 2 lutego 2017 r. na ww. postanowienie NUS, którym zaskarżył je w całości. Zaskarżonemu zarzucono naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy O.p. poprzez uznanie przez organ podatkowy, że pomiędzy postępowaniem podatkowym w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe "V. " sp. z o. o. z siedzibą w R. , wszczętym postanowieniem NUS z [...] lipca 2016 r., a postępowaniem karnym zainicjowanym przez Skarżącego i prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w P. , istnieje jedynie związek faktyczny, który nie implikuje konieczności zawieszenia postępowania podatkowego do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego, gdyż toczące się postępowanie karne zainicjowane zawiadomieniem Skarżącego nie może być utożsamiane z zagadnieniem wstępnym wyrażonym w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Po przeanalizowaniu zażalenia oraz materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, DIAS zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie NUS. Pismem z 10 maja 2017 r., Skarżący zaskarżył postanowienie, zarzucając: naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez uznanie przez DIAS, że pomiędzy postępowaniem podatkowym w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe "V. " sp. z o.o. z siedzibą w R. wszczętego postanowieniem NUS z [...] lipca 2016 r., a postępowaniem karnym zainicjowanym przez Skarżącego i prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w P. istnieje jedynie związek faktyczny który nie implikuje konieczności zawieszenia postępowania podatkowego do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie kwestii odpowiedzialności karnej W. W., pełnomocnika Zarządu "V." sp. z o.o. oraz D. W., byłego wspólnika oraz księgowego Spółki, ma istotne znaczenie dla ustalenia osób rzeczywiście odpowiedzialnych za zwrot nienależycie pobranych należności publicznoprawnych oraz kontaktów z organami podatkowymi: a powyższa okoliczność stanowi zagadnienie wstępne które ma bezpośredni wpływ na wynik postępowania podatkowego; naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez DIAS wszelkich czynności niezbędnych do wszechstronnego rozpoznania sprawy oraz nienależyte zbadanie stanu faktycznego na skutek niezwrócenia się do Prokuratury Rejonowej w P. o przedstawienie informacji na jakim etapie znajduje się śledztwo w sprawie prowadzonej pod sygnaturą [...], niewystąpienia o akta ww. postępowania, w szczególności: postanowienia o wszczęciu śledztwa, protokołów przesłuchania świadków i w związku z tym nieustalenie czy postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w P. może mieć wpływ na wynik postępowania podatkowego prowadzonego przez NUS. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, 1370 ze zm.] dalej "p.p.s.a." sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, w świetle której sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny sprawy w ramach tak zakreślonych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Sądowej kontroli poddano postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ obowiązany był zawiesić postępowanie w sprawie odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu spółki za jej zobowiązania, w następstwie złożenia zawiadomienia o przestępstwie do Prokuratury Rejonowej w P. o działaniu pełnomocnika zarządu oraz wspólnika będącego jednocześnie księgowym spółki, które spowodowało nadużycie udzielonych im uprawnień polegające na podawaniu danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym w deklaracjach i VAT za okresy maj, czerwiec, sierpień i listopad 2011 r., luty, marzec, kwiecień 2012 r., co doprowadziło do nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług na szkodę "V. " sp. z o.o., a także usiłowaniu wprowadzenia w błąd Skarżącego w okresie od 30 grudnia 2011 r. do 23 lipca 2012 r. [tj. w okresie sprawowania funkcji Prezesa Zarządu "V. " sp. z o.o.] co do prawidłowości danych zawartych w deklaracjach VAT za okresy rozliczeniowe luty, marzec, kwiecień 2012 r. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że zostało ono wydane na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa proceduralnego i materialnego co czyni postawioną w skardze argumentację nietrafną. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez bezpodstawne – zdaniem Skarżącego – uznanie przez organ drugiej instancji, że pomiędzy postępowaniem podatkowym w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe spółki a postępowaniem karnym zainicjowanym przez Podatnika i prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w P. istnieje jedynie związek faktyczny nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślenia bowiem wymaga, że orzeczenie o solidarnej ze spółką odpowiedzialności członka zarządu za jej zobowiązania wymaga spełnienia przesłanek, które podlegają samodzielnemu ustaleniu przez organ w tym postępowaniu. Wbrew tezie stawianej przez Skarżącego we wniosku o zawieszenie postępowania, nie mamy więc z zagadnieniem wstępnym w postaci faktu złożenia przez Skarżącego zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez W. W. oraz D. W. – okoliczności związane z przesłankami odpowiedzialności Skarżącego mogą i powinny podlegać bowiem ustaleniu w postępowaniu toczącym się w tym przedmiocie. Trafnie organ w zaskarżonym postanowieniu argumentuje, że zawieszenie postępowania podatkowego znajduje podstawę w treści art. 201 § 1 pkt 2 O.p., który przewiduje obowiązek zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Okoliczność ewentualnego wpływu innych osób na powstanie zobowiązań wobec organu podatkowego podlegać może ocenie w postępowaniu w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności ze spółką za zaległości podatkowe. Natomiast, jeśli w postępowaniu karnym zostaną ustalone takie okoliczności, które mają wpływ na orzeczenie o solidarnej ze spółką odpowiedzialności członka zarządu za jej zobowiązania, których organ nie uwzględnił we wcześniejszym postępowaniu, mogą one być rozważane jako podstawa do wznowienia postępowania [art. 240 § 1 pkt 5 O.p. lub art. 240 § 1 pkt 1 O.p.]. Trafnie przy tym argumentuje organ, że organ podatkowy zawiesza postępowanie jedynie wtedy, gdy wydanie decyzji podatkowej nie jest możliwe bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, przy czy nie mają charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu przywołanego przez organ art. 210 § 1 pkt O.p. ustalenia, które zachowując wpływ na rozpatrzenie sprawy wykazują jedynie pośredni związek z jej rozpatrzeniem i wydaniem decyzji. Ma też rację organ argumentując [str. 6 zaskarżonego postanowienia], że zagadnienie wstępne dotyczy wystąpienia przeszkody o takim charakterze, który uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, to jest takiej, która skutecznie blokuje dalsze procedowanie w sprawie. Powyższe determinuje wniosek, że przekonanie Skarżącego, że w zakresie działalności spółki, w której pełnił on funkcję członka zarządu doszło do określonych nieprawidłowości a także fakt prowadzenia z inicjatywy Skarżącego ewentualnego postępowania przygotowawczego wobec osób zaangażowanych w sprawy spółki samo w sobie nie skutkuje obowiązkiem zawieszenia przez organ postępowania w sprawie orzeczenie o solidarnej ze spółką odpowiedzialności członka zarządu za jej zobowiązania. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ drugiej instancji wszelkich czynności niezbędnych do wszechstronnego rozpoznania sprawy oraz nienależytego zbadania stanu faktycznego na skutek niezwrócenia się do Prokuratury Rejonowej w P. o przedstawienie informacji na jakim etapie znajduje się śledztwo w sprawie prowadzonej pod sygnaturą [...] niewystąpienie o akta ww. postępowania, w szczególności: postanowienia o wszczęciu śledztwa, protokołów przesłuchania świadków i w związku z tym nieustalenia, czy postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w P. może mieć wpływ na wynik postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., dostrzeżenia wymaga, że przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie, zatem organ podatkowy drugiej instancji nie mógł dopuścić się ich naruszenia. Reasumując stawiane w skardze wobec postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], zarzuty okazały się nieuzasadnione, a postanowienie nie wykazuje nieprawidłowości, skutkujących koniecznością wyeliminowania go z obrotu, w tym takich które maja wpływ na wynik sprawy. Mając zatem powyższe na uwadze zachodzi podstawa do uznania, że organy podatkowe wszechstronnie rozważyły i oceniły wszystkie aspekty faktyczne i prawne niniejszej sprawy a także wzięły pod uwagę okoliczności podnoszone przez Skarżącego. Organ w zaskarżonym postanowieniu wyjaśnił powody odmowy zawieszenia postępowania podatkowego, wskazał jego podstawę prawną przywołany w sentencji [postanowienia art. 201 § 1 pkt 2 O.p.], wyjaśnił też – co do tej części przepisu – jego znaczenie i zastosowanie w sprawie. Z tego też powodu Sąd nie znalazł podstaw do uznania zaskarżonego postanowienia za niezgodne z prawem. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło