VII SA/Wa 1949/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-06
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo ustalił krąg stron postępowania o pozwolenie na budowę, w szczególności czy właściciel działki sąsiedniej, której nie wskazano jako znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu, posiada legitymację procesową do udziału w tym postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy wadliwie ustaliły krąg stron postępowania. Skarżący, jako właściciel działki sąsiedniej, powinien być uznany za stronę postępowania, ponieważ jego działka znajdowała się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, co wynikało z przepisów Prawa budowlanego dotyczących stron postępowania oraz definicji obszaru oddziaływania obiektu. Niewłaściwe ustalenie stron stanowiło naruszenie przepisów, które uzasadnia uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J.T. zaskarżył decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę oraz rozbiórkę. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., w tym kwestii zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz udzielenia odstępstwa od warunków technicznych. Sąd, badając sprawę, stwierdził naruszenie przepisów dotyczących ustalenia kręgu stron postępowania, wskazując, że działka skarżącego powinna być uznana za znajdującą się w obszarze oddziaływania obiektu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 997 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi J.T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i rozbiórkę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. T. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
J.T. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2017 r. (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2017 r. (nr [...]) o zatwierdzeniu projektu budowalnego i udzieleniu M.G.-W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w bryle budynku oraz rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz dwóch budynków gospodarczych na działce nr ew. [...] z obr. [...] (o powierzchni 289 m2 i szerokości ok. 8,5 m) przy ul. [...] w W..
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji decyzją z [...] sierpnia 2016 r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) zatwierdził projekt budowalny i udzielił M. G.-W. pozwolenia na budowę (rozbiórkę) dla planowanej inwestycji. Zdaniem organu projekt budowlany nie narusza postanowień m.p.z.p. rejonu [...] Wschodniego [...] (uchwała Rady Gminy [...] z [...] września 2002 r., Dz. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...]). Prezydent [...] dodał, że postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. (nr [...]) udzielił inwestorowi zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych zawartych w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Na tej podstawie obiekt budowlany został zaprojektowany ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 1 m od granicy działek sąsiednich nr [...] i [...] z obrębu [...].
Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2016 r. (nr [...]) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego, istniały podstawy prawne do wydania decyzji kasacyjnej, ponieważ organ I instancji nie wykazał (zarówno w postanowieniu o udzieleniu odstępstwa jak i w zaskarżonej decyzji), aby istniały szczególne okoliczności z powodu których należało udzielić inwestorowi zgody na odstępstwo od warunków technicznych. Odnosząc się do odwołania skarżącego Wojewoda stwierdził, że projekt budowalny dotyczący budowy domu jednorodzinnego jest zgodny z ustaleniami m.p.z.p. który obowiązuje na terenie inwestycji. Z § 9 pkt 1 tego planu wynika, że minimalna wielkość działki o której mowa w tym przepisie odnosi się tylko do nowo tworzonej działki, a nie do działki już istniejącej.
J.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na tę decyzję.
Organ I instancji nie czekając na jej rozpoznanie, decyzją z [...] marca 2017 r. ponownie zatwierdził projekt budowalny i udzielił M. G.-W. pozwolenia na budowę dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Prezydent [...] stwierdził, że projekt budowlany nie narusza ustaleń m.p.z.p., jest kompletny a inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W odwołaniu od tej decyzji J.T. podniósł zarzuty formułowane w dotychczasowym postępowaniu. Skarżący zarzucił, że decyzja o pozwoleniu na budowę dla spornej inwestycji została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 9 ust. 1 prawa budowlanego oraz art. 107 § 3 k.p.a. Jego zdaniem nie ma podstaw do przyjęcia, że projekt budowlany planowanej inwestycji budowlanej nie narusza § 8 pkt 3 i § 10 pkt 2 m.p.z.p., które stanowią o minimalnej wielkości działki przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową. J.T. zarzucił również, że w rozpoznawanej sprawie organ nie wyjaśnił, dlaczego zastosował odstępstwo do warunków technicznych. Z tych powodów skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2017 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2017 r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, powołał przepisy prawa będące podstawą wydania decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Wojewoda stwierdził, że nie jest ono uzasadnione. Przede wszystkim, zdaniem organu, planowana inwestycja jest zgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] Wschodniego [...]. Organ odwoławczy dodał, że działka przeznaczona pod inwestycję jest bardzo mała i dlatego w celu poprawy jej funkcjonalności (warunków użytkowych) zasadne było zastosowanie odstępstwa od warunków technicznych o których mowa w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i zaprojektowanie budynku mieszkalnego w odległości 1 m od granicy działki.
W skardze do Sądu J.T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił tej decyzji naruszenie:
a) art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego w zw. z § 8 pkt 3 i § 10 pkt 2, 3 uchwały Rady Gminy [...] z [...] września 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] Wschodniego [...] przez nieuzasadnione przyjęcie, że projekt budowlany nie narusza przepisów tej uchwały odnoszących się do minimalnej powierzchni działki (450 m2) ponieważ działka przeznaczona pod inwestycję (o powierzchni 289 m2) "istniała przed dniem wejścia w życie miejscowego planu"; w uzasadnieniu tego zarzutu skarżący podniósł, że działka nr ew. [...] jest zabudowana, a zatem ma do niej zastosowanie § 10 pkt 2 mpzp, zgodnie z którym istniejące zagospodarowanie i zabudowa może podlegać wymianie, przebudowie i rozbudowie wyłącznie według zasad ustalonych w planie oraz zgodnie z przepisami szczególnymi, a zatem także według zasad określonych w § 8 pkt 3 tego planu,
b) art. 9 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego przez udzielenie przez Prezydenta [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. odstępstwa od przepisów techniczno - budowlanych zawartych w § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2012 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015, poz. 1422) i zezwolenie na posadowienie budynku w odległości 1 m od granicy działki, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do udzielenia odstępstwa,
c) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 9 prawa budowlanego przez pominięcie przez organ odwoławczy że zaistnienie przesłanek do zastosowania odstępstwa od przepisów techniczno – budowlanych wymaga wyjaśnienia zarówno w uzasadnieniu postanowienia, jak również w decyzji o udzielaniu pozwolenia budowlanego,
d) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez ich niezastosowanie i niewyjaśnienie dostatecznie okoliczności faktycznych sprawy;
e) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez nieodniesienie się organu odwoławczego do wszystkich argumentów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu;
f) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. pełnomocnik inwestora zarzucił, że sporny budynek mieszkalny jest usytuowany w odległości 17,2 m w linii prostej od budynku skarżącego (budynek jest wybudowany w 80%, znajduje się w stanie surowym). Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że na odcinku na którym nieruchomość J.T. graniczy z nieruchomością inwestora (nr [...] z obr. [...]) nie jest posadowiony sporny budynek mieszkalny, niemniej jednak jego zdaniem skarżący ma interes prawny w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Z przepisu art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ogranicza się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie podnosi strona wnosząca skargę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Należy przypomnieć, skarżący odwołał się od "pierwszej" decyzji organu I instancji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu M. G.-W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w bryle budynku oraz rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i dwóch budynków gospodarczych, w zakresie obejmującym rozstrzygnięcie o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, a następnie zaskarżył do Sądu kasacyjną decyzję Wojewody [...] (z [...] października 2016 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 marca 2018 r., VII SA/Wa 50/17 uchylił tę decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Sąd zwrócił uwagę, że z decyzji organu I instancji wynika, że obszar oddziaływania projektowanego obiektu obejmuje działki ew. nr [...], [...], [...] i [...] z obr. [...], natomiast w zakresie rozbiórki budynków działki [...], [...] i [...]. Skarżący jest właścicielem działki nr [...], która nie została uznana przez organ I instancji za położoną w obszarze oddziaływania obiektu objętego pozwoleniem na budowę udzielonym M. G. – W.. Przepis art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Według art. 3 pkt 20 tej ustawy, obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Z przepisów tych wynikałoby zatem, że w ustalonym przez organ I instancji stanie faktycznym skarżący nie miał legitymacji do występowania w charakterze strony w sprawie dotyczącej udzielenia spornego pozwolenia budowlanego (rozstrzygniętej jedną decyzją łącznie ze sprawą rozbiórki budynku mieszkalnego).
W ocenie Sądu, wskazane i opisane powyżej uchybienie i jego charakter jest wystarczającą podstawą do uznania, że zaskarżone "późniejsze" decyzje o zatwierdzeniu projektu budowlanego nie mogą się ostać w obrocie prawnym. Jednocześnie wyeliminowanie tych uchybień będzie determinowało dalszy sposób postępowania w niniejszej sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach zostało wydane w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło