II FSK 557/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-06
Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Stefan Babiarz, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2010 r. w zakresie linii kablowych, uwzględniając wartość zadeklarowaną w latach poprzednich, mimo braku jednoznacznego ustalenia właściciela tych linii w roku podatkowym 2010 oraz rozbudowy sieci telekomunikacyjnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania (art. 121 § 1, art. 124 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej) w zakresie ustaleń dotyczących kwestii właściciela linii kablowych w 2010 r., co uzasadniało uchylenie decyzji przez sąd pierwszej instancji. Jednocześnie NSA uznał, że organy nie uchybiły przepisom postępowania w zakresie ustalenia wartości przedmiotu opodatkowania na podstawie deklaracji z lat poprzednich, co było błędną oceną sądu pierwszej instancji. Mimo tej błędnej oceny sądu pierwszej instancji co do wartości przedmiotu opodatkowania, NSA oddalił skargę kasacyjną, ponieważ naruszenie przepisów w zakresie ustalenia właściciela linii kablowych było wystarczające do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2010 r. Spółka O. [...] S.A. zadeklarowała niższą wartość budowli linii kablowych niż w roku poprzednim, wyjaśniając wyłączenie części z nich z opodatkowania. Organ podatkowy wszczął postępowanie w celu określenia zobowiązania podatkowego, umarzając jednocześnie postępowanie za 2009 r. z powodu przedawnienia. Spółka kwestionowała sposób ustalenia podstawy opodatkowania i wartości budowli, wskazując m.in. na zmianę właściciela kanalizacji, przez którą przebiegają linie kablowe. WSA w Krakowie uchylił decyzję SKO, uznając naruszenie przepisów postępowania przez organy. SKO wniosło skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia WSA del. Alicja Polańska (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1300/15 w sprawie ze skargi O. [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 21 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz O. [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 1 200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1300/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę O. S.A. z siedzibą w W. i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 21 maja 2015 r. nr [...] w części określającej podatek od nieruchomości za 2010 r. Podstawą prawną wydania wyroku był art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.".
Z wyroku sądu pierwszej instancji wynika, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Burmistrza T. z dnia 16 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 27.126 zł oraz umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. z uwagi na przedawnienie zobowiązania.
Organ odwoławczy wskazał, że podatnik w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2008 r. podał wartość budowli podlegających opodatkowaniu w wysokości 5.110.821 zł. Jako że wartość ta była niższa od wartości budowli zadeklarowanej za 2007 r., która wynosiła 6.896.537,23 zł, organ podatkowy pierwszej instancji wezwał spółkę do wyjaśnienia przyczyn różnicy. Spółka wyjaśniła, że w 2008 r. wyłączone z opodatkowania zostały budowle linii kablowych położone w kanalizacji kablowej. Wartość budowli linii kablowych wyłączonych z opodatkowania wyniosła zatem 1.785.716,23 zł. Spółka złożyła 21 stycznia 2010 r. deklarację na podatek od nieruchomości za 2010 r. na łączną kwotę 6.292 zł, przyjmując za podstawę opodatkowania: wartość budowli - 41.947 zł, powierzchnię budynków związanych z działalnością gospodarczą - 404,71 m2 oraz powierzchnię gruntów związanych z działalnością gospodarczą - 177 m2. Deklaracja nie objęła wartości linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej.
Z uwagi na nieprzedstawienie żądanych korekt deklaracji podatkowych, organ wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego spółki za lata 2009-2010. Następnie, decyzją z dnia 16 stycznia 2015 r. określił podatek od nieruchomości za rok 2010 w następującej wysokości:
- budynki związane z działalnością gospodarczą: 404,71 m2 x 13,23 zł = 5.354,31 zł,
- grunty związane z działalnością gospodarczą: 177 m2 x 0,56 zł = 99,12 zł,
- budowle za m-ce I-VII 2010 r. 1.827.663,23 zł x 2 : 12 m-cy x 7 m-cy = 21.322,74 zł; za m-ce VIII-XII 2010 r. 41.947 zł x 2 : 12 m-cy x 5 m-cy = 349,56 zł, co dało łączną kwotę 21.672,30 zł.
Wobec niezgłoszenia przez spółkę zmian w stanie posiadanych linii kablowych w stosunku do 2007 r., organ podatkowy przyjął jako podstawę opodatkowania za okres styczeń - lipiec 2010 r. wartość budowli zadeklarowaną w 2010 r. wynoszącą 41.947,00 zł oraz wartość linii kablowych wynikającą z porównania deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2007 i 2008, tj. 1.785.716,23 zł. Organ powołał także wyniki kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z 31 marca 2014 r. nr [...], w toku której ustalono, że linie kablowe położone w kanalizacji kablowej nie były przedmiotem transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego z 31 stycznia 2009 r.
Nadto, organ umorzył postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. z uwagi na przedawnienie zobowiązania.
Spółka odwołała się od decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i o umorzenie postępowania podatkowego. Zarzuciła, iż organ podatkowy nie przeprowadził w toku postępowania dowodów z ewidencji środków trwałych spółki w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie stanu i wartości obiektów podlegających opodatkowaniu. Wskazano również, że błędnie opodatkowano spółkę w sytuacji, w której od 31 stycznia 2009 r. właścicielem kanalizacji, przez którą przebiegają linie kablowe, jest inny podmiot niż właściciel linii kablowych.
Kolegium wskazało, że zgodnie art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.); dalej: "Ordynacja podatkowa" oraz art. 6 ust. 1 i ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.); dalej: "u.p.o.l.", osoby prawne uiszczają podatek od nieruchomości na rzecz gminy przez złożenie deklaracji podatkowej i wyliczenie wysokości należnego podatku. Ustalenia wysokości należnego podatku od nieruchomości dokonuje zatem podatnik w złożonej deklaracji podatkowej. Określenie zobowiązania podatkowego przez organ może natomiast nastąpić wyłącznie w odrębnym postępowaniu, wszczętym na podstawie art. 165 § 1 w zw. z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy zobligowany jest do określenia zobowiązania podatkowego w drodze decyzji.
Według Kolegium, organ pierwszej instancji ustalił przedmiot opodatkowania w sposób prawidłowy, zgodny z dokonanymi ustaleniami faktycznymi oraz obowiązującymi w tym zakresie regulacjami prawnymi. Przewody telekomunikacyjne ułożone w kanalizacji kablowej tworzą z nią całość techniczno-użytkową podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Ponadto, w toku prowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, że linie kablowe położone w kanalizacji kablowej nie były przedmiotem transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego z 31 stycznia 2009 r. Spółka w wyjaśnieniach z 8 listopada 2012 r. poinformowała, że transakcja nie miała wpływu na dokonaną przez nią kwalifikację podatkową linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej. Kwalifikacja ta została bowiem dokonana w deklaracjach podatkowych złożonych, zgodnie z art. 6 ust. 9 pkt 1 u.p.o.l., do 15 stycznia 2009 r.
Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciła decyzji Kolegium naruszenie:
1. art. 210 § 4 w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 193 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia w zakresie podstawy opodatkowania budowli, co jest konsekwencją zaniechania ustaleń faktycznych w tym zakresie, w tym zwłaszcza zaniechania dowodu z ewidencji środków trwałych;
2. art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. przez obciążenie podatkiem od nieruchomości linii telekomunikacyjnych kablowych położonych w kanalizacji kablowej, mimo iż za rok 2010 nie stanowią one budowli w rozumieniu u.p.o.l., ze względu na to, że własność kanalizacji i własność położonych w niej linii kablowych nie pokrywa się.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w zakresie, w jakim decyzje te dotyczą zobowiązania za 2010 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd pierwszej instancji, uzasadniając wydane orzeczenie, wskazał, że Kolegium nie odniosło się do zarzutów odwołania, czym naruszyło przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 124, art. 121 § 1 i art. art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu od decyzji spółka sformułowała dwa zarzuty: pierwszy - odnoszący się do wadliwego ustalenia przedmiotu opodatkowania i jego wartości poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych i ustalenie wartości budowli na podstawie danych zawartych w deklaracjach za lata ubiegłe; drugi - polegający na błędnym opodatkowaniu spółki w sytuacji, w której od 31 stycznia 2009 r. właścicielem kanalizacji, przez którą przebiegają linie kablowe, jest inny podmiot niż właściciel linii kablowych. Tymczasem, argumentacja organu sprowadziła się jedynie do obszernego zanalizowania stosownych przepisów oraz orzecznictwa sądowego w zakresie w istocie niekwestionowanym przez spółkę. Organ pominął całkowitym milczeniem kwestię niepełnego ustalenia stanu faktycznego, błędów w prowadzonym postępowaniu dowodowym i, w konsekwencji, nieprawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania oraz jego wartości.
Według sądu, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., który w ogóle nie był analizowany przez organy obu instancji, organ podatkowy powinien ustalić podstawę opodatkowania, stosując przepisy ustawy o podatku dochodowym regulujące amortyzację środków trwałych. Wartość linii kablowych na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości należy przyjmować z ewidencji środków trwałych. Organ podatkowy ma w tym zakresie obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten, określony co do zasady w art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, dla potrzeb podatku od nieruchomości został doprecyzowany w art. 4 ust. 1 pkt 3, ust. 5 i ust. 7 u.p.o.l. Jeżeli od budowli lub ich części nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych - podstawę opodatkowania stanowi ich wartość rynkowa, określona przez podatnika na dzień powstania obowiązku podatkowego. Z kolei, jeżeli podatnik nie określił wartości tych budowli lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, który ustali tę wartość.
Sąd podniósł także, iż organy nie przeprowadziły żadnego postępowania zmierzającego do ustalenia wartości przedmiotu opodatkowania, w szczególności nie wzywano o dostarczenie ewidencji środków trwałych, mimo że spółka zwracała uwagę na konieczność dokonywania ustaleń na podstawie tego dowodu. Organy argumentowały, że spółka nie zgłosiła zmian w stanie posiadania linii kablowych w stosunku do 2007 r. Spółka nie stwierdziła jednak jednoznacznie, iż nie nastąpiła żadna zmiana w stanie posiadanych linii kablowych. Można wprawdzie rozważać teoretycznie sytuację, w której organy podatkowe ustaliłyby, że deklaracje podatkowe za 2007 i 2008 r. sporządzone zostały przez podatnika zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., natomiast w budowlach - do czasu złożenia deklaracji za następny rok podatkowy 2010 - nie nastąpiły żadne zmiany, a następnie wyprowadzić z tego wniosek, że deklaracje za 2007 i 2008 r. oddają dostatecznie wiernie podstawę opodatkowania za rok 2010. Ustalenia i oceny tego rodzaju wymagałyby jednak oparcia w postępowaniu dowodowym, którego organy podatkowe w sprawie nie przeprowadziły. Zwłaszcza, że w toku postępowania podnoszono, iż w 2008 r. doszło do rozbudowy sieci telekomunikacyjnej.
Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium winno odnieść się do zarzutów, twierdzeń i argumentów podniesionych przez stronę w odwołaniu.
Organ odwoławczy, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji.
Na podstawie art. 173 § 1 i § 2 oraz art. 174 pkt 2 p.p.s.a. organ zaskarżył wyrok w całości, zarzucając naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Kolegium, chociaż rozstrzygnięcie organu nie było dotknięte żadną z wad wskazanych przez sąd i przy braku naruszeń przez organy przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, nieoddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.;
2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że rozstrzygnięcia organów podatkowych nie spełniają przesłanek wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, podczas gdy wskazane przepisy postępowania podatkowego nie zostały naruszone;
3. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 i 193 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 4 ust 1 pkt 3 u.p.o.l. polegające na uwzględnieniu skargi i uchyleniu przez sąd pierwszej instancji decyzji, która została wydana bez naruszenia wskazanych przepisów i tym samym nie mogła zostać uchylona jako naruszająca przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a prawidłowa ocena decyzji przez sąd pierwszej instancji winna skutkować oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.;
4. art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 p.p.s.a. polegające na niewłaściwej realizacji wskazanych przepisów wskutek wydania wyroku uchylającego decyzję Kolegium, bowiem uchylenie decyzji stwarza realną możliwość uniknięcia przez spółkę wykonania obowiązku podatkowego w pełnym wymiarze z powodu niemożności skutecznego określenia przez organy podatkowe wysokości tego obowiązku wobec uporczywej i świadomej odmowy udostępnienia dokumentacji źródłowej dotyczącej wartości posiadanych przez spółkę linii kablowych;
5. art. 1 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że decyzja organu jest niezgodna z prawem, podczas gdy przy podejmowaniu objętej kontrolą sądu decyzji nie został naruszony żaden z przepisów prawa procesowego,
Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie w całości wyroku sądu pierwszej instancji i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Spółka nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć
na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie
to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych
w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są przesłanki nieważności postępowania, które sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych
w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
Spór w sprawie dotyczył kwestii, czy organy podatkowe prawidłowo zgromadziły i oceniły materiał dowodowy w sprawie opodatkowania linii kablowych spółki położonych w kanalizacji kablowej za rok 2010. Zasadniczymi zaś kwestiami spornymi były w szczególności: opodatkowanie spółki w sytuacji, w której od 31 stycznia 2009 r. właścicielem kanalizacji, przez którą przebiegają linie kablowe, był inny podmiot niż właściciel linii kablowych oraz ustalenie przedmiotu opodatkowania i jego wartości na podstawie danych zawartych w deklaracjach za lata poprzednie, tj. za 2007 r. i 2008 r.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, pierwsza z wymienionych kwestii nie była przedmiotem należytych rozważań organów obu instancji, które zbyt lakonicznie uzasadniły swoje stanowisko. W toku prowadzonego postępowania kontrolnego organy ustaliły bowiem, że linie kablowe położone w kanalizacji kablowej nie były przedmiotem transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego z 31 stycznia 2009 r. Spółka w wyjaśnieniach z 8 listopada 2012 r. poinformowała, że transakcja nie miała wpływu na dokonaną przez nią kwalifikację podatkową linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej. Kwalifikacja ta została bowiem dokonana w deklaracjach podatkowych złożonych, zgodnie z art. 6 ust 9 pkt 1 u.p.o.l., do 15 stycznia 2009 r. Nadto, organy obu instancji odwołały się do ustaleń poczynionych w toku kontroli przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie i wyników kontroli z dnia 31 marca 2014 r. nr UKS 1491/W4P4/42/3/11/122/023, w toku której ustalono, że linie kablowe położone w kanalizacji kablowej nie były przedmiotem transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego z 31 stycznia 2009 r.
Te przywołane ustalenia organów podatkowych, jak prawidłowo ocenił to sąd pierwszej instancji, nie były wystarczające dla prawidłowego przyjęcia kto był podmiotem - właścicielem linii kablowych w roku podatkowym 2010. Samo stwierdzenie, że linie kablowe nie były przedmiotem transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego z 31 stycznia 2009 r. nie wyjaśnia jaki był status tych linii w 2010 r., a spółka wyjaśniła, że transakcja nie miała wpływu na dokonaną przez nią kwalifikację podatkową linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej, których przecież nie zadeklarowała do opodatkowania w 2010 r.
Zatem, kwestia podmiotu, będącego właścicielem linii kablowych została wprawdzie zasygnalizowana, lecz nienależycie rozważona i oceniana przez organy obu instancji. Prawidłowo zatem sąd pierwszej instancji, uzasadniając wydane orzeczenie, wskazał, że Kolegium nie odniosło się do zarzutów odwołania, czym naruszyło przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 124, art. 121 § 1 i art. art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu od decyzji spółka sformułowała bowiem m.in. zarzut polegający na błędnym opodatkowaniu spółki w sytuacji, w której od 31 stycznia 2009 r. właścicielem kanalizacji, przez którą przebiegają linie kablowe, jest inny podmiot niż właściciel linii kablowych.
Nadto, prawidłowo sąd pierwszej instancji podniósł, że w toku postępowania spółka wskazywała na rozbudowę sieci telekomunikacyjnej w 2008 r., co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, do czego nie odniosły się organy podatkowe.
Odnosząc się do drugiej spornej kwestii, tj. ustalenia przedmiotu opodatkowania i jego wartości na podstawie danych zawartych w deklaracjach za lata poprzednie, tj. za 2007 r. i 2008 r., należy uznać, że - wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji - organy podatkowe nie uchybiły przepisom postępowania wskutek zaniechania przeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych lub także dowodu z opinii biegłego i ustalenia wartości budowli na podstawie danych zawartych w deklaracjach za lata poprzedzające rok podatkowy 2010.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestia wartości przedmiotów opodatkowania była w sprawie dostatecznie udokumentowana. Nie ulega również wątpliwości, że określenie wartości linii kablowych było możliwe na podstawie deklaracji za lata poprzednie (por. wyroki NSA: z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 470/12 i z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt II FSK 491/13).
Natomiast, powołane przez sąd pierwszej instancji wyroki NSA z dnia 17 sierpnia 2010 r. sygn. akt II FSK 482/10 i z dnia 19 lipca 2013 r. sygn. akt II FSK 2260/13, na poparcie argumentacji, iż wadliwe jest określanie zobowiązania podatkowego na podstawie deklaracji z lat poprzedzających rozliczany rok podatkowy, nie zostały wydane w datach tam wskazanych oraz nie dotyczą w ogóle kwestii analogicznej do spornej w tej sprawie. Pierwszy z wyroków dotyczy opodatkowania podatnika podatkiem dochodowym od osób fizycznych (w zryczałtowanej formie opodatkowania) i spornego status zakładu pracy chronionej, natomiast drugi z wyroków dotyczy odmowy wydania indywidualnej interpretacji prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (w zryczałtowanej formie opodatkowania).
Wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji, w sprawie organ pierwszej instancji podjął działania, które miały na celu zweryfikowanie i zaktualizowanie informacji spółki odnośnie do wartości przedmiotu opodatkowania. W szczególności, organ ten wzywał spółkę do złożenia pisemnej informacji o wartości linii kablowych ułożonych w kanalizacjach kablowych oraz o ewentualnych zmianach w stanie posiadania budowli telekomunikacyjnych w latach 2008 i 2009 oraz do lipca 2010 r. w stosunku do stanu posiadania istniejącego w 2007 r. (pisma z 6 i 18 listopada 2014 r.). Wezwano również spółkę do złożenia korekt deklaracji podatkowych na podatek od nieruchomości za lata 2009-2010. Spółka takich korekt nie złożyła, lecz wyjaśniła, że zdecydowała o rozpoczęciu procesu identyfikacji obiektów określonych jako linie kablowe ułożone w kanalizacji kablowej. Proces ten miał zostać zakończony niezwłocznie i stosowne zestawienie miało być przekazane organowi podatkowemu. W wyniku tego procesu dokonanego przed sporządzeniem deklaracji na rok 2009 i 2010 spółka jednak nie sporządziła zestawienia obiektów nieuwzględnionych w deklaracji i nie dokonała porównania ich stanu w stosunku do lat ubiegłych (pisma z 20 i 24 listopada 2014 r.). Dopiero po tych działaniach, organ - mając na uwadze pasywną postawę spółki -prawidłowo przyjął, jako podstawę opodatkowania za okres styczeń-lipiec 2010 r. wartość budowli zadeklarowaną w 2007 r. oraz wartość kanalizacji kablowej (bez kabli w niej zainstalowanych) za okres sierpień-grudzień 2010 r., wynikającą z porównania deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2007 i 2008 z deklaracją z roku 2010, tj. w wysokości 1.785.716,23 zł.
Nie było zatem podstaw do przyjęcia - jak uczynił to sąd pierwszej instancji - że organy podatkowe dokonały wskazanych ustaleń w sposób sprzeczny z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Przepis ten jednoznacznie stanowi, że przy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości przyjmuje się wartość budowli niepomniejszoną o odpisy amortyzacyjne, czyli co do zasady w kolejnych latach wartość tych budowli nie zmienia się. W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalony należy uznać pogląd, że złożona przez podatnika deklaracja podatkowa w podatku od nieruchomości za dany rok, podobnie jak deklaracja złożona na ten podatek za okres wcześniejszy, jest formą oświadczenia wiedzy. Dokumenty te służą przede wszystkim ustaleniu przedmiotu opodatkowania oraz podstawy opodatkowania. W ten sposób podatnik przedstawia w deklaracji stan faktyczny objęty obowiązkiem podatkowym (zob. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 470/12).
Reasumując, należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie organu podatkowego, że - pomimo pasywnej postawy podatnika - w sprawie ustalono wartość przedmiotu opodatkowania, nie uchybiając przepisom postępowania podatkowego. Decyzja organu odwoławczego została szczegółowo uzasadniona z uwzględnieniem zarzutów podatnika. Z uzasadnienia tego jednoznacznie wynika, w jaki sposób ustalono podstawę opodatkowania oraz wyliczono wysokość podatku. Wskazano także na podstawie jakich dowodów dokonano istotnych w sprawie ustaleń oraz z jakich przyczyn nie skorzystano z innych środków dowodowych.
Zatem, także konstatacja sądu pierwszej instancji, że jeżeli podatnik nie określił wartości budowli lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powinien powołać biegłego, który ustali tę wartość, jest nieuprawniona, gdyż, po pierwsze - to podatnik ma obowiązek wskazania wartości budowli na zasadzie samoopodatkowania (art. 6 ust. 9 i ust. 10 u.p.o.l.), po drugie - sporna w sprawie była wyłącznie wartość budowli linii kablowych wyłączonych przez spółkę z opodatkowania w 2010 r., której wartość spółka podała w wyjaśnieniach skierowanych do organu wskazując, że począwszy od roku podatkowego 2008 wyłączyła z opodatkowania budowle linii kablowych położone w kanalizacji kablowej. W sprawie ustalono bezspornie, że deklaracja podatkowa spółki za 2008 (również za 2010 r.) pomija jedynie wartość linii telekomunikacyjnych w stosunku do wcześniejszego okresu podatkowego. Skoro ta wartość wynosiła 1.785.716,23 zł, co wynikało z wyjaśnień tak spółki, jak i ustaleń faktycznych organu podatkowego pierwszej instancji, to nieuprawnione było nakazanie organowi powołania w sprawie biegłego do ustalenia tej wartości. Z akt sprawy nie wynika też, aby z innych powodów były potrzebne wiadomości specjalne w sprawie ustalenia wartości linii telekomunikacyjnych za 2010 rok.
W konsekwencji jednak, ta błędna ocena sądu pierwszej instancji co do tej ostatniej kwestii, tj. sposobu ustalenia wartości przedmiotów opodatkowania, nie mogła skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej, gdyż w zakresie ustaleń dotyczących kwestii właściciela linii kablowych doszło do naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 121 § 1, art. 124 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Zatem, sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a., uchylając zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia podatku za 2010 r.
Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Mając na uwadze powyższe okoliczności - na podstawie art. 184 p.p.s.a. - sąd oddalił skargę kasacyjną.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego kasacyjnie organu administracji na rzecz strony skarżącej orzeczono na podstawie art. 209, art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło