II SA/Gd 10/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-06-06
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Magdalena Dobek-Rak, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił udostępnienia skanów umów związanych z gospodarowaniem drewnem, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, oraz czy odmowa udostępnienia danych nabywców drewna będących osobami fizycznymi była uzasadniona ochroną prywatności i danych osobowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wykazał w sposób dostateczny zaistnienia przesłanek formalnych i materialnych tajemnicy przedsiębiorcy, ani nie przeprowadził analizy proporcjonalności między ochroną tajemnicy a prawem do informacji publicznej. Odmowa udostępnienia danych konsumentów również była arbitralna. Organ nie uzasadnił decyzji w sposób wyczerpujący, naruszając tym samym przepisy postępowania i prawo materialne.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wystąpiło z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby pozyskanego drewna, listy odbiorców drewna oraz skanów umów związanych z gospodarowaniem drewnem. Nadleśnictwo odmówiło udostępnienia danych nabywców drewna będących konsumentami ze względu na prywatność i ochronę danych osobowych, a także skanów umów z przedsiębiorcami ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a także brak prawidłowego uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Nadleśnictwa na rzecz Stowarzyszenia kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: asesor WSA Magdalena Dobek-Rak sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa z dnia 25 października 2017 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Warszawie kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia 25 października 2017 r. A. (dalej także: "organ", "A."), działając na podstawie art. 16 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej: "u.d.i.p."), po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia B. z dnia 24 sierpnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, orzekł o odmowie udostępnienia informacji publicznej, w zakresie udostępnienia danych nabywców drewna będących osobami fizycznymi, które nabyły drewno bez związku z działalnością gospodarczą lub zawodową (jako konsumenci) ze względu na prywatność osób fizycznych oraz ochronę danych osobowych tych osób, a także odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie skanów umów związanych z gospodarowaniem uzyskanym drewnem, ze względu na fakt, że prowadziłoby to do ujawnienia tajemnicy przedsiębiorcy.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2017 r. (złożonym drogą elektroniczną) Stowarzyszenie B. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") wystąpiło o udostępnienie informacji publicznej obejmującej:
1) informację o liczbie pozyskanego drewna osobno w latach 2015, 2016, 2017 (do dnia złożenia wniosku);
2) informację o tym, komu przekazane zostało uzyskane drewno - osobno w latach 2015, 2016, 2017 (do dnia złożenia wniosku), poprzez podanie listy odbiorców;
3) skany umów związanych z gospodarowaniem uzyskanym drewnem w zakresie, w jakim odbiorcami drewna nie były osoby fizyczne.
W dniu 6 września 2017 r. A. poinformował wnioskodawcę zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. o przedłużeniu terminu do ustosunkowania się do wniosku na okres nie dłuższy niż 2 miesiące od dnia jego złożenia, tj. nie później niż do 25 października 2017 r.
W piśmie z dnia 25 października 2017 r. A. uznał za dopuszczalne i znajdujące oparcie w prawie częściowe udostępnienie wnioskodawcy żądanych informacji w zakresie:
- informacji o liczbie (ilości) pozyskanego w Nadleśnictwie drewna osobno w latach 2015, 2016 i 2017 (do dnia 31 sierpnia 2017 r.);
- informacji o tym komu przekazane (sprzedane) zostało uzyskane drewno – osobno w latach 2015, 2016, 2017 (do dnia 31 sierpnia 2017 r.), poprzez podanie listy odbiorców z wyłączeniem jednak danych osobowych osób fizycznych, które nabyły drewno bez związku z działalnością gospodarczą lub zawodową (jako konsumenci).
Jednocześnie organ poinformował, iż w pozostałym zakresie została wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
A. w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia 25 października 2017 r., przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Przytoczył brzmienie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i uznał za w pełni uzasadnione wyłączenie z udostępnianej wnioskodawcy listy nabywców drewna, danych osobowych osób fizycznych, które we wskazanym okresie nabyły od A. drewno bez związku ich z działalnością gospodarczą lub zawodową (tj. jako konsumenci w rozumieniu art. 221 Kodeksu cywilnego). Zdaniem organu udostępnienie tych danych wnioskodawcy przez A. naruszałoby bowiem prywatność osób fizycznych. Prywatność osób fizycznych stanowi wprost ustawową przesłankę ograniczenia dostępu do informacji publicznej wysłowioną w przywołanym powyżej art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p. Ujawnienie danych konsumentów nabywających drewno od A. stanowiłoby naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych ("u.o.d.o."), do której przestrzegania w ramach prowadzonej działalności zobowiązane jest A. zgodnie z art. 3 ust. 1 u.o.d.o. Zdaniem organu, imię i nazwisko konsumenta w powiązaniu z miejscem dokonania zakupu dają możliwość identyfikacji konkretnej osoby fizycznej, a zatem należy je uznać za dane osobowe w rozumieniu art. 6 u.o.d.o.
Powołując się na stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. I OSK 2499/13, A. podniósł, iż w analizowanej sprawie konsumenci - nabywcy drewna, nie byli osobami pełniącymi funkcje publiczne, ani osobami mającymi związek z pełnieniem funkcji publicznych. Osoby te nie zrezygnowały również z przysługującej im ochrony. Tym samym informacje te nie podlegają udostępnieniu z uwagi na ochronę prywatności i danych osobowych konsumentów, którzy nabyli drewno.
Organ uznał również, iż przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. uzasadnia także odmowę udostępnienia skanów umów związanych z gospodarowaniem uzyskanym drewnem zawartych przez A. z nabywcami drewna będących przedsiębiorcami. Zdaniem organu, udzielenie tych informacji w żądanym zakresie spowodowałoby bowiem naruszenie tajemnicy przedsiębiorcy. W tym zakresie organ wskazał, odwołując się do treści art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, że szczegółowe dane o zakupach drewna dokonywanych przez przedsiębiorców od A. posiadają wartość gospodarczą. Zdaniem organu, nie ulega również wątpliwości, że warunki sprzedaży, formy zabezpieczenia umów, harmonogramy realizacji umów, czy poziom cen wypełniają materialny aspekt (element) definicji tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4, a zatem mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorcy. Z kolei, w odniesieniu do aspektu formalnego definicji tajemnicy przedsiębiorstwa, w ocenie organu, kluczowe znaczenie ma wydanie przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych zarządzenia z dnia 6 października 2010 r., nr 48, które zawiera wykaz informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w A.. Organ uznał więc, mając na uwadze zakres tajemnicy przedsiębiorstwa wynikający z powyższego zarządzenia oraz treść umów zawieranych pomiędzy A. a przedsiębiorcami, że w sposób dostateczny i jednoznaczny ujawniona została wola przedsiębiorców (A. oraz jego kontrahentów - stron umów sprzedaży) co do zachowania w tajemnicy informacji, o które ubiega się skarżąca. Wyjaśnił też, że szczegółowe informacje zawarte w umowach sprzedaży drewna nie zostały dotychczas ujawnione do publicznej wiadomości i jako, że stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa A. oraz każdorazowego kupującego, są konsekwentnie utrzymywane w poufności. Zdaniem organu, powyższe stanowisko potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Wa1313/15.
Niezależnie od powyższego organ stwierdził, że nabywcom drewna mającym status przedsiębiorców przysługuje prawo do ochrony ich tajemnicy, a ponieważ nie zrezygnowali z tego prawa, A. nie jest uprawnione do udostępnienia informacji z uwagi na obowiązek ochrony tajemnicy swoich kontrahentów wynikający wprost z treści zawartych umów.
Podsumowując, organ wskazał, że informacje zawarte w umowach z kontrahentami A. wypełniają materialny element definicji tajemnicy przedsiębiorstwa. Podkreślił także, że są to informacje, co do których przedsiębiorcy (A. we wskazanym zarządzeniu oraz jego kontrahenci - strony umów sprzedaży w treści tych umów) podjęli działania mające na celu ochronę ich poufności. Tym samym są one tajemnicą przedsiębiorstwa (w konsekwencji także tajemnicą przedsiębiorcy), ze względu na którą prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu. Nadto organ zauważył, iż standardowy wzór umowy sprzedaży drewna stosowany przez jednostki organizacyjne A. jest publicznie dostępny na stronie internetowej podmiotu.
Tym samym dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa A.. Dobrowolnie A. nie rezygnuje z przysługującej mu ochrony, a zatem nie zachodzi przesłanka wyłączająca ochronę zawarta w art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. W świetle powyższych okoliczności, w ocenie organu należało częściowo odmówić udostępnienia informacji publicznej.
Skargę na powołaną decyzję z dnia 25 października 2017 r. do sądu administracyjnego złożył skarżący, wnioskując o jej uchylenie. Wydanemu rozstrzygnięciu postawił zarzuty naruszenia przepisów prawa tj.:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną podstawę konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione - bowiem zbyt daleko idące - ograniczenie prawa do informacji publicznej;
2) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną podstawę ograniczenia prawa do informacji publicznej poprzez nieuzasadnione zastosowanie;
3) art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1132) poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie informacji będącej przedmiotem wniosku jako tajemnicy przedsiębiorstwa bez spełnienia ustawowych przesłanek uznania informacji za takową;
4) art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez prawidłowego uzasadnienia.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wnioskowane informacje nie spełniają przesłanki materialnej definicji tajemnicy przedsiębiorstwa. W jego ocenie, zaskarżona decyzja pozbawiona jest uzasadnienia, w którym wskazano by okoliczności faktyczne i prawne stojące u podstawy odmowy udostępnienia informacji publicznej. Natomiast samo powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy, bez wyczerpującego uzasadnienia wystąpienia przesłanek z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, świadczy o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszeniem przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę jej wydania. Zdaniem skarżącego stowarzyszenia, organ nie wskazał, w jaki sposób ujawnienie informacji będących przedmiotem wniosku wpłynie na sytuację ekonomiczną organu bądź jego kontrahentów, nie wykazał też w jakimkolwiek stopniu, by podjął próbę zachowania poufności informacji, ani nie przywołał żadnych kroków podjętych w tym właśnie celu. Wymogiem koniecznym uznania tajemnicy przedsiębiorcy jest natomiast wskazanie konkretnych, posiadających wartość gospodarczą należących do niego informacji, które mają korzystać z poufności.
Nadto skarżący podkreślił, że o braku zbadania przez organ samodzielnie zasadności klauzuli tajemnicy przedsiębiorcy w odniesieniu od informacji będących przedmiotem wniosku, świadczy również to, iż organ wydał decyzję tożsamą w swojej treści do rozstrzygnięć, które skarżąca uzyskała od innych nadleśnictw w Polsce. Na potwierdzenie powyższego skarżący załączył do skargi pięć decyzji wydanych w podobnego rodzaju sprawach, które w treści nie różniły się od zaskarżonej decyzji z dnia 25 października 2017 r.
Reasumując stwierdził, że organ nieprawidłowo uznał, iż żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, ponieważ nie uzasadnił w przekonujący sposób spełnienia przesłanek formalnych i materialnych, koniecznych do takiej kwalifikacji. Powyższe oznacza, że wnioskowana informacja publiczna nie została objęta klauzulą tajemnicy przedsiębiorcy, określonej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W odpowiedzi na skargę A. wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując dotychczasową argumentację. Szczegółowo odniosło się do zarzutów przedstawionych w skardze. Organ nie zgodził się z zarzutem, że decyzja nie została wyczerpująco uzasadniona w zakresie odmowy udostępnienia informacji, stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wskazał, że powyższe ograniczenie dotyczy nie tylko tajemnicy kontrahentów A. kupujących drewno, ale również samego A. Zdaniem organu, udostępnienie informacji zawartych w umowach sprzedaży drewna byłoby możliwe wyłącznie w sytuacji, w której przedsiębiorcy zrezygnowaliby z prawa do ochrony, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Ponadto ujawnienie danych zawartych w treści umów mogłoby wpłynąć na sytuację przedsiębiorców na rynku, ponieważ informacje te dają wgląd w ich sytuację majątkową. Poza tym są to informacje, co do których przedsiębiorcy podjęli działania mające na celu ochronę poufności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja miała miejsce, bowiem strona wniosła skargę na decyzję, nie korzystając z ww. środka odwoławczego.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc skutkującym koniecznością jego uchylenia.
Sąd zauważa, iż zgodnie z zasadą określoną w art. 61 Konstytucji RP w realizacji prawa do dostępu do informacji publicznej należy zagwarantować maksymalną jawność, a wszelkie ograniczenia, o których mowa w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP (ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa) winny zostać stosowane wyjątkowo. Wszelkie wyjątki od tej zasady powinny więc przemawiać na rzecz dostępu do informacji publicznej.
Konkretyzacją tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, określając zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej. Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że informację publiczną podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie tej ustawy stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Kategorie takich informacji w formie przykładowego katalogu zostały wskazane w art. 6 u.d.i.p.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, tak Sądu, jak i organu również to, że żądane przez skarżącą informacje mieszczą się w ustawowym pojęciu informacji publicznej.
Należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r., poz. 788, ze zm.), Lasy Państwowe są państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej reprezentującą Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Z kolei w art. 32 ust. 2 tej ustawy wymieniono jednostki organizacyjne wchodzące w skład Lasów Państwowych, do których należy m.in. nadleśnictwo (pkt 3). Natomiast zgodnie z art. 35 ww. ustawy nadleśniczy kieruje nadleśnictwem oraz reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania. W świetle przytoczonych przepisów nie ulega wątpliwości, że stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Nadleśniczy Nadleśnictwa jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji, jakie są w jego posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
W kontrolowanej sprawie sporna jest zasadność odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w postaci skanów umów związanych z gospodarowaniem przez Nadleśnictwo uzyskanym drewnem z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, o której stanowi art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, iż prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z definicji legalnej "tajemnicy przedsiębiorstwa", którą zawiera art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 419). Zgodnie z treścią tego przepisu przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Z przytoczonego przepisu wynika, że aby dana informacja podlegała ochronie, tj. stanowiła tajemnicę przedsiębiorcy, musi spełniać dwie przesłanki: formalną i materialną. Przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, że przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji (brak ujawnienia). Nie jest zatem wystarczające przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że dane te mają charakter poufny, ale konieczne jest wykazanie faktu zastrzeżenia przez przedsiębiorcę poufności danych. Przesłanka materialna odnosi się do treści informacji (danych technicznych, technologicznych, organizacyjnych lub innych posiadających dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą), których ujawnienie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy.
W orzecznictwie podkreśla się, że wynikające z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji odmawiającej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanek formalnych i materialnych tej odmowy. Obie te przesłanki muszą być bowiem spełnione, aby dana informacja podlegała ochronie. Nie wystarczy ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, konieczne jest wykazanie, że żądane informacje w istocie tę tajemnicę zawierają. Zatem każda nieujawniona do wiadomości publicznej informacja techniczna, technologiczna, organizacyjna przedsiębiorstwa lub inna informacja posiadająca wartość gospodarczą, co do której przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności powinna być, przed jej udostępnieniem w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, indywidualnie oceniona pod kątem zakwalifikowania jej jako tajemnicy przedsiębiorcy. Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej ze wskazanego powodu muszą być omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1993/16, LEX nr 2226910).
Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy Sąd zauważa, iż poza ogólnym twierdzeniem, iż wszystkie umowy zawierane przez organ z kontrahentami objęte są klauzulą poufności, ponieważ zawarte w nich informacje wypełniają elementy definicji tajemnicy przedsiębiorstwa, organ nie dokonał żadnej analizy i nie wyjaśnił, z czego wywodzi tę tajemnicę i jakich postanowień umowy to utajnienie dotyczy. Kontrolowana decyzja w ogóle nie zawiera rozważań w odniesieniu do poufności poszczególnych elementów umów żądanych przez skarżące Stowarzyszenie. W ocenie Sądu niewystarczające jest ogólnikowe stwierdzenie, że nabywcom drewna mającym status przedsiębiorców przysługuje prawo do ochrony ich tajemnicy przedsiębiorcy. Nadleśniczy enigmatycznie wskazuje także na chronioną własną tajemnicę przedsiębiorcy. Odsyła do standardowego wzoru umowy sprzedaży drewna, dostępnego pod adresem internetowym oraz do zarządzenia A., bez bliższego jego określenia i treści. Organ nie wyjaśnił, które z elementów umów obejmują kwestie, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorców. Zdaniem Sądu, z pewnością tajemnicą przedsiębiorcy nie są objęte wszystkie postanowienia zawieranych przez organ umów, czyli cała ich treść, gdyż za chronioną informację należy uznać tylko tę, która jest poufna. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że możliwe jest udostępnienie informacji publicznej z wyłączeniem szczególnie istotnych informacji podlegających ochronie, np. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, poprzez ich utajnienie w procesie anonimizacji określonych danych. Anonimizacja jest czynnością o charakterze technicznym, dokonywaną na dokumencie stanowiącym informację publiczną, polegającą na zasłonięciu części tego dokumentu, zawierającej dane niepodlegające udostępnieniu.
Jednocześnie należy podkreślić, że w zaskarżonej decyzji podmiot zobowiązany nie wykazał w sposób dostateczny, iż zaistniała w sprawie przesłanka, która uprawniałaby go do odmowy udostępnienia wnioskowanych skanów umów z powołaniem się na określoną w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. tajemnicę przedsiębiorcy. Decyzja w powyższej kwestii nie została należycie i przekonująco uzasadniona, co także stanowi o naruszeniu wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast, jak już wyjaśniono powyżej, dla skutecznego ograniczenia dostępu do informacji publicznej z uwagi na zaistnienie rzeczonej tajemnicy, nie wystarczy samo wskazanie takiej tajemnicy. Niezbędne jest wykazanie jej zaistnienia, czyli uzasadnienie i wykazanie zasadności objęcia żądanych informacji statusem tajemnicy przedsiębiorcy. W tym celu niezbędne jest przeanalizowanie aspektu materialnego żądanych danych w kontekście wskazywanej tajemnicy. Innymi słowy, w uzasadnieniu decyzji podmiot zobowiązany musi wykazać zaistnienie takiej tajemnicy w stosunku do wnioskowanych danych. Tego w zaskarżonej decyzji nie uczyniono. Z kolei ogólne wywody prawne organu nie zostały odniesione do istoty rzeczy, czyli do treści przedmiotowych umów. Niewątpliwie, rację należy przyznać stronie skarżącej, że organ nie wskazał jakiego rodzaju dane objęte są tajemnicą przedsiębiorcy i nie wykazał, że dotyczą one materii szczególnie istotnej dla interesów gospodarczych kontrahentów oraz to, że ich ujawnienie mogłoby spowodować dla nich ewentualne szkody o charakterze gospodarczym i ekonomicznym. W omawianym zakresie nie jest natomiast wystarczające, jak to uczynił organ, odwołanie się do zarządzenia z dnia 6 października 2010 r., nr 48, bez dokonania samodzielnej oceny w zakresie spełnienia przesłanki ochrony tajemnicy przedsiębiorcy.
W przekonaniu Sądu, zgodzić należy się również ze skarżącym Stowarzyszeniem, że treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wskazuje na przeprowadzenie przez organ oceny proporcjonalności między potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, a obywatelskim prawem do informacji, z której wynikałoby, że utajnione umowy cywilnoprawne zawarte w latach 2015-2017 przez Nadleśnictwo zawierają informacje tworzące sferę tajemnicy przedsiębiorcy, a konieczność jej ochrony jest proporcjonalnie większa, niż racje przemawiające za ich udostępnieniem. Zatem w sprawie naruszono również wymogi wywodzonej z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasady proporcjonalności.
Sąd nie podziela poglądu organu, że sam fakt utajnienia treści umów cywilnoprawnych zawieranych przez A. z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi bezwzględną przesłankę odmowy udzielenia żądanych informacji w ramach dostępu do informacji publicznej. Nie jest bowiem decydująca wyłącznie wola przedsiębiorcy, nadającego klauzulę poufności całemu pakietowi informacji. Istnienie tajemnicy przedsiębiorcy musi w każdym przypadku być rzeczywiste i niewątpliwe. Ta przesłanka ograniczająca zasadę jawności informacji publicznej musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. Nie wystarczy więc, by żądana informacja dotyczyła przedsiębiorcy, tj. by odnosiła się do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i by była wolą przedsiębiorcy objęta tajemnicą.
W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Kontrolowana w tej sprawie decyzja nie zawiera natomiast rozważań organu w powyższym zakresie.
Podobnie, organ nie odniósł się w sposób kompletny w kwestii odmowy udostępnienia informacji publicznej, co do nabywców drewna będących osobami fizycznymi. We wniosku strona wyraźnie wskazała na "podanie listy odbiorców", zaś organ z pominięciem faktycznej i obiektywnej, jak też i prawnej argumentacji w ww. kwestii dokonał odmowy zaskarżoną decyzją. Organ bowiem arbitralnie przyjął, że wszyscy nabywcy drewna będący osobami fizycznymi, jako konsumenci, korzystają z ochrony prywatności, a ta okoliczność usprawiedliwia odmowę według art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p. Przywołanego stanowiska nie sposób podzielić w świetle opisanych wyżej wymogów w zakresie udostępnienia posiadanej informacji publicznej.
W ocenie Sądu, nie można również zgodzić się z organem, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1313/15, przesądził, że odmowa udostępnienia skanów umów znajduje uzasadnienie w cyt. wyżej zarządzeniu z 2010 r. Co więcej, dostrzec trzeba, że po rozpoznaniu skargi kasacyjnej do powyższego orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 2017 r. (sygn. akt I OSK 437/16), wyraźnie wskazał na zbędność wypowiadania się przez WSA w Warszawie w kwestii tego zarządzenia, na tle ocenianej sprawy.
Konkludując Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu z uwagi na pominięcie analizy przesłanki z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i oparcie rozstrzygnięcia na wnioskach ogólnie sformułowanych i nieuzasadnionych, co naruszyło wymogi określone art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Brak prawidłowego uzasadnienia stanowi z kolei podstawę do postawienia organowi skutecznego zarzutu naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasad ustalonych w art. 8 i art. 11 k.p.a.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej, zawarte w punkcie 2 wyroku, uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło