III SA/Wr 18/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Anetta Chołuj, Maciej Guziński, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, który decyzją z [...] sierpnia 2017 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi od [...] lutego 2017 r., do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kat. B. W uzasadnieniu wskazano, że w [...] czerwca 2017 r. do Starostwa Powiatowego w O. wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w O. (sygn. akt [...]) z [...] maja 2017 r. orzekający wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres jednego roku, zaliczając na poczet orzeczonego zakazu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] maja 2017 r. Niniejszą karę wymierzono skarżącemu za kierowanie pojazdem będąc w stanie nietrzeźwości. Na podstawie powyższego wyroku w dniu [...] sierpnia 2017 r. Starosta O. wydał decyzję o cofnięciu skarżącemu uprawnień w zakresie prawa jazdy kat. B. W odwołaniu od rozstrzygnięcia organu I instancji skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 107 § 1pkt 6 kpa i wniósł o uchylenie tej decyzji. Uzasadniając swoje zarzuty podniósł, że postępowanie karne o czyn z art. 178a § 1 kk zostało wobec niego warunkowo umorzone. Orzeczony został także środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. W tym stanie rzeczy dalsze działania organu naruszają zasadę proporcjonalności i równego traktowania stron. Zaskarżona decyzja nie była poprzedzona działaniami organu informującymi stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych. Brak takich rozważań również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co narusza art. 107 § 1pkt 6 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami i art. 182 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego i wskazało, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. W sprawie jest bezsporne, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z [...] maja 2017 r. orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenie wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres jednego roku. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku orzeczenia przez sąd karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych organ administracji ma obowiązek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Decyzje o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowią akty o charakterze związanym, nie zależą od uznania organu. SKO zwróciło również uwagę, że pismem z [...] lipca 2017 r. skutecznie zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień oraz wyznaczono mu termin, w którym miał możliwość czynnego uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu. W ocenie organu odwoławczego w sprawie zebrano niezbędny materiał dowodowy i na tej podstawie wydano decyzję, która odpowiada obowiązującym przepisom prawa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady proporcjonalności wskazano, że zasada ta wyrażona zarówno w art. 31 ust. 1 Konstytucji RP, jak i w art. 8 § 1 kpa dopuszcza ograniczenia w zakresie korzystania z wolności i praw. Jest to możliwe, jeżeli ograniczenia takie są uzasadnione koniecznością zachowania lub ochrony określonych fundamentalnych wartości społecznych, takich jak bezpieczeństwo lub porządek publiczny, ochrona zdrowia, wolności i praw innych osób itp. W rozpatrywanej sprawie ograniczenie prawa skarżącego do korzystania z posiadanych przez niego uprawnień miało właśnie na celu ochronę ww. wartości. Podkreślono również, że powołane wyżej przepisy ustawy o kierujących pojazdami i Kodeksu karnego wykonawczego są przepisami powszechnie obowiązującymi i przewidują takie same sankcje wobec osób naruszających przepisy o ruchu drogowym, zatem trudno tu mówić o naruszeniu zasady proporcjonalności. W skardze, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił organom naruszenie art. 99 ust. 1 pkt. 2, 3 i 5 w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami przez ich niewłaściwe zastosowanie, a także art. 8 kpa poprzez działanie organu wbrew zasadzie prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów władzy. Uzasadniając podniesione zarzuty wskazał, że w stosunku do niego zostały – poza niniejszą decyzją – wydane jeszcze trzy decyzje dotyczące: skierowania na badania psychologiczne, zdrowotne i skierowanie na kurs reedukacyjny. Organ nie ustalił czy decyzje te się uprawomocniły oraz czy ich adresat przebył te badania i jaki był ich wynik. Tymczasem decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wydawana powinna być wydawana na drugim etapie, po definitywnym zakończeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego. Organ zaniechał poczynienia ustaleń czy do czasu wydania decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień decyzje dotyczące skierowania na poszczególne badania funkcjonują w obrocie prawnym. Powyższe czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 8 kpa. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazało, że dla postępowania prowadzonego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami nie ma żadnego znaczenia czy i z jakim skutkiem prowadzono jednocześnie w stosunku do tej samej osoby postępowania w sprawach skierowania na badania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016.1066 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016. 718 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z powyższymi kryteriami należało uznać, że nie narusza ona prawa, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B stanowi art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. 2016. 627 ze zm.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 kodeksu karnego wykonawczego, dalej k.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów sąd przesyła odpis wyroku organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli zaś skazany prowadził pojazd, wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Stosownie zaś do art. 182 § 2 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Treść przytoczonych przepisów jest jednoznaczna i nie pozostawia żadnych wątpliwości. W przypadku orzeczenia przez sąd powszechny środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, organ administracji ma obowiązek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w orzeczonym przez sąd karny zakresie. W kontrolowanej sprawie bezsporne jest, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] maja 2017r., sygn. [...] Sąd Rejonowy w O. orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszystkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku, przy czym na poczet orzeczonego środka karnego zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] lutego 2017 r. do [...] maja 2017 r. W związku z orzeczeniem przez sąd wobec skarżącego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, Starosta O. jako organ właściwy zobowiązany był wydać decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie dostosowanym do orzeczenia sądu karnego. Decyzje o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowią akty o charakterze związanym, tj. nie zależą od uznania organu. Organ, w przypadku zaistniałych ustawowych przesłanek, ma nie tylko prawo lecz i bezwzględny obowiązek wydać decyzję o określonej treści. Nie jest przy tym uprawniony do weryfikowania wyroku sądu karnego. Stwierdzić należy, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 1 pkt. 4 ustawy o kierujących pojazdami, oraz art. 182 k.k.w. wobec związanego charakteru decyzji wydawanej na podstawie art. 103 ust. 1 pkt. 4 ustawy o kierujących pojazdami. Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły także przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2, 3 i 5 ustawy o kierujących pojazdami, nie orzekały bowiem na jego podstawie i przepis ten nie miał zastosowania do stanu faktycznego kontrolowanej sprawy. Skarżący zdaje się nie zauważać, że przedmiotem zaskarżonej decyzji nie było rozstrzygnięcie o skierowaniu na badania, ale rozstrzygnięcie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Jakkolwiek w stosunku do skarżącego wyrokiem sądu karnego orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, to zaskarżone skargą rozstrzygnięcie obejmuje jedynie kat.B prawa jazdy, bowiem tylko takie uprawnienie skarżący posiadał. Organy orzekły więc w sposób prawidłowy, nie uchybiając treści wyroku karnego. Równie niezasadny jest zarzut dotyczący bezpodstawnego równoczesnego wydania trzech innych decyzji (skierowanie na badania zdrowotne, psychologiczne i kurs reedukacyjny). Zaskarżona decyzja w żaden sposób nie jest uzależniona od wyniku decyzji, które zostały wydane na podstawie art. 99 ustawy o kierujących pojazdami. Cofnięcia uprawnień – jak już powiedziano - dokonano na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Ustawodawca nie wprowadził w tym przypadku żadnych dodatkowych przesłanek, od spełnienia których uzależnione byłoby cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Przepis ten brzmi kategorycznie: Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Inne okoliczności poza wyrokiem sądu karnego nie mają więc znaczenia dla oceny poprawności podjętego rozstrzygnięcia. Nadto skarżący zarzucił w skardze również naruszenie art. 8 kpa, jednakże zarzut ten nie jest nietrafny, co szeroko uzasadniło SKO, a Sąd to stanowisko w pełni podziela. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.