III SAB/Wr 37/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-03-07
Skład orzekający: Maciej Guziński, Katarzyna Borońska, Annetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda D. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie wniosku D. Y. o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda D. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt stały, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Długotrwałość postępowania, przekraczająca znacznie ustawowe terminy i brak informowania strony o przyczynach zwłoki, uzasadniały przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej jako rekompensaty.Stan faktyczny
Skarżący D. Y. złożył wniosek o zezwolenie na pobyt stały. Postępowanie trwało ponad 19 miesięcy, znacznie przekraczając ustawowe terminy. Organ nie informował strony o przyczynach zwłoki ani nie wyznaczał nowych terminów. Po złożeniu zażalenia na niezałatwienie sprawy, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyznaczył dodatkowy termin, po którym Wojewoda wydał decyzję. Skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, domagając się zobowiązania organu do załatwienia sprawy, stwierdzenia przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, przyznania sumy pieniężnej i zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że Wojewoda D. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie wniosku skarżącego, że miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 2.000 zł oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Anetta Chołuj Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy w sprawie ze skargi D. Y. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt stały I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie wniosku skarżącego; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 2.000 (dwa tysiące) złotych; IV. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
D. Y. (dalej: stron; skarżący), działając przez pełnomocnika, złożył [...] listopada 2017 r. (data wpływu do sądu) skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. (dalej: Wojewoda) w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zarzucił naruszenie:
1) art. 35 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: K.p.a.), oraz art. 210 ustawy o cudzoziemcach, poprzez niezałatwienie sprawy o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ustawowym terminie 3 miesięcy licząc od daty złożenia wniosku;
2) naruszenie art. 36 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niepoinformowanie skarżącego o przyczynach zwłoki i niewyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy.
Mając na uwadze powyższe, wniósł o:
1. Zobowiązanie Wojewody do niezwłocznego załatwienia sprawy, poprzez wydanie decyzji merytorycznej;
2. Stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie oraz, że miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3. Orzeczenie o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w trybie i wysokości przewidzianej art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., nie mniejszej jednak niż 10.000 zł;
4. Zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...].01.2016 r. skarżący złożył do Wojewody D. wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w trybie art. 195 ust. 1 pkt. 3 ustawy o cudzoziemcach. W dniu [...].01.2016 r. pełnomocnikowi skarżącego zostało doręczone pismo inspektora wojewódzkiego informujące o terminie załatwienia sprawy, który został wyznaczony na [...].04.2016 r. Ponadto skarżący został wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. Wskazane w wezwaniu dokumenty zostały przedłożone przez pełnomocnika [...].01.2016 r. Dnia [...].10.2016 r. skarżący został przesłuchany w charakterze strony.
Dnia [...].01.2016 r. Wojewoda D. wystąpił do organów opiniujących (Policja, ABW, Straż Graniczna) z prośba o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt skarżącego nie stanowi zagrożenia dla obronności i bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. W dniu [...].02.2016 r. do Wojewody wpłynęła pozytywna opinia Komendanta Wojewódzkiego Policji we W..
Postępowanie w sprawie wyżej oznaczonej nie zostało jednakże zakończone do [...].04.2016 r. Pismem z [...].09.2016 r. skarżący został poinformowany przez inspektora wojewódzkiego o przedłużeniu terminu postępowania do dnia [...].11.2016 r. Sprawa skarżącego nie została załatwiona również do [...].11.2016 r. z przyczyn bliżej skarżącemu nieznanych. Skarżący ani nie otrzymał decyzji merytorycznej w sprawie wyżej oznaczonej, ani nie został poinformowany o zmianie terminu załatwienia sprawy, ani wreszcie nie został wezwany do uzupełnienia braków formalnych.
W dniu [...].01.2017 r. skarżący złożył do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z [...].07.2017 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do [...].09.2017 r. oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie.
Dalej w uzasadnieniu podniesiono, że w myśl art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno co do zasady nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania. Dodatkowo wskazano, że stosownie do art. 210 ustawy o cudzoziemcach, postępowanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały powinno zostać ukończone w terminie 3 miesięcy. Żaden z wymienionych wyżej terminów nie został zachowany przez Wojewodę prowadzącego postępowanie w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt stały. Podkreślono, że sprawa skarżącego trwa już ponad 19 miesięcy (zamiast maksymalnie przewidzianych przepisami 3 miesięcy), co jest absolutnym "rekordem" ze strony Wojewody D.
Wskazano, że zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W sprawie Wojewoda nie dopełnił tego obowiązku, tj. nie poinformował o niezałatwieniu sprawy w terminie do [...].11.2016 r. i nie podał nowego terminu jej załatwienia. Skarżący nie został również poinformowany o przyczynach niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie. Terminowe uzupełnienie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie o żądane dokumenty nie doprowadziło do wydania decyzji merytorycznej.
Powyższe, zdaniem strony wskazuje, iż Wojewoda w sprawie dopuścił się naruszenia przepisu z art. 35 § 3 K.p.a. i art. 210 ustawy o cudzoziemcach, poprzez przekroczenie terminu załatwienia sprawy, jak również naruszenia przepisu z art. 36 § 1 K.p.a., poprzez niepoinformowanie strony o przyczynach zwłoki i niewyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy.
Podniesiono dalej w uzasadnieniu, że sposób prowadzenia postępowania administracyjnego przez Wojewodę narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego wskazane w art. 6 K.p.a. zasada praworządności), art. 8 K.p.a. (zasada pogłębiania zaufania obywateli), art. 12 § 1 K.p.a. (zasada szybkości i prostoty postępowania).
W tym kontekście wskazano, że przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania w przedmiotowej sprawie z rażącym naruszeniem prawa jest oczywiste, gdyż postępowanie administracyjne trwało ponad 19 miesięcy. Przekroczenie terminów przez Wojewodę jest niewątpliwe i niedopuszczalne, zaś tak duża zwłoka w rozpoznaniu sprawy nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach prawa. Dlatego też zasadne jest przyznanie od organu administracji sumy pieniężnej na rzecz skarżącego. Jest bowiem ona środkiem sprawiedliwym i stanowi formę rekompensaty dla skarżącego za zwłokę w załatwieniu sprawy, gdyż w czasie oczekiwania na decyzję merytoryczną skarżący był pozbawiony możliwości korzystania z pełni praw przysługujących osobie posiadającej zezwolenie na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (m.in. skarżący nie mógł osiedlić się w Polsce, pracować).
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o oddalenie skargi w całości, z uwagi na jej bezzasadność.
Wskazał, że strona w dniu [...] stycznia 2017 r. złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy o pobyt stały w terminie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] września 2017 r. W wyznaczonym terminie, w dniu [...] września 2017 r., Wojewoda D. udzielił stronie - obywatelowi U., zezwolenia na pobyt stały. Decyzję odebrał pełnomocnik strony w dniu [...] września 2017 r. W dniu [...] października 2017 r. cudzoziemiec odebrał wydrukowaną kartę pobytu. W tym samym dniu, tj. [...] października 2017 r., pełnomocnik strony złożył do WSA we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania o zezwolenia na pobyt stały. Podniesiono, że złożenie skargi do WSA, po dotrzymaniu przez organ pierwszej instancji nałożonych na niego terminów oraz po odebraniu dokumentu, jest niezrozumiałe. Wobec faktu zakończenia postępowania, poprzez wydanie decyzji, nie można stawiać organowi zarzutu pozostawania w bezczynności. Podkreślono, iż wszelkie niedociągnięcia i nieterminowość prowadzonych postępowań wynikają z fluktuacji pracowników i braków kadrowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga na przewlekłość w rozpoznawaniu sprawy z wniosku skarżącego o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt stały dla obywatela U. okazała się uzasadniona.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369; przywoływana dalej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd zauważa, że wnosząc [...] stycznia 2017 r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zażalenie na niezałatwienie sprawy terminie, skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, czyniąc zadość regulacji art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Ponadto stwierdza, że załatwienie przez organ administracji sprawy z wniosku strony, poprzez wydanie decyzji - zezwolenia na pobyt stały, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku badania, czy w sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.
Samo pojęcie przewlekłości postępowania nie zostało zdefiniowane w przepisach K.p.a., jak również w postanowieniach p.p.s.a., stąd - dokonując jego interpretacji - należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 K.p.a. oraz wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 K.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia.
W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
W judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2013 r. (II OSK 34/13), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto również wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.
Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie tej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. 35-37 K.p.a. Otóż, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).
W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy mamy do czynienia z tak rozumianą przewlekłością.
Mianowicie, z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że skierowany do Wojewody wniosek skarżącego z [...] stycznia 2017 r. (złożony, jak podaje organ [...] stycznia 2017 r.) nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie (nawet przyjmując termin wydłużony dwumiesięczny - art. 35 § 3 K.p.a. - datujący się na 31 marca 2017 r.
Załatwienie sprawy wniosku skarżącego nastawiło po upływie 19 miesięcy do daty jego złożenia. Jak wynika z akt sprawy, na co wskazano także w postanowieniu Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, pełnomocnik strony do wniosku oraz w trakcie toczącego się postępowania przed organem I instancji dołączył wymagane dokumenty niezbędne do podjęcia decyzji merytorycznej w przedmiotowej sprawie. Natomiast brak opłaty skarbowej od wniesionego pełnomocnictwa nie powinien mieć wpływu na wydanie przez organ I instancji decyzji. Ponadto pełnomocnik strony w dniu [...].05.2017 r. przesłał do organu II instancji dowód uiszczenia opłaty skarbowej od wniesionego pełnomocnictwa.
Analiza akt wskazuje, że dopiero po wydaniu przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców [...] lipca 2017 r. postanowienia, uznającego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy do [...] września 2017 r. Wojewoda załatwił wniosek strony. W dniu [...] września 2017 r, organ ten udzielił stronie zezwolenia na pobyt stały. Decyzja w przedmiotowej sprawie została odebrana przez pełnomocnika strony [...] września 2017.
Tym czasem, w przedmiotowej sprawie Wojewoda po zebraniu materiału dowodowego winien był niezwłocznie wydać decyzję merytoryczną. Ponadto fakt, że w trakcie toczącego się postępowania przed organem I instancji zmienił się pracownik prowadzący sprawę nie powinien mieć wpływu na terminowe załatwienie sprawy.
Zdaniem Sądu, opisany w skardze i wynikający z akt administracyjnych sprawy, sposób postępowania organu w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego jest nie do zaakceptowania. Niewłaściwa jest bowiem sytuacja, w której organ administracji dokonuje wstępnej oceny formalnej wniosku - jego kompletności, wzywa do przedłożenia szeregu dokumentów, które zostały przedłożone [...] stycznia 2016 r., wyznacza nowy termin załatwienia sprawy na [...].04.2016 r. i go nie dotrzymuje. Nie dotrzymuje również nowego terminu wskazanego na [...].11.2016 r. Ponadto organ jednocześnie ignoruje nałożoną na niego w art. 36 K.p.a. powinność - podania przyczyn tego stanu rzeczy i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy.
Podkreślić należy, że akta wskazują, że po złożeniu wnioski, organ wykazywał się jakąś aktywnością w sprawie (wezwał do uzupełnienia dokumentów, wystąpił o stanowisko do właściwych organów). Niemniej wynika z nich, że od września 2016 r. , mimo wyznaczenia terminu załatwienia na [...].11.2016 r. i po jego upływie organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie, czekając na rozpoznanie zażalenia na bezczynność przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wydał dopiero rozstrzygnięcie w sprawie w terminie wskazanych w postanowieniu tego organu, co nastąpiło, jak już wskazano, po upływie 19 miesięcy do złożenia wniosku przez stronę Pomiędzy poszczególnymi czynnościami organu występują więc nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znacznego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postepowania.
Powyższe stanowi, że prowadzone w sprawie postępowanie - zakończone decyzją z [...] września 2017 r. - Wojewoda prowadził przewlekle, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 K.p.a. oraz w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 K.p.a.
W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd zauważa przy tym, co trzeba podkreślić, że stwierdzona przewlekłość wynikała wyłącznie z postawy (bezczynności) organu i że do zaistniałej sytuacji w żaden sposób nie przyczynił się skarżący (strona postępowania).
W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
Sytuacja, w której strona - pozbawiona możliwości uzyskania praw z karty stałego pobytu w Polsce - czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.
Na wniosek skarżącego, Sąd przyznał mu sumę pieniężną w kwocie 2.000 zł (pkt III sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd uznał, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności.
W ramach przysługujących kompetencji (Sąd "może"), Sąd postanowił odstąpić od wymierzenia organowi grzywny. Powszechnie wiadomym jest bowiem, że ilość załatwianych przez organ wniosków w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt i pracę dla cudzoziemców jest bardzo duża oraz że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.). I chociaż dla stwierdzenia przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe, leżące po stronie organu (właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki), to jednak - w pewnych sytuacjach - winny one rzutować na rozstrzygnięcia Sądu wydawane na podstawie 149 § 2 p.p.s.a.
Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt I, II i III sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło