I SA/Łd 50/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od października 2014 r. do stycznia 2016 r. oraz za okres od lutego 2016 r. do lutego 2017 r. oddala skargę. I SA/Łd 50/18 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. Nr [...], którą uchylono w całości decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia P. M. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i określającej wysokość tej opłaty: za okres od października 2014 r. do stycznia 2016 r. w kwocie 30,00 zł za każdy miesiąc, za okres od lutego 2016 r. do lutego 2017 r. w kwocie 40,00 zł za każdy miesiąc. Z akt administracyjnych spawy wynika, iż decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy T. określił P. M. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w miejscowości K., A 1, w następujących wysokościach: za okres od października 2014 r. do stycznia 2016 r. w kwocie 75,00 zł za każdy miesiąc; za okres od lutego 2016 r. do lutego 2017 r. w kwocie 95,00 zł za każdy miesiąc. Organ samorządowy przyjął stawki opłaty jak dla odpadów zbieranych i odbieranych w sposób nieselektywny uwzględniając pięć osób zameldowanych pod wskazanym adresem. Po rozpoznaniu odwołania strony od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z [...] r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – powoływanej dalej jako: "O.p.") uchyliło w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i określiło skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w następujących wysokościach: za okres od października 2014 r. do stycznia 2016 r. w kwocie 30,00 zł za każdy miesiąc; za okres od lutego 2016 r. do lutego 2017 r. w kwocie 40,00 zł za każdy miesiąc. Uznano, że skarżący segregował odpady, dlatego też należało określić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi przy zastosowywaniu niższej stawki, właściwej w przypadku selektywnej zbiórki odpadów. Wnioskiem z dnia 29 czerwca 2017 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji SKO w P. uznając, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, jako organ niewłaściwy w sprawie, a Urząd Gminy nie posiada sortowni śmieci i nie może ustalać opłat za śmieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją dnia [...] r. odmówiło stwierdzenia nieważności własnej decyzji ostatecznej z [...] r. uznając, że w wydanej decyzji nie doszło do rażącego naruszania prawa w postaci kwalifikowanej wady prawnej określonej w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej do Sądu decyzji podtrzymało dotychczasowe stanowisko co do wydania decyzji wymiarowej zgodnie z przepisami prawa podkreślając, że P. M., domagając się stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kolegium z dnia [...] r., kwestionuje co do zasady możliwość wydania decyzji określającej mu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bowiem Gmina T. nie posiada punktów zbierania odpadów, jak i "segregatorni" odpadów, co powoduje, iż ww. decyzja Kolegium, jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy T. z dnia [...] r., rażąco narusza prawo, tj. przepisy O.p. oraz przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2017 r., poz. 1289), dalej "u.c.p.g.". Po przytoczeniu treści art. 6h, 6i ust. 1 pkt 1, 6m ust. 1 i 6o ust. 1 u.c.p.g. organ odwoławczy stwierdził, iż przepisy te potwierdzają, że na gruncie tej ustawy ustanowiono obowiązek złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zobowiązanym do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest osoba faktycznie zamieszkująca na danej nieruchomości. Z przepisów tych nie wynika możliwość unikania przez właściciela nieruchomości obowiązku ponoszenia stosownej opłaty na rzecz gminy z uwagi na pozbywanie się odpadów komunalnych we własnym zakresie. Jednocześnie podkreślono, że niezłożenie stosownej deklaracji przez mieszkańca gminy nie tylko upoważnia, ale zobowiązuje wójta (burmistrza, prezydenta) gminy do wydania decyzji określającej wysokość opłaty. Wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami uzależniona jest jedynie od ilości osób zamieszkujących daną nieruchomość oraz sposobu zbierania odpadów (selektywnie lub nieselektywnie). Na obowiązek ponoszenia przez mieszkańców danej gminy opłat za gospodarowanie opadami komunalnymi nie ma zatem żadnego wpływu to, czy na jej terenie znajduje się sortownia odpadów. Niezależnie od tego informacyjnie wskazano, iż w G. punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych w T. utworzono przy ul. B 87/89, zgodnie z zarządzeniem Wójta Gminy T. Nr [...] z dnia [...] r. i Nr [...] z dnia [...] r. SKO wskazało, iż skarżący nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, mimo wezwań do dokonania tej czynności, a zatem organ I instancji był uprawniony, a zarazem zobowiązany do wydania decyzji w oparciu o art. 6o u.c.p.g., czyli do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W toku postępowania odwoławczego, po analizie akt sprawy Kolegium uznało, iż skarżący segregował odpady, dlatego też należało uchylić decyzję organu I instancji i określić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi przy zastosowywaniu niższej stawki, właściwej w przypadku selektywnej zbiórki odpadów. Podstawą do takiego orzeczenia Kolegium był art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzeka co do istoty sprawy. Stosownie do art. 6q ust. 1 u.c.p.g., w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Samorządowe Kolegia Odwoławcze są organami odwoławczymi od decyzji wójta, co wynika z art. 13 § 1 pkt 3 O.p. Podkreślono także, iż opłata za wywóz odpadów komunalnych nie ma charakteru opłaty za usługę, ale jest daniną publiczną, co oznacza, że ma ona charakter obowiązkowy i mieszkaniec gminy nie jest zwolniony od jej płacenia nawet wtedy, gdy gmina niewłaściwie organizuje odbiór odpadów. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. M. wniósł o uchylenie w całości wymienionej na wstępie decyzji SKO w P. W złożonej skardze strona wskazała, iż Wójt Gminy nie posiada sortowni odpadów i nie może prowadzić działalności gospodarczej w zakresie zysku z odpadów na rzecz Spółki A zbierającej odpady. W ocenie skarżącego, obowiązek sporządzenia umowy z Wójtem Gminy na odbiór odpadów jest niezgodny z art. 6c ust. 1 u.c.p.g., gdyż Urząd Gminy nie ma prawa odbioru od mieszkańców opadów komunalnych. Skarżący sam odprowadza odpady segregowane do punktów ich odbioru, na co przedstawił dowody ich sprzedaży. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie naruszyło przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych, które skutkowałoby wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W ocenie Sądu skarga jest lakoniczna i nie wskazano w niej przepisów prawa, które zdaniem skarżącego zostały naruszone przez organ wydający decyzje w tej sprawie. Z treści skargi wynika, że skarżący kwestionuje w ogóle możliwość wydania przez Wójta Gminy T. decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdyż uważa, że sam segreguje odpady i dokonuje ich sprzedaży w odpowiednich punktach skupu. W tym zakresie stanowisko skarżącego należy uznać za błędne i nieznajdujące podstawy w przepisach ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Kolegium zasadnie stwierdziło, powołując się m.in. na art. 6c ust. 1, 6h, 6m ust. 1 i 2 i 6o ust. 1 i 2 u.c.p.g., że gmina ma obowiązek zorganizować odbieranie od właścicieli nieruchomości odpadów komunalnych, a właściciele tych nieruchomości mają obowiązek ponosić na rzecz gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, składać deklaracje o wysokości opłaty, oraz składać nowe deklaracje w razie zmiany danych będących podstawą do wyliczenia wielkości opłaty, a ponadto wójt gminy ma podstawę prawną i obowiązek do określenia w decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w razie nie złożenia stosownej deklaracji przez mieszkańca nieruchomości. Kwestia organizacji gospodarowania odpadami komunalnymi jest zatem uregulowana przepisami wyżej wskazanej ustawy i z przepisów tych nie wynika możliwość unikania przez właściciela nieruchomości obowiązku ponoszenia stosownej opłaty na rzecz gminy z uwagi na pozbywanie się odpadów komunalnych we własnym zakresie. Jednocześnie należy podkreślić – na co wskazało SKO w P. - że niezłożenie stosownej deklaracji przez mieszkańca gminy nie tylko upoważnia, ale zobowiązuje wójta (burmistrza, prezydenta) gminy do wydania decyzji określającej wysokość opłaty. Z przepisów powołanej ustawy wynika, że opłata za wywóz odpadów komunalnych nie ma charakteru opłaty za usługę, ale jest daniną publiczna, co oznacza, że ma ona charakter obowiązkowy i mieszkaniec gminy nie jest zwolniony od jej płacenia nawet wtedy, gdy gmina niewłaściwie organizuje odbiór opadów. Organy ustalając przedmiotową opłatę powołały się na stosowną uchwałę Rady w T. określającą stawki tej opłaty. Zasadnie też przyjęto stawkę dla odpadów zbieranych przez skarżącego selektywnie, skoro skarżący twierdził, że dokonuje ich segregacji. Te okoliczności wskazują, że trudno uznać aby SKO w P. dokonało rozstrzygnięcia wbrew postanowieniom ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 247 § 1 pkt 3 O.p., organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać zatem należy, iż przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności tych aktów z prawem, nie zaś ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją. Postępowanie to nie może się przeradzać w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo lub po raz pierwszy wszystkie zarzuty strony. Organ prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, nie tylko nie ma możliwości badania stanu faktycznego sprawy, lecz także nie może analizować kwestii, dla rozważenia których właściwe jest postępowanie odwoławcze. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje weryfikacji wydanego orzeczenia ostatecznego w takim znaczeniu, w jakim następuje to w zwykłej procedurze zażaleniowej, nie jest dodatkową, kolejną instancją, która ma służyć pełnemu, ponownemu rozpatrzeniu sprawy administracyjnej od początku. Należy zgodzić się z SKO w P. , że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń, a postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego istotą jest ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Naruszenie prawa, jako przesłanka stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podatkowej, tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma ono charakter rażący, tzn. gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. Nie chodzi bowiem w tego typu przypadkach o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Zatem mówiąc o wydaniu decyzji z "rażącym naruszeniem prawa" należy mieć na uwadze takie uchybienie, które jest istotne, dostrzegalne natychmiast przy zestawieniu treści orzeczenia z treścią przepisu prawa, który miał zastosowanie w sprawie. SKO w P. w decyzji z dnia [...] r. Nr [...] - którą uchylono w całości decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia skarżącemu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i określającej wysokość tej opłaty: za okres od października 2014 r. do stycznia 2016 r. w kwocie 30,00 zł za każdy miesiąc, za okres od lutego 2016 r. do lutego 2017 r. w kwocie 40,00 zł za każdy miesiąc - wskazało przesłanki, które legły u podstaw obciążenia skarżącego tą opłatą. Zatem nie można stwierdzić, iż w tym zakresie postąpiono wbrew przepisom ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) skargę oddalono. E.B.