II SA/Bd 771/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skarg A. P., M. P. i W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej uchylenia decyzji w sprawie rejestracji pojazdu i odmowy rejestracji pojazdu oddala skargi. Decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...] Starosta [...], po rozpoznaniu wniosku W. W., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 4, art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 w zw. z art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017, poz. 128)- dalej jako p.r.d., odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] 2016 r. nr [...], którą uchylono decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2007 r., nr [...] oraz odmówiono rejestracji samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], numerze VIN [...] na rzecz A. P. i M. P.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wznowienie postępowania było konieczne ze względu na to, że strona postępowania – W. W. nie brał udziału bez własnej winy w postępowaniu w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu. Jednocześnie Starosta podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] 2016 r., że do rejestracji wyżej wskazanego pojazdu nie przedłożono wymaganych dokumentów – tj. dokumentu potwierdzającego przysługujący A. P. i M. P. tytuł prawny do pojazdu. W tym zakresie Starosta powołał się na wyroki Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] 2011 r. sygn. akt [...] i z dnia [...] 2011 r. sygn. akt [...], którymi uznano A. B. i R. K. za winnych sfałszowania umowy sprzedaży pojazdu z dnia [...].2006 r., zawartej pomiędzy D. M. a A. B. na sprzedaż przedmiotowego pojazdu celem dalszej odsprzedaży, a także wprowadzenia w błąd D. K. i A. K. co do wartości pojazdu, jego pochodzenia oraz możliwości legalnego zarejestrowania na terenie Rzeczpospolitej Polskiej oraz doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem (dotyczy R. K.) lub ułatwienia doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem (dotyczy A. B.) w kwocie [...]zł przez D. K.. Organ wyjaśnił, że przedmiotowy pojazd zarejestrowano w Starostwie Powiatowym w [...] na podstawie umowy sprzedaży samochodu z dnia [...] 2007 r. zawartej między D. i A. K. a M. i A. P.. Umowa ta jednak w świetle treści przywołanych wyroków Sądu Rejonowego w [...] nie jest zgodna ze stanem rzeczywistym i nie może stanowić dowodu przeniesienia własności pojazdu. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli A. P. i M. P. oraz W. W.. W swoim odwołaniu A. P. i M. P. zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 169 § 1 i 2 k.c. poprzez bezzasadne uznanie, że nie nabyli własności wyżej wskazanego samochodu osobowego, a tym samym nie było podstaw do jego zarejestrowania. W ich ocenie doszło również do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i 4, art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 i art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym przez bezzasadną odmowę uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2016r. W. W. we wniesionym odwołaniu zarzucił natomiast zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj.: - art. 107 § 1 k.p.a. polegające na błędnym podaniu podstawy prawnej wydanej decyzji tj. art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., podczas gdy podstawę wydanej decyzji mógł stanowić jedynie art. 145 § 4 i 8 k.p.a.; - art. 151 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na odmowie uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2016 r., podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 146 § 1 k.p.a. - art. 151 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy organ winien uchylić decyzję z dnia [...] 2016 r. oraz na skutek upływu terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. odmówić uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2007 r., stwierdzając jednocześnie, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. Decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany przez osobę, która nie posiadała dowodu własności pojazdu, gdyż dokument potwierdzający nabycie tego pojazdu został sfałszowany – umowa z dnia [...] 2006 r. Sprzedająca A. B. nie była zatem właścicielem tego pojazdu. Wobec ustalenia, że dokumenty, na podstawie których zarejestrowano w dniu [...] 2006 r. przedmiotowy samochód osobowy na nazwisko: D. K. i A. K. okazały się fałszywe, Starosta [...] decyzją z dnia [...] 2015 r.uchylił decyzję z dnia [...] 2006 r. dotyczącą rejestracji przedmiotowego pojazdu i odmówił jego zarejestrowania. Jak wskazało SKO, powyższe oznacza, że pojazd ten został nabyty przez A. P. i M. P. na podstawie fałszywych dokumentów i został zarejestrowany bez podstawy prawnej, co uzasadniało uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] 2007 r. dotyczącej zarejestrowania wyżej wskazanego samochodu osobowego na nazwisko M. P. i A. P. i odmówienia zarejestrowania przedmiotowego pojazdu na ich rzecz. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję wnieśli A. P. i M. P. - sprawę zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Bd 771/17 oraz W. W. - sprawę zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Bd 774/17. A. P. i M. P. w skardze powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu. W ich ocenie, zgodnie z treścią art. 169 § 1 k.pa. nabyli oni własność przedmiotowego samochodu osobowego z chwilą jego wydania tj. w dniu [...] 2007 r. Przy założeniu zaś, że samochód osobowy został skradziony – zgodnie z art. 169 § 2 k.c. nabyli oni własność tego pojazdu w dniu [...] 2010 r. Oznacza to, zdaniem skarżących, że były przesłanki do zarejestrowania przedmiotowego samochodu. Dodali, że nabycie własności na podstawie przepisu art. 169 k.c. następuje z mocy prawa i każdy organ winien to honorować. W. W. we wniesionej skardze zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: - art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.pa. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów, polegającej na uznaniu, że dokument stanowiący podstawę rejestracji samochodu marki [...] o nr rej. [...] – tj. dowód rejestracyjny- okazał się fałszywy, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji przez Starostę [...], podczas gdy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., dokumentem fałszywym można uznać jedynie dokument podrobiony, przerobiony, ewentualnie dokument, którego treść została sfałszowana, przy czym fałszywość dowodu dla swej prawnej wiarygodności powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu, czego nie stwierdzono wobec ww. dowodu rejestracyjnego; - art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na obie skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w kwestionowanej decyzji. Odnosząc się do argumentacji A. P. i M. P. organ wskazał, że obowiązkiem stron było przedstawienie dowodu własności pojazdu, bowiem ani organ administracji publicznej rozpatrujący wniosek o rejestrację samochodu, ani też sąd administracyjny nie mają uprawnień do dokonywania ewentualnych ustaleń w przedmiocie prawa własności pojazdu, którego skarga dotyczy. Ustalenia w zakresie istnienia lub nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego zastrzeżone są przepisem art. 189 k.p.c. do właściwości sądów powszechnych. Tym samym organ nie był uprawniony do badania, podnoszonego przez skarżących problemu tzw. "nabycia rzecz ruchomej od niewłaściciela". W dniu 7 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wydał postanowienie na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a o połączeniu spraw o sygn. akt II SA/Bd 771/17 i II SA/Bd 774/17 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalszym prowadzeniu ich pod sygnaturą akt II SA/Bd 771/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) w zw. z art. 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej ppsa), Sąd stwierdził, iż wniesione w sprawie skargi nie zasługują na uwzględnienie. Spór w sprawie ma charakter prawny, bowiem fakty nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane. Kontroli legalności w przedmiotowej sprawie poddano decyzję Starosty [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej, na mocy której organ ten, po wznowieniu postępowania uchylił swoją decyzję o rejestracji pojazdu marki [...] oraz odmówił rejestracji tego samochodu na rzecz A. P. i M. P.. W ocenie Sądu, pomimo błędnego wskazania przez Starostę jako przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 2016r. nr [...] przepisu art.145 § 1 pkt 1 k.p.a., odnoszącego się do sytuacji wydania decyzji w oparciu o fałszywe dowody, bezsporny stan faktyczny sprawy ustalony przez Starostę w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wznowieniowego wyznaczył ramy przedmiotowe kontrolowanej sprawy. W tym miejscu podkreślić należy, że postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu, a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu, a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a. Dlatego w ocenie sądu nie ma podstaw do zakwestionowania decyzji z dnia [...] 2016 r. fakt wskazania błędnej podstawy wznowienia, jeżeli właściwa podstawa wynika z przytoczonych przez organ okoliczności i poczynionych ustaleń. Podstawą wznowienia, jaka przede wszystkim zachodzi w sprawie, jest podstawa określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., choć nie została ona wprost podana. Bezspornym jest bowiem, że uchylona została decyzja stanowiąca podstawę rejestracji samochodu przez Starostę [...], a zatem uchylona została decyzja, w oparciu o którą dokonano rejestracji przedmiotowego samochodu przez Starostę [...]. Wszystkie przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a zostały spełnione. Związek pomiędzy decyzją Starosty [...] (uchylającą poprzednio wydaną decyzję o rejestracji i odmawiająca rejestracji pojazdu) a postępowaniem zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] 2016r. miał charakter normatywny. Zgodnie bowiem z art. 72 ust. 1 pkt 5 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje się m.in. na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Z powyższego wynika, że wydanie decyzji o rejestracji pojazdu jest uzależnione (w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 kpa) m.in. od przedłożenia decyzji o rejestracji pojazdu wydanej na rzecz poprzedniego właściciela, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Uchylenie w wyniku wznowienia postępowania decyzji administracyjnej, na mocy której pojazd został zarejestrowany pociąga za sobą anulowanie dowodu rejestracyjnego, który stanowił potwierdzenie wydania decyzji o zarejestrowaniu. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest zatem konieczność wznowienia także postępowania, w którym podmiot ubiegający się o kolejną rejestrację pojazdu przedłożył unieważniony później dowód rejestracyjny. Dlatego też w ocenie Sądu postępowanie wznowieniowe było poprowadzone prawidłowo, a jedynym uchybieniem organu była błędna kwalifikacja podstawy wznowienia. Rozważając zarzut skargi A. P. i M. P. dotyczący naruszenia art. 169 kc należy podnieść, że organy administracji publicznej nie stosują przepisów kodeksu cywilnego, a co za tym idzie nie mogą ich naruszyć. Dobra wiara przy zawieraniu umowy, na którą powołują się skarżący, pozostaje bez znaczenia w sprawie o rejestrację samochodu, gdyż zarówno organy administracji jak i sąd administracyjny nie mogą zajmować się oceną istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy. Ocena istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy sprzedaży auta zawieranej w przekonaniu, że jest ona czynnością przenoszącą jego własność przynależy do drogi cywilnej i właściwości sądu powszechnego i ma znaczenie przy ocenie skutków umowy w sferze cywilno-prawnej (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r., I OSK 234/05). Dla niniejszego postępowania miało znaczenie tylko to, że wystąpiła przesłanka wznowienia i w ramach zakresu wyznaczonego tą przesłanką odpadła konieczna podstawa do rejestracji pojazdu z art. 72 ust. 1 pkt 5 p.r.d. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który mógłby skutkować jego uchyleniem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; ze zm.) oddalił skargi jako nieuzasadnione.