I SA/Wa 790/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], odmawiająca potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. S. parcel wydzielonych z majątku [...] pow. [...], woj. [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z ustaleń organu wynika, że w dniu [...] grudnia 2008 r. adwokat S. B. działając w imieniu m. in. H. S. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości gruntowej [...] należącej do J. R., nieruchomości gruntowej [...] należącej do J. S., nieruchomości gruntowych [...],[...],[...] i [...] z przyległością [...] należących do Z. S. oraz nieruchomości gruntowej [...], należącej do M. S. W piśmie uzupełniającym z [...] października 2009 r. do wniosku adw. S. B. wskazał m. in., że nieruchomość gruntowa "[...]" obejmowała majątki [...] i [...]. Jednocześnie rozszerzono wniosek o kolejne majątki: [...] i [...] oraz [...]. W dniu [...] lipca 2010 r. organ I instancji postępowanie podzielił na kilka spraw dotyczących poszczególnych nieruchomości. Niniejsza sprawa dotyczy potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. S. nieruchomości [...], woj. [...]. Kwestią zasadniczą, według organu odwoławczego, jest ustalenie zakresu złożonego wniosku i określenie, za jakie nieruchomości strona domagała się przyznania rekompensaty. W ocenie Ministra Skarbu Państwa żądanie zawarte we wniosku z [...] grudnia 2008 r. nie budzi wątpliwości. Wniosek obejmuje wyłącznie potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości gruntowe: [...],[...],[...],[...],[...] i [...],[...]. Nie ma żadnych wątpliwości, iż przedmiotowy wniosek został sformułowany precyzyjnie i zawiera wyłącznie żądanie przyznania rekompensaty za nieruchomości gruntowe w nim wymienione. Dokumentami, na których organ oparł swoją decyzję określając zakres wniosku z dnia [...] grudnia 2008 r. są wyciągi hipoteczne: z [...] października 1934 r. z karty stanu majątkowego, własności i ciężarów m.in. majętności [...] objętej [...]. i z [...] września 1938 r. z karty stanu majątkowego, własności i ciężarów majętności: m.in. [...] objętej [...] oraz umowa o dział majątku spadkowego po W. S. sporządzona w dniu [...] marca 1936 r. Dokumenty te wskazują jednoznacznie na istnienie nieruchomości [...]. Treść wyciągu hipotecznego była znana wnioskodawcy, co potwierdzają pisma pełnomocnika znajdujące się w aktach sprawy. Wskazuje to zdaniem organu, jednoznacznie na fakt, że wnosząc o przyznanie prawa do rekompensaty za "nieruchomość gruntową" wnioskodawca powoływał się na posiadany wyciąg hipoteczny, który nazwę [...] odnosił do ciała hipotecznego nieobejmującego swoim zakresem nieruchomości gruntowej [...] wydzielonej do odrębnej księgi gruntowej [...]. W związku z tym Majątku [...] nie można utożsamiać z pierwotnym majątkiem [...] będącym w posiadaniu W. S. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że majątki [...] i [...] były odrębnymi nieruchomościami, nawet jeżeli funkcjonalnie tworzyły jedną całość. Postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty są postępowaniami wszczynanymi wyłącznie na wniosek. W e wniosku złożonym do Wojewody [...][...] grudnia 2008 r. profesjonalny pełnomocnik reprezentujący m.in. H. S., wyraźnie i jednoznacznie wskazał zakres przedmiotowy wniosku. Wniosek ten dotyczył m.in. potwierdzenie prawa do rekompensaty za pozostawienie nieruchomości gruntowej. [...] woj. [...]. We wniosku tym nie wskazano nieruchomości gruntowej [...]. Zgłoszenie roszczenia o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość [...] nastąpiło po upływie ustawowego terminu na składanie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Tym samym organ odmówił H. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. S. parcel wydzielonych z majątku [...]. W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa H.S. zarzucił: I. naruszenie przepisów postepowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art.: art.138 § 1pkt 2 kpa, 6, 7, 8 i 80 kpa, 7 w zw. z 77 oraz 80 kpa, 6, 7, 8 w zw. z 75 § 1 i § 2 oraz 76 § 1 i § 3 kpa i 80, 6 w zw. z 3 ust. 1 i ust. 2 Ustawy oraz 7,77 i 8 kpa, 2 i 45, 5 i 7 Konstytucji, II. naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. art. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 2 oraz 1 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, 2, 7, 31 oraz 64 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw i podstawowych wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do tej Konwencji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2015 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumenty na potwierdzenie stawianych zarzutów, w tym przytoczył orzecznictwo sądowadministracyjne. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Postepowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), wszczynane jest na wniosek zainteresowanego, przy czym ustawa zakreśliła w art. 5 ust. 1 termin złożenia takiego wniosku do dnia 31 grudnia 2008 r. Niewystąpienie ze stosownym wnioskiem w tym terminie powoduje, że wygasa uprawnienie osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa. Termin ten ma charakter terminu prawa materialnego i stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie i nie budzi żadnych wątpliwości. Konsekwencją niepełnienia wymogu wniesienia wniosku do dnia 31 grudnia 2008 r. jest wydanie przez wojewodę decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy. Wniosek zakreśla granice sprawy administracyjnej, która została nim wszczęta. Dlatego rozszerzenie zakresu żądania na inne mienie niż zgłoszone przed tą datą oznacza, że roszczenie takie zostało zgłoszone po terminie, a zatem wygasło i organ wydaje w stosunku do tego żądania decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008 r. złożonym przez m.in. H. S. Wnioskodawcy w siedmiu punktach wskazali za jakie nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej domagają się rekompensaty. Są to: I. nieruchomości gruntowe "[...]", II. nieruchomości gruntowe "[...]", III. nieruchomości gruntowe "[...]", IV. nieruchomości gruntowe "[...]", V. nieruchomości gruntowe "[...]", VI. nieruchomości gruntowe "[...]", VII. nieruchomości gruntowe " [...]". Natomiast w piśmie wnioskodawców, które do organu wpłynęło [...] października 2009 r., zatytułowanym "Pismo uzupełniające do wniosku z dnia [...] grudnia 2008 r. (...)" w punkcie 2.II wskazano, że na dzień 1 września 1939 r. spadkobiercy posiadali nieruchomość gruntową "[...]" położoną w powiecie [...] w d. województwie [...], na którą składały się majątki [...] i [...]. Organ I instancji podzielił wniosek na kilka postępowań, którymi objął nieruchomości wymienione w obu pismach. Niniejsze postępowanie dotyczy nieruchomości gruntowej [...]. Organ odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty uznając, że w odniesieniu do tego majątku wniosek został złożony [...] październik 2009 r., a więc po terminie wskazanym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie organ uznał, ze we wniosku z [...] grudnia 200 8 r. do tej nieruchomości roszczenia nie zostały zgłoszone. Istotne zatem jest ustalenie jakie granice sprawy administracyjnej zostały zakreślone wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008 r. a więc czy wniosek ten dotyczył także nieruchomości stanowiącej majątek [...]. Analiza materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, iż wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008 r. nie objęto roszczenia o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości stanowiące majątek [...]. Ze znajdujących się w materiale dokumentacyjnym odpisów wyciągów hipotecznych z karty stanu majątkowego, własności i ciężarów m.in. majętności [...], wydanych dnia 5 października 1934 r. i z dnia 27 września 1938 r. wynika, że wskutek uchwały [...] c.k. Sądu krajowego z dnia 10 lipca 1886 r. wymienione na Karcie A.II za Lp. 3 parcele zostały wydzielone z majętności [...] i pod nazwą majętności "[...]" zostały przeniesione do osobnego wykazu hipotecznego [...]. Natomiast pozostała majętność [...] objęta wykazem hipotecznym [...] otrzymała dla odróżnienia nazwę "[...]". Wynika z tych zapisów, że do 1886 r. istniał majątek [...] objęty wykazem hipotecznym [...]. W 1886 r. majątek ten został podzielony w ten sposób, że z części parcel został utworzony majątek "[...]", który został przeniesiony do wykazu hipotecznego[...] zaś część parcel, która z majątku [...] pozostała w wykazie hipotecznym [...] otrzymała nazwę "[...]". Istnienie obu tych majątków potwierdza także umowa o dział spadku po W. S. sporządzona w L. [...] marca 1936 r. Tak więc po 1886 r. funkcjonowały dwa majątki powstałe z majątku [...] i wpisane były do dwóch odrębnych wykazów hipotecznych. Okoliczności te były znane także wnioskodawcom w dacie składania wniosku z [...] grudnia 2008 r. gdyż dysponowali oni wymienionymi wyżej wykazami hipotecznymi co potwierdziła wnioskodawczyni J. L.. We wniosku z [...] grudnia 2008 r., sporządzonym przez profesjonalnego pełnomocnika, z dawnego majątku [...] została zgłoszona tylko nieruchomość gruntowa "[...]". Natomiast majątek [...], jako wydzielony z majątku [...], pojawia się dopiero w piśmie z [...] października 2009 r. Tak więc wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości gruntowej [...] został zgłoszony w piśmie z [...] października 2009 r., a więc po terminie zakreślonym w art. 5 ust. 1 ustawy. Zgłoszenie tego roszczenia po 31 grudnia 2008 r. skutkuje odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty, ponieważ to roszczenie wygasło. Takie rozstrzygnięcie zapadło w zaskarżonych decyzjach. Zatem decyzje te są zgodne z prawem co czyni zarzuty skargi bezzasadnymi. W żadnym razie nie można uznać, że wniosek z [...] grudnia 2008 r. dotyczył również nieruchomości [...]. Wyraźnie w tym wniosku wymieniono tylko część dawnego majątku [...], która po 1886 r. nosiła nazwę "[...]". Co do tej nieruchomości, tj. [...], Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. potwierdził w całości prawo do rekompensaty. Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że majątek "[...]" jest tożsamy z majątkiem "[...]" gdyż po 1886 r. nazwę "[...]" odnoszono do tej części majątku "[...]", która pozostała po odłączeniu parcel określanych jako "[...]". Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.