II SA/Go 1093/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-05-10
Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Sławomir Pauter, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wpisany do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych, który faktycznie nie świadczył takich usług w danym okresie, podlega karze pieniężnej za nieterminowe złożenie "zerowego" sprawozdania?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wpisany do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych, nawet jeśli faktycznie nie świadczył takich usług w danym okresie, podlega karze pieniężnej za nieterminowe złożenie "zerowego" sprawozdania. Obowiązek ten wynika z nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która jednoznacznie określiła ten wymóg, uwzględniając wątpliwości interpretacyjne. Kara pieniężna za opóźnienie jest naliczana prawidłowo, a jej wysokość nie narusza zasad konstytucyjnych.Stan faktyczny
Spółka A została ukarana karą pieniężną za nieterminowe złożenie sprawozdań dotyczących odbioru odpadów komunalnych za I i II półrocze 2015 r. Spółka posiadała wpis do rejestru działalności regulowanej, ale twierdziła, że faktycznie nie świadczyła usług odbioru odpadów. Organy administracji uznały, że obowiązek złożenia "zerowego" sprawozdania dotyczy również takich podmiotów, a jego nieterminowe złożenie skutkuje nałożeniem kary. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując podstawę prawną nałożenia kary i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant referent stażysta Krzysztof Frączek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi A spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przekazanie po ustalonym terminie sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] maja 2016r., nr [...] Wójt Gminy, na podstawie art. 9zd ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wymierzył A sp. z o. o. administracyjną karę pieniężną w łącznej wysokości 28.700,00 zł za przekazanie po ustawowym terminie sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za I półrocze 2015 r. oraz II półrocze 2015 r.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła A sp. z o. o. z żądaniem jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na bezzasadnym zastosowaniu tego przepisu i nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej.
Uzasadniając to odwołanie strona podniosła, iż A posiada wpis do rejestru działalności gospodarczej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Podkreślił jednakże, iż wpis ten pozostaje bez wpływu na stan faktyczny sprawy, gdyż A nie świadczyła w 2015 r., na terenie Gminy, usług polegających na zbieraniu odpadów komunalnych. Odwołująca się Spółka podała, iż zaskarżona decyzja wydana została na podstawie prawnej wynikającej z przepisu art.9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g., który brzmi: "Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9n - podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni." Przepis ten określa wprost, że podmiotem podlegającym karze jest jedynie przedsiębiorca odbierający odpady i nie może być utożsamiany z przedsiębiorcą wpisanym do rejestru działalności regulowanej. Przeciwnie chodzi tu o przedsiębiorcę faktycznie wykonującego określone usługi.
Na poparcie tego poglądu skarżący wskazał na wyroki sądów administracyjnych.
Skarżący wskazał dalej w uzasadnieniu odwołania, że podmiot, który faktycznie nie dokonuje faktycznego odbioru odpadów komunalnych nie może być, zgodnie z art.9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g., obciążany karą natury administracyjnej.
Regulacje dotyczące kar pieniężnych z tytułu deliktów administracyjnych, mimo ich wymierzania w trybie administracyjnym, mają charakter regulacji penalnych, co powoduje że ich wykładnia wszelkie wątpliwości powinna rozstrzygać na korzyść strony. Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sadu Administracyjnego wynika, że obowiązku obciążającego stronę nie można domniemywać, gdyż godzi to w bezpieczeństwo obrotu prawnego. Wynika z tego w szczególności brak możliwości obciążania podmiotu sankcją za niedopełnienie domniemanego obowiązku.
Gdyby nawet uznać, że A miało obowiązek składania sprawozdań zerowych, to niewywiązanie się z tego obowiązku nie może być sankcjonowane z uwagi na brak podstawy prawnej. A było bowiem wyłącznie podmiotem wpisanym do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych ale tej usługi nigdy na terenie Gminy nie świadczyło.
Decyzją z dnia [...] listopada 2016r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (jednolity tekst: Dz. U. Nr 79, poz.856 z 200lr., ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. poz. 23, z 2016r., ze zm.) oraz art.9x ust. 1 pkt 5 i art.9zb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j.: Dz. U. poz. 250, z 2016r., ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło art. 9n ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - zwanej dalej "u.c.p.g.", zgodnie z którym podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzania półrocznych sprawozdań. Sprawozdania te należy, zgodnie z art. 9n ust. 2 u.c.p.g. przekazywać wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po upływie półrocza, którego sprawozdanie dotyczy.
Kolegium podkreśliło, iż w dniu 1 lutego 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 87), którą dokonano zmiany art. 9n u.c.p.g. przez dodanie między innymi ustępu 6 o następującej treści: "Podmiot, o którym mowa w ust. 1, który w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, przekazuje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, w terminie, o którym mowa w ust. 2, sprawozdanie zerowe". Zmiana ta uwzględniła istniejące do tej pory, wątpliwości co do istnienia obowiązku sprawozdawczego po stronie podmiotów faktycznie nie wykonujących działalności związanej z odbieraniem odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Wprowadzając tę zmianę ustawodawca jednoznacznie określił, że ten obowiązek ciąży także na podmiotach które na terenie danej gminy działalności takiej, w okresie sprawozdawczym nie prowadził.
SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9n - podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. Zgodnie natomiast z art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2 nakłada - w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że rejestr działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, zwany dalej "rejestrem", zgodnie z art. 9b ust. 2 u.c.p.g prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.
W niniejszej sprawie, co wynika z dostępnego publicznie (BIP) rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy, prowadzonego przez Wójta Gminy, skarżąca A sp. z o. o. jest wpisana do tego rejestru pod numerem [...].
Kolegium wskazało, iż skarżąca Spółka, co wynika z załączonych do akt sprawozdań za pierwsze i drugie półrocze 2015 r. i koperty, w której zostały nadane złożyła je (przyjmując datę nadania na poczcie - data widniejąca na stemplu pocztowym) w dniu 24 marca 2016 r. Stosownie do treści art. 9n ust. 2 u.c.p.g. zobowiązany był złożyć sprawozdanie za pierwsze półroczne 2015 r. do dnia 31 lipca 2015 r., a sprawozdanie za drugie półrocze tego roku do dnia 31 stycznia 2016 r. Organ pierwszej instancji ustalił zatem prawidłowo, że opóźnienie w przekazaniu sprawozdania za pierwsze półroczne 2015 r. wyniosło 236 dni a za drugie półrocze 51 dni.
Wysokość kary została ustalona przepisem art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. przez wskazanie, że każdy dzień opóźnienia powoduje nałożenie kary w wysokości 100 zł, W związku z tym właściwie została naliczona kara w łącznej wysokości 28.700,00 zł, co wynika z sumowania kar za opóźnienie w przekazaniu obydwu wymienionych sprawozdań, odpowiednio w kwocie 23.600,00 zł i 5.100,00 zł.
Zdaniem Kolegium określony w art. 9n ust. 1 i ust. 6 u.c.p.g. obowiązek składania tzw. "sprawozdania zerowego" wynika nie tylko z gramatycznej wykładni tego przepisu, ale wynika także z jego wykładni celowościowej i logicznej. Organ gminy jest bowiem zobowiązany do sporządzenia rocznego sprawozdania z wykonania zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 9q ust. 1 i ust. 6 u.c.p.g.) i w tym celu musi posiadać miarodajne informacje od przedsiębiorców odbierających odpady na terenie jego gminy. Za nierzetelne lub nieterminowe przekazanie sprawozdania gmina podlega karze pieniężnej, wymierzanej na postawie art. 9z ust. 1 u.c.p.g.
Kolegium wyjaśniło, że uzasadnienie odwołania polegające w istocie na podważeniu ustawowego obowiązku składania właściwemu organowi tzw. "sprawozdań zerowych", oparte zostało na nieaktualnym (w tym zakresie) orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazane w uzasadnieniu odwołania wyroki wydane zostały na podstawie art. 9n u.c.p.g, w brzmieniu z przed nowelizacji wynikającej z ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw.
Skargę na decyzję Kolegium złożyła A Sp. z o.o., która zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: u.c.p.g.), polegające na bezzasadnym nałożeniu na A kary pieniężnej na skutek uznania tej spółki za "Przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne", podczas gdy w rzeczywistości spółka ta posiada jedynie wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości prowadzonym przez Wójta Gminy pod numerem rejestrowym [...], jednakże wpis ten pozostaje bez wpływu na stan faktyczny, albowiem A nigdy w rzeczywistości nie świadczyło w Gminie usług polegających na odbieraniu odpadów komunalnych, a w konsekwencji nie stanowi podmiotu, który może podlegać karze na mocy art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g.
2. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości decyzji Wójta Gminy, w sytuacji gdy decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego, tj. art. 9x ust. 1 pkt 5) u.c.p.g., jak i prawa procesowego, tj. art. 7 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 8 k.p.a. a więc powinna podlegać uchyleniu w trybie art. 138 § 2 k.p.a.,
b) art. 7 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 8 k.p.a., polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem przepisów procedury, w szczególności poprzez pobieżną analizę stanu prawnego — w tym także uzasadnienia samego odwołania złożonego w sprawie — a nadto dokonania rozszerzającej interpretacji przepisów o charakterze sankcyjnym, co jest niedopuszczalne, a wreszcie także lakoniczne sformułowanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji czyni ją w praktyce niezrozumiałą, nieuzasadnioną i nie poddającą się kontroli odwoławczej.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy z dnia [...] maja 2016 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej Spółki zgodnie z art. 200 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), art. 3 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Natomiast w przypadku, gdy skarga nie jest zasadna w oparciu o art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddala.
Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie jest kwestia zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 roku, którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] maja 2016 roku w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej A spółka z o.o. za przekazanie po ustawowym terminie sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za I półrocze 2015 roku oraz za II półrocze 2015 roku w łącznej wysokości 28.700 zł
Ocena zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd przy zastosowaniu kryterium legalności wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 i § 2 p.p.s.a. dających podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Szczegółowe rozważania rozpocząć należy od wskazania, że w sensie materialnym zagadnienie rozpoznawane przez organy decyzyjne związane jest ściśle z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 dalej u.c.p.g.).
Należy wskazać, że zgodnie z art. 9n ust. 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzania półrocznych sprawozdań.
W myśl art. 9n ust. 2 u.c.p.g. sprawozdanie należy przekazać wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po upływie półrocza, którego dotyczy.
Ponadto zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9n - podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni.
Zgodnie z art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2 nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej. Zgodnie z art. 9b ust. 2 u.c.p.g. rejestr działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, zwany dalej "rejestrem", prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.
Jednocześnie należy wskazać, że w dniu 1 lutego 2015 roku weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 87), mocą której dokonano zmiany art. 9n u.c.p.g. w ten sposób, że między innymi dodano ustęp 6 o następującej treści: "Podmiot, o którym mowa w ust. 1, który w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, przekazuje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, w terminie, o którym mowa w ust. 2, sprawozdanie zerowe". W uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej ustawodawca nie wyjaśnił powodów dodania do dotychczasowej treści art. 9n ustępu 6. Niemniej analiza orzecznictwa sądowoadministracyjnego i piśmiennictwa prawniczego odnoszącego się do art. 9n ust. 1 w jego brzmieniu przed dokonaną zmianą skłania do wniosku, że ustawodawca uwzględnił wyrażane wątpliwości co do istnienia obowiązku sprawozdawczego po stronie podmiotów faktycznie niewykonujących działalności i zdecydował się na jego jednoznaczne określenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1333/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że strona skarżąca A spółka z o.o. zarówno w 2015 roku jak i aktualnie posiada wpis do rejestru działalności gospodarczej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Jednak przez cały 2015 rok spółka nie świadczyła faktycznie usług w Gminie w zakresie odbierania odpadów komunalnych. Sprawozdanie zerowe za I półrocze 2015 roku oraz za II półrocze 2015 roku spółka złożyła w siedzibie urzędu Gminy w dniu 25 marca 2016 roku. Należy wskazać, że podmiot ten stosownie do treści art. 9n ust. 2 u.c.p.g. zobowiązany był złożyć sprawozdanie za I półrocze 2015 roku do 31 lipca 2015 roku, a za II półrocze 2015 roku do 31 stycznia 2016 roku, czyli oba sprawozdania zostały złożone po terminie, z tym że pierwsze z opóźnieniem wynoszącym 236 dni, a drugie z opóźnieniem wynoszącym 51 dni. Terminy do składania sprawozdań zostały określone w art. 9n ust. 2 u.c.p.g.
W związku z powyższym w ocenie Sądu zasadne jest uznanie przez organy, że strona nie wywiązała się z nałożonego przez ustawodawcę składana sprawozdań zerowych o których mowa w art. 9n ust. 6 u.c.p.g. w w/w terminach, co implikowało konieczność nałożenia sankcji administracyjnej za niezłożenie takiego sprawozdania. Sankcja w łącznej wysokości 28.700 zł, została wymierzona w sposób prawidłowy i zgodny z ww. przepisami u.c.p.g.
W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, że sprawozdanie zerowe należy rozumieć jako sprawozdanie z art. 9n ust. 1 u.c.p.g. z wpisanymi wartościami zerowymi lub pozostawionymi pustymi rubrykami sprawozdania z informacją, że podmiot nie odbierał odpadów w danym półroczu. Biorąc pod uwagę treść art. 9n ust. 6 u.c.p.g. należy przyjąć, że określony w tej jednostce redakcyjnej obowiązek składania sprawozdań zerowych przez podmioty odbierające odpady komunalne od właścicieli nieruchomości został wyrażony przez ustawodawcę w sposób jasny, konkretny i jednoznaczny. Natomiast sankcja za niewywiązanie się przez stronę z obowiązku złożenia sprawozdania zerowego w postaci wymierzenia kary została określona w art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właściciela nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdania, o których mowa w art. 9n podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. Kara ta dotyczy opóźnienia w złożeniu każdego ze sprawozdań. Skarżący podnosi w skardze, że przy wykładni cytowanych przepisów a w szczególności art. 9x ust. 1 pkt 5 należy kierować się wykładnią językową, zgodnie z którą zwrot "podmiot (bądź "przedsiębiorca"- ustawodawca tych określeń używa zamiennie) odbierający odpady od właścicieli nieruchomości" należy odczytywać jako wskazanie podmiotu/ przedsiębiorcy, który wykonuje pewne czynności faktyczne tj. faktycznie odbiera odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. W konsekwencji obowiązkowi składania sprawozdań z sankcją w postaci wymierzenia kary pieniężnej w przypadku braku terminowego wywiązania się z tego obowiązku może podlegać tylko ten podmiot, który w/w czynności faktycznie wykonuje. Przepis art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. nie może natomiast stanowić podstawy wymierzenia kary pieniężnej w przypadku złożenia przez podmiot wpisany do rejestru, będący obowiązany do złożenia sprawozdania zerowego, albowiem faktycznie nie wykonuje czynności związanych z odbiorem odpadów od właścicieli nieruchomości.
Za taką wykładnią spornego pojęcia nie można się zgodzić. Dokonując wykładni pojęcia "podmiot/przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" nie można ograniczać się wyłącznie do treści art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. Wyrażenie "podmiot/przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" jest wielokrotnie używane w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminie. Wykładania językowa nakazuje natomiast nie tylko, aby danym zwrotom (wyrażeniom) języka prawnego nadawać takie samo znaczenie, jakie mają one w języku naturalnym (potocznym), ale także aby zwroty jednobrzmiące użyte w tekście aktu normatywnego rozumieć jednolicie tj. nadawać im takie samo znaczenie. Należy wobec tego odwołać się także do treści art. 9c ust. 1 u.c.p.g. zgodnie z którym " przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości". Obowiązek wpisu do rejestru działalności regulowanej ciąży zatem na podmiocie, który jeszcze nie wykonuje określonych czynności faktycznych, ale dopiero zamierza takie czynności wykonywać. Wobec tego należy uznać, że posługując się zwrotem "przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" ustawodawca ma na myśli nie tylko oznaczenie pewnej czynności faktycznej (odbieranie odpadów komunalnych) przez przedsiębiorcę, ale także oznaczenie rodzaju działalności, którą dany podmiot prowadzi lub zamierza prowadzić (działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych). Za takim rozumieniem art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. tzn. że administracyjnej karze pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania podlega nie tylko podmiot faktycznie odbierający odpady komunalne, ale także podmiot, który według wpisu do rejestru działalności regulowanej jest podmiotem/przedsiębiorcą prowadzącym działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, chociaż takiej działalności faktycznie nie wykonuje przemawia również wykładnia celowościowa. Należy bowiem mieć na uwadze, że obowiązek sprawozdawczy ciążący na danym podmiocie/przedsiębiorcy nie tylko umożliwia wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta wywiązania się z obowiązku sprawozdawczego, o którym mowa w art. 9q u.c.p.g., ale także pozwala na realizację przyjętej przez ustawodawcę zasady wykreślania z rejestru działalności regulowanej tych podmiotów/przedsiębiorców, w stosunku do których stwierdzono trwałe zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej na terenie gminy objętej wpisem ( art. 9j ust. 2 pkt 2 u.c.p.g.).
Nadto podnieść należy, że sposób obliczania kary pieniężnej, a w szczególności ustalenie stałej stawki za jeden dzień opóźnienia w wysokości 100 zł oraz określenie górnej granicy kary poprzez przyjęcie, że kara ta jest wymierzana za każdy dzień opóźnienia, ale nie więcej niż 365 dni nie nasuwa wątpliwości Sądu orzekającego w niniejszej sprawie co do zgodności powyższej regulacji z przepisami Konstytucji RP, a w szczególności z art. 31 ust. 3 określającego zasadę proporcjonalności. Podstawą wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej jest samo obiektywne naruszenie prawa. Sens kary administracyjnej tkwi w przymuszeniu do respektowania nakazów i zakazów. Stanowi środek przymusu, który służyć ma zapewnieniu wykonania obowiązku wobec państwa. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podnosi się, że regulacje prawne nakazujące sztywne i automatyczne wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej, nie daje się pogodzić z konstytucyjną zasadą rzetelnej legislacji (art. 2 Konstytucji RP), a także zasadą proporcjonalności., gdy nie ma możliwości uwzględnienia przez sąd zróżnicowanych stanów faktycznych i co za tym idzie nie ma możliwości indywidualizacji odpowiedzialności. Dotyczy to jednak sytuacji, gdy dana kwestionowana regulacja prawna nakazuje wymierzenie kary w drakońskiej wysokości bez względu na rzeczywiste okoliczności sprawy, stopień zagrożenia interesu publicznego, pozbawiają organ możliwości miarkowania kary. W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy zdaniem Sądu do czynienia. Po pierwsze wysokość kary pieniężnej wymierzanej na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. uzależniona jest od długości okresu opóźnienia w złożeniu wymaganego sprawozdania, po drugie przepisy określają jej górną granicę wysokości (za okres nie dłuższy niż 365 dni, a po trzecie stawkę za jeden dzień ustalono w wysokości 100 zł. Powyższe zasady obliczania kary pieniężnej zapobiegają automatycznemu drakońsko wysokiemu wymierzeniu kary. Nie może stanowić usprawiedliwienia dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą brak znajomości przepisów regulujących ten rodzaj działalności. Sama sytuacja majątkowa również nie ma znaczenia przy uwzględnieniu zasad obliczania kary w niniejszej sprawie. Zachowanie strony skarżącej ma wpływ na wysokość kary (szybkie złożenie sprawozdania po upływie terminu powoduje wymierzenie kary w niższej wysokości). Stawkę 100 zł za jeden dzień opóźnienia w złożeniu wymaganego sprawozdania nie można uznać za drakońsko wysoką.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło