I SA/Wa 1735/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-08
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Iwona Kosińska, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wskazanie przez spadkobierców jednego ze współwłaścicieli nieruchomości pozostawionej poza granicami Polski, spadkobiercy drugiego ze współwłaścicieli, jako osoby uprawnionej do rekompensaty, jest skuteczne w świetle art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty?Ratio decidendi
Wskazanie przez spadkobierców jednego ze współwłaścicieli nieruchomości pozostawionej poza granicami Polski, spadkobiercy drugiego ze współwłaścicieli, jako osoby uprawnionej do rekompensaty, jest bezskuteczne. Skuteczne wskazanie może nastąpić jedynie pomiędzy pierwotnymi współwłaścicielami lub pomiędzy spadkobiercami tej samej osoby. Osoby wskazujące oraz wskazane muszą należeć do kręgu współwłaścicieli lub ich spadkobierców.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Polski. Wojewoda odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty R. S. w udziale 1/3, mimo że jego siostra i brat (M. S. i Z. S.) wskazali go jako osobę uprawnioną. Organ uznał, że wskazanie to jest bezskuteczne, ponieważ M. S. i Z. S. są spadkobiercami jednego ze współwłaścicieli (L. H.), a R. S. jest spadkobiercą drugiego współwłaściciela (J. B. S.). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał decyzję Wojewody w mocy. Skarżący R. S. zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że wskazanie przez spadkobierców jednego współwłaściciela spadkobiercy drugiego jest skuteczne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania M. S., Z. S., R. L. S. i F. S. od decyzji nr [...] Wojewody [...] z dnia [...].05.2017 r., odmawiającej potwierdzenia R. L. S. w udziale 1/3 części potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. H. i J. S. nieruchomości poza obecnymi granicami rzeczypospolitej Polskiej, położonej we [...] przy ul. [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. oraz art. 104 § 2 kpa, decyzją nr [...] z dnia [...].05.2017 r., odmówił potwierdzenia R. L. S. w udziale 1/3 części potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. H. i J. S. nieruchomości poza obecnymi granicami rzeczypospolitej Polskiej, położonej we [...] przy ul. [...].
Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, wnieśli M. S., Z. S., R. L. S. i F. S..
Rozpatrując odwołanie organ podniósł, że w dniu 30 grudnia 2008 r. R. S. i F. S. złożyli do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] wniosek o ,, wydanie decyzji administracyjnej potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu majątku pozostawionego poza obecnymi granicami Państwa Polskiego (...) przez L. H. i B. J. H. (S.) (względnie przez L. H. (G.) i Z. H. (G.) (...) – zbudowanej kamienicą nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...]". Ponadto strony wniosły o zawieszenie postępowania. Do wniosku strony załączyły plik dokumentów w tym tłumaczenie przysięgłe pisma Archiwum Państwowego Obwodu [...] z dnia [...].06.2008 r. Nr [...], z którego wynika, że ,,L. i Z. G. zgodnie ze stanem na 1936 rok byli właścicielami budynku przy ulicy [...] ([...])[...], we [...].[...] (imię nie jest podane w pełnym brzmieniu) przed II wojna światową był współwłaścicielem przy ulicy [...] ([...])[...], we [...]. Na przełomie lat 1939/1940 budynek został znacjonalizowany. (...) Księga adresowa [...]. Rocznik 1935-1936." (k.29). Do pisma zostały dołączone uwierzytelnione kopie planów architektonicznych w/w kamienicy (k.20-28), nieuwierzytelnione kopie dokumentów w języku obcym (k. 1-19), nieuwierzytelnione kopie tłumaczeń przysięgłych w/w dokumentów, z których wynika, że R. L. S. (urodzony [...] lipca 1935 r. we [...]) i F. H. S. (urodzony w dniu 3 grudnia 1933 r. we [...]) oświadczyli, że: ,,Ich matka, j. B. H. (S.), zamieszkiwała ostatnio (...) K. (data urodzenia [...] sierpnia 1901) (miejsce urodzenia: [...], P.) zmarła dnia [...].10.1994 roku w [...], prowincja [...], K.. W momencie śmierci zmarła była wdową po W. S., który zmarł dnia [...] sierpnia 1965 r. Zmarła nie pozostawiła testamentu ponieważ nigdy nie sporządziła Ostatniej Woli i Testamentu. Jedynymi pełnoprawnymi spadkobiercami zmarłej są stawający syn R. L. S. oraz syn F. h. S.. Zmarła nie miała innych dzieci oraz żadne z jej dzieci nie zmarło przed nią, pozostawiając własne dzieci. W wyniku powyższego, na mocy prawa o przekazaniu dziedziczenia, wyłącznymi spadkobiercami są R. L. S. oraz F. H. S., z których każdy uprawniony jest do 50% spadku. Dlatego też, majątek zmarłej przechodzi na własność R. L. S. oraz F. H. S. jako jedynych prawnych spadkobierców. Wniosek o uznanie notarialnego, poświadczenia nabycia skierowany do Sadu Okręgowego w [...] z dnia [...].10.2008 r. z załącznikiem, nieuwierzytelnione kopie poświadczeń obywatelstwa z dnia [...].06.20000 r. wydane przez Wojewodę [...] z dnia [...].11.1994 r. nr [...] wydane przez Urząd Wojewódzki w [...], z których wynika, że R. L. S. oraz F. H. S., zamieszkali w [...] posiadają obywatelstwo polskie na podstawie ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. Wniosek z dnia 14.10.2008 r. o ustalenie treści aktów stanu cywilnego oraz stwierdzenie zgonu skierowane do Sądu Rejonowego [...] z załącznikiem.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. Wojewoda [...] na wniosek stron zawiesił postepowanie administracyjne, celem uzupełnienia przez strony materiału dowodowego niezbędnego do wydania żądanej decyzji.
Pismem z dnia 21 listopada 2012 r. pełnomocnik stron wniósł o podjęcie zawieszonego postepowania dołączając plik dokumentów uzupełniających materiał dowodowy, między innymi orzeczenie PUR Oddział w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1945 r. , z którego wynika, że ,,prof. dr L. H., pozostawił we [...] przy ul. [...] współwłasność w równiej części z siostrą J. – B. S. z d. H dwupiętrową kamienicę 47 izbową z ogrodem, na działce miejskiej o pow. 2000 m2. W kamienicy pozostały całkowite urządzenia (meble) dwóch mieszkań należących jak wyżej, protokół z dnia [...].06.1945 r. sporządzony przed radcą prawnym Państwowego urzędu Repatriacyjnego Oddział w [...], z którego wynika, że świadek J. C. profesor [...] oraz świadek J. G. dr [...], zeznali, że ,,prof. L. H. pozostawił we [...] przy ulicy [...] dwupiętrową kamienicę z ogrodem na działce miejskiej o pow. 2000 m2. Kamienica miała 47 izb. Kamienica stanowiła współwłasność z siostrą J. B. 2000 m2 z. d. H.. W kamienicy pozostały urządzenia (meble) dwóch mieszkań należące do prof. H. i J. S. oraz
- uwierzytelnioną kopię postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...].02.1961 r. sygn. akty [...], z którego wynika, że spadek po L. H., zmarłym w dniu [...].05.1960 r., ostatnio stale zamieszkałym w [...], na podstawie testamentu otwartego i ogłoszonego w dniu [...].05.1960.r. w sprawie [...] w Sądzie Powiatowym w [...] całość spadku nabyła Z. F..
- uwierzytelnioną kopię postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].01.1980 r. sygn. akt [...] spadek po Z. H. P., zmarłej w dniu [...].07.1979 r., ostatnio stale zamieszkałej w [...], na podstawie testamentu z dnia [...].07.1979 r. otwartego i ogłoszonego w PBN w [...] w sprawie [...] nabyli W. P. w 1/3 części i J. S.- R. w 2/3 części.
- uwierzytelnioną kopię postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].06.2002 r. sygn. akt [...], spadek po J. S. – R., zmarłej w dniu [...].03.2002 r., ostatnio stale zamieszkałej w [...], na podstawie testamentu z dnia [...].05.1999 r. nabyli M. S. i Z. S. po ½ części.
- oryginały oświadczeń o wskazaniu osoby uprawnionej do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami rzeczypospolitej Polskiej, Z. S. z dnia 22.07.2015 r. i M. S. z dnia 22.07.2015 r.. Wynika z nich że w/w wskazały R. S. jako osobę uprawnioną do rekompensaty za wszelkie nieruchomości stanowiące własność L. H., a pozostawione w związku z wojną 1939-1945 r. poza obecnymi granicami Państwa Polskiego, w szczególności za kamienicę pozostawioną we [...] przy ul. [...], której L. H. był współwłaścicielem, odpis zupełny aktu zgonu Pani Z. H. P., nazwisko rodowe F., z którego wynika, że w/w zmarła w dniu [...].07.1979 r. w [...], a mężem jej był W. P..
W aktach sprawy znajdują się także takie dokumenty jak:
- tłumaczenie przysięgłe świadectwa zawarcia małżeństwa z dnia [...].01.1933 r. wydanego przez Diecezję [...], z którego wynika, że [...].01.1933 r. W. L. S. zawarł małżeństwo z B. H. córką A. i Z. we [...] kopia dokumentu w języku łacińskim),
- nieuwierzytelniona kopia poświadczenia obywatelstwa z dnia [...].03.1937 r. wydanego przez Miasto [...], z którego wynika, że B. J. S. zamieszkała we [...] przy ulicy [...] posiadała obywatelstwo Państwa Polskiego.
- odpis poświadczenia obywatelstwa z dnia [...].03.1937 r. wydanego przez Miasto [...], z którego wynika, że W. L. S. zamieszkały we [...] przy ulicy [...] posiadał obywatelstwo polskie
- odpis Polskiego Paszportu J. S., z którego wynika, że w/w zamieszkiwała w [...], którego termin ważności kończył się w dniu 18.03.1944 r., a następnie paszport ten został przedłużony do dnia 23.03.1948 r.
- oświadczenia R. S. i F. S. z dnia 18.12.1915 r., z których wynika, że J. B. S. była w dniu 1 września 1939 r. obywatelką polską, a po wywiezieniu na Sybir przez NKWD nigdy więcej nie powróciła do Polski, aż do swojej śmierci, w związku z czym nigdy w Polsce po 1940 r. nie zamieszkiwała (k. 145, 146).
Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].10.2016 r. uznał, że R. S. i F. S. posiadają w udziałach wynoszących po ¼ części prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. H. i B. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej we [...] przy ulicy [...] i wezwał w/w do wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty, podania numeru rachunku bankowego oraz przedłożenia operatu szacunkowego, w którym zostanie określona wartość nieruchomości położonej we [...] przy ulicy [...] stanowiącej dwupiętrową 47 – izbową kamienicę wraz z ogrodem, na działce o powierzchni 2000 m2.
Pełnomocnik Z. S. i M. S. przesłał organowi oświadczenia w/w o wskazaniu wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty i operat szacunkowy nieruchomości położonej we [...] przy ulicy [...].
Decyzją nr [...] z dnia [...].05.2017 r. Wojewoda [...] potwierdził R. S. i F. S. w ¼ części dla każdego z nich prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. H. i J. B. S. nieruchomości poza obecnymi granicami rzeczypospolitej Polskiej, położonej we [...] przy ulicy [...]. Natomiast decyzją z dnia [...] maja 2017 r nr [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia R. L. S. w udziale 1/3 części potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. H. i J. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej we [...] przy ulicy [...]. Organ I instancji uznał, że ,,wskazania dokonane przez M. S. i Z. S. jako uprawnionego do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. H. i J. B. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej we [...] przy ulicy [...], w świetle art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. mogłyby być skuteczne wyłącznie w sytuacji, gdy zarówno osoby wskazujące osobę uprawnioną, jak i osoba uprawniona byliby współwłaścicielami pozostawionego majątku, albo spadkobiercami po tej samej osobie.
W sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty zarówno strony postępowania jak i właściciele pozostawionych nieruchomości muszą spełnić łącznie wszystkie przesłanki wynikające z ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. a nie spełnienie choćby jednej z przesłanek skutkuje wydaniem przez organ administracji decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Tymczasem z akt sprawy wynika, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. H. i J. B. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej we [...] przy ulicy [...] złożyli w dniu 30.12.2008 r. jedynie R. S. i F. S.. Zatem Z. S. i M. S. w ogóle nie złożyły wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Ponadto z akt sprawy wynika, ze pozostawiona nieruchomość była współwłasnością w częściach równych L. H. i J. B. S. (orzeczenie Nr [...] PUR Oddział w [...] z dnia [...].06.1945 r.).
Nastepcami prawnymi L. H. stali się W. P., m. S. i Z. S. (prawomocne postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...].02.1961 r. sygn.. akt [...], Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].01.1980 r. sygn.. akt [...] i Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].06.2002 r. sygn. akt [...]). L. H. zmarł w dniu [...].05.1960 r. w [...].
Następcami prawnymi J. B. S. stali się R. L. S. i F. H. S. (wypis postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...].02.2009 r. sygn. akt [...]). J. B. S. posiadała przed wybuchem II Wojny Światowej obywatelstwo polskie (odpis Polskiego paszportu Pani J. S.). Następcy prawni J. B. S.: R. S. i F. S. również posiadają obywatelstwo polskie (poświadczenia obywatelstwa z dnia [...].11.1994 r. nr [...] i z dnia [...].06.2000 r.). J. B. S. współwłaścicielka pozostawionej nieruchomości opuściła byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. (odpis Polskiego paszportu Pani J. S.) i nie powróciła do Polski.
Następczynie prawne L. H., tj. Z. S. i M. S. złożyły w dniu 22.07.2015 r. oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie o wskazaniu R. S. jako osoby uprawnionej do rekompensaty za wszelkie nieruchomości stanowiące własność L. H., a pozostawione w związku z wojną 1939 - 1945 r. poza obecnymi granicami Państwa Polskiego, w szczególności za kamienicę pozostawioną we [...] przy ul. [...], której L. H. był współwłaścicielem. Organ wskazał, iż w/w osoby nie złożyły, jak wynika z akt sprawy żadnego wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. H. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej we [...] przy ul. [...]. Natomiast oświadczenia o wskazaniu R. S. jako osoby uprawnionej do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Pana L. H. nieruchomości we [...] przy ul. [...] złożyły w dniu 22.07.2015 r., a więc również po dniu 31.12.2008 r.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.: " ust. 1. W przypadku gdy nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej były przedmiotem współwłasności, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim współwłaścicielom, spełniającym wymogi określone w art. 2, albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych współwłaścicieli. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej, ust. 2. W przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej."
Z akt sprawy wynika, że współwłaścicielami w częściach równych pozostawionej we [...] przy ul. [...], nieruchomości byli L. H. i J. B. S.. Zatem zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w/w osoby mogłyby dokonać skutecznego wskazania między sobą. Natomiast, jak wynika z akt sprawy wskazania dokonały osoby nie będące współwłaścicielami pozostawionej nieruchomości, a jedynie następcami prawnymi jednego ze współwłaścicieli pozostawionej nieruchomości. Zatem zdaniem organu odwoławczego nie ma tu zastosowania art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 Iipca 2005 r.
W przedmiotowej sprawie zdaniem organu nie ma również zastosowania art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., bowiem R. S. nie jest następcą prawnym L. H., ani Z. S. i M. S. nie są następcami prawnymi J. B. S.. Zatem oświadczenia M. S. i Z. S. są nieskuteczne, bowiem zostały dokonane poza kręgiem następców prawnych L. H.
Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złozył R. S. zarzucając jej:
1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uznanie, że:
- dokonanie przez spadkobierców jednego ze współwłaścicieli wskazania jako osoby uprawnionej spadkobiercy drugiego ze współwłaścicieli jest bezskuteczne w świetle art. 3 ust. 1 i art. 3 ust. 2;
- ustawa dopuszcza jedynie dokonanie wskazania pomiędzy współwłaścicielami jak i pomiędzy spadkobiercami poszczególnych współwłaścicieli nie zaś pomiędzy spadkobiercami różnych współwłaścicieli;
a w konsekwencji uznanie, że wskazania dokonane przez Z. S. oraz M. S. na rzecz R. S. było bezskuteczne;
podczas gdy zdaniem skarżącego
- brak jest jakichkolwiek względów systemowych, całościowych, czy słusznościowych, które przemawiałyby za uznaniem, że spadkobiercy jednego ze współwłaścicieli nie mogą wskazać spadkobiercy drugiego ze współwłaścicieli jako uprawnionego do rekompensaty;
- spadkobiercom wszystkich współwłaścicieli przysługuje ,,cząstka" jednego i tego samego (jednolitego) prawa do rekompensaty za pozostawione mienie, zaś zgodnie z ustawą zabużańską uczestnicy postepowania zabużańskiego, uprawnienie do rekompensaty, mogą nim swobodnie dysponować ,,w kręgu" osób współuprawnionych, w czym postepowanie zabużańskie jest podobne do postepowania o dział spadku;
a w konsekwencji wskazania dokonane przez Z. S. oraz M. S. na rzecz R. S. są skuteczne;
2) naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 kpa, a także naruszenie art. 2 i art. 64 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu stron niniejszego postepowania poprzez ograniczenie spadkobiercom współwłaścicieli swobody dyspozycji przysługującą im częścią prawa do rekompensaty pomiędzy podmiotami współuprawnionymi do rekompensaty, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, wnoszą co jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
W obszernym uzasadnieniu odniesiono się do zarzutów skargi uzasadniając szerzej swoje stanowisko, przywołując wyrok NSA (vide z 6.11.2014 r, sygn. I OSK 2201/14) oraz treść art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w kontekście wykładni językowej, historycznej i celowościowej zawartych w mich przepisów.
Reasumując skarżący stwierdził, że:
- spadkobiercom różnych współwłaścicieli przysługuje cząstka tego samego prawa do rekompensaty
- skoro współwłaściciele mogą dokonywać między sobą wskazania, to brak jest podstaw do przyjęcia, że spadkobiercy tych współwłaścicieli takiego skutecznego wskazania już dokonać nie mogą, wobec wykładni językowej i celowościowej art. 3 ustawy o mieniu zabużańskim.
- wskazanie dokonane pomiędzy spadkobiercami różnych współwłaścicieli nie niweczy celu regulacji art. 3 ustawy o mieniu zabużańskim. W dalszym ciągu wskazujący, jak i wskazany wywodzą swoje uprawnienia z tego samego tytułu – tj. tego samego prawa do rekompensaty (przysługującego im jedynie w różnej wielkości częściach). Nie ma zatem różnicy w sytuacji prawnej spadkobierców jednego współwłaściciela i dwóch różnych współwłaścicieli, która miałaby znaczenie dla oceny skuteczności dokonania wskazania. Ponadto, w dalszym ciągu rekompensata ta pozostaje w zamkniętym, ustawowym ,,kręgu" uprawnionych, nie naruszając regulacji ustawy zabużańskiej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, ze w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, ze zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2017 r. Dz. U. poz. 819) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja jak również decyzja Wojewody [...] są zgodne z prawem. Kluczową kwestią w rozpoznawanej sprawie przesądzająca jednocześnie zdaniem Sądu o prawidłowości rozstrzygnięcia organu było przyjęcie, że dokonanie przez spadkobierców jednego ze współwłaścicieli wskazania jako osoby uprawnionej do rekompensaty za mienie zabużańskie spadkobiercy drugiego ze współwłaścicieli nieruchomości jest bezskuteczne w świetle art. 3 ust. 1 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 169, poz. 1418 ze zm.) Wskazanie takie mogłoby być skuteczne wyłącznie w sytuacji, gdy zarówno osoba wskazująca osobę uprawnioną, jak i osoba uprawniona byliby współwłaścicielami pozostawionego majątku albo spadkobiercami po tej samej osobie (w tym samym kręgu spadkobierców). Takie stanowisko organu Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni popiera. Ze stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy wynika, że wniosek o rekompensatę za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami RP położoną we [...] przy ulicy [...], w terminie (tj. 30 grudnia 2008 r.) złożyli jedynie R. S. i F. S.. Z. S. i M. S. w ogóle nie złożyły takiego wniosku. Natomiast oświadczenia o wskazaniu R. S. jako osoby uprawnionej do rekompensaty Z. S. i M. S. złożyły w dniu 22.07.2015 r., tj. już po dniu 31.12.2008 r.. Przedmiotowa pozostawiona nieruchomośc była współwłasnością w częściach równych L. H. i J. B. S.. Współwłaściciele opuścili terytorium [...] z powodu działań wojennych i ich drogi były odmienne. L. H. powrócił po wojnie do polski, J. B. S. nigdy do kraju nie wróciła. Zdaniem Sądu tylko wyłącznie pierwotni współwłaściciele mogli dokonać skutecznego wskazania miedzy sobą czego nie uczyniły. Następcami prawnymi L. H. byli W. P., M. S. i Z. S., a J. B. S. skarżący i jego brat F. S.. Prawidłowo zdaniem Sądu organ przyjął, że oświadczenia wyżej wymienionych osób o wskazaniu R. S. są nieskuteczne, bowiem zostały dokonane na rzecz osoby znajdującej się poza kręgiem następców L. H.. Sąd jeszcze raz podkreśla, że M. S. i Z. S. nie były współwłaścicielkami przedmiotowej nieruchomości, a jedynie następcami prawnymi jednego ze współwłaścicieli L. H. i nie złożyły w terminie wniosku o rekompensatę.
Dlatego też zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przez organy art. 3 ust. 1 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. sąd uznał za niezasadny.
Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącego, że brak jest względów systemowych, celowościowych czy słusznościowych, które przemawiałyby za uznaniem, że spadkobiercy jednego ze współwłaścicieli nie mogą wskazać spadkobiercy drugiego ze współwłaścicieli jako uprawnionego do rekompensaty z tego powodu, że dotyczy to odrębnego udziału w spadku po innej osobie fizycznej.
Sąd nie podzielił też zarzutów skargi odnośnie naruszenia przez organ art. 2 i art. 62 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP uznając, że nie mają one związku z rozpatrywaną sprawą. Organy obu instancji przeprowadziły postepowanie administracyjne rzetelnie, prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji zgodnie z art. 107 § 3 kpa. W toku postepowania nie naruszono także przepisów prawa materialnego i procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło