II OZ 633/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. i R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1397/17 oddalające wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.S. i R.S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie W treści skargi na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, skarżący M.S. i R.S. wnieśli o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wydanych w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla [...] sp. z o.o. odcinka napowietrznej linii jednotorowej 110 kV w relacji od projektowanej stacji [...] kV [...] do projektowanej stacji [...] kV RS [...] (odcinek III). W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, że w przypadku wykonania powyższych decyzji, po zrealizowaniu inwestycji liniowej na ich nieruchomościach o nr [...] oraz [...], zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków na niekorzyść skarżących. Prace budowlane zostaną rozpoczęte przed wydaniem przez Sąd rozstrzygnięcia, a skarżący stracą bezpowrotnie możliwość zagospodarowania swych nieruchomości, w szczególności ich zabudowania, co narazi ich na duże szkody. Posadowienie na nieruchomości skarżących linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV trwale uniemożliwi ich zagospodarowanie w sposób obecnie użytkowany, jak i zaplanowany. Ograniczy również możliwości inwestycyjne skarżących. Ponadto na działce nr [...]rosną drzewa, które w przypadku wykonania decyzji, będą musiały być bezpowrotnie usunięte. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1397/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w sprawie ze skargi M.S. i R.S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 21 marca 2018 r. skarżący wnieśli, na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", o zmianę ww. postanowienia z dnia 9 stycznia 2018 r. i natychmiastowe wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji , z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący podali, że w związku z wydanym przez Sąd w dniu 8 marca 2018 r. postanowienia zawieszającego postępowanie sądowe zmieniły się okoliczności polegające na znacznym wydłużeniu terminu zakończenia postępowania sądowego, być może nawet o kilka lat. Dalej skarżący podnieśli takie same argumenty jak we wniosku z dnia 17 listopada 2017 r. W ocenie Sądu wniosek skarżących o zmianę postanowienia z dnia 9 stycznia 2018 r. nie zasługiwał na uwzględnienie. Zdaniem Sądu okoliczności podniesione we wniosku z dnia 21 marca 2018 r. nie dają podstawy do zmiany lub uchylenia postanowienia z dnia 9 stycznia 2018 r. Trafnie zauważają skarżący, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 p.p.s.a.); uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają charakter wyłącznie tymczasowy. Jednak długotrwałość postępowania przed sądem administracyjnym nie stanowi przesłanki uzasadniającej podjęcie rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Innych nowych okoliczności sprawy skarżący nie wskazali. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący, zarzucając temu postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 i § 4 p.p.s.a. oraz domagając się jego zmiany poprzez zmianę postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 9 stycznia 2018 r. z uwagi na zmianę okoliczności, zgodnie z dyspozycją art. 61 § 4 i art. 194 § 3 p.p.s.a. i natychmiastowe wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że w wykonaniu decyzji nastąpi podjęcie prac budowlanych przed wydaniem przez sąd rozstrzygnięcia, a skarżący utracą bezpowrotnie możliwość racjonalnego i zgodnego z ich wolą zagospodarowania swych nieruchomości, w szczególności ich zabudowania, co planują. Utrata prawa zabudowy nieruchomości narazi ich na duże, nieodwracalne szkody. Wybudowanie na ich nieruchomościach linii elektroenergetycznej ograniczy sposób korzystania z tych nieruchomości. Po realizacji inwestycji inwestor nie ponosi ryzyka związanego z rozbiórką obiektu, gdyż dla obiektów służących do doprowadzania lub odprowadzania energii elektrycznej inwestorowi przysługiwać będzie prawo służebności przesyłu, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego. W związku z tym skarżący zostaną bezpowrotnie wywłaszczeni z części swych nieruchomości, co uznać należy za znaczną i nieodwracalną szkodę (art. 64 Konstytucji). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do normy art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności – tak: § 4 art. 61 p.p.s.a. Z treści art. 61 § 4 p.p.s.a. można wyprowadzić wniosek, że na podstawie tego przepisu sąd administracyjny może zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do podjęcia takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie wykazali, by w niniejszej sprawie do takiej zmiany okoliczności w rozumieniu ww. § 4 art. 61 p.p.s.a. doszło. Jak wynika z wniosku z dnia 21 marca 2018 r. za okoliczność uzasadniającą zmianę postanowienia z dnia 9 stycznia 2018 r. skarżący uznali "wydłużenie terminu zakończenia postępowania sądowego i wydania wyroku przez Sąd (...)", w związku z zawieszeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Jednakże czas trwania postępowania sądowego nie stanowi przesłanki usprawiedliwiającej zastosowanie ochrony tymczasowej w stosunku do zaskarżonej decyzji, co trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji. Natomiast pozostałe okoliczności, takie jak możliwość realizacji inwestycji jeszcze przez wydaniem rozstrzygnięcia przez Sąd, co może się wiązać, zdaniem skarżących, z bezpowrotną utratą możliwości racjonalnego i zgodnego z ich wolą zagospodarowania nieruchomości będących ich własnością czy ograniczeniem sposobu korzystania z tych nieruchomości, były już podnoszone w poprzednim wniosku. Zatem nie stanowią one zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu § 4 art. 61 p.p.s.a. W tej sytuacji nie sposób zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia prawa przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.