III SA/Łd 1193/17

Dnia 8 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Referent- stażysta Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 roku sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...], po rozpoznaniu wniosku J.S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta [...] nr [...] z dnia [...] orzekającej o wymeldowaniu J.S. z pobytu stałego w posesji nr 168 przy ul. A. w D.: - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, - stwierdził, że odwołanie wniesione przez J.S. od ww. decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy uzasadniając wydane postanowienie wyjaśnił, że w dniu 3 stycznia 2017 r. wszczęto postępowanie w sprawie wymeldowania J.S. z pobytu stałego. Z uwagi na fakt nieustalenia jego miejsca zamieszkania Sąd Rejonowy w Wieluniu ustanowił przedstawiciela do reprezentowania jego interesów w niniejszym postępowaniu. W dniu [...] Wójt Gminy [...] orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. W dniu 29 czerwca ww. decyzję doręczono kuratorowi skarżącego R.L. Od decyzji nie wniesiono odwołania. Stała się ona ostateczna w dniu 13 lipca 2017 r. W dniu 11 września 2017 r. do Wojewody [...] wpłynęło odwołanie J.S. od decyzji o wymeldowaniu z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jako przyczynę wniesienia odwołania z uchybieniem terminu wskazano pobyt skarżącego poza granicami kraju, w celach zarobkowych. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art., 58 § 2 k.pa. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. We wniosku o przywrócenie terminu strona podała: "Skarżący dokumenty otrzymał dnia 16 sierpnia 2017 r. i zapoznał się z ich treścią. Nie mógł przypuszczać, że podczas jego nieobecności i pobytu za granicą w celach zarobkowych wpłynie decyzja Wójta Gminy [...]". Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew twierdzeniu skarżącego po raz pierwszy zapoznał się on z aktami sprawy w dniu 11 sierpnia 2017 r. Zgodnie z informacją zawartą w notatce służbowej sporządzonej przez pracownika organu meldunkowego, w tym dniu w obecności Wójta Gminy [...] udostępniono do wglądu ww. dokumentację zgromadzoną w niniejszej sprawie. Co istotne, postępowanie było już zakończone decyzją orzekającą o wymeldowaniu J.S. z pobytu stałego. Natomiast w dniu 16 sierpnia 2017 r. skarżący ponownie przybył do urzędu, składając wniosek o wydanie kserokopii akt sprawy, który zrealizowano zgodnie z jego żądaniem. We wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że przyczyną uchybienia terminu był pobyt za granicą. Na tę okoliczność przedstawił dwie umowy o pracę na czas: od 15 lutego 2017 r. do 3 czerwca 2017 r. i od 14 czerwca 2017 r. na czas nieokreślony. Ponadto załączył kartę pokładową potwierdzającą lot na trasie Helsinki-Warszawa w dniu 30 lipca 2017 r. Organ wyjaśnił, że datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest dzień, w którym została powzięta wiadomość o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Zatem biorąc pod uwagę, że J.S. w dniu 11 sierpnia 2017 r. zapoznał się osobiście w organie gminy z treścią podjętej wobec niego decyzji, to siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 k.pa., na złożenie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął z dniem 18 sierpnia 2017 r. Wniosek o przywrócenie terminu został nadany listem poleconym w dniu 23 sierpnia 2017 r, a zatem po upływie wskazanego wyżej terminu. J.S. wniósł do sądu skargę na postanowienie organu odwoławczego, żądając jego uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzucił Wojewodzie [...] oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na niekompletnym materiale dowodowym, przyznanie mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi w postaci notatki służbowej, zaniechanie zapewnienia stronom możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w tym notatki służbowej. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że w pierwszej kolejności organ winien ustalić w jakim dniu doszło do prawidłowego i skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji. Stosownie do treści art. 7 k.p.a. w toku postępowania obowiązkiem organu jest wyjaśnienie stanu faktycznego. Organ uznał, że siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu należy liczyć od dnia 11 sierpnia 2017 r., bowiem tego dnia udostępniono mu do wglądu dokumentację zgromadzoną w niniejszej sprawie. Skarżący zaprzecza jednak, że w tym dniu zapoznał się z aktami sprawy. Potwierdza jedynie fakt, że w dniu 11 sierpnia 2017 r. udał się do urzędu gminy, rozmawiał z wójtem, ale z powodu nieobecności pracownika urzędu gminy, który zajmował się jego sprawą, nie zostały mu udostępnione akta sprawy. O treści notatki służbowej dowiedział się, gdy otrzymał postanowienie wojewody z dnia [...] Podniósł ponadto, że notatka została sporządzona bez jego udziału i nie została przez niego podpisana. Jego zdaniem organ zobowiązany był sporządzić protokół. Możliwość sporządzenia adnotacji, przewidziana w art. 72 k.p.a., nie może dotyczyć ustaleń istotnych dla sprawy, gdyż mówi się tam jedynie o znaczeniu dla sprawy. Mogą to być bieżące adnotacje o wartości drugorzędnej, wprawdzie pomocne przy rozpatrywaniu sprawy lub w toku postępowania, niemniej jednak nieobejmujące ustaleń, od których rozstrzygnięcie zależy lub może zależeć. Natomiast ustalenia " istotne" objęte są dyspozycją z art. 67 i nast. k.p.a. Dlatego należy podkreślić, że notatka służbowa nie jest dokumentem służącym wyjaśnieniu merytorycznemu sprawy. Po myśli art. 72 k.p.a., czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności. Obowiązkiem organów administracji publicznej jest takie prowadzenie akt postępowania administracyjnego, by należycie odzwierciedlały one przebieg postępowania. Dopiero bowiem takie akta pozwalają przyjąć, że utrwalone w nich czynności procesowe należycie oddają przebieg postępowania, a nadto upoważniają do dokonania oceny, czy ustalenia oparte na utrwalonych w aktach dowodach są prawidłowe. Skarżący złożył do Wójta Gminy [...] pismo z dnia 16 sierpnia 2017 r. o wydanie wszystkich dokumentów dotyczących wymeldowania i otrzymał je w dniu 16 sierpnia 2017 r. Zatem datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest dzień, w którym strona powzięła wiadomość o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie terminu. Siedmiodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg w dniu 16 sierpnia 2017 r. Wniosek o przywrócenie terminu został nadany listem poleconym w dniu 23 sierpnia 2017 r., a więc w upływie wskazanego terminu. J.S. do skargi załączył oświadczenie opatrzone datą 14 listopada 2017 r., iż o notatce służbowej sporządzonej przez pracownicę organu meldunkowego Panią N. dowiedział się dopiero po otrzymaniu postanowienia z dnia [...]. Stanowczo zaprzecza informacjom zawartym w treści notatki, że zapoznał się z aktami sprawy w dniu 11 sierpnia 2017 r. Prawdą jest, iż w dniu 11 sierpnia 2017 r. udał się do Urzędu Gminy [...], rozmawiał z wójtem, ale z powodu nieobecności pracownika R.L. zajmującego się jego sprawą, został poproszony o przybycie do urzędu gminy, gdy pracownik ten wróci, to jest 16.08.2017 r. Zaprzecza twierdzeniom, że w dniu 11 sierpnia 2017 r. zapoznał się z aktami sprawy. Na tę okoliczność nie została sporządzona w jego obecności notatka, ani protokół służbowy z podpisem na te okoliczność. Nie zna treści tej notatki. Zgodnie z sugestią Wójta Gminy [...] J.J. w dniu 16 sierpnia 2017 r. przybył do urzędu gminy i złożył wniosek o wydaniu mu kserokopii akt sprawy. Dokumenty otrzymał 16 sierpnia 2017 r. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skarżącego stwierdził, że J.S. potwierdził fakt swojej obecności w urzędzie i rozmowy z wójtem w dniu 11 sierpnia 2017 r., a zatem trudno uznać za wiarygodne, że podczas tego spotkania nie powziął informacji o wydanej wobec niego decyzji. Zdaniem organu odwoławczego na uwagę zasługuje fakt, że strona skarżąca była niekonsekwentna w wyjaśnieniu okoliczności zaistniałych w dniu 16 sierpnia 2017 r. podczas kolejnej wizyty skarżącego w urzędzie gminy. Pierwszą wersję przedstawiono we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania gdzie wskazano, że J.S. wprawdzie zapoznał się w tym dniu z dokumentacją zgromadzona w jego sprawie, ale rzekomo spornej decyzji, wśród tych dokumentów nie było, po czym wyjechał za granicę nie mając wiedzy na temat wydanej wobec niego decyzji. W dalszej części pisma, o którym mowa wyżej podano: "W tej sytuacji należy przyjąć, ze uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego, a jego wniesienie w terminie było niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody – pobyt za granicą i brak wiadomości o otrzymaniu decyzji". Natomiast drugą wersję tych okoliczności podano w skardze do sądu, w której pełnomocnik skarżącego podał, m.in. skarżący złożył do Wójta Gminy [...] pismo z dnia 16 sierpnia 2017 r. o wydanie wszystkich dokumentów dotyczących wymeldowania z posesji D., ul. A. 168 i otrzymał je w dniu 16 sierpnia 2017 r. Zatem datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest dzień, w którym strona powzięła wiadomość o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Z powyższego wyraźnie wynika, że strona skarżąca w tym przypadku przyznaje jednak, że wśród dokumentów, z którymi zapoznał się skarżący w dniu 16 sierpnia 2017 r. była sporna decyzja. Biorąc pod uwagę powyższe oraz kierując się logiką i doświadczeniem życiowym organ odwoławczy nie daje wiary wyjaśnieniom J.S. zawartym w jego oświadczeniu załączonym do skargi, w którym zaprzecza jakoby w dniu 11 sierpnia 2017 r. powziął informację o wydanej wobec niego decyzji orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego. Fakt, że w otrzymanych w dniu 16 sierpnia 2017 r. kserokopiach dokumentów brak było spornej notatki, nie oznacza, że okoliczności w niej opisane nie miały miejsca. Również zdaniem wojewody niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie zapewnienia stronom możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W orzecznictwie sadów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W omawianym przypadku w żadnym razie nie można mówić, iż nieznajomość treści spornej notatki przez stronę skarżącą uniemożliwiła jej dokonanie jakichkolwiek czynności. W dniu 28 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego wniósł pismo procesowe zawierające wniosek o zawieszenie, na podstawie art. 97 § 1 k.p.a., postępowania w sprawie. Wyjaśnił, że obecnie w Urzędzie Gminy [...] toczy się postepowanie administracyjne z wniosku J.S. o zameldowanie na pobyt stały pod adresem D., ul. A. 168. W dniu 6 marca 2018 r. odbędzie się przesłuchanie świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W ocenie Sądu organ administracji publicznej wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy postępowania i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W rozpoznawane sprawie wyjaśnić należy, czy bieg terminu siedmiodniowego na wniesienie odwołania należy liczyć od dnia 11 sierpnia 2017 r. (jak twierdzi organ), czy od dnia 16 sierpnia 2017 r. ( na takim stanowisku stoi skarżący). W ocenie sądu organ odwoławczy przedwcześnie przyznał moc dowodu w sprawie notatce służbowej, sporządzonej przez pracownicę urzędu gminy J.N., na okoliczność zapoznania się przez skarżącego z aktami sprawy w dniu 11 sierpnia 2017 r. W szczególności, udostępnienia mu tego dnia decyzji z dnia [...] o wymeldowaniu z pobytu stałego. Sąd uznał za trafny zarzut skargi naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 10 § 1 k.p.a. Organ bowiem przed wydaniem postanowienia o odmowie przywrócenia terminu nie powiadomił pełnomocnika strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszenia żądań. Dlatego też zastrzeżenia, dotyczące nieprawidłowego ustalenia daty okazania akt sprawy stronie, pełnomocnik złożył dopiero w skardze do sądu. Z treści skargi i załączonego do niej oświadczenia wynika, iż dopiero w dniu 16 sierpnia 2017 r. istniała możliwość zapoznania się z aktami sprawy dotyczącej wymeldowania. W dniu 11 sierpnia nie udostępniono skarżącemu akt, bowiem poproszony został przez wójta o ponowne przybycie do urzędu 16 sierpnia 2017 r., gdyż tego dnia powróci z urlopu pracownik R.L. pełniący obowiązki kuratora strony. Zdaniem sądu ustalenie daty zapoznania się strony z aktami sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. Należy na tę okoliczność przesłuchać pracownika urzędu, który podpisał przedmiotową notatkę oraz skarżącego J.S. Dopiero analiza złożonych przez nich zeznań umożliwi organowi administracji ustalenie, kiedy skarżący rzeczywiście zapoznał się z aktami sprawy administracyjnej, w tym z decyzją o wymeldowaniu z pobytu stałego. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania w powyższym zakresie organ będzie mógł dać wiarę lub nie zeznaniom J.S., kierując się logiką i doświadczeniem życiowym. Ustali także, czy w świetle złożonych zeznań zasadne będzie nadanie mocy dowodu w sprawie notatce sporządzonej przez pracownicę urzędu gminy. Nie można zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, dotyczącym wskazania przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu, iż w dniu 16 sierpnia 2017 r. w aktach brak było decyzji. Skarżący w tym wniosku napisał, że dokumenty otrzymał w dniu 16 sierpnia 2017 r., zapoznał się z nimi oraz nie mógł przypuszczać, że podczas jego pobytu za granicą wpłynie decyzja Wójta Gminy [...]. Także w skardze do sądu nie zawarto żadnych uwag o braku w aktach decyzji w dniu 16 sierpnia 2017 r. Nie można zatem zarzucać skarżącemu, iż był niekonsekwentny w wyjaśnianiu okoliczności zaistniałych w dniu 16 sierpnia 2017 r. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sąd uznał, że wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a. Konsekwencją powyższych naruszeń jest uchylenie postanowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a, w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W pozostałym zakresie skargę należało oddalić, bowiem z akt sprawy wynika, iż odwołanie zostało wniesione po upływie okresu 14 dni od daty doręczenia decyzji kuratorowi strony. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Organ rozpoznając sprawę ponownie uwzględni wskazania sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku. Dopuści dowód z zeznań świadka J.N. oraz skarżącego J.S. na okoliczność ustalenia daty zapoznania się skarżącego z aktami sprawy, w tym z decyzją o wymeldowaniu z pobytu stałego. Jeśli zeznania te okażą się niewystarczające, to konieczne będzie przeprowadzenie postępowania dowodowego w szerszym zakresie, ustalonym przez organ. Sąd oddalił wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania. Wynik postępowania w sprawie wszczętej przez J.S. o zameldowanie na pobyt stały pod adresem D., ul. A. 168 nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sądu w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. D.Cz.